Azərbaycan Silahlı Qüvvələri intizam qaydalarını ehtiyatda və ya istefada olan zabitlərə də tətbiq edir. Onlar hərbi şərəf və rütbəyə uyğun davranmalı, rütbədən sui-istifadə və ya intizam qaydalarını pozduqda məsuliyyətə cəlb oluna bilərlər. Bu qaydalar yalnız aktiv xidmət zamanı deyil, ehtiyat və istefa dövründə də onlara şamil olunur. Hərbi ierarxiyada bir birinə açıq təhqir və ya söz atmaq çox ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Bu, intizam qaydalarını pozur, peşə etikasına ziddir və nəticədə disiplin tədbirlərinə səbəb ola bilər. Buna görə də bu cür münasibətlər rəsmi və nəzakətli şəkildə həll olunmalıdır. Əslində, bu cür münaqişələr çox incə bir məsələdir. Yəni, hərbi xidmət keçmiş zabitlər , təxris olmuş zabitlər, sosial şəbəkədə bu cür mübahisələrdən uzaq durmalıdır. Çünki bu, həm peşəkar nüfuzlarına, həm də ordunun ciddi qaydalarına ziddir. Yəni, bu cür mübahisələrin aradan qaldırılması daha çox məxfi və rəsmi kanallarla olmalıdır. Əslində, bu, bir şəxsin peşəkar və ya hərbi nüfuzuna, hörmətinə, vəzifə mövqeyinə açıq şəkildə zərər vermək deməkdir. Yəni, bu, bir başqasının şəxsiyyətinə, liderliyinə və ya statusuna hörmətsizlik edərək, onun ciddiliyini və etibarlılığını sual altına qoyur. Məncə, onlara ən önəmlisi, dərhal sosial şəbəkə mübahisələrini dayandırmağı, rəsmi kanallarla, və ya cavabdeh qurumlar vasitəsilə danışmağı tövsiyə etmək lazımdır. Onlar öz aralarında birbaşa əlaqə saxlasalar, vəziyyəti daha konstruktiv və nəzakətli şəkildə həll edə bilərlər. Azərbaycan Silahlı Qüvvələri intizam və şikayət mexanizmləri əsasən Silahlı Qüvvələr Qanunu və intizam nizamnaməsi ilə tənzimlənir. Hərbi qulluqçular şikayətləri ilk olaraq rəsmi olaraq yazılı şəkildə bildirməlidirlər, daha ciddi hallar üçün isə hərbi prokurorluğa və ya mülki məhkəmələrə müraciət etmək mümkündür. Sosial şəbəkədə şikayətləri açıq paylaşmaq isə risklidir, ona görə də rəsmi, yazılı və qurumlar vasitəsilə şikayətlərin həllini tövsiyə edilir. Əks halda bu, həm onların peşəkar nüfuzuna, həm də hərbi intizam qaydalarına zidd ola bilər. Ən yaxşısı, bütün anlaşmazlıqları daxili, rəsmi yollarla, qurumların nəzərdə tutduğu prosedurlar çərçivəsində həll etməkdir. Əslində, bu, başqasının mövqeyindən, nüfuzundan və ya təsirindən öz maraqlarını və ya öz mövqeyini gücləndirmək üçün istifadə etmək deməkdir. Yəni, bu, adətən manipulyasiya, təzyiq və ya qeyri-adi üstünlük əldə etmək cəhdləri ilə bağlı olur. Ən yaxşısı, bu cür halları aşkar edəndə, açıq və şəffaf şəkildə sübutlarla yanaşmaq, rəsmi qurumlara məlumat vermək və şəxsi maraqlardan kənar qalmaqdır. Yəni, faktlara söykənərək, emosional reaksiya vermədən və şəxsiyyətə yönəlmədən, prinsipial və obyektiv davranmaq lazımdır. Bu, adətən peşəkar intizam və ierarxiya qaydalarının pozulması deməkdir. Hərbiçilər arasında bu cür ziddiyyətlər, həm nüfuz itkisinə, həm də insanların ruhdan düşməsinə zərər verə bilər. Bu səbəbdən də, belə hallar adətən rəsmi qaydada, daxili intizam prosedurları vasitəsilə həll olunmalıdır.
“SƏN DƏ ƏLƏSGƏRSƏN, MƏN DƏ ƏLƏSGƏR” Ədəbi mühitdə dillərdə dolaşan bu misranın müəllifi şair Ələsgər Talıboğlunun “Könül yaza tələsir” şeirlər kitabından fraqlentlər
Şair var, böyük bir külliyyat yaradır, şair də var bappalaca bir kitab bağlayır… Yaxşı halda hər şairin bir misrası dillərdə dolaşar, o da kimə qismət ola, ya olmaya… Ələsgər Talıboğlu Azərbaycan ədəbiyyatının XX əsrin sonu – XXI əsrin əvvəlləri dövründə imzasını tanıtmış şairlərdəndi. Yaradıcılığında Məmməd Araz məktəbi duyulur. El arasında Dədə Ələsgərə həsr etdiyi şeirindən bir misra dolaşır: “Sən də Ələsgərsən, mən də Ələsgər!” Bu misrada çox məna ifadə olunur. Ələsgəri bu gün yaşadan, gələcəkdə yaşadacaq bu misra onun yaradıcılığına açar rolunu oynayacaq. Ədəbi tənqidçilər, tədqiqatçı-araşdırmaçılar məhz bu misranı rəhbər tutaraq Ələsgər Talıboğlu yaradıcılığını incələyəcəklər. Buna adım kimi əminəm. Çünki Ələsgər Talıboğlu yaradıcılığında belə möhtəşəm, ölməz misralar onlarladır və bəlkə də daha çoxdur. Ələsgər Talıboğlu ilboyu başının üstü açıq səma olan Naxçıvan diyarında dünyaya gəlib. Hərdən Zəngəzur dağlarından öyüb keçən pambıq kimi ağappaq buludların səmasını gözəl tabloya çevirmiş Şərur rayonunun Kərimbəyli kəndində zəhmətkeş bir ailədə doğulub, boya-başa çatmışdır. İxtisasca filoloqdur, dilimizin zənginliyini bilir və yaradıcılığında bəhrələnir. Hər şairə nəsib olmayan Məmməd Araz və İsa Muğanna mükafatları laureatıdır. Həm də bəxtəvər şairlərdəndir ki, şeirləri bir sıra xarici dillərə tərcümə olunub, sözlərinə mahnılar bəstələnib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəal üzvlərindəndir. Bu günlərdə oxucuları ilə növbəti görüşə gəlib. Sayca 21-ci olan şeirlər kitabı “Könül yaza tələsir” adlanır. Bütün bunlara rəğmən Ələsgər Talıboğlu olduqca təvazökardır. Elə bu kitabının üz qabığına seçdiyi şeir parçasında qeyd etdiyi kimi özünü azman şairlərlə müqayisə etmir, “Bir kol dibində tər bənövşəyəm” deyərək cahana yeni qədəm basdığını, hələ sözünü demədiyi, sinəsi dolu novcavan enerjili biri olaraq təsvir edir. Çoxşaxəli yaradıcılığa malik Ələsgər Talıboğlu poeziyanın bütün formalarında nümunələr yaratmaqla qələmini snaqdan çıxartmışdır. Yaradıcılığı müxtəlif vaxtlarda ədəbi tənqidçilərin, şair və yazıçıların, jurnalistlərin, yaradıcılığı olan digər sənət adamlarının diqqətini çəkmiş, onun poetik dünyası barədə müxtəlif səpkili məqalələr, resenziyalar, dost yazıları yaranmışdır. Sözsüz ki, növbəti kitabı da əldən-ələ keçərək oxunacaq, layiqli dəyərini alacaqdır. Ələsgər Talıboğlu da Dədə Ələsgər kimi daima el arasında olan, elin dərd-səri ilə yaşayan, yeri gələndə giley-güzar kimi yox, bir tarix olaraq elin qovxasını mərdanə şəkildə nəzmə çəkən şairdir. “Hər qarış torpağı ləl-gövhər olan vətəndə, hamının bəhrələndiyi halda yerli, aborogen millətin zillət içində yaşadığını, oğulların səfalət ucbatından dərbədər düşdüyünü” yana-yana təsvir edir. Mənim oğullarım yad ölkələrdə, Bax, min bir zəhmətlə qultək işləyir. Ən yağlı loxmanı məmləkətimdə Yadlar mənimsəyir, özgə dişləyir. “Könül yaza tələsir” – şair kitabına belə bir ad seçib. Könül yaza niyə tələssin? Baharın, yazın gəlişini, demək olar ki, bütün şairlər öz yaradıcılıqlarında, özü də bəziləri dönə-dönə təsvir etmişlər. Onlardan Şah İsmayıl Xətai qədər gözəl, bənzərsiz və yüksək səviyyədə baharı təsvir edən ikinci bir şair yoxdur. Baharın gəlişi təbiəti oyadır, canlandırır. Hər dəfə gözoxşayan, könülaçan, ruhu ilhamlandıran bir mənzərə ilə qarşılaşan şair ürəyi, könlü yaza niyə tələsməsin? Ələsgər Talıboğlunun hikməti bundadır. Ələsgər Talıboğlu xalq folklorunu kifayət qədər yaxşı bilən, yeri gəldikdə yaradıcılığında məharətlə bəhrələnən şairlərdəndir. Bu yaşında özünün də folklor nümunəsi yarada biləcək cəhdləri uğurlu alınır. Sözün mahiyyətindən mahir usta kimi istifadə etməyi bacaran şair bənzətmələr vasitəsilə sözünü deyir, necə deyərlər, fikrini sətiraltı ötürür. Bu gözəlin gün doğmadı baxtına, Bu gözəlin dərdi dağdan ağırdı. Bu gözəlin ürəyinə toxunma, Bu gözəlin köksü dərddən yağırdı. Heç şübhəsiz ki, ayıq oxucu şairin bənzətməsini dərhal anlayır. Bütün yaradıcılığı boyu el-obaya, doğma yurda, sevgili vətənə, milli mənsubiyyətə bütün varlığı ilə bağlı olan Ələsgər “bu gözəl” dedikdə ana vətəndən başqa nə düşünə bilər? Bu gözəlin sevdaları olub puç, Bu gözəlin eşqi daşa dəyibdi. Bu gözəlin çarxı dönüb tərsinə, Bu gözəlin ruhunu qar döyübdü. Odur ki, şair könlü yaza tələsir. Yaz təkcə təbiət fəsli deyil, yaz arzularımızın çiçək açacağı bir dövrdür. Qəlbimizdə bəsləyib saxladığımız, müstəqilliyə qovuşduğumuzdan bəri gerçəkləşəcək planlarımızın gələcəyi, müharibələrin, soyuq davaların olmayacağı, əmin-amanlığın yaranacağı dövrdür. Hələ ki, şair dediyi kimidir: “Bu gözəlin eşqi daşa dəyibdi”, “Bu gözəli dayağı yox söykənə”, “Bu gözəlin yaraları qaysaqsız”, “Bu gözəlin məlhəm gərək dərdinə”. “Orxan” Nəşriyyat və Poliqrafiya müəssisəsi tərəfindən nəfis tərtibatla 300 nüsxə ilə nəşr olunan 248 səhifəlik kitabda şairin, əsasən, son bir ildə yazdığı şeirlər toplanmışdır. Bu da Ələsgər Talıboğlunun müdrik yaş dövründə məhsuldarlığının göstəricisidir. İndi o, təkcə öz fikirlərinin ifadəsini nəzmə çəkmir, böyük bir millətin saf niyyətinin, ülvi və pak amalının rəsmini sözlə ifadə etməyə çalışır, bir rəssam kimi göz önündə canlandırmağa çalışır. Üzüm dirənibdi yoxuşa daha, Gah duman, gah çovğun, yağışa daha. Mat qaldım buncalıq axışa daha, Keçilməz qayalar, sallar görünür. Hər bir Azərbaycan aydını kimi Ələsgər Talıboğlu vətənin üzləşdiyi problemləri aydınca görür. Otuz ildən artıq başımızın üstündə dolaşan Qarabağ problemi həll olunsa da, milli əndişələr çözülmək bilmir. Milləti yetmiş yeddi yerə parçalayırlar. Hicaba bürünmüş azyaşlıların sayı artdıqca göbəyi açıq qızlar da durmadan çoxalır. İslami dəyərləri hörmətə mindirənlərlə özünü ateist adlandırıb hər şeyə qarşı çıxanların qovxası bitmək bilmir, günü-gündən də dərinləşir. Xarici təsir altına düşmüş üzüdönüklər vətəndən, millətdən üz döndərənlərin sayını durmadan artırırlar. Ələsgər Talıboğlunun silahı sözdür və o, sözünü deyir. Sözü isə qanana deyərlər, həm də kəskin sözü deməyin fərqi yoxdur, ya pıçıltı ilə söylə, ya Koroğlu nərəsi ilə hayqır. Gəldim məzarlığa ziyarətə mən, Bir bilsəniz burda off… kimlər yatır. Ömrünü dopdoli yaşayanla bir Çiçəyi burnunda nakamlar yatır. Dil, din və torpaq uğrunda döyüşdə, mübarizədə canını fəda etmişlər şəhidlik zirvəsinə yüksəlirlər. Ələsgər Talıboğlu gəncliyində Azərbaycanın digər dəliqanlı, comərd cavanları ilə bərabər silaha sarılıb, vətəni erməni separatçılarından, qəsbkarlarından qoruyub. Əlinə qələm aldığı gündən dilimizin saflığı uğrunda cəngə girib. Ağsaqqal yaşında elin adət-ənənələrinə, milli-mənəvi dəyərlərə, ən əsası da İslam dininin məntiqi əsaslarına söykənən yaşam tərzinə dayaq olub. Yetkin ömrü mübarizələrdə keçib. Günü gündən artan, özü də ildırım sürəti ilə artan Şərlə mübarizədə Xeyirin gücsüzlüyünü görüb bəzən bədbinliyə düçar olur, nikbinliyini zəiflədir. Qəlbimi yurd etdim dərd köhlənimə, Sevincin dadını dada bilmədim. Bunca ağrıları hey çəkə-çəkə, Verdim bir ömürü bada, bilmədim. Amma, necə deyərlər, haqq nazilər, üzülməz. Məzarlığı ziyarət edərkən ürək ağrısı və təəssüf hissi ilə orda kimlərin, hansı dahi və fədakarların yatdığını qeyd edən şair bilməlidir ki, haqq iş həmişə davam etdiriləcəkdir. Şagirdləri isə zaman özü yetişdirəcək. Daşıya-daşıya bu fil yükünü, Yaşadım min ağrı, acı içində. Göyləri boyadı ahımın rəngi, Bir üzüm gülmədi ömür köçündə. Başı müsibətlər çəkmiş Azərbaycanın ömrü min illər boyu ağrı, acılar içində keçib, amma heç vaxt sarsılmayıb. Bilib ki, onun mərd oğulları ən çətin, ümidlərin üzüldüyü son anda belə yetişəcək, dayağında duracaq. Nə qədər Ələsgərlərlər gəlib getsə də belə olub, belə olacaq. Təki könüllər pərvaz olsun, üzü yaza köklənsin!
GÜLZAR (hekayə) Bu əhvalat XX əsrin sonlarında – XXI əsrin əvvəllərində baş verib. Sovetlər Birliyi dağılandan sonra yeni yaranmış ölkələrin əlaqələri bir-birindən qırıldığı kimi insanları da perik düşməyə başladı. Kamilin həyatındakı kimi…
Maddiyatı mənəvi həyatdan üstün tutanlar bir həqiqəti unutmamalıdırlar: insan dünyaya gələndə onun varlığı heç də sahib olacağı sərvətlərlə ölçülmür. Onun gəlişi daha çox mənəviyyatın, saf ruhun və insanın daxili dünyasının zənginliyi ilə dəyərləndirilir. Maddiyat insana yaşamaq imkanı verə bilər, lakin mənəviyyat ona azad, vicdanlı və həqiqi insan kimi yaşamağın yolunu göstərir. Maddiyat bədəni doyurar, mənəviyyat isə ruhu yaşadar. Kamil illərlə Ukraynada yaşamışdı. O, zəhməti, ağlı və uzaqgörənliyi ilə böyük uğurlar qazanmışdı. Onun adını eşidəndə insanlar hörmətlə baş əyirdi. Öz zəhməti ilə yaratdığı Şirkətləri genişlənmiş, restoranları şəhərin ən məşhur məkanlarına çevrilmişdi. Hər şey vardı — pul, şöhrət, rahat həyat… Amma bütün bunların içində Kamilin ürəyində bir boşluq vardı… Axşamlar görənləri heyrətə salan dəbdəbəli evinə qayıdanda sükut onu sıxır, o boyda zənginliyin içində tənha qalırdı. Onun ailə həyatı da bu boşluğun bir hissəsi idi. Ukraynalı həyat yoldaşı ilə qurduğu ailə sevgi üzərində deyil, daha çox uyğunluq və rahatlıq üzərində qurulmuşdu. İllər keçdikcə bu münasibət daha da soyudu. Eyni evdə yaşasalar da, iki yad insan kimiydilər. Kamil mədəni insan idi, bu hal onu çox narahat edirdi. O, tez-tez düşünürdü: — İnsan hər şeyə sahib olub, yenə də niyə xoşbəxt olmaya bilər?.. Bir gün o, iş məqsədilə Azərbaycana — doğma torpağa qayıtdı. Şamaxının sakit, saf havası, dağların qoynunda yerləşən o qədim diyar onun ruhuna qəribə bir rahatlıq gətirdi. Elə burada, təsadüf kimi görünən bir anda Gülzarla tanış oldu. Gülzar həyatın çətinliklərini yaşamış, amma qəlbini saf saxlamış bir qadın idi. Onun baxışlarında sakitlik, danışığında səmimiyyət vardı. İlk ailəsi uğursuz olmuş, övladı olmamışdı. Tək yaşayırdı, amma heç vaxt həyatdan küsməmişdi. İnsanlara inamını itirməmişdi. Onların ilk söhbəti də sadə keçdi, amma o sadəliyin içində dərin bir istilik vardı. Kamil uzun illərdir hiss etmədiyi bir duyğunu hiss etdi — rahatlıq. Gülzarın yanında o, olduğu kimi görünə bilirdi. Nə varlı iş adamı, nə də nüfuzlu şəxs… sadəcə, bir insan kimi. Bu tanışlıq zamanla böyük bir məhəbbətə çevrildi. Kamil hər dəfə Azərbaycana gələndə Gülzarı görmədən geri qayıtmırdı. Onlar birlikdə Şamaxının dağ yollarında gəzir, qədim küçələrində addımlayır, sadə çay süfrələri arxasında saatlarla söhbət edirdilər. Kamil üçün bu anlar onun bütün var-dövlətindən daha dəyərli idi. O, ilk dəfə idi ki, həyatın əsl mənasını anlayırdı. Amma xoşbəxtlik uzun sürmədi… 45 yaşına çatanda Kamil ağır bir xəstəliyə tutuldu — xərçəng. Bu xəbər onun həyatını alt-üst etdi. Dünənə qədər güclü, sağlam, hər şeyə qadir olan insan indi zəifləyirdi. Klinikalar, müalicələr, ağrılar… günlər bir-birinə qarışırdı. Ən ağır zərbə isə yaxınlarından gəldi. Həyat yoldaşı onu bu vəziyyətdə tərk etdi. Uşaqlarını da götürüb başqa şəhərə köçdü. Maddi maraqlar, rahat həyat istəyi insanlıq hissini üstələmişdi. Kamil üçün bu, xəstəlikdən də ağır idi. Bu xəbəri eşidən Gülzar bir an belə tərəddüd etmədi. O, dərhal bilet alıb Kiyevə getdi. Kamilin müalicə aldığı klinikaya çatanda onun vəziyyətini görüb ürəyi param-parça oldu. Amma özünü itirmədi. Onun yanında qalmaq üçün bir otaq ayırdılar. Gülzar gecə-gündüz Kamilin yanında oldu. Ona dərman verdi, yemək yedizdirdi, əllərindən tutub sakitləşdirdi. Bəzən Kamil ağrılardan danışa bilmirdi, amma Gülzar onun gözlərindən hər şeyi anlayırdı. O, sadəcə qulluq etmirdi — o, sevgisini yaşayırdı. Kamil bəzən gözlərini açıb Gülzara baxırdı və pıçıltı ilə deyirdi: — Kaş, səni daha tez tanıyaydım… Günlər keçdikcə Kamilin vəziyyəti daha da pisləşdi. Həkimlər artıq ümidin az olduğunu deyirdilər. Gülzar bunu hiss edirdi, amma yenə də ümidini itirmirdi. Son ana qədər onun yanında oldu. Bir gün Kamil son dərəcə halsız idi. Otaqda dərin bir sakitlik vardı. Gülzar onun əllərini sıxaraq yanında oturmuşdu. Kamil son gücünü toplayıb gözlərini açdı, Gülzara baxdı və titrək səslə dedi: — Gülzar… nə yaxşı ki, sən mənim həyatımda oldun… Bu, onun son sözləri oldu… Amma həmin günlərdə baş verən bir hadisə bu hekayətin ən dərin mənasını ortaya qoydu. Bir gün Kamil tam halsız vəziyyətdə idi. Gülzar sakitcə onun evinə getdi. Evdə olan bütün zinət əşyalarını, dəyərli əşyaları topladı. Heç birinə sahib çıxmaq istəmədi. Onları bir torbaya yığıb Kamilin valideynlərinə göndərdi. Bu, sadəcə bir addım deyildi — bu, insanlığın, vicdanın, təmiz qəlbin ən ali nümunəsi idi. Kamil bir neçə gün sonra dünyasını dəyişdi… Onu doğma torpaqda — Şamaxıda dəfn etdilər. Dağların qoynunda, sakit bir məkanda torpaq onu öz bağrına aldı. Dəfn mərasimi sadə keçdi. Hamı kədər içində idi. Amma bir nəfər uzaqdan, səssizcə baxırdı — Gülzar. O, heç kimə görünmədi… İllər keçdi. Amma Kamilin məzarı hər zaman təmiz, səliqəli və tər çiçəklərlə bəzədilmiş olurdu. Qohumları hər dəfə ziyarətə gələndə bunu görür və təəccüblənirdilər. Bir gün onlar qəbiristanlığın gözətçisindən soruşdular: — Bu çiçəkləri kim gətirir? Gözətçi sakitcə cavab verdi: — Təxminən 35-36 yaşlarında bir xanım gəlir… Həmişə tək olur. Saatlarla bu qəbrin üstündə dayanır. Elə bil kiminləsə danışır… Sonralar Kamilin ailəsi bir həqiqəti öyrəndi: o qiymətli əşyaları onlara göndərən qadın — Gülzar idi. Onlar heyrətə gəldilər. Çünki belə bir addımı yalnız böyük qəlbə sahib insan ata bilərdi. O qadın Gülzar idi… O, hər dəfə gizlicə gəlirdi. Heç kim bilmədən. Məzarın üstə diz çökür, sakitcə danışırdı: — Mən buradayam… sən heç vaxt tək deyilsən… Onun gətirdiyi tər çiçəklər sadəcə çiçək deyildi. Bu, sədaqətin, saf sevginin və insanlığın yaşayan bir nişanəsi idi. Bu hekayət bir həqiqəti xatırladır: “Maddiyyat insanın həyatını davam etdirməyə kömək edir, amma mənəviyyat onun necə insan kimi yaşayacağını müəyyənləşdirir. İnsan anlayır ki, var-dövlət, şöhrət, rahat həyat — bunların hamısı keçicidir. Amma insanlıq, sevgi, sədaqət — bunlar əbədi dəyərlərdir”. Bəzən bir insanın saf sevgisi, bütün dünyanın sərvətindən daha qiymətli olur… Gülzarın sevgisi kimi. Çünki həqiqi zənginlik ürəkdədir.
Zaur Ustacın “Həyat simvolu” şeiri haqqında Zaur Ustacın “Həyat simvolu” şeiri müəllifin yaradıcılığında dərin fəlsəfi mənaya malik, eyni zamanda sadə və səmimi dili ilə seçilən nümunələrdən biridir. Bu şeir həm insanın həyat yolunu, həm də multikultural dəyərlərlə səsləşən ümumbəşəri prinsipləri özündə əks etdirir. Şeirin əsas xüsusiyyətləri və təhlili barədə bunları qeyd etmək olar: 1. Həyatın vəhdəti və müxtəlifliyi Zaur Ustac bu əsərində həyatı vahid bir sistem kimi təsvir edir. Onun yaradıcılığındakı multikultural ruh burada da özünü göstərir: həyat fərqliliklərin birliyidir. Müəllif vurğulayır ki, necə ki təbiətdə müxtəlif rənglər və fəsillər bir bütövü təşkil edir, cəmiyyətdə də müxtəlif düşüncəli və mədəniyyətli insanlar bir harmoniya yaratmalıdır. 2. Simvolizm Şeirin adından da göründüyü kimi, müəllif müəyyən obrazlar vasitəsilə “həyatın kodu”nu verməyə çalışır. O, həyatı daim hərəkətdə olan, yenilənən və hər kəs üçün fərqli bir məna kəsb edən uca bir dəyər kimi təqdim edir. Şairə görə həyatın əsas simvolu sevgidir. 3. Fəlsəfi yanaşma Zaur Ustacın bir çox şeirlərində olduğu kimi, “Həyat simvolu”nda da didaktik (öyrədici) elementlər var. O, oxucunu həyatın maddi tərəflərindən çox, mənəvi tərəflərinə diqqət yetirməyə çağırır. Şeirdə insanın dünyaya gəlişi, yaşaması və qoyub getdiyi izin əhəmiyyəti poetik dillə ifadə olunur. 4. Dil və üslub Şeir Zaur Ustacın üslubuna sadiq qalaraq, olduqca anlaşıqlı, xalq dilinə yaxın bir tərzdə yazılmışdır. Bu da onun həm böyüklər, həm də gənclər tərəfindən rahat qavranılmasına şərait yaradır. Bu şeir həm də müəllifin geniş oxucu kütləsi tərəfindən sevilən və sosial şəbəkələrdə, ədəbi portallarda (məsələn, yazarlar.az) tez-tez paylaşılan nümunələr sırasındadır. Siz bu şeiri ədəbi təhlil üçün araşdırmaq istəsəniz aşağıdakı mənbələrdən istifadə etmək olar:
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
“Həyat simvolu” və Bakı multikulturalizminin canlı poetik xəritəsi (Zaur Ustacın xəritə – şeiri haqqında) Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında şəhər mətnləri xüsusi yer tutur. Bu mətnlərdə şəhər təkcə məkan deyil, həm də yaddaş, kimlik və dəyərlər sistemidir. Tanınmış şair, yazıçı və publisist Zaur Ustac tərəfindən qələmə alınmış “Həyat simvolu” şeiri də bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Əsər yalnız poetik təsvir deyil, həm də Bakı şəhərinin multikultural ruhunun bədii-publisistik ifadəsi, sözlərlə işlənmiş canlı tablosudur. Şeir sübh çağında başlayır. Alov Qüllələri ətrafından hərəkət edən avtobus sanki oxucunu da özü ilə aparır. Bu yol sadəcə fiziki marşrut deyil – bu, tarixdən müasirliyə, müxtəlif mədəniyyətlərdən vahid milli kimliyə doğru uzanan mənəvi bir səyahətdir. Müəllifin baxış bucağından keçən hər küçə, hər bina, hər abidə bir simvola çevrilir. Şeirdə xüsusilə diqqət çəkən məqam müxtəlif dini və mədəni məkanların bir arada təqdim olunmasıdır. Şəhidlər Xiyabanı kimi milli yaddaşın müqəddəs ünvanı ilə yanaşı, Qız Qalası kimi qədim tarix abidəsi, həmçinin kilsə, sinaqoq və məscidlərin bir-birinə yaxın yerləşməsi təsvir edilir. Bu paralel təqdimat təsadüfi deyil – bu, Azərbaycanın dövlət siyasəti səviyyəsinə yüksəlmiş multikulturalizm modelinin poetik ifadəsidir. Müəllifin marşrutu üzərində rast gəlinən müxtəlif dini məkanlar – xristian kilsəsi, yəhudi sinaqoqu və müsəlman məscidi – bir həqiqəti təsdiqləyir: Bakı tarixən müxtəlif dinlərin və xalqların sülh içində yaşadığı bir şəhərdir. Bu mənada şeirin kulminasiya nöqtəsi Müqəddəs Bakirə Məryəmin Məsum Hamiləliyi Kilsəsi qarşısında dayanır. Burada “həyat simvolu” anlayışı konkret bir dini obyektlə yanaşı, daha geniş mənada insanlığın ortaq mənəvi dəyərlərini ifadə edir. Şeirin dili sadə, lakin çoxqatlıdır. Küçə adları, ictimai obyektlər, tarixi şəxsiyyətlər və coğrafi məkanlar bir-birinə calanaraq canlı bir şəhər panoramı yaradır. Bu baxımdan əsər həm də publisistik mətn kimi çıxış edir – oxucuya təkcə hiss yox, həm də informasiya ötürür. Rəşid Behbudov, Səməd Vurğun, Üzeyir Hacıbəyli kimi mədəniyyət simalarının xatırlanması şəhərin yalnız memarlıq deyil, həm də mənəvi irs üzərində qurulduğunu göstərir. Əsərin diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri də onun universallığıdır. Müxtəlif dillərə tərcümə olunması “Həyat simvolu”nun lokal çərçivəni aşaraq qlobal oxucu auditoriyasına çatdığını göstərir. Bu isə onu yalnız Azərbaycan ədəbiyyatının deyil, ümumbəşəri dəyərlərin daşıyıcısına çevirir. Şeirdə təsvir olunan Bakı modeli – fərqli dinlərin, mədəniyyətlərin və dünyagörüşlərinin harmoniyası – bu gün dünya üçün nümunəvi bir yanaşmadır. Publisistik baxımdan yanaşdıqda, “Həyat simvolu” bir ideyanı ön plana çəkir: şəhərin gücü onun müxtəlifliyindədir. Bu müxtəliflik isə təsadüfi deyil, əsrlər boyu formalaşmış tolerantlıq ənənəsinin nəticəsidir. Azərbaycan cəmiyyətində fərqli dinlərə və mədəniyyətlərə hörmət təkcə sosial norma deyil, həm də milli kimliyin ayrılmaz hissəsidir. Ümumilikdə, Zaur Ustacın “Həyat simvolu” əsəri Bakı şəhərinin ruhunu, onun tarixini və bu gününü bir araya gətirən bədii-publisistik nümunədir. Bu şeir vasitəsilə oxucu anlayır ki, həyatın özü də Bakı kimi rəngarəngdir – nə təkcə qırmızı, nə mavi, nə də başqa bir rəng… Onların harmoniyasından yaranan bütöv bir tablo – insanlığın ortaq “həyat simvolu” – həyatın, yaranışın, yaşamın mənbəyi və beşiyidir.
14 Februar 2026, die Hauptstadt Aserbaidschans, die Stadt Baku. Früh am Morgen von neben den „Flammentürmen“ stieg ich in die „Linie Nummer 10“… Zu meiner Rechten der Verkünder der Welt; der „Fernsehturm“, zu meiner Linken die „Flammentürme“… Während wir hinabfahren, rechts von mir der „Märtyrerfriedhof“, eine Moschee, die Standseilbahn, das Haus des Helden Ziya Bünyadov, das „Teletheater“… Dann Enge; ein steiniger, holpriger Weg… das Café „Yolki-palki“, die Scheich-Schamil-Straße, der „Azneft-Platz“, wieder rechts von mir das blaue Kaspische Meer, links von mir „Die vier Jahreszeiten“… Wieder bleibt links der „Jungfrauenturm“… In seinem Schoß die Wunde der Jahre; die Kirche des Heiligen Apostels Bartholomäus, in der Ferne; an der Kreuzung der Straßen Pervimayski und Karganov die Synagoge der Juden, gleich daneben die Kerbalayi-Abdullah-Moschee, ein wenig später die Synagoge der Bergjuden, gesondert… Während diese Bilder durch meine Gedanken ziehen, biegt der Bus ins Stadtzentrum ab – ich verabschiede mich vom „Neftyannik“, meine „Blauäugige“ bleibt zurück… „Dinamo“ und „API“ bleiben rechts von mir, „Dzerzhinski“, „26er“, die Nationalbibliothek fallen auf meine linke Seite… Das Musiktheater von Raschid Behbudov bleibt rechts… Links, an der belebtesten Stelle der Nizami-Straße – im Herzen Bakus – die Kirche des Heiligen Gregor… Rechts von mir – in der 28.-Mai-Straße (ehemals Telefonnaya) steht die lutherische Kirche wie ein wahrer „Erlöser“… Wir überqueren rasch die 28.-Mai-Straße, biegen von Mirza Agha Aliyev nach rechts ab, vor dem Konservatorium steht Üzeyir Bey, gegenüber der Nationalbank bleibt der große Führer, links hinten… Vor der Metrostation 28. Mai hält der Bus kurz… Rechts von mir bleibt „AZI“, links der „Bahnhof“… Wer einsteigt, steigt ein, wer aussteigt, steigt aus… Wir setzen unseren Weg fort… Von der Puschkin-Straße biegen wir nach rechts ab; links bleibt der große Samad Vurgun, rechts der Ort des „Baku-Hotels“… Halt, „Nummer 10“! Halt! Als hätte der Fahrer meinen Ruf gehört, beschleunigt er… Wieder fahren wir hinaus zum „Neftyannik“… Puschkin bleibt links, „Domsowet“ rechts… Wir erreichen den „Seehafen“ und biegen nach links ab, das blaue Kaspische Meer bleibt rechts… In der Ferne, im Schoß des Meeres, badet die Sonne! Das blaue Auge meines Kaspischen Meeres ist zu einer blutroten Schale geworden! Wir erreichen den Siegespark und biegen nach links ab, der Siegesbogen bleibt rechts, zurück… Wir fahren geradeaus, immer geradeaus… Vom Ort der Gagarin-Brücke – über die Afiyeddin-Dschalilow-Straße… Das „Entbindungsheim“ bleibt rechts, das Krankenhaus der Ölarbeiter links… Mein Ahnherr Schah Chätai bleibt links, das Gericht der Gerechtigkeit rechts… Wir fahren geradeaus über die Chodschali-Allee… Links von mir die Metrostation Chätai, rechts der Tempel der Chemiker; Mendelejew, Məmmədəliyev – es gibt eine Ähnlichkeit… Wir fahren geradeaus, immer geradeaus… Links hinten; die Statue einer Frau, die ihr Kind Gott übergibt, klagend, bleibt zurück… Wieder wenden wir uns dem Kaspischen Meer zu… Die purpurrote Sonne glüht am Horizont… Die Brust der Nacht wird aufgerissen… Die Arme des roten Schimmers strecken sich in den Schoß der Nacht, der Himmel nimmt eine seltsame Farbe an – eine Mischung aus Blau und Rot… Ich möchte den Himmel näher sehen: „Halt, halt!“ – sage ich zum Fahrer… Unter dem Vorwand einer Haltestelle will er nicht anhalten… Ich gehe zur Tür, lege meine Hand an den Mund, tue so, als müsste ich mich übergeben… Der Fahrer hält sofort den Bus. Ich steige sogleich in die „Nummer 11“… Mein Geist schreitet dem Meer entgegen… Der Himmel ist klar, die Luft leicht kühl… Der Morgenwind weht vom Meer in mein Gesicht. Links vor mir, ganz nah, fällt ein heller Stern in mein Auge… Ich gehe zum Meer hin und erreiche ihn direkt. Ein seltsames Gebäude; eine Säule, die sich in den Himmel dreht… Ganz oben leuchtet wie ein Stern das „Symbol des Lebens“… Es hat Farbe von der Sonne angenommen; weder rot noch rosa noch orange… Seine Farbe ist sehr eigenartig, ganz wie die Welt selbst… Ich gehe dem Meer entgegen, auf meinem Weg sitzt eine alte Frau, vielleicht achtzig Jahre alt, ärmlich gekleidet… Vor ihr 3–4 gelbe Zitronen, 5–6 Bündel Petersilie… „Was ist das für ein Gebäude, gute Frau?“ – frage ich die Alte. Im Zwielicht des Morgens öffnet sich auch ihr Blick… „Ich bin nicht die Dame, schau, sie ist es!“ – auch mir, mit grauem Bart, öffnet sich der Blick… „Es ist die Kirche der Unbefleckten Empfängnis der Heiligen Jungfrau Maria…“
22 aprel tarixində Qazaxıstan Respublikasının Astana şəhərində yerləşən “Atamnın amanatı-atalar əhdi” İctimai Birliyinin nümayəndəsi Aliyə Sagimbayeva Milli Kitabxananın qonağı olub.
Qonağı Milli Kitabxananın direktoru, professor Kərim Tahirov qarşılayıb. Qazaxıstan Milli Akademik Kitabxanası ilə Azərbaycan Milli Kitabxanasının əlaqələrindən bəhs edən direktor kitabxanalar arasında qarşılıqlı əməkdaşlığa dair memorandum imzalanmasından, “Ədəbiyyat guşə”lərinin açılışından söhbət açıb.
“Atamnın amanatı-atalar əhdi” İctimai Birliyinin nümayəndəsi Aliyə Sagimbayeva “Хикметы” Часть I: 1-85 хикметы, Приключения Бату и его друзей в поисках Золотой чаши, Приключения Бату и его друзей в звездной стране Айдала, Приключения Бату и его друзей в стране Барсакелмес adlı kitabları Milli Kitabxananın fonduna bağışlamışdır.
“Çox gecdir, indi mənə ev verilsə də, getmərəm” Tanınmış aktyor Oqtay Ramazanov qocalar evinin daimi sakininə çevrilməsində özünü günahkar bilir Belə bir fikir var: Qadın insanı həyata gətirir, xoşbəxtliyə yox. Əgər dünyaya gələn insanların hamısı xoşbəxt olsaydı, bəlkə də xoşbəxtliyin qədrı bilinməzdi. Bəlkə elə buna görədir ki, xoşbəxtliklə bərabər insan həyatında “bədbəxtlik” deyilən bir məfhum da mövcuddur. İnsanın enişli-yoxuşlu, mürəkkəb həyat yollarında bu iki an daima bir-birini əvəz edir. Ahıllar Günü və Ramazan bayramı ilə əlaqədar olaraq Dövlət Musiqili Komediya Teatrının təşəbbüsü ilə teatrın kollektivi ilə birgə yolumuz Bilgəhdə yerləşən və “Qocalar evi” kimi tanınan müharibə və əmək veteranları pansionatına düşdü. İlk qarşımıza çıxan da elə nurani simalı, gözlərində qəm, kədər gizlənən və hər gələndən ümid gözləyən qocalar oldu. Pansionatın həyatında bir sükut hiss olunurdu. Bu sükuta “Muskomediya”nın kollektivinin hazırladığı bayram proqramı bir canlanma, bir şənlik qatdı. Teatrın solisti əməkdar artist Xanım Qafarovanın, Ramil Qasımovun ifa etdiyi musiqilər ahılların qəlbini riqqətə gətirdi, hətta onlar qol qaldırıb rəqs etdilər. Artıq bir neçə müddətdir sorağını aldığımız, kino və teatr səhnəsində silsilə obrazlar yaratmış, tanınmış aktyor Oqtay Ramazanovla görüşə tələssək də, onu iştirakçılar arasında görmədik. O. Ramazanovun harada olması ilə maraqlanmaq üçün pansionatın direktoru Bəhruz Əliyevovla görüşdük. O bildirdi ki, faciəli, qeyri-adi tale yaşamış, uzun illərdir yataq xəstəsi olan, ürəyi, qəlbi sənət sevgisi ilə döyünən, xeyli müddətdir səhnədən aralı düşən O. Ramazanov qocalar evini özü üçün sığınacaq seçib. Xəstəliyi ilə əlaqədar olaraq şənlikdə iştirak edə bilməyəcəyini öyrənən kimi pansionatda onun üçün ayrılmış otağa getdik. Gözlərində həm sevinc, həm də kədər hiss olunan aktyor bizimlə söhbət zamanı bir anlıq səhnəli günlərinə qayıtdı. O, keçmişinə yenidən nəzər salaraq, xatirələrlə dolu olan həyat dəftərçəsini yenidən vərəqlədi. Respublikanın xalq artisti Lütfi Məmmədbəyovun rəhbərlik etdiyi xalq teatrı səhnəsində formalaşan Oqtay Ramazanov 1960-cı ildə Gənc Tamaşaçılar Teatrının baş rejissoru Zəfər Nemətov tərəfindən teatra dəvət ediləndə artıq səhnə üçün tam hazır aktyor idi. Aktyor üçün vacib olan bütün keyfiyyətləri Tanrı ona bəxş etmişdir. Gözəl sima, aydın diksiya, yaraşıqlı boy-buxun və yüksək aktyorluq məharəti. Bu keyfiyyətlər Oqtay Ramazanovun Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnəsində yaratdığı çoxsaylı obrazların sevilməsində əsas stimul olmuşdu. O, sənət beşiyi olan Gənc Tamaşaçılar Teatrının səhnə quruluşu verilən bir sıra tamaşalarda – “Yarımçıq şəkil”də (Knyaz), “Etibar”da (Xələf), “Aydınlığa doğru”da (Ağarza) və s. kimi bir sıra maraqlı rollarda canlı və inandırıcı oyunu ilə tamaşaçıların rəğbətini qazanmışdı. İstedadlı aktyordakı təşkilatçılıq bacarığı, çalışdığı kollektivdə yüksək qiymətləndirilərək ona dirijor müavini vəzifəsi etibar edilib. Hətta bu vəzifədə çalışarkən SSRİ Mədəniyyət Nazirliyinin fəxri fərmanı ilə mükafatlandırılıb. Oqtay Ramazanov 1982-ci ildə Leyla Bədirbəylinin rəhbərliyi ilə “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında yaradılmış kinoaktyor teatrının truppa müdiri vəzifəsinə dəvət edilmişdi. O, 1992-ci ildən Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun fərdi təqaüdçüsü, 1996-cı ildən isə Fondun “Sönməyən ulduzlar” assosiasiyasının üzvüdür. Yəni, bir sözlə O. Ramazanov insan kimi xoşbəxt yaşayırdı – işi, evi, ailəsi, uşağı və ən əsası tamaşaçı sevgisi həmişə onu müşayiət edirdi. Lakin qəfil onun xoşbəxt həyatı öz axarından çıxdı və məhrumiyyətlər başladı. O. Ramazanov yol qəzası nəticəsində ağır bədən xəsarəti aldı. Bu hadisə onun həyatındakı işıqlı, xoş günləri qayğılı, ağrılı və ağır anlarla əvəzlədi. O, artıq 1984-cü ildə başlayan sənətlə bağlı kinostudiya fəaliyyətini dayandırdı, istəyindən asılı olmayaraq səhnədən uzaqlaşmağa məcbur oldu. İstedadlı aktyor, geniş qəlbli, səmimi insan olan O. Ramazanov pansiyonata gəlişini belə xatırlayır: – Bilirsiniz, o vaxtlar mən yol qəzası keçirəndə sənət dostlarım dedi ki, bir neçə müddət burada qal sənə ev verəcəklər. Bura gəlişim 1993-cü ildə oldu. Artıq 15 ildir ki, buradayam. Bu məkanı özümə isti bir sığınacaq və gözəl bir sənət ocağı seçmişəm. İndi mənə ev verilsə də, getmərəm. Çox gecdi, çünki özüm sərbəst hərəkət edə bilmirəm. – Övladınız varmı? – Əlbəttə. Bir oğlum var. Ondan da çox razıyam. Siz elə bilirsiniz ki, bura düşən qocaların çoxunun övladı günahkardır. Həyatda səhfsiz insan yoxdur, onlarda hər hansı bir səbəb üzündən bura gəlirlər. Mən bura düşməkdə özümü günahkar bilirəm..(Qəhərlənir) – Tibbin yüksək səviyyədə inkişaf etdiyi bir dövrdə sizin xəstəliyinizin müalicəsi mümkün deyilmi? – Nə deyim, qızım? O vaxt həkimlər bacardıqlarını etdilər, ancaq nədənsə bir nəticə alınmadı. İndi də artıq gecdir. Mən heç kəsin köməyi olmadan normal ayaq üstə qala bilmirəm, gəzə bilmirəm. Bu mənim üçün ağır dərddir. Müalicəmlə bağlı heç kəsə bir söz demirəm. Ümumiyyətlə,nə qədər çətinliyim olsa belə, heç kəsə ağız açıb, bir dilək diləməyi qüruruma sığışdırmıram. Bir şeir parçasında deyildiyi kimi: “İstəmirəm dəmir kimi əyiləm, Polad kimi sınsam, yaxşıdır.” – Sənət dostlarınızla əlaqələriniz varmı? – Deyərdim ki, indi məni həyata bağlayan amillərdən biri də sənət dostlarımdır. Xüsusən də Mədəniyyət Fondunun sədri Kamal Abdulla. Ən çətin anlarımda Kamal müəllimin qayğısı ilə əhatə olunmuşam. Bundan başqa Yaşar Nuri, Telman Adıgözəlov, Akif İslamzadə, Afaq Bəşirqızı, Kübra Əliyeva, Sənubər İsgəndərli, Atabala Səfərov, Xanım Qafarova və başqa sənət dostlarım həmişə məni yada salır və hər cür qayğı göstərirlər. Pansionatın direktoru Bəhruz müəllimin də həmişə qayğısını hiss etmişəm. Bütün sənət dostlarıma məni unutmadıqları üçün minnətdarlığımı bildirirəm. – Deyirlər insan öz taleyi ilə barışmalıdır. Siz necə… – Bilirsiniz, belə bir vəziyyətdə yaşamaq çox çətindir, çox ağırdır. Deyərdim ki, dözülməzdir. Mən həm sizlərin gəlişinə sevinirəm, həm də kədərlənirəm. Sevinirəm ona görə ki, məni yada salıb gəlmisiniz, kədərlənirəm ona görə ki, səhnədə nəfəsindən od-alov püskürən O. Ramazanovu bu vəziyyətdə görürsünüz. Bax, bu hal məni çox sıxır. Amma Allahımdan çox razıyam. Ümid son deyil, hələ də sağalmağa ümidim var. Onun üçün də qismətimlə barışmağa hələ tələsmirəm. Axı, hər qaranlıq gecənin bir işığı olur. –Yəqin ki, yenidən səhnəyə qayıtmaq arzusu Sizi hələ də tərk etməyib? – Yox, sənət sevgisi məni heç vaxt tərk etməyəcək. Həmişə o arzu ilə yaşayıram. Mənim hələ sənətə deyilməmiş çox sözüm qalıb. Ən böyük arzum isə budur ki, bu dəyişkən dünyada insanlar həmişə bir-birilərinə mənəvi dayaq olsunlar. Necə ki, siz bu gün pansionata gələrək mənim taleyimlə, illərdən bəri çarpayı xəstəsi olan adamla maraqlanmısınız. İnanın, bu məni o qədər sevindirdi ki, yüngülləşdirdi ki. Çünki insana lazım olan mehribanlıq, səmimiyyət böyük nemətdir. Sözümü görkəmli şairimiz Mikayıl Müşfiqin bir şeir parçası ilə tamamlamaq istərdim: Bu vəfasız ömür, bu coşğun dərə, Gərək boş-boşuna axıb keçməsin. Bu gözəl cahanı sanıb pəncərə, Hər gələn sadəcə baxıb keçməsin. Hər ruhun öz sığınacağı olur. Sığındığı qapını bağlı görəndə tənha ruh öz həmdəmini axtarır… Qocalar isə həmdəmlərini yaşadıqları məkanda, yəni “Qocalar evi”ndə tapıblar. Müsahibə “Paritet” qəzetinin N: 101 (1266) 4-6 oktyabr 2008-ci il sayında səh. 11-də dərc olunub.
Aprelin 23-də Azərbaycanda Milli Suverenlik və Uşaqlar Günü qeyd edilib Milli Təhsil Nazirliyinə tabe olan Bakı Türk Təhsil Müəssisələrində 23 Aprel Milli Suverenlik və Uşaq Bayramı münasibətilə bayram proqramı təşkil olunub. Proqramda Türkiyənin Bakıdakı səfiri Birol Akgün, KKTC-nin Bakı Nümayəndəsi, səfir Ufuk Turqaner, Türkiyənin qurum və təşkilatlarının nümayəndələri və çoxsaylı digər qonaqlar iştirak ediblər. Vətən və dövlət xadimləri uğrunda canlarını fəda edən şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilən proqramda Türkiyənin İstiqlal Marşı və Azərbaycan Himni səsləndirilib. Səfir Akgün çıxışında Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) açılışının 106-cı ildönümünü və Qazi Mustafa Kamal Atatürkün dünya uşaqlarına bəxş etdiyi 23 Aprel Milli Suverenlik və Uşaq Bayramını qeyd etməkdən şərəf və qürur duyduqlarını bildirib. Akgün, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin (TBMM) bir əsr əvvəl Türkiyənin müstəqilliyinə xələl gətirmək istəyən imperialist güclərə qarşı müstəqillik mübarizəsinə öncülük etdiyini bildirərək, TBMM-nin böyük qələbə ilə başa çatan Qurtuluş Savaşından sonra müstəqil Türkiyə Cümhuriyyətinin qurulmasını bütün dünyaya elan etdiyini vurğulayıb. Akgün, müasir Türkiyə Cümhuriyyətinin əsasını təşkil edən milli suverenlik anlayışının 23 aprel 1920-ci ildə Böyük Millət Məclisinin açılışı ilə “Suverenlik qeyd-şərtsiz millətə məxsusdur” bəyannaməsi ilə həyata keçdiyini ifadə edərək, Qazi Mustafa Kamal Atatürkün açılış günündə böyük milli bayramı olan uşaqlara hədiyyə olduğunu xatırladıb. Atatürkün bu hərəkəti ilə uşaq hüquqlarını dünya gündəminə gətirdiyini, dünyanın müharibə və qarşıdurmalarla sarsıldığı bir vaxtda uşaqlara olan sevgisini nümayiş etdirdiyini açıqlayan Akgün, “Bu mənalı günü uşaqlara hədiyyə etmək təkcə sevginin ifadəsi deyil, həm də gələcəyə dərin inamın və sarsılmaz güvənin ən güclü göstəricisidir. Bu əlamətdar günün qardaş Azərbaycanda qeyd olunmasının xüsusi mənası olduğunu deyən Akgün, “Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı əlaqələr iki ölkə arasındakı adi münasibətlərdən çox-çox kənara çıxır. Bu bağlar ortaq bir dilin, ortaq mədəniyyətin, tarixin dərinliklərindən süzülüb gələn ortaq bir taleyin məhsuludur” dedi. Akgün vurğulayıb ki, Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin “Bir millət, iki dövlət” kəlamı sadəcə bir arzu deyil, canlı, hiss olunan və hər gün təsdiqlənən həqiqətdir. Akgün sabahın nümayəndələri olan uşaqların düzgün tərbiyə olunmasının Türkiyə və Azərbaycanın ortaq gələcəyi üçün həyati əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirərək, uşaqlara elm, sənət, diplomatiya və hər sahədə özlərini inkişaf etdirmələrini, eyni zamanda köklərini unutmadan gələcəyə doğru addımlamalarını tövsiyə edib. Akgün, “Unutmayın ki, Mustafa Kamal Atatürkün sizə əmanət etdiyi Cümhuriyyət təkcə qorunacaq bir miras deyil, həm də davam etdiriləcək bir məsuliyyətdir. Türkiyə ilə Azərbaycan arasındakı qardaşlıq sizin çiyninizdə yüksələcək və daha da güclənəcək” deyib. Tədbir Bakı Türk Təhsil Müəssisələrinin şagirdlərinin musiqi və rəqs nömrələri ilə davam edib, məktəbdə keçirilən müsabiqələrdə mükafatlar qazanan şagirdlərə mükafatlar təqdim olunub.
