Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşları Türk dünyasına həsr olunan beynəlxalq konfransda çıxış ediblər
Bakıda Xəzər Universitetinin ev sahibliyi ilə “I Beynəlxalq Türk dünyasında kültür və dəyərlərin izləri” simpoziumu keçirilib. Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistanın elm və təhsil qurumlarının birgə təşkilatçılığı ilə baş tutan tədbirdə türkoloji elmin əsas istiqamətləri-ədəbiyyat, dil, tarix və mədəniyyət sahələrini əhatə edən 150-yə yaxın elmi məruzə təqdim olunub. Konfransda AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun alimləri də fəal iştirak ediblər. Plenar iclasda İnstitutun direktor müavini, filologiya elmləri doktoru Mehman Həsənli çıxış edib. O, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Bizim ailəmiz türk dünyasıdır” tezisinin yalnız tarixi ənənələrə söykənmədiyini, müasir dövr və gələcək üçün yeni birlik modelinin təqdimatı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Natiq konfransın yüz il əvvəl I Türkoloji qurultaya ev sahibliyi etmiş Bakıda keçirilməsini, eləcə də tədbirin Türkiyə və Özbəkistanın nüfuzlu elm və təhsil qurumları ilə birgə təşkilini Türk dünyasında elmi əməkdaşlığın genişlənməsi baxımından mühüm hadisə kimi dəyərləndirib. İki gün davam edən konfrans çərçivəsində Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşları müxtəlif panel iclaslarında aktiv iştirak ediblər. Filologiya elmləri doktoru, professor Tahirə Məmməd və filologiya elmləri doktoru, dosent Lütviyyə Əsgərzadə ayrı-ayrı panellərə sədrlik ediblər. Eyni zamanda, institutun əməkdaşlarından filologiya elmləri doktoru, dosent Xuraman Hümmətova, filologiya elmləri doktoru, dosent Almaz Ülvi Binnətova, filologiya elmləri doktoru, dosent Mərziyyə Nəcəfova, filologiya elmləri doktoru, dosent Eşqanə Babayeva, filologiya elmləri doktoru, dosent Bəsirə Əzizəliyeva, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şükufə Vəliyeva, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Arzu Hacıyeva, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Gülnar Yunusova, Maya Həsənli, Leyla Primova və Hicran Əhməd məruzələrlə iştirak ediblər.
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Sevginin poetik fəlsəfəsi (Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri) Müasir Azərbaycan poeziyasında özünəməxsus dəst-xətti, səmimi lirizmi və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığı ilə seçilən Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri sevginin ən saf, ən fədakar və ən ülvi ifadələrindən biri kimi diqqəti cəlb edir. Bu şeir yalnız məhəbbət etirafı deyil, həm də sevən insanın daxili aləminin poetik görüntüsüdür. Müəllif burada sevginin həm ilahi, həm də insani qatlarını ustalıqla birləşdirərək oxucunu duyğuların dərin qatlarına aparır. Şeirin ilk bəndindən etibarən oxucu sevginin məsafə tanımayan gücü ilə qarşılaşır. “Həsrəti uzaq tut, məni yaxın bil” misrası sevən qəlbin ən böyük istəyini – ayrılığın yox, mənəvi yaxınlığın hökm sürməsini ifadə edir. Burada həsrət yalnız fiziki uzaqlıq deyil, həm də ruhsal ayrılıq kimi təqdim olunur və şair bu ayrılığı rədd edir. “Qadan alım” ifadəsi isə xalq danışıq dilindən gələn, sevgi və nəvazişlə yüklənmiş bir müraciət forması kimi şeirin emosional tonunu müəyyənləşdirir. Şeirin ikinci misralarında dini və simvolik obrazlar diqqəti çəkir. “Gözünü yumanda, Həcərül-Əsvəd, Açanda boynumda hil” misraları sevginin müqəddəslik səviyyəsinə yüksəldiyini göstərir. Burada “Həcərül-Əsvəd” (Kəbədə yerləşən müqəddəs daş) və “hil” (aypara) obrazları vasitəsilə sevgili varlıq ilahiləşdirilir. Bu, klassik Şərq poeziyasının təsiri ilə yanaşı, müəllifin milli-mənəvi kodlara bağlılığını da əks etdirir. İkinci bənddə isə arzu, ümid və qoruma instinkti ön plana çıxır. “Bar tutan qönçəni vurmasın ayaz” misrası sevginin zərifliyini və qorunmağa ehtiyacı olan bir dəyər olduğunu simvolizə edir. Şair burada sevgini bir çiçək kimi təsvir edir – nazik, həssas və eyni zamanda həyatverici. “Qulunun adını dəsmalına yaz” ifadəsi isə xalq ənənələrinə bağlılıqla yanaşı, sevginin yaddaşda və ürəkdə əbədi yaşaması ideyasını ifadə edir. Üçüncü bənd şeirin kulminasiya nöqtəsidir. Burada artıq sevgi tam fədakarlıq mərhələsinə çatır. “Uzağı yaxın et, “Gəl!” desən, gəlləm” misrası sevən insanın bütün maneələri aşmağa hazır olduğunu göstərir. “Ən acı kəlməni nabat, qənd billəm” isə sevginin acını belə şirinə çevirmək gücünü poetik şəkildə ifadə edir. Bu, sevginin transformativ gücünün bariz nümunəsidir. Şeirin son misralarında isə dramatik və təsirli bir məqam yaranır: “Sənintək gözəlin qoynunda ölləm, Ustaca deginən: ‘Öl!’”. Burada ölüm belə qorxulu deyil, əksinə, sevgilinin yanında olmaqla müqəddəsləşir. Bu, klassik eşq fəlsəfəsinin – “eşq uğrunda ölüm belə həyatdır” ideyasının müasir ifadəsidir. Müəllif öz adını (“Ustaca”) şeirə daxil etməklə həm poetik imza atır, həm də əsərə fərdi çalar qatır. “Qadan alım” şeiri dil baxımından da diqqətəlayiqdir. Sadə, axıcı və xalq dilinə yaxın üslub oxucu ilə birbaşa emosional əlaqə yaradır. Şeirdə istifadə olunan obrazlar, metaforalar və simvollar milli düşüncə tərzindən qaynaqlanır və bu da əsərin səmimiliyini artırır. Nəticə olaraq, Zaur Ustacın “Qadan alım” şeiri müasir Azərbaycan poeziyasında sevginin poetik ifadəsinin parlaq nümunələrindən biridir. Bu şeir oxucunu yalnız duyğulandırmır, həm də sevginin mahiyyəti haqqında düşündürür. Burada sevgi sadəcə hiss deyil, inanc, sədaqət və fədakarlıqdır. Şair bu əsərlə bir daha sübut edir ki, həqiqi poeziya qəlbdən gəlir və qəlbə yol tapır.
Məzun olduqdan sonra görüşlərimiz haqqında bir neçə dəfə yazmışam. İndi görürəm, Mark onlardan birini mənə xatırlatdı. Bu 2024-cü ilin görüşündən qalan xatirədir. Tələbə yoldaşlarımın, elə Markın da xətri xoş olsun deyə, yenidən paylaşıram…
DAHA BİR GÖRÜŞ… Bakı Dövlət Universiteti Jurnalistika fakültəsinin 1976-cı il məzunları olaraq, hər il may ayının 2-si bizim görüş günümüzdür. Uzun illər yığışdığımız yer Bakı soveti metrosunun qarşısı, yəni İçərişəhər olub. Bir saat, bəzən də iki saat dayanıb intizarla ucqar yerlərdən gələn tələbə yoldaşlarımızı o qədər gözləmiş, sonra topalaşıb gözəl bir məkanda ömrümüzə yazılan bir gün yaşamışıq.
İllər ötdü, mobil telefonlar həyatımıza daxil olandan sonra imkan olduqca bir-birimizin halından, həyatından daha tez-tez xəbər tutduq. Beləcə, əhd-peymana sadiq olan bizlər həmin ənənəni bu gün də davam etdiririk…
Patokda 50 nəfər idik, illər içrə sıramız yaman seyrəlib. Uzaq məkanlarda yaşayan bəzi dostlarımızın görüşlərə qatılmaması bir yana, qalanımızı əbədi ayrılığa düçar edənlər – dünyasını dəyişənlərimiz də çoxdur. Hər görüşümüzdə onları həsrət dolu kədərlə, xəfif bir təbəssümlə xatırlayırıq. Eh, səfimizdən çox durnalar ayrıldı, azaldıq, şükür, hələ ki tam üzülməmişik. Amma bu yolun sağ qalan son nəfərimizəcən davam edəcəyini bilirəm. Vaxt-bivaxt ürəyimdə belə bir gizilti də qövr edir, deyirəm, vay axıra qalanın halına, görəsən o Tək 49 nəfərin yoxluğuna necə tablaşacaq…
Kədərli notlarla səslənməkdə məni qınamayın, dostlar, axı xatirələrin bir üzü güllü-çiçəkli yazdırsa, o biri üzü də sazaqlı, şaxtalı qışdır. O səbəbdən də görüşlərimizdə xatirələrin işığında ötən illərimizin həsrətini, fərəhli hadisələrini yada salırıq. Və nə az, nə çox, sabah məzun olduğumuz ilin 50 yaşı tamam olur. Maşallah, əsri yarılamışıq ki…
Axarıncı görüşümüz 28 apreldə baş tutmuşdu. Mayın 2-sini 4 gün qabağa çəkməyimizin (istirahət günü olduğu üçün) təşəbbüskarı, ümumiyyətlə, bütün görüşlərimizin təşkilatçısı, hətta son bir neçə ildə yubiley tarixlərimizdə də bizi bir araya gətirən o arıq, çəlimsiz, qarayanız oğlan, amma istedadı, gözəl yazıları ilə nəhəng olan tələbə yoldaşımız Səməd Məlikzadə oldu…
Yolboyu intizar içindəyəm, görəsən kimlər gələcək, yığıla biləcəyikmi, görüşümüz baş tutacaqmı? Xatirələrdən çatılmış bir ocağın ətrafında kövrəkliklə süslü şirin, dadlı bir gün yaşaya biləcəyikmi…
Böyük Yaradana şükürlər olsun ki, bizə bu görüşü də nəsib etdi. Nə xoş ki yığışdıq, bir yerdə olduq. Ləziz nemətlərlə zəngin süfrəmizə şipşirin xatirələrimizlə əlvan bir bəxtiyarlıq qata bildik. Ən şirin kəlməmiz: “ay uşaqlar, yadınızdadı…” müraciətimiz hamımıza ləzzət eliyirdi. Bir-birimizin gözündə hələ də 48 il əvvəlin qaynar təbiətli gəncləriydik. Yaşa dolsaq da sanki uşaqlıq çağlarımıza qayıtmışdıq. Şirin, məzəli söhbətlər, zarafatlar, üstəlik çuvalduzun, bizin “sancmaları” da bəxtiyarlıq içində keçən saatlarımıza ürəkaçan rənglər qatdı… Həmin gün yoldaşlarımızdan bir neçəsi üzürlü səbəblərdən məclisimizə qatıla bilmədi. Bizlər – ağsaqqalımız Teymurşah Xaspoladov, Elman Qədirli, Vaqif Tanrıverdiyev, Adil Hacıyev, Səməd Məlikzadə, Ramiz Yusifov, Nailə Hacıyeva, Nərgiz Bayramova və mən, bəndəniz Şəfəq bu görüşün iştirakçıları idik. Gələn görüşlərədək, ay uşaqlar, özünüzə yaxşı baxın. Sevgi və sayqılarımla… R.S. Fotoqrafımız da həmişəki kimi Səməd Məlikzadədir…
Milli Kitabxanada “Professor Hafiz Paşayev” adlı virtual və eyniadlı ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub
Milli Kitabxanada görkəmli ictimai-siyasi xadim, peşəkar diplomat, bacarıqlı elm və təhsil təşkilatçısı, dünya miqyaslı alim, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru Hafiz Paşayevin 85 illik yubileyinə həsr olunmuş “Professor Hafiz Paşayev” adlı virtual və eyniadlı ənənəvi kitab sərgisi istifadəçilərə təqdim olunub.
Sərgilərdə alimin əsərləri, fizika elmləri üzrə təqdidatları, elmi işləri, tərtib etdiyi, ön söz yazdığı ədəbiyyatlar, həyatı, diplomatik-siyasi və elmi-pedaqoji fəaliyyəti haqqında kitablar, dövri mətbuat materialları, fotolar nümayiş olunur.
Virtual sərgi ilə https://anl.az/el/vsb/Professor_Hafiz_Pasayev/index.htm linkindən istifadə edərək tanış ola bilərsiniz.
Yozgat Çamlık TV’de Azerbaycanlı Yazar Etibar Hasanzade’nin Eserleri Tanıtıldı
Yozgat’ın dünyaya açılan kapısı Çamlık TV program yapımcısı ve Çamlık Gazetesi köşe yazarı Ahmet Sargın, Azerbaycanlı yazar Etibar Hasanzade’nin eserlerini tanıttı. Sargın, vatan sevgisi, Karabağ mücadelesi ve şehitlik temalı kitapları anlattı:
