“Ulduz” jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb.

“Ulduz” jurnalının növbəti sayı işıq üzü görüb.

Dünya uşaq ədəbiyyatına həsr olunan fevral-mart sayı “Ulduz” jurnalı ilə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Uşaq ədəbiyyatı şöbəsinin birgə layihəsi əsasında hazırlanıb.

Jurnal filologiya elmləri doktoru, dosent, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda Uşaq ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri Elnarə Akimovanın “Gecələr səmaya bax, bütün ulduzlar çiçəkləyəcək…” ön sözüylə açılır.

Professor Cavanşir Yusifli “Eqzüperinin duası”nı və Antuan Dö Sənt Eqzüperinin “Balaca şahzadə”sindən üç fəsli təqdim edib.

Hədiyyə Şəfaqət Rey Bredberinin “Zəncirotu şərabı” romanı əsasında yazdığı “Əjdaha şərabı”nı oxucularla bölüşüb.

Səməd Behrənginin “Balaca qara balığ”ı “Ulduz”un bu sayında dərc olunub.

Orxan Aras Yücel Feyzioğlunun uşaq kitabları haqqında “Nağılına sevgi qoşan adam” yazısını təqdim edib.

Əziz Nesin “Abidəsi qoyulan milçək”lə yad edilir.

Jurnalın bu sayında “Ədəbiyyat qəzeti”nin baş redaktoru Azər Turanın “Toğrul Nərimanbəyovun nağıl ağacı, yaxud Teymur Elçinin yaratdığı mifik təsəvvürlər dünyası” oxuculara təqdim olunub.

Süleyman Sani Axundovun “Əhməd və Məleykə” nağılı, “Klassik uşaq ədəbiyyatından seçmələr” uşaq ədəbiyyatının inciləri kimi dərc edilib.

Jurnalda Sevinc Nuruqızının ”Uşaq ədəbiyyatında sevgi etirafı” yazısı işıq üzü görüb.

Cavid Qədirin Türkiyənin məşhur uşaq yazıçısı Nur Dombaycıyla müsahibəsində uşaq dünyasından söz açılır.

Reyhan Yusifqızının “Dünya dəyişdi, bəs uşaq ədəbiyyatı dəyişikliklərə uyğunlaşdımı?”, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Mətanət Vahidin “Kitab-xəyal gücü sərhədsiz olan alternativ dünyadır”, dosent Aygün Bağırlının “Zəfərin uşaq ədəbiyyatında şöləsi” yazıları, Britaniya və Amerika uşaq şerindən seçmələr, Əhməd Cəmilin “Can nənə, bir nağıl de” şeiri, Sevinc Elsevərin “Kinomuzda uşaqlar” araşdırma yazısı, Hans Kristian Andersenin həyatı və “Balaca İdanın çiçəkləri” nağılı, Nurlana İşığın “Uşaq məyusluğunun həqiqəti” yazısı jurnalın bu sayında dərc olunub.

“Dərgidə sərgi”də rənglər dünyasıyla Əzizə və Dəniz Bəhruzlular yer alıb.

İlkin mənbə: Edebiyyatqazeti.az

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN KİTABI

YENİ KİTAB İŞIQ ÜZÜ GÖRÜB

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Həsən Əliyev: SUFİZMİN İZİ İLƏ…

HƏSƏN MÜƏLLİMİN SƏHİFƏSİ

SUFİZMİN İZİ İLƏ…
(Qədim Türklərin Tanrıçılıq təsəvvürü paralelliyində)
Əgər Sufizm haqqında geniş məlumat versəm bu, təkrarçılıqdan başqa bir şeyə bənzəməz.Bu səbəbdən də məlumatlardan bəhrələnib, onların axtarışlarını izləməyi özümə vacib saydım.
Sufizm kəliməsi yunan təlimindən gələn “sofizm” in oriental variantıdır.Sofistlərin sahəsi həqiqətə sığmayan bir fikri qarşısındakı insana doğru kimi çatdırıb, ona fikirlərini inandırmaqdır.Həyatda görünməyən şeyləri ruhən (vizual) göstərməkdir.
Sufizmin şərq qolu sayılan Hürufizm daha elmi yol olaraq hərflərin və rəqəmlərin Allahın təzahürü olduğunu isbat etmək olmuşdur.Hürufizm Sofistlərin görükməyənlərini yox, görükənlərin dərk edilməsi təriqəti olmuşdur.
Hürifilər özləri də etiraf edirdilər ki, onlar bəzən islama əks gedərək Allahı insan surətində dərk etmək yolunun axtarışında olmuşlar.
Əslində bu Allaha ifrat dərəcədə eşq idi.Biz bunu Nəimidə, Nəsimidə, Füzulidə Allaha eşqin dərəcəsində dərk edirik.
Hürufilər insan surətinin gözəlliyində Allahın izini axtarır və bunu dərk etməyin yolunu axtarırdılar.(“təriq” sözü ərəbcə yol, məslək deməkdir)
Məgər bu mümkündürmü?
Hürufilərdən hələ çox-çox əvvəl Qədim Türklər də buna səy etmişlər.Deyərdim ki, onlar hürufilərdən irəli gedərək, insanın surətindəki əzaları Tanrının adı ilə adlandırmışlar. (Hürufilər bundan xəbərsizdirlər)
Dilimizdə insanın surətində olan “qaş” sözü vardır.Görəsən bu söz, adlanma hansı məntiqlə yaranmışdır?Bunu hansı dilçi alim bilmiş və yazmışdır?
Yunan filosofları (sofistlər) sözün Allah tərəfindən yaranmasını və hətta sözün özünün Allah olmasını tərif edirlər.Məhz hürufilər də sözü Allahın insana verdiyi səsin kamilliyi hesab edirlər.
Qədim Türk Tanrını fövqəlbəşər olmasını təsəvvür etmişdir.(Bütün dünya xalqları da tanrı təsəvvürləri eyni olmuşdur.)Tanrının yerdəki insanlardan fərqli olması əlaməti onun buynuzlu olması təsəvvürü idi.Bu Tanrının ibtidai formada vahidliyinin dərk olunmasının ibtidai təməli idi.
İbtidai insan özünün yaranışını Tanrı tərəfindən yaranmasına inanırdı.Elə bu səbəbdən də öz surətində Tanrı əlamətlərini axtarırdı.O, Tanrının buynuzlu olmasını qəbul edir və insanın surətində onun təcəlləsini dərk edir.Qaşın Tanrının buynuzuna bənzədilməsi ibtidai insan üçün ağlabatandır.
Maraqlıdır bəs “qaş” sözünü Qədim Türklər hansı psixoloji məntiqlə yaratmlşlar?
Ta Qəim Türklər Tanrının yerdəki inancını yaradanda onun təsvirinə uyğun qoç heyvanını seçmişlər.Qoçun buynuzunu Tanrının buynuzuna bənzədərək onu müqəddəsləşdirmişlər.Yəni Qor tanrısının adına uyğun olaraq.(Qa-qa+ş)”Qaş” sözünün “qoç” sözündən yaranması mistik panteizmin əyani sübutudur.Qədim Türklərin tanrıçılıq sözlərindən daha yeni sözlər və adlanmalar(neologizmlər) yaranmışdır.
Məs: “qoşa” sözü.”Qoşa” sözü tanrıçılıqla yanaşı “qoşqu” kimi məişətə dair- yəni kəlin qoşa olmasından yaranmadır.Hətta “qaşıq” sözü də “qaş”a bənzədilərək yaradılmışdır.”Quş” sözünün də qoşa qanadlı olmasının burada rolu vardır.Qədim türklərin “köçəri” adı da “qoç”a inamından yaranmadır.Hətta “qoçu” sözü də qoç kimi döyüşkən olmağa işarədir.
Birbaşa “qoç” sözü ilə əlaqəsi olmasa da paralel semantika kimi dilimizdə olan “öyəcmək” sözü də qoyunun buynuzlu növü olan “öyəc” sözündəndir.Yəni sözlə buynuzlaşmaq mənasına gəlir.
Dilimizdə olan “qıç” sözü də “qoşa” sözündən alınmadır.”Qaçmaq” sözü də buradandır.(Bütün bu sözlər tanrı ilə əlaqəsi olmasa da tanrı adından yaranan və tanrı təsəvvürünə xidmət edən “qa” hecasından yaranan sözlərdir.)
”Qoşqar” dağının adı da iki “qoç+qar” tanrının adındandır.
“Tanrı” sözünün özü də “tən”-“yarı, qoşa mənasından alınmadır.Bütün dünyəvi tanrıçılıqda vahid təsəvvür nəticəsində Tanrı adları “qoşa” sözündən yaranmışdır.Deo(Theo) “duble”, Xuda “do”, Qədim Qibtilərdə “zövc”-“qoşa, cüt”Bu söz Qədim Qibtilərdə o qədər qədim sözdür ki, tək onu zövc və zövcə- ər, arvad sözlərinin digər dillərdəki: man, women(Amonun adından); ər, arvad sözünün Qor tanrısının adından (sözdə q səsinin düşməsi) yaranma paralelliyində isbat etmək mümkündür.
Ən qədim Günəş tanrısı “Ra”nın inancı olan “kəl” sözü də latın dilində “urus” adlanmışdır.
Yazdığım bu müfəssəl Tanrı anlayışınının ibtidai insanın Tanrı təsəvvürünün təsəvvüfi kimi qəbul etmək mümkün sayıla biər.
Bütün dilçilik sahəsində Teolinqvistikanın(əsasən də fironizmin) rolu əvəzsizdir.Qədim sözlər ən qədim insanla yaşdaşdırsa, həqiqətən qədim sözlərin(miraslarımızın) hamısının adı Tanrıya bağlıdır.Hürufilər də bunun axtarışında olmuşlar.
P.S.Əslində sözün sahibi əsas şərt deyildir ki,”yazan kimdir?”Sözün özü əgər bir məna kəsb edirsə o, sanki anonim olan “atalar sözü”nün mahiyyəti kimi qəbul olunmalıdır.Atalar sözü ən məhşur dahilərin sözlərindən də qüvvətlidir.Sahibini axtaran da yoxdur.Əslində “atalar” sözü bizim başa düşdüyümüz “valideyn ata” deyildir.Yəni bu sözün omofonudur.”Od Tanrısının” adından “böyüklər” mənasındandır.Ata da ailədə böyük olduğundan eyni mənanı daşıyır.
Bu məqalənin ən maraqlı cəhəti bir mövzu ətrafında alimlərimizin “daşlaşmış” adlandırdıqları sözlərin açılması prosesi baş tutur.İnanın ki, təkrar olsa da, mən özüm də bu izahları yazı anında mətnə alıram.Və həqiqətən də özümü həmin anda xoşbəxt hiss edirəm ki, bu yazılardan bəhrələnənlər vardır.
Təşəkkür edirəm.

Müəllif: Həsən ƏLİYEV

SÖZ YARADICILIĞI

ALTERNATİV DÜŞÜNCƏ

>>>> DAHA ÇOX MƏLUMAT

HƏSƏN ƏLİYEVİN YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev 65 yaşını QEYD ETDİ 

Azərbaycanın detektiv yazıçısı, nasiri, publisisti Çingiz Abdullayev 65 yaşını qeyd edib.

Sfera.az bildirir ki, yazıçı 1959-cu il aprelin 7-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub.

Xalq yazıçısının həyat yolu…

Çingiz Abdullayev dördüncü nəsil hüquqşünaslar nəslindəndir. Ata tərəfdən onun ulu babası hələ 1890-cı illərdə Bakıda vəkil köməkçisi olub. Atası Akif Abdulla oğlu Abdullayev Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı olub. Naxçıvan Muxtar Respublikasında prokuror, Bakı şəhərində prokuror müavini, Azərbaycan Vəkillər Rəyasət Heyətinin sədri vəzifələrində çalışıb. Ç.Abdullayev 1976-cı ildə Bakıda 189 saylı şəhər məktəbini bitirib. 1976-1981-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsilini davam etdirib.

Abdullayevin fəaliyyəti…

Çingiz Abdullayev əmək fəaliyyətinə 1981-ci ildə Bakı istehsalat birliyində hüquq məsləhətçisi, böyük hüquq məsləhətçisi və şöbə rəisi kimi başlayıb. 1984-1986-cı illərdə Afrika, Asiya və Avropa ölkələrində ezamiyyətdə olub. Sonra Bakı şəhəri Əzizbəyov rayonu icraiyyə komitəsində şöbə müdiri, KP Qaradağ rayonu komitəsində təşkilat şöbəsinin təlimatçısı, siyasi-maarif kabinetinin müdiri vəzifələrində çalışıb. 1989-cu ilin fevralından Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının katibi olub. 1988-ci ildə Beynəlxalq təcavüz problemi barədə dissertasiya müdafiə edib, hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. 1989-cu ildə Polşanın Krakov Universitetinin fəxri professor olub. 1990-cı ildə H.Z.Tağıyev adına Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri, 1991-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi seçilib. 1990-cı ildə Azərbaycan Demokratik Ziyalılar İttifaqı nəzdində olan milli akademiyanın doktorudur. 1991-ci ildə Beynəlxalq cinayət problemi barədə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1990-cı ildən Azərbaycan PEN klubunun vitse-prezidentidir.

Xalqın yazıçısı…

Ədəbi fəaliyyətə tələbəlik dövründən başlayıb. 1983-cü ildən dövri mətbuatda oçerk, məqalə və detektiv janrda yazdığı hekayələrlə müntəzəm çıxış edib. Rus dilində yazıb-yaradır. İngilis və italyan dillərində sərbəst danışır. Əsərləri xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunub. Almaniyada, İrlandiyada, Fransada, Rusiyada kütləvi tirajla buraxılmış, 27 milyon nüsxədə olan 600-dən çox kitabı dünyada yayılıb. 200-dən çox kitabın müəllifidir. Kitabları dünyanın 32 dilinə tərcümə olunaraq nəşr olunub. Xidmətlərinə görə, “Qırmızı əmək bayrağı” ordeni və medallarla təltif olunub. Keçmiş SSRİ Yazıçılar İttifaqının nümayəndələri tərkibində 1978-ci ildə Çexoslovakiya, Yuqoslaviya, 1986-cı ildə Bolqarıstan, 1989-cu ildə Danimarka, 1989-cu ildə Polşada səfərdə olub.

Çingiz Abdullayev 2009-cu il aprel ayının 7-də Azərbaycanın ədəbi həyatında fəal iştirakına görə, “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib. O, yeganə azərbaycanlı yazıçıdır ki, rus dilində psixoloji və siyasi detektiv janrında əsərlər yazır.

Ədəbi fəaliyyətə bir neçə lirik hekayə ilə, o cümlədən “Vals” (1981) və “Bir tikə çörək” (1981-1982) ilə başlayıb. Yazıçının ilk böyük əsəri – “Mavi mələklər” romanı 1988-ci ildə Bakıda işıq üzü görüb. Sonralar trilogiya – “Əclafların qanunu”, “Əclafların əqidəsi” və “Əclafların vicdanı” nəşr olunub. Çingiz Abdullayevin ssenarilərinin əksəriyyəti Azərbaycan dilində yazılıb.

Detektiv ustasının əsərləri Avropada, Cənubi Amerikada və Asiyada 30 milyona yaxın tirajla, dünyanın otuzdan artıq dilində dərc edilib. Azərbaycan və xarici ölkə kinematoqrafçıları onun əsərləri əsasında “Dronqo”, “Lisenziyasız xəfiyyə”, “Məhkumların cənnəti”, “Çevrilmiş dünya”, “Xeyirlə Şərin rəqsi” və s. film və seriallar çəkilib. Kəskin süjet, qəhrəmanların gözlənilməz taleləri, iti və yığcam dil, həmçinin gerçək fakt və sənədlərin hekayətə əlavə edilməsi – bütün bunlar romanları detektiv ədəbiyyatının diqqətçəkici hadisəsinə çevirir.

Çingiz Abdullayev həm də tarixi mövzularda da əsərlər yazır.

Amerikanın Christian Science Monitor-u onu müasir dövrün siyasi və casus detektivi janrında ən yaxşı müəlliflərdən biri adlandırıb. O, 2014-cü ilin noyabr ayından İnterpolun fəxri səfiridir. 31 mart 2015-ci ildən “Neftçi” Futbol Klubunun Müşahidə Şurasının sədridir. 2021-il ilin iyunun 14-dən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Birinci katibidir.

Yazıçını doğum günü münasibətilə təbrik edir, yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq!

İlkin mənbə: sfera.az

Müəllif: TÜRKAN


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru