06 oktyabr 2026-cı il tarixində Bakı İlahiyyat Kollecində şair, esseist, tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi Səlim Babullaoğlu ilə görüş keçirilib. Görüşdə kollecin rəhbərliyi və 5tələbələr iştirak ediblər. Görüşü giriş sözü ilə kollecin direktoru, ilahiyyat üzrə fəlsəfə doktoru Mehman İsmayılov açıb və qonağı tələbələrə təqdim edib, kollecdə belə görüşlərin mütəmadi keçirildiyini xatırladıb və qeyd edib ki, bu görüş də həmin silsilənin davamıdır. Səlim Babullaoğlu tələbələrin çoxsaylı suallarına cavab verib, şeirlər oxuyub, ədəbiyyat, poeziya, din, əxlaq, ədəbi təmayüllər, cəmiyyətin problemləri mövzusunda dinləyəcilərlə mükalimə edib. Görüşün sonunda qonaq tələbələrə öz kitablarını, habelə bir çox tərcümə nəşrlərini hədiyyə edib. Tədbirdən fotolar:
“Yazarlar” olaraq, SƏLİM BABULLAOĞLUnu əbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun!
“Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə”
Şair, yazıçı-publisist Zaur Ustacın uşaq poeziyasına həsr olunmuş yeni elmi monoqrafiya işıq üzü görüb. Azərbaycan uşaq ədəbiyyatşünaslığına mühüm töhfə olan bu tədqiqat əsəri “Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” adlanır. [1]
Monoqrafiya haqqında əsas detallar və onun ədəbi əhəmiyyəti aşağıdakılardır:
Elmi redaktor və “Ön söz” müəllifi: Pedaqogika elmləri doktoru, professor Kamal Camalov.
Rəyçilər: Ədəbiyyatşünas-tənqidçilər Həcər Atakişiyeva və Günnur Ağayeva.
Nəşriyyat: Bakı “İmza” nəşrlər evi (280 səhifə). [1, 2, 3]
Monoqrafiyanın Əsas Tədqiqat İstiqamətləri
Monoqrafiyada Zaur Ustacın uşaq poeziyası elmi-nəzəri aspektdən araşdırılır və müasir ədəbiyyatşünaslığın metodoloji prinsipləri əsasında təhlil olunur: [1, 2]
Bədii Sənətkarlıq və Poetik Sistem: Şairin yaradıcılığının ideya-estetik xüsusiyyətləri, bədii ifadə vasitələri və sənətkarlıq prinsipləri dərindən öyrənilib. Kitabda müəllifin məşhur “Ağıllı gülər”, “Tuncay” kimi şeirləri, həmçinin “Gülünün şeirləri”, “A1” və “Gülüzənin şeirləri” kitabları geniş təhlil süzgəcindən keçirilib. [1, 2, 3]
Uşaq Psixologiyası və İdraki İnkişaf: Zaur Ustacın uşaq psixologiyasını dərindən duymaq bacarığı, onun şeirlərinin uşaqların dil bacarıqlarının, obrazlı təfəkkürünün və estetik zövqünün formalaşmasındakı rolu elmi mülahizələrlə əsaslandırılıb. [1, 2]
Milli Tərbiyə və Folklor Motivləri: Tədqiqatda şairin folklor ənənələrinə bağlılığı, xalq yaradıcılığından gələn dürüstlük, zəhmətsevərlik və vətənpərvərlik kimi dəyərləri uşaq poeziyasına necə uğurla uğurla daşıdığı nümayiş etdirilir. [1]
Pedaqoji Əhəmiyyət: Müəllifin bağça və ibtidai sinif yaşlı uşaqlar üçün hazırladığı və rəsmi tədris vəsaitinə daxil edilən didaktik-metodik yaradıcılığı əsərdə ayrıca yüksək qiymətləndirilib. [1, 2]
Bu sanballı monoqrafiya, XXI əsr Azərbaycan uşaq poeziyasının müasir inkişaf meyillərini anlamaq və Zaur Ustacın poetik irsini elmi şəkildə öyrənmək baxımından mühüm ədəbi nailiyyət hesab olunur. [1]
Zaur Ustacın yaradıcılığı və ya bu monoqrafiyada yer alan konkret şeirlərin təhlili ilə bağlı daha hansı məlumatı əldə etmək istərdiniz? Müəllifin “Güllünün şeirləri” kimi digər uşaq kitabları barədə də internet vasitəsilə məlumat əldə edə bilərsiniz. [1]
TƏZADLI DÜNYA (təmsil) Nəhəng Qaya dibində Kök atsa da bir Ağac, Yordu onu susuzluq, Gah qidasız qaldı ac. Dedi: Mənim ömrümü Çəkdi sınağa həyat. Ağır oldu yüklərim, Öz gücümdən neçə qat. Kənarda da bir Ağac Hey özünü öyürdü: -Çox gözəldir bu aləm, Lap cənnətdir, deyirdi. Qaya bunu görüncə Kədərləndi yaman çox, Bilsə də ki, bu işdə Kiminsə günahı yox. Yada saldı o bir-bir Ötüb keçən illəri, Onu məyus eyləyən Neçə-neçə dərd-səri. Dedi: Ey qəmli Ağac, Üzülmə bu halına. Çətin tale həyatda Yazılsa da alnına. Gedir əldən ixtiyar Bəzən İstəmədən biz, Fərqli tale yaşadıq Həyatda hər birimiz. Yaranışdan təzadlı Varlıqlara bu aləm, Verir birinə sevinc, Digərinə əzab, qəm. Güclü etməz canlını Yalnız xoş keçən günlər, Çətinlikdə üzüağ Məğrur qalmaqdır, hünər.
(ailə ənənəsi) Belə xatırlayıram ki, evimizdə olan əşyaların içərisində uşaqlı-böyüklü – hamımızın diqqətini çəkən əşya, atamın öz əlləriylə taxtadan düzəldib, mavi rəngə boyadığı dördkünc, hündür kitab şkafı idi. Rəflərindəki kitabları onu yaraşıqlı, əzəmətli göstərirdi. Gözümü açandan evimizdə böyük bacılarımı, qardaşımı həmin kitab şkafının əhatəsində görürdüm. Günün müəyyən vaxtlarında qarşısında dayanıb, maraqlarına uyğun kitablar seçirdilər. Gündüzlər əllərində, axşamlar yastıqlarının altında kitab olardı. Dördüncü sinifdən başlayaraq onların cərgəsinə qoşulanda evimizdə yaşayan bir sıra ənənənin gələcək həyatıma təsirindən xəbərsiz olsam da, həmin anlarda onların mənə rahatlıq, sevinc gətirdiyini duyurdum. O kitabxana ilə bağlı o qədər xoş xatirələrim var ki! Onlardan ən maraqlısı qiraət saatı idi. Bütün ailənin səbrsizliklə gözlədiyi əsrarəngiz yaşam saatları…
Həyat cədvəlimiz belə idi: Dərsdən sonra nahar edib bir qədər ev işlərində anamıza kömək edir, sabahkı günün dərslərinə hazırlaşır, küçəmizin başındakı arteziandan vedrələrlə su gətirir, həyət-bacada iş-güc görürdük. Bayram günlərinin hazırlığı, hüsnü bambaşqaydı. Həmin vaxtlar elə bil bir nağıl aləmində yaşayırdıq. İstirahət günləri atam bizə rayon klubunda nümayiş olunan gündüz seanslarına getməyə icazə verirdi. Yeni filmlərin axşam seanslarına isə valideylərimiz böyük bacımı aparırdılar. Həftənin hansı günlərisə radio kompozisiyaları, ədəbi verilişləri maraqla dinləyirdik. Axşamlar adətən valideynlərimizin nəzərdə tutduğu maarifləndirici məşğələlərdən keçirdik. Amma bütün ailənin sevərək uzun illər yaşadığı ənənə birgə kitab mütaliəmiz idi.
Beyləqanda yaşayırdıq. Dil-ədəbiyyat müəllimi olan atam Bakıya yolu düşəndə rayona bir böyük bağlama yeni kitabla qayıdardı. Elə həmin gün onlarla əlüstü tanış olar, səliqəylə yerbəyer edərdi. Bundan sonra oxunması zəruri olanları ümumi qiraət üçün ayırardı. Seçilmiş kitablar atamın iş masasının üstündə olardı. Bilirdik ki, həmin gündən müəyyən vaxtda, əsasən axşam çağı qiraət saatı olacaq. Təbii ki, burda mövzu seçimi, yaş həddi nəzərə alınardı. Amma düşüncəmizi, ictimai şüurumuzu formalaşdırmaqdan ötrü atam, pillə-pillə çətin və mürəkkəb süjetli əsərləri də ixtiyarımıza verirdi. Deyirdi, ümumi qiraətin bir vacib xüsusiyyəti odur ki, eyni vaxtda hamımız həmin kitabı oxumuş oluruq. Bu qayda ilə atamın üstündə əsdiyi kitabxanasında olan əsərlərin əksəriyyətini orta məktəb illərində oxuyub başa çıxmışdıq.
İndinin özündə də xəyalən uşaqlıq çağlarıma qayıdanda atamın bir qayda olaraq rəhbərlik etdiyi ümumi qiraətin tam mənzərəsi gözümün qarşısında canlanır. Axşamlar şam yeməyindən sonra həvəslə böyük otağa yığışırdıq. Atam iş stolunun arxasında yerini tutandan sonra bütün diqqətimizi ona yönəldirdik. Seçdiyi kitabı əlinə alıb adını, müəllifini elan edirdi. Həmişə qiraət saatlarımızda kitabı özü oxumağa başlayardı. O, əsəri elə gözəl, ifadəli, hər obrazın xarakterini canlandıran intonasiya ilə oxuyurdu ki, sanki yanan qəlbə su çiləyirdi. Müəllif təhkiyəsi onun diqtəsində özününküləşirdi. Məhz yazıçının məqsədi, ideyası bizə təlqin etdiyi fikirlər onun səsində əsərin canını ifadə edən ən kiçik detallarına qədər düşüncəmizdə aydınlaşırdı. Oxuduğumuz əsərləri bizə sevdirir, öyrədir, həyatla bu və ya digər şəkildə əlaqəsini bir müəllim kimi bizə anladırdı. O səsdən, ifadan, təhlildən bəhrələnirdik. Bu təsir o qədər güclü idi ki, ailədə beş uşağın dördü sonralar humantar sahədə ixtisaslaşdı.
Hə, atam mütaliəsinə ara verib, sonra kitabı növbə ilə bizə oxutdurardı. O da yadımdadır ki, beşinci sinifdə olanda bu işi ən çox mənə həvalə edərdi. Deyərdi, sənin diksiyan, tələffüsün aydın, səsin də ürəyəyatımlıdı. Övladlarını tərifləməkdə xəsislik edən atamın bu fikri məni sevindirməkdən çox, diqqətimi cəmləməyə, əsəri pafosla, həm də xoş ahənglə oxumağa həvəsləndirərdi. Yerimi də elə seçirdi ki, üzüm dinləyicilərə sarı olsun. Oxunun şirin yerində məhəbbət səhnəsi gəlirdi (təbii ki, o zaman yazılan əsərlərdə açıq-saçıqlıq yox idi), dərhal səsimi yavaşıdardım. Atam deyərdi, qızım, o hissəni ötür, aşağıdan davam et. Gözüm sətirlərin arasında gəzər, o təsvirin qurtardığı yerdən oxumu davam etdirərdim. Ertəsi gün, ya sonra atamın yazı masasının üstündə o kitabı görəndə bilirdim ki, buraxılan yerləri oxuyur. Biz də evin o küncündə-bu küncündə daldaya çəkilib bir-birimizdən gizlədə-gizlədə əsərdəki məhəbbət səhnələrini oxuyarduq. Əslində evimizdə buna elə bir qadağa qoyulmamışdı. Sadəcə, valideynlərimizlə pərdəli dolandığımıza, böyük-kiçik yeri gözlədiyimizə görə gözdən kənarda oxuyurduq. Onu da deyim ki, uşaq yaşlarından nağılları çox sevirdim. Bütün uşaqlar kimi mənim də öz nağıl qəhrəmanlarım olurdu. Uzun zaman onları xəyalımda yaşadırdım. Yəqin ki, xalq nağıllarına sevgim elə atamın keçdiyi dərslərdən yaranmışdı.
Bir maraqlı cəhət də vardı: kitabın oxusu bitəndən sonra ertəsi gün onun müzakirəsi başlanırdı. Atam bir neçə gün əvvəldən elan edirdi ki, filan gün, filan əsərin məhkəməsi (müzakirəsi) olacaq, çıxışa hazırlaşın. Müzakirə günü əvvəlcə atam əsərin müəllifi haqqında, onun digər əsərləri barədə bizə geniş məlumat verər, sonra təhlilə keçərdi. Arada bizi sorğu-suala tutur, əsər haqqında fikrimizi öyrənirdi. Hadisələrə necə qiymət verdiyimizə, mühakiməmizə diqqət edirdi.
O zaman biz müəllimlərimizin sinifdənxaric tapşırıqları üçün nadir hallarda rayon kitabxanasına üz tutardıq. Əksinə, tapılmayan kitablardan ötrü çoxları bizə müraciət edirdi. Atam rayon ziyalılarının qibtə etdiyi kitabxanasından bəhrələnmək üçün ona müraciət edənlərin qarşısında belə bir şərt qoymuşdu: Kitabdan səliqəli istifadə etsinlər, bir də onu vaxtında qaytarsınlar…
Qiraət saatlarında oxuduğumuz kitabların çoxu indi də xatirimdədir. M.F.Axundov, N.Vəzirov, C.Məmmədquluzadə, N.Nərimanov, Ə.Haqverdiyev, M.S.Ordubadi, S.S.Axundov, C.Cabbarlı, Ə.Vəliyev, S.Rəhimov, S.Vurğun, R.Rza, İ.Əfəndiyev, Ə.Abbasov Ə.Məmmədxanlı, C.Əmirovun əsərləri, Azərbaycan nağılları, tərcümə ədəbiyyatından Mayn Rid, V.Hüqo, İ.S.Turgenev, A.Puşkin, M.Şoloxov…
Bizdən fərqli olaraq rus bölməsində oxuyan böyük bacım müəyyən vaxtlarda ayrıca mütaliə edirdi. Qərb yazıçılarının, rus klassiklərinin əsərlərini oxuduğundan atam hardan olsa onun üçün Moskva nəşrlərini alıb gətirirdi. O da imkan düşəndə bizə xarici yazıçıların həyatından, əsərlərindən fraqmentlər danışardı.
O vaxtlar kitabxanamız atamın seçib aldığı, özünəməxsus zövqlə yerləşdirdiyi qiymətli, əvəzsiz kitablarla gün-gündən zənginləşirdi. Burda atamın hansı qaydaya, ardıcıllığa görə onları yerləşdirdiyini anlamasam da, hamısının yerini əzbərdən bilirdim. Bəzən məni hansısa bir kitabı tapıb gətirməyə göndərirdi. Axtarışa vaxt sərf etmədən, onu əlimlə qoymuş kimi, dərhal götürüb atama verərdim. Çünki atam ildə iki dəfə rəfləri boşaldar, kitabları təzədən səliqəyə salardı. Bu işdə onun ən yaxın köməkçisi də mən olardım. Kitabları bir-bir silib atama verəndə, onların yerləşməsinə də göz qoyardım. Deyədə ki: M.F.Axundovun dramlarını gətir, “Səfillər”i mənə ver, “Böyük dayaq”ı yerinə qoy, heç bir çətinlik çəkmədən, qarışıq salmadan atamın tapşırıqlarını həvəslə yerinə yetirirdim…
Atama çox oxşayıram. Həm zahirən, həm də xaraktercə. O zaman özüm də duyurdum ki, oxu maneram, yazı üslubum elə bil onunku idi. Amma böyüdükcə, formalaşdıqca fərdiliyimi də hiss edirdim. Onda düşünməzdim ki, illər ötəcək, ailəmizdə yaşadığımız bu gözəl ənənə, sonralar məni oxuduğum kitablar, silsilə əsərlər haqqında söz deməyə, obrazları təhlil etməyə, bu ətrafda müzakirələr açmağa ruhlandıracaq. Başqa bir tərəfdən, bu sahədə peşəkarlığa öyrədəcək, tədqiqatlara cəlb edəcək. Ən başlıcası, ata evimdə böyük həyat məktəbi keçdim. Hadisələrə qiymət verməyi, doğru-düzgün seçimi, bir kimsənin haqqına girməməyin gözəlliyini dərk etdim. Övladlarıma yaxşılığın, xeyirxahlığın, nəcibliyin insana zinət olduğunu öyrətməyə çalışdım.
Əmək fəaliyyətimin 20 ilini “Gənclik” nəşriyyatında çalışmışam. Həyatım kitabların arasında keçib. O zaman nəşriyyatda çıxan bütün kitablardan, özü də hərəsindən iki nüsxə evə gətirirdim. İstəyirdim ki, övladlarım dərs kitablarıyla yanaşı nağıllar, kiçik və orta yaşlı məktəblilər üçün ədəbiyyatlarla da tanış olsunlar. Hələ o zamandan onlara kitablarla dostluğu tövsiyə edirdim. Sonralar fikir verdim ki, oğlumla qızım kitabları dolablarına yığaraq hərəsi özünün kitabxanasını yaradır. Hərdən onlardan oxuduqları əsərlər barədə fikirlərini öyrənərdim. Uşaq təfəkkürü ilə çıxardıqları nəticələr mənə maraqlı görünərdi. Çox zaman dərslərini ertədən hazırlayıb qurtaranda axşam məndən yaxşı bir əsər oxumağımı xahiş edərdilər. Dərhal razılaşırdım. Bununla ata evimizdəki gözəl ənənəni mümkün qədər öz ailəmdə yaşatmağa çalışırdım…
Təəssüflər olsun ki, bu gün uşaqlarımızın kitaba marağı sozalıb, aşağı səviyyədədir. Zənnimcə, bunun bir səbəbi yaşadığımız gözəl ənənələrin unudulmasıdır. İndi uşaqlar sosial şəbəkələrə, “Tik-tok”a və daha nələrə ifrat dərəcədə alüdədirlər. Uzun vaxtını, saatlarını saytlarda itirən, qarşısına çıxan hər nə varsa, gözünün işığını əsirgəmədən ona verən gənclərimiz bu səbəbdən də kitabdan qaçaq düşüblər. Təəssüf, min təəssüf…
Atam Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı” fakültəsini bitirmişdi. Görkəmli dilçi, ədəbiyyatşünas alimlərdən dərs almışdı. Danışırdı ki, o zaman qadağan olunmuş ədəbiyyat, represiya qurbanları olan yazıçılar və onların əsərləri barədə ali məktəb müəllimlərimiz bizə məlumat verirdilər. Həmin dövrdə məktəblərdə tədris olunmayan “Ulduz”, “Ədirnə fəthi” (C.Cabbarlı), H.Cavid, Almaz İldırım, Əhməd Cavad, H. Sanılının yaradıcılığından da evdə böyük maraqla, həyəcanla söhbət açırdı. Belə mövzulardan bəhs edərkən o, bizə etibar edir, eşitdiklərimizi başqa yerdə, məktəbdə, tay-tuşlarımızın arasında danışmamağı tapşırırdı. Vaxt gələr, onların da üstündən qadağalar götürülər, o zaman indi öyrəndiklərinizdən də çox məlumatlara malik olarsınız, deyərdi…
Atam heç vaxt şagirdlərin qarşısına bəsit fikirlərlə çıxmaz, yalnız proqramda nəzərdə tutulmuş istiqamətdə dərs keçməzdi. Hökmən arayıb-axtardığı yeni məlumatlar, araşdırmalar, mövzuyla bağlı əlavə ədəbiyyatdan evdə bizə, məktəbdə şagirdlərinə dərs keçərdi. Şeirləri ucadan, özü də elə ahənglə oxuyurdu ki, onu dinləyəndə özümü başqa bir aləmdə hiss edirdim. Çox zaman dərslərə hazırlaşanda dinləyici kimi yanında olardım. Hərdən yuxarı siniflərin ədəbiyyat dərslərinə məni də aparar, bir şairin yaradıcılığından danışanda ondan öyrəndiyim şeirləri mənə söylədərdi. Çox zaman hiss edirdim ki, tələffüsdə, ahəngdə onu təqlid edirəm. Müəlliminə bənzəməkdən qürur duyan şagird kimi, bu, çox xoşuma gəlirdi. Beləliklə, hansı şairin, yazıçının həyat və yaradıcılığını keçirdisə, onun barəsində hələ aşağı siniflərdən mən də məlumatlanırdım…
İlk tərbiyəmizin, həyata hazırlığımızın təməli bir məktəb sandığımız atamın kitabxanasında qoyulmuşldu. Yaşam boyu qarşıma çıxan bütün məsələlərə ayıq nəzərlərlə yanaşmam heç şübhəiz, o zamandan formalaşıb. Bu gün nəyə ürək verirəmsə, nə haqda düşünüb-daşınıramsa ata evimdə öyrəndiklərim dadıma çatır. Onun bizə verdiyi tövsiyələrdən başlıcası bu idi: Heç vaxt kitablardan üz çevirməyin. Oxumaq, öyrənmək, zənginləşmək insana həyatı boyu gərəkdi… Ailəmizin qiraət saatlarında oxuduğumuz kitablar məni elə o çağlardan yazmağa həvəsləndirdi. Yaradıcılığımda qazandığım az-çox uğurlarıma görə atamın kitabxanasına borcluyam…
Sonralar ata evimə yolum düşəndə ilk görüşünə can atdığım onun bizə miras qoyduğu kitablar olurdu. Doğrudur, illər içrə o kitabların sırası yenilənidi, çoxaldı və lap sonralar dəyişən zamanın yelində itib-batdı…
Nə xoş ki uşaqlıq, yeniyetməlik çağlarımda olduğu kimi, bu gün də kitablarla olan ünsiyyətimi qırmıram. Çox zaman ciddi mütaliəyə macalım olmayanda rəflərdə bir-birinə sığınmış kitabların hər biriylə ayrıca görüşür, əlimə alıb vərəqləyirəm. Sanki ötən illərdə səhifələrində qalan məhrəm barmaqların izinə tumar çəkirəm. Ürəyimdə onlarla danışıram. Xəyalən yeniyetmə çağlarıma qaydıram. Atamın səsi qulağıma gəlir: “Heç vaxt kitablardan üz çevirməyin. Oxumaq, öyrənmək, zənginləşmək insana həyatı boyu gərəkdi… ”
Ailəmizdə yaşanan ənənələr şirin, çox şirin xatirələr təki yaddaşımda təzələnir. Necə gözəl ənənələr yaşamışdıq! Mən burda onlardan birini yada saldım. Çünki, digər ənənələrin yaranması, yaşaması deyərdim, məndən ötrü atamın kitabxanasından aldığımız tərbiyənin içərisində formalaşmışdı. Və bütün bunlar sonrakı həyatımızın nizama salınmasında böyük əhəmiyyət kəsb etdi. Dolaşıq-çarpaşıq zamanlarda belə, həyat yollarında azmadıq, basılmadıq, əzilmədik. Şərəflə yaşanan həyat ömürdən qalan ən qiymətli sərvətdir…
“YAYLIM” SÖZÜNÜN İZAHI (qədim Oğuzların söz yaradıcılığı) “YAYLIM” sözü yaymaq, səpələmək semantikasındandır. Atəşi səpələmək.Bir silahdan deyil, bir neçə silahdan atəş açmaq.Yəni gülləni səpələmək, yağdırmaq. O ki qaldı “yaylım atəşinə”, bu söz qədim sözyaradıcılığıdır.(sosial psixolinqvistika) Qədim Oğuzların “yay-ox” silahından yaranan sözdür. “Yay” sözünün kökü ” qayın” sözündəndir.( “q-y” əvəzlənməsi) Qədim Oğuzlar yayı ağcaqayın ağacından hazırlamışlar.Onun qara növünün kiçik kolunun budaqlarını müxtəlif formalara salmaq mümkündür. Qədim Oğuzlar bu kolun oduncağından bəzək fiqurları da düzəltmişlər. Hazırda bu ağacdan mebel, musiqi alətləri və s. hazırlanır.(Oğuzların “ağca-kiçik” sözü də buradandır ) Latınca bu ağcaqayın koluna flora lüğətində ” Acer Tataricum” deyilir. Onlar bu ağacdan Qədim Oğuzların yay silahı düzəltdiyini bildikləri üçün sonralar Oğuzlara verilən ” tatar” ifadəsini işlətmişlər. Məhz latınca “Oxatan bürcü” bu səbəbdən ” Acer- arçer) adlanmışdır. Türklər də ” oxatan bürcünə” “Yay bürcü” deyirlər.( müəllif H.Ə.) P S Hər bir qədim sözü psixolinqvistika yolu ilə açmaq mümkündür.Məntiq və müqayisəli təhlil Tətbiqi Dilçiliyin qısa yoludur. Ən əsası fonetik səslərin tətbiqi ilə. Mənbəsiz mənbələr…
ÖZÜNÜN ÖZÜNƏ GÖZÜ DƏYƏN ADAM Demə, adamın özünün özünə gözü dəyərmiş. Üç il əvvəl, bir səhər yuxudan oyanıb, yerimdən qalxdım. Bir addım atmaq istəyəndə sol ayağım dizdən kilidləndi. “Ay aman… ay daad…” tappadan arxası üstə gəldim çarpayıya. Nəfəsimi güclə dərdim. “Müsəlman kimi yanımı yerə verəndə həkimə getməkdənsə, – fikirləşdim, – yəhudi kimi azarı qabaqcadan ram eləsəm yaxşıdı!” Rentgenin cavabını qoltuğuma verib, ağzımı çevirdilər “Avrasiya klinikası”na. Adı ölkəmizin ikinci çayının adından olan həkim, baxdım ki, cavandı, ucaboyludu, yaxşı da əzələləri var, baş bar¬ma¬ğıyla adsız bar¬mağının arasına alıb, sıxdı dizimi: –Oy… –Ağrıdı? –O da sözdü?! –Mən rəmzlə-simvolla danışmağı bacarmaram, cənab pasiyent… –Onün üçün gərək Şirvanlı olasınız, doktor! –Kəsəsi… ağrıdı? Him-cimlə başımı endirib-qaldırdım. –MRT-likdi… – nəzakətlə dizimi sığallayıb, üzümə baxdı. Bir saat növbə, saat yarım da müayinə. Həkim işgüzarlıqla gətirdiyim cavaba göz gəzdirib, qaşlarını çatdı: –Diziniz… – Gözlərimi bərəltdim üzünə. – Istəsəniz də, istəməsəniz də bıçağın altına girməlidir! Özümü itirmədim: –Niyə bıçağın?! Başqa bir əlac tapa bilmədiniz, doktor?! –Tapdım. –O nədi? –Qocalmaq! –Qocalmaq?! Başa düşmədim. Əhvalından başa düşdüm ki, məni başa salmaq fikrində deyil. –Dörd dərman… on gün qəbul… onbirinci günü burada olarsunız. Cin necə vurdusa başıma: –Sənin kəllən haqqı, gözlə məni, burada olaram! – ürə¬yimdə dedim. Eşiyə çıxanda resepti də cırıb atdım zibil qutusuna. – Rəhmətlik orta məktəb yoldaşım Məzahir demiş “taytıya-taytıya” özümü vurdum yola. Evə çatan kimi özümü toxudum internetə. Alman fizioterapevtlərinin bir müalicə üsulu… əlimdən tutdu. Beləcə hər səhər uşaq kimi minib oturdum stolun üstündə, ayaqlarımı sallayıb, başladım yelləməyə. Nə qədər? İlk günlər azı min dəfə. Ağrım azalıb, ayaqlarım sözümə baxanda, üçyüzə endim… O günü “Asan xidmət”ə gedirdim. Bir də gördüm… vallah… uçuram. Elə uça-uça da qayıtdım. Gözaltı sağıma-soluma baxırdım. Adamlar da bərələ gözlə seyr eləyirdilər məni. Qürrələnirdim. Sinəsi qabar¬mış halda parkovkada saxlaığım maşınımın qapısını açıb girdim içəri. Dəli bir gülüş tutdu məni… kişnədim, ha… gözümün sevinc yaşlarını birtəhər quruladım: “Maşallah olsun mənə!” Kefi kök, damağı çağ gecə yerimə girən kimi başladım xoruldamağa. Səhər açıldı, baxdım ki, sol dizim köhnə tanışıyla can-canadı. Arada sancır da… –Ay dizim, vallah, ağrıyan sən deyilsən, nəyə deyirsən and içim, sənə özümün gözüm dəyib! 28-30.08.2026
05.10.2026-cı il tarixində Müəllimlər günü münasibəti ilə Bakı Reabilitasiya Mərkəzində oxucularla görüş keçirilib
Görüşdə Qabil Nabi ilə yanaşı gözəl şeirlər müəllifi Zirəddin Quliyev, tanınmış müğənni İsmayıl Rəcəbov, həvəskar müğənni Müşfiq Vəlizadə də iştirak edirdilər.
Tədbir iştirakçıları müəllimlərimiz haqda xoş sözlər deyib fikirlərini bildirdilər. Tədbir zamanl müxtəlif mövzulara aid şeirlər söylənildi, mahnılar ifa olundu, xəstə və həkim kollektinin sualları cavablandırıldı. Sonda oxuculara şairlərin imzası ilə kitablar təqdim olundu.
Mərkəzdə müalicə alan xəstələrin marağına səbəb olan bu tədbirin təşkilinə görə BRM-in baş həkimi Vüsalə xanıma, təşkilatçı Leyla xanıma, təşəbbüsçü Aida xanıma minnətdarlığımızı bildiririk.
“Yazarlar” olaraq, Qabil Nəbini , Zirəddin Quliyevi və tədbirdə iştirak etmiş digər yaradıcı insanları təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində onlara yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun!
Arzulama xoşbəxt olum, Xoşbəxtlik öz əlindədir, Düşüncəndə, fikrindədir. Arzulama cavan qalım, Cavan qalmaq asan deyil. Cavan qalsan ömür bitər, Arzuların sona yetər. Arzulama sən var-dövlət, Bil, düşünən beynin varsa, Görən gözün, vuran qəlbin — Budur nemət! Arzulama — arzu sözü fəlakətdir, Dəli kimi sevgini də arzulama. Sevgi bitər, göz yaşları qalar sənə… Düşün hər an, hər bir zaman: Ey Yaradan, xeyirlisi nəsib olsun, Yaradanın yaratdığı, xeyirlisi qismət olsun!
Şəhid qardaşım
Səhər-səhər qəbir üstə gəlmişəm, Günəş çıxır, mən də səni görmüşəm. Sən daş üstə mənə sakit baxırdın, Mən də sənə göz yaşımı axıtdım. Söylə sənə, bax, nə deyim, səslənim? Xoş səhərlər diləyim… Tək Sən idin, hər bir zaman gərəyim. Daş altında sakit yatana qurban, Günəş kimi səssiz batana qurban! Mən gəlmişəm, dur, salamla bacını, Mən içmişəm bu dünyada acını… Sən qardaşsız qoydun dörd bacını. Daş altında sakit yatan qardaşım Param-parça olubdur bu bacın. Mən həyata sənsiz cavab vermişəm, Bu imiş, bax, sənin bəxtsiz qədərin. İnan, sənin yolunu çox gözlədim, Daş altında sakit yatana qurban, Günəş kimi səssiz batana qurban!
Acıdərə sirlər saxlar
Acıdərə sirlər saxlayar, O dərədə adsız məzar gözləyər. Anasının qəlbi daşdır, O türk oğlu türkdür, qan yaddaşıdır. Ad yazmağa vaxt olmayıb, Türkün qəbri qalıb yadda. Sevir hamı, qardaş deyib baş əyirik, Sən canımız, qanımızsan! Yaddaşlarda qalacaqsan, Bütün şəhid bacısının qardaşısan. Ey türk oğlu, yol gözləyən ananı da unutmarıq, Rahat yatın, qisas aldıq, zəfər çaldıq!
Payız
Yay qurtarır ömür gedir, Durnalar da köçüb gedir, Yay fəsli sona yetir Bir də ömür dönməz geri. Gedən gedir hədər olur, Qocalırıq, baxışımız kədər olur, Yay qurtarır bir də geri dönəcəkmi? Gələn yayı bu Kifayət görəcək mi!? Yay qurtarır, payız gəlir Payız fəsli biraz fərqli Pıçıldaşan yarpaqlarda, Uçub gedən durnalarda, İnan dərdli, ayrılıqdan söhbət edər Hər gün bir az ömür gedər Biz sayırıq həftəmizi, Düşünmürük hədər olan günləri Bilmirik ki, qismətimiz necədir Zövq almırıq fəsilərdən, Ötüb gedən günlərdən.
MÜƏLLİMLƏRƏ EHTİRAMLA Həyatda hər zaman sevərək xatırladığımız özəl günlərdən biri də müəllimlərin bayramıdır. Məhz bu gün ömrünü Vətən övladlarının tərbiyə olunmasına, layiqli vətəndaş olaraq yetişməsinə həsr edən müəllimlərimizi qədirkeşliklə xatırlayırıq.
Müəllim cəmiyyətin əsas sütunudur, əyilməyən, sınmayan sütünü. Onlara ehtiram və sayğı ilə yanaşmaq hər birimizin mənəvi borcudur…
Müəllim əməyinin, mənəvi yükünün, fədakarlığının, məsuliyyətinin heç bir peşəylə müqayisəyə gəlmədiyini yaxşı bilirik. Zənnimcə, müəllim ailəsində doğulub, ilk tərbiyəni, öyüdü də valideynindən alanlar bu sənətin incəliklərini, pedaqoqların varlığında daşıdığı missiyanı, vərdişi daha yaxşı dərk edirlər…
Müəllim ailəsində doğulmuşam. Ocağımızda bu sənətin 3 nəfər daşıyıcısı olub: atam, anam, bir də ailəmizin ilk övladı bacım. Birgə vaxtlarımızda görmüşəm ki, onlar müəllim peşəsinin bütün əziyyətlərinə fədakarcasına qatlaşıblar. Sənətlərinə qəlbən, bütün varlıqları ilə bağlı olduqlarından məktəbi məbədgah, şagirdlərini öz övladları sanıblar…
Valideynlərim ailədə ilk tərbiyəçimiz, həm də həyat müəllimimiz olub. Ali varlığa xas olan bütün keyfiyyətləri bizə aşılayan, ictimai şüurumuzu formalaşdıran ilk növbədə valideynlərim olub. Həm ailədə, həm də məktəbdə müəllimlərimizdən əxz etdiklərimi ömür boyu yerində və qədərincə xərcləmişəm. Həyatda qazandığım uğurlarıma görə müəllimlərimə borcluyam…
Həmişə yeni dərs ili başlayanda, Müəllim günü qeyd olunanda valideynlərimi, bacımı xatırlayır və onların bu axının içində olmadığından qəribə bir nisgil, məyusluq hissi keçirirəm. Acı kədər varlığımı çulğayır. Amma bu çox çəkmir, tezcə də ürəyimə xoş bir hissin axdığını duyuram. Deyirəm, nə xoş ki şagirdləri hər zaman onları hörmətlə, məhəbbətlə xatırlayır, adlarını ehtiramla, böyük sevgiylə anırlar…
Bu gün müəllim adını şərəflə daşıyan, cəmiyyətin tərbiyəçisi olaraq ləyaqətli ömür yaşayan bütün pedaqoqları təbrik edirəm. Bayramınız mübarək, əziz müəllimlər!
