Canını Vətən torpağına verən, qanını ana torpağa qarışdırıb Ana Vətən yoğuran şəhidimiz İsgəndərli Kamran Yaşar oğlu haqqında olacaq yazım bu dəfə. O, 1997-ci ildə Cəlilabad rayonunda sadə, zəhmətkeş bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Orta məktəbi də Cəlilabad şəhərində Nizami Gəncəvi adına tam orta məktəbdə almış, 2015 – ci ildə orta məktəbi yüksək qiymətlərlə bitirib, sənədlərini Azərbaycan Texniki Universitetinə vermişdi. Kamran çox həlim xasiyyətli, geniş və yumşaq ürəkli, qorxmaz bir oğlan idi. Bacıları Türkan və Səbinənin arxa-dayağı idi. Cəlilabad camaatı onu çox sevirdi. O, Allahı özünə ən yaxın dost seçmişdi. Hər addımında halal yolu seçirdi. Onun kin-küdurət bilməyən ürəyində yalnız Xocalı soyqırımının ağrısı, bu ağrıya səbəbkar olan düşmənləri güclü nifrət var idi. Kamran ali təhsilini bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanır. Onun xidmət etdiyi dövrlərdə -27 sentyabrda artıq döyüşlər başlayırdı. O, könüllü olaraq döyüşlərə qatılır. Xocalının qisası alınmalıydı. Qisas qiyamətə qala bilməzdi. Onun döyüş yolları Fizuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Xocavənd, Qubadlıdan keçir. Komandirinin bütün tapşırıqlarını dəqiq və tam şəkildə yerinə yetirir, bir addım geri çəkilmirdi. Üzündə də hər zaman olduğu kimi təbəssümü ona yol yoldaşı olurdu. Bütün döyüşlərdən qələbə ilə qayıdırdı geriyə. Bu qızğın döyüşlərin birində çay içmək üçün əyləşən Kamran dostunun şəhid olması xəbərini alır və bərk sarsılır. Çayını içmədən silahını əlinə alıb döyüşə qayıdır. Oktyabrın 21-də Füzuli rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmanlıqla şəhid olur.
Ölümdən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Fizuli rayonunun azadlığı uğrunda göstərdiyi igidliyə görə “Vətən uğrunda”, Xocavənd rayonun azadlığı üçün göstərdi qəhrəmanlıq üçün “Xocavəndin azad olunmasına görə” medalları ilə təltif edilmişdir. Kamran subay idi. Onun sevdiyi, seçdiyi bir xanım, ürək sirdaşı və gələcək arzusu var idi. Lakin, o, Vətəni seçdi.
Заур Устадж (настоящее имя — Мустафаев Заур Мустафа оглы) — современный азербайджанский поэт, публицист, журналист и общественный деятель . Основные сведения из биографии: Дата и место рождения: Родился 8 января 1975 года в Баку. Образование: Учился в Бакинском государственном университете, Бакинском высшем объединенном командном училище, Институте международного изобретательства и бизнеса, а также в Шамахинском гуманитарном колледже. Военная служба: Участник Первой карабахской войны, офицер запаса. Творческая и профессиональная деятельность: Литературная работа: Автор более 40 книг, среди которых «Günaydın» (Ağçiçəyim), «İstəməzdim şair olum, hələ mən», «Gülzar» и многотомные собрания сочинений ZAUR USTAC +2. Его произведения широко публикуются в периодической печати с 1988 года. Журналистика: Член Союза журналистов Азербайджана (AJB). Является учредителем и главным редактором литературного журнала «Yazarlar» (с 2007 года) и руководителем портала yazarlar.az. Признание: Лауреат премии «Золотое перо» (Qızıl qələm, 2018). С 2019 года является президентским стипендиатом. Особенности творчества: Заур Устадж известен своими стихами о родине, патриотизме и духовных ценностях Edebiyyatqazeti.az. В 2025 году вышла монография «Poetic World of Zaur Ustac» («Zaur Ustacın poetik dünyası»), приуроченная к его 50-летнему юбилею.
Заур Устадж и Тюркан Алптуран связаны через творческое сотрудничество и литературу. В основном их имена упоминаются вместе в контексте книги и статей, посвященных юному таланту. Вот основные детали их взаимодействия: Книга «Тюркан Алптуран»: Заур Устадж является автором книги (или составителем материала), посвященной Тюркан Алптуран. Он называет её «Принцессой цветов» (Rənglərin Şahzadəsi) . Тюркан Алптуран (Гусейнли): Это юная художница и писательница, родившаяся 13 апреля 2018 года в Баку. Несмотря на очень ранний возраст, она активно занимается живописью и творчеством. Поддержка талантов: Заур Устадж, будучи писателем и руководителем проекта «Yazarlar.az», активно продвигает творчество Тюркан, публикуя статьи о её успехах и организуя выход материалов о её работах в журнале «Yazarlar». Если говорить кратко, Заур Устадж выступает в роли наставника или популяризатора творчества маленькой художницы, посвятив ей отдельное издание и ряд публикаций в литературной среде Азербайджана.
Milli Kitabxanada “18 aprel – Tarixi Abidələrin Mühafizəsi Günü” virtual və eyniadlı ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub
18 aprel 2026-cı il tarixində Milli Kitabxanada tarixi abidələrin qorunması, xalqın yaddaşının, milli kimliyinin və mədəni irsinin təbliği, həmçinin onların gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədilə “18 aprel – Tarixi Abidələrin Mühafizəsi Günü”nə həsr olunmuş virtual və eyniadlı ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub.
Sərgilərdə müxtəlif əsrlərə və dövrlərə aid tarixi abidələr, memarlıq nümunələri, eləcə də ermənilərin yaşamış olduqları ərazilərdə Azərbaycanın dağıntılara və saxtalaşdırmalara məruz qalmış, məhv edilmiş, adları dəyişdirilmiş və mənimsənilmiş abidələri haqqında Azərbaycan və xarici dillərdə nəşr olunmuş ədəbiyyatlar, tədqiqat işləri, dövri mətbuatda çap edilmiş məqalələr və digər materiallar nümayiş etdirilir.
Virtual sərgi ilə tanış olmaq istəyənlər aşağıdakı link vasitəsilə daxil ola bilərlər: https://anl.az/el/vsb/Tarixi_Abidelerin_Muhafizesi_Gunu/index.htm
Tarixi Yerlər və Abidələrin Mühafizəsi Şurasının (İCOMOS) təklifi üzrə UNESCO tərəfindən 1983-cü ildə təsis olunan bu əlamətdar günün məqsədi tarixi-mədəni irsin qorunmasının əhəmiyyətini diqqətə çatdırmaq, abidələrin bərpası və gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində fəaliyyətləri təşviq etməkdir. Bu münasibətlə dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrində tarixi abidələrin qorunması, onların bərpası və turizm məqsədilə istifadəsi istiqamətində geniş tədbirlər həyata keçirilir.
Azərbaycanda tarixi abidələrin mühafizəsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir. Bu sahə Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən tənzimlənir. Ölkə ərazisində yerləşən maddi-mədəni irs nümunələrinin uçotu və qeydiyyatı aparılır, abidələrin bərpası və konservasiyası üzrə layihələr hazırlanaraq həyata keçirilir.
Respublikamızda tarixi abidələrin qorunması üçün möhkəm hüquqi baza formalaşdırılıb. 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi tarixi-mədəni irsin qorunması, abidələrin bərpası, mühafizə zonalarının dəqiqləşdirilməsi və şəhərlərin müasir, planlı inkişafı ilə onların tarixi simasının vəhdətinin təmin olunmasına yönəlmiş mühüm strateji addımdır. Dövlət proqramları vasitəsilə abidələrin bərpasına maliyyə dəstəyi göstərilir və bu sahədə yeni layihələr həyata keçirilir.
Azərbaycan zəngin tarixi və mədəni irsə malik ölkələrdən biridir. Ölkəmizdə yerləşən qədim şəhərlər, qalalar, məbədlər və digər memarlıq nümunələri milli sərvətimizdir. Tarixi abidələrin qorunması yalnız dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur.
14 de febrero de 2026, capital de Azerbaiyán, ciudad de Bakú. Muy temprano en la mañana, desde junto a las “Torres de Fuego”, subí al autobús “número 10”… A mi derecha, el mensajero del mundo; la “Torre de Televisión”, a mi izquierda, las “Torres de Fuego”… A medida que descendemos, a mi derecha: el “Callejón de los Mártires”, la mezquita, el funicular, la casa del héroe Ziya Bünyadov, el “Teleteatro”… Luego, un camino pedregoso, irregular… el café “Yolki-palki”, la calle Sheij Shamil, la “plaza Azneft”, otra vez a mi derecha el azul Caspio, a mi izquierda “Las Cuatro Estaciones”… De nuevo a mi izquierda queda la “Torre de la Doncella”… En su seno, la herida de los años; la iglesia del santo apóstol Bartolomé, a lo lejos; en la intersección de las calles Pervimayski y Karganov, la sinagoga judía, justo al lado la mezquita de Kerbalayi Abdullah, un poco más allá, otra sinagoga de los judíos de las montañas… Mientras todo esto pasa por mi mente, el autobús gira hacia el centro de la ciudad — me separo de “Neftyannik”, mi “de ojos azules” queda atrás… “Dinamo” y “API” quedan a mi derecha, “Dzerjinski”, “26 comisarios”, la Biblioteca Nacional quedan a mi izquierda… El teatro de canciones de Rashid Behbudov queda a mi derecha… A la izquierda, en el punto más animado de la calle Nizami — en pleno centro de Bakú — la iglesia de San Gregorio… A mi derecha — en la calle 28 de Mayo (antigua Telefonnaya) — la iglesia luterana se alza como un verdadero “Salvador”… Atravesamos rápidamente la calle 28 de Mayo, giramos a la derecha desde Mirza Agha Aliyev, frente al Conservatorio queda Uzeyir bey, frente al Banco Nacional, el Gran Líder queda atrás a la izquierda… El autobús se detiene un momento frente al metro 28 de Mayo… A mi derecha queda “AZI”, a mi izquierda la “Estación”… Suben los que suben, bajan los que bajan… Seguimos nuestro camino… Giramos a la derecha desde la calle Pushkin; a mi izquierda queda el gran Samad Vurgun, a mi derecha, el lugar del “Hotel Bakú”… ¡Avanza, “número 10”! ¡Avanza! Como si el conductor hubiera escuchado mi voz, aumenta la velocidad… Salimos de nuevo a “Neftyannik”… Pushkin queda a mi izquierda, “Domsovet” a mi derecha… Al llegar al “Puerto Marítimo”, giramos a la izquierda, el azul Caspio queda a mi derecha… A lo lejos, en el regazo del mar, se baña el Sol. ¡El ojo azul de mi Caspio se ha vuelto rojo como sangre! Al llegar al Parque de la Victoria, giramos a la izquierda, el arco de la Victoria queda a la derecha, atrás… Seguimos recto, recto… Desde el lugar del puente Gagarin — pasamos por la calle Afiyaddin Jalilov… El “Raddom” queda a la derecha, el hospital de los petroleros a mi izquierda… Mi antepasado shah, Jatai, queda a mi izquierda, el tribunal de justicia a mi derecha… Avanzamos recto por la avenida Joyalí… A mi izquierda el metro Jatai, a mi derecha el templo de los químicos; Mendeléyev, Məmmədəliyev — hay similitud… Seguimos recto, recto… A la izquierda, atrás; queda la estatua de la mujer que entrega su hijo a Dios, que clama… De nuevo vamos hacia el Caspio… El rojo intenso del Sol enrojece el horizonte… El pecho de la noche se desgarra… Los brazos del resplandor rojo se extienden hacia el seno de la noche, el cielo toma un color extraño — una mezcla de azul y rojo… Quiero ver el cielo más de cerca: — ¡Detén, detén! — le digo al conductor… No quiere parar, usando la excusa de la parada… Me acerco a la puerta, llevo la mano a la boca, finjo náuseas… El conductor detiene el autobús de inmediato. Enseguida subo al “número 11”… Mi alma camina hacia el mar… El cielo está completamente despejado, el aire ligeramente fresco… La brisa del amanecer sopla desde el mar hacia mi rostro. A la izquierda, justo frente a mí, muy cerca, una estrella brillante llama mi atención… Voy hacia el mar y llego justo a su lado. Es un edificio extraño; una columna se eleva hacia el cielo… En la punta, como una estrella, brilla el “símbolo de la vida”… Ha tomado color del Sol; ni rojo, ni rosado, ni naranja… Su color es muy extraño, como el mundo mismo… Sigo caminando hacia el mar, en mi camino, una anciana está sentada, tendrá unos ochenta años, su ropa está gastada… Delante de ella, 3–4 limones amarillos, 5–6 manojos de perejil… — ¿Qué es este edificio, señora? — le pregunto a la anciana. En la penumbra del amanecer, ella también se ilumina… — Señora no soy yo, ¡es ella! — — dice la de barba blanca — yo también me ilumino… — Es la Iglesia de la Inmaculada Concepción de la Santísima Virgen María… — que Dios la bendiga…
Do not ask a woman her age Do not ask a woman her age, Even when time touches her face—she blooms like a flower. Though life’s burdens, sorrows, and worries Have traced fine lines upon her skin.
Do not ask a woman her age, She is a fragile soul shaped by patience. Her whole world shines with happiness— A miracle created by God.
Do not ask a woman her age, Her beauty lies in her grace and growth. Her childhood, wrapped in tender memories, Is her entire universe—everything she has.
Do not ask a woman her age, She runs and strives for her family. A lifetime spent never thinking of herself, Living selflessly, saying, “my child” above all.
Do not ask a woman her age, She is loyalty, devotion, and faithful love. Even as her dark hair turns silver, She never grows old—a symbol of greatness.
February 14, 2026, The capital of Azerbaijan, The city of Baku.
Early at dawn, Passing by the Flame Towers, I boarded bus “Number 10”…
On my right, the herald of the world – the Baku TV Tower, On my left, the Flame Towers…
As we descended, On my right – Martyrs’ Lane, A mosque, the funicular, The house of hero Ziya Bunyadov, The Teletheater…
Then the slope begins; A stony, rugged road… “Yolki-Palki” café, Sheikh Shamil Street, Azneft Square, Again on my right – the blue Caspian Sea, On my left – “Four Seasons”…
Again on my left remains the Maiden Tower… Bearing the wounds of centuries in its bosom; The Church of Saint Bartholomew, Far away; At the intersection of Pervomayskaya and Karganov streets – a Jewish synagogue, Right beside it the Karbalayi Abdullah Mosque, A little further – the Mountain Jews’ synagogue…
All this in my thoughts as the bus turns toward the city center – I leave “Neftyannik,” My “blue-eyed one” stays behind…
“Dinamo” and the Pedagogical Institute remain on my right, “Dzerzhinsky,” “26 Commissars,” the National Library fall to my left…
The Song Theatre of Rashid Behbudov remains on my right… On the left, in the busiest part of Nizami Street – In the very heart of Baku – The Church of Saint Gregory…
On my right, on 28 May Street (former Telefonnaya), The Lutheran church stands like a true “Savior”…
We swiftly pass 28 May Street, Turn right from Mirza Agha Aliyev Street, In front of the Conservatory stands Uzeyir Hajibeyov, Opposite the National Bank – the Great Leader, Remain behind on the left…
The bus pauses briefly in front of 28 May metro station… On my right – “AZI,” on my left – the Railway Station… Passengers get on, others get off… We continue our journey…
Turning right from Pushkin Street; On my left remains the great Samad Vurgun, On my right – the former site of “Baku Hotel”…
“Move on, Number 10! Move!” As if the driver hears my voice, He accelerates…
We return again to “Neftyannik”… Pushkin remains on my left, “Domsovet” on my right…
Reaching the Seaport, we turn left, The blue Caspian remains on my right…
Far away, in the embrace of the sea, the Sun is bathing! The blue eye of my Caspian turns into a bowl of blood and life!
We reach Victory Park and turn left, The Victory Arch remains behind on my right…
We go straight, straight… Passing where Gagarin Bridge once stood – Along Afiyaddin Jalilov Street…
The maternity hospital remains on the right, The Oil Workers’ Hospital on my left…
My shah ancestor Shah Ismail Khatai remains on my left, The Court of Justice on my right…
We go straight along Khojaly Avenue… On my left – Khatai metro, On my right – the temple of chemists; Mendeleev, Mammadaliyev – there is a resemblance…
We go straight, straight… Behind on the left; A statue of a grieving woman Who entrusted her child to God…
Again we move toward the Caspian… The crimson Sun reddens at the horizon… The chest of night is torn open…
The crimson rays stretch into the arms of night, The sky takes on a strange hue – A blend of blue and red…
I want to see the sky more closely: “Stop, stop!” I say to the driver…
He does not want to stop, using the excuse of the stop… I approach the door, bring my hand to my mouth, Pretend to feel nauseous…
The driver quickly stops the bus. Immediately, I “board bus number 11”…
My soul walks toward the sea… The sky is crystal clear, the air slightly frosty… The dawn breeze touches my face from the sea…
On the left, right in front of me, very close, A bright star catches my eye…
I walk toward it, reach right beside it. A strange building; a column rises into the sky… At its top shines like a star – the “symbol of life”…
It has taken color from the Sun; Neither red, nor pink, nor orange… Its color is very strange, Just like the world itself…
I walk toward the sea, On my path sits an old woman, Perhaps eighty years old, Poorly dressed…
In front of her – 3–4 yellow lemons, 5–6 bunches of parsley…
“What building is this, ma’am?” I ask the old woman.
In the dim light of dawn, she awakens… “I am not the lady, look, there she is!” – my bearded self awakens too…
“It is the Church of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary…” – may I be your sacrifice…
My heart is haunted by the dangers of longing untold, Even the journey of separation is too heavy to hold. Your unfamiliar shelters protect me from being alone, Yet your loving gaze shines brighter than the full moon’s glow. These darkened skies may one day collapse on my head, The pain in my soul still overflows beyond what I can bear. In my heart, your blossoms awaken a silent rebellion, Your loving eyes outshine even the crescent in their affection…
THE PALACE BUILT BY AMIR TEMUR Foretelling the power of a great nation, You rise proudly, O Aq Saray. A monument built by my ancestor Amir Temur— There is no palace greater than you in the world. They say beauty is the rival of a lovely maiden, Both good and bad gaze upon it in wonder. The charm and splendor within you Have shattered the hearts of enemies. Your domes are azure, your cupolas golden, Shining like a torch, a beacon, a palace. Your tiles are gold and lapis gems, Every corner a city, everywhere a palace. Caravan follows caravan along the road, Time itself walked in Amir Temur’s path. Like the great Sahibqiran, a builder and guide, He founded the school of Temurbeks in the land. Amir Temur returns once more to the palace, The great ruler stands asking of his land. Ambassadors and nations come to honor him, In descendants’ hearts live pride and glory. In sorrow and joy, faithfully with the people, You are a crown of ages, O Aq Saray. You lift hearts like mountains, souls like the sky— This homeland, these people, this sacred soil-palace! Still foretelling the power of the people, You stand tall and proud, O Aq Saray. A monument that made justice its (principle), There is no palace greater than you in the world.
