Kateqoriya arxivləri: www.USTAC.az

“XƏZAN” jurnalının 76-cı sayı

“XƏZAN” jurnalının 76-cı sayı

“Xəzan” ədəbi-bədii jurnalının növbəti sayı çapdan çıxıb. Sıra sayına görə 76-cı olan bu nömrə 2026-cı ilin sentyabr-oktyabr aylarını əhatə edir. Cəmi 104 səhifədən ibarət olan jurnal ədəbi proseslərin mənzərəsini canlandırmaq üçün bir nümunədir.
Baş redaktorun guşəsində yerləşdirilmiş tezis və ştrixlərdən ibarət kiçik bir mətndə Sarı Aşıq ədəbi məclisinin 8 yaşı ərəfəsində ölkədə yaradılmış və fəaliyyət göstərən ədəbi məclislərin, dərnəklərin fəaliyyətinə nəzər salınıb.
Jurnalda böyük şair Səməd Vurğunun 120 yaşı qeyd olunmuş, bu münasibətlə müvafiq yazılar (xatirə-oçerklər) yerləşdirilərək oxucuların ixtiyarına verilmişdir.
Müasir Azərbaycan ədəbiyyatının bir bölməsi olan Naxçıvan ədəbi mühitinin parlaq nümayəndələrindən sayılan ictimai xadim, ustad şair Xanəli Kərimlinin 75 yaşı redaksiya heyəti tərəfindən təbrik edilib. Bu münasibətilə jurnalda təhlilli yazılar, o cümlədən şairin yaradıcılığından poetik nümunələr yerləşdirilmişdir. Eyni zamanda şair Ramiz Babayevin və ədəbi tənqidçi Vaqif Osmanovun 70 yaşlarının tamam olması qeyd edilmişdir.
Araşdırmaçı Adil Məmmədin “İrəvanda xal qalmadı” məşhur xalq mahnısı ətrafında apardığı araşdırma da daxil olmaqla jurnalda bir-birindən maraqlı publisistik məqalələr, poeziya və nəsr nümunələri çap edilmişdir. Təqdim olunan jurnalın bu sayının YAZI DÜZÜMÜ aşağıdakı kimidir:

Redaktor guşəsi
-“Ədəbi dərnəklər, məclislər” (Sarı Aşıq ədəbi məclisinin 8 yaşına)
-“Xanəli Kərimli – 75”

Publisistika
-Adil MƏMMƏD – “İrəvanda qalmayan nə imiş?” (Məşhur bir mahnı haqqında düşüncələr)
-Şahməmməd DAĞLAROĞLU – “Səməd Vurğun – İsmayıllının vurğunu”
-Elçin NƏSİB – “Səməd Vurğun “Ceyran”ı mənim söylədiklərim əsasında qələmə alıb”
-Çingiz SÜLEYMANOV – “Həyatın özündə və üstündə olan poeziya” (Xanəli Kərimlinin məxsusi dəst-xəttinə və şəxsinə bir baxış…)
-Rövşən HÜSEYNOV – “Misraları ilə insan qəlbini vəcdə gətirən şair” (Ramiz Babayevin 70 yaşına)
-Rəfail TAĞIZADƏ – “İşıq adamın işığına” (Vaqif Osmanlının 70 yaşına və “70-in işığında” kitabına)
-Cahan SALMANQIZI – “Elnarə Cahan yaradıcılığın zirvəsində” (Müəllifin sayca altıncı olan “Cahanın Şuşada yay tətili” adlı kitabı işıq üzü gördü)
-Xuraman ZAKİRQIZI – “Vətən sağ olsun” “Yazımın qəhrəmanı Vətən müharibəsi iştirakçısı qazi Yusif Abdullayevdir)
-Vaqif YUSİFLİ – ““Xəzan”ın solmayan yarpaqları” (ədəbi-bədii jurnalın on yaşına)
-Tural ADIŞİRİN – “Şairliklə şəhidliyin qovuşduğu ünvan” (Şəhid şair Müzəffər Məmmədoğlunun şeirləri haqqında)
-Çingiz SÜLEYMANOV – “Mələk kimi Mələk” (esse)
-Hüseyn İSAOĞLU – “Zaur Ustacın ömür və yaradıcılıq salnaməsi”
-Zaur USTAC – ““Heç nə olmaz”dan çox şey olurmuş” (Sədulla Şirinovun romanı haqqında geniş publisistik düşüncələr – dördüncü yazı)
-Bayram MƏMMƏDOV – ““Çətindərə”nin işığı asan seçilir” (Vahid Aslanın “Çətindərə” romanı haqqında)

Poeziya
-Xanəli KƏRİMLİ – “Deyilənə görə, deyənə görə”, “Hələ də”, “Uzaq ol”, “Yaman darıxıram”, “Özün bilərsən”, “Yaşadım”, “Dünya və sən”, “Çətindi”, “Bir təsərrüfat xatirəsi”, “Başın uca olsun”, “Getdi”, “Ömürlər var”, “Könül” (şeirlər)
-Ramiz BABAYEV – “Təbriz gözəli”, “Mənə vəfasız demə”, “Bağışla məni”, “Niyə ürəyimə dəyirdin mənim?”, “Daha nağıllara inanmıram mən” (şeirlər)
-Bayram MÜRÜDOĞLU – “İllər məndən nə apardı?”, “Səni sevə-sevə qocalıram mən”, “Vaxtın unutduğu adam”, “Özümə dönən ömür”, “Gözlərində qalan ömrüm”, “Axşama doğru”, “Yağışın nəğməsi”, “Yoxluğun ömürlük qonaqdır bizə”, “Ömür kitabı”, “Bəlkə səni bir də sevim təzədən?”, “Təbiətin nəğməsi”, “Payız yarpaqları”, “Zəngəzurun başı yaman dumanlı” (şeirlər)
-Xuraman ZAKİRQIZI – “Ölümlə üz-üzə” (poema)
-Polad İBRAHİMOĞLU – “Azərbaycan”, “Sözü, söhbəti sazdı”, “Olaydı – 1”, “Bilmirəm”, “Günah”, “Sarı”, “Olaydı – 2”, “Ağlayır”, “Gedirəm”, “Yazıbdı”, “Bilmədim”, “Gecələr”, “Kimi”, “Sevindi” (şeirlər)
-Əbülfəz ƏHMƏD – “Uyğunsuzluq”, “Getdi”, “Məktub”, “İsgəndərə məktub”, “Zorən tarixçilərə məktub”, “Adil Cəfakeşə”, “Bizimkilər” (şeirlər)
-Mahir USTA – “Nəsihətnamə”, “Mən dəli adamam”, “Mənə nə”, “Şəhərə çıxdım sabah”, “Gərək unudum”, “Qaldım”, “Ayrılıq yolu haça”, “Qocalıqla üzbəüz”, “Allah” (şeirlər)
-Ələsgər TALIBOĞLU – “Axı hara tələsirsən, ay ömür?”, “Getdiyim hər yerdə səni aradım”, “İmansız gördüm”, “Al günəşin al qızılı közündə”, “Hara gedir bu karvan?”, “Həyan gəlsin”, “Gəl, qəm yemə, sən ey könül”, “Dən tutmadı arzular”, “Mən nələr gözləyirdim”, “Gözlərindən süzülür” (şeirlər)
-İltimas SƏMİMİ – “Qəm ayaq açır”, “Qələmə sarıl”, “Tablamır ürək”, “Duyğusuz insan”, “Solar”, “Daş-daş kiriyəsən”, “Bilinmir”, “Dərdini unudasan”, “Bir xoş xatirə”, “Kiməsə tanış gəlirmi?” (şeirlər)

Nəsr
-Bəxtiyar ABBAS İNTİZAR – “Day-day” (povest)
-Vaqif ƏSƏDOĞLU – “Başabəla robotlar” (fantastik hekayə)
-Nizami KOLANILI – “Bir xalın üç qurbanı” (hekayə)
-Kirman RÜSTƏMLİ – “Dağ armudunun çörəyi” (hekayə)

Buyurun, sevə-sevə OXUYUN!

“Yazarlar” olaraq bu sayda yer alan bütün yazarlarımızı təbrik edir, onlara bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun! Xeyirli olsun!

Məlumatı hazırladı: Leyla Mahirqızı

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

[>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<]

[>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<]

Napoleonun qarabağlı mühafizəçisi Rüstəm Rza

Rüstəm Rza

Napoleon Bonopartın baş mühafizəçisi Rüstəm Rza azərbaycanlı olub. Avropanın bütün böyük saraylarında Napoleonun yanında görünən bu adam Fransa imperiyasının simvollarından birinə çevrilmişdi. Fransız diplomat Qamba 1826-cı ildə Parisdə nəşr etdiriyi səyahətnaməsində yazır: “Bonapartın məşhur məmlükü Rüstəm rəsmən Qarabağda doğulmuşdu. O, İranlıların sonuncu yürüşü (1795 Ağa Məhəmməd Şah yürüşü) zamanı əsir götürülərək qaçırılmış, sonradan türklərə satılmış və Misirə göndərilmişdi ki, orada da ümumiyyətlə Qafqazdan və həmsərhəd əyalətlərdən gələn əsirlərdən formalaşan Məmlüklərin sırasına daxil olmuşdu”…

Mənbə və müəllif: Məti OSMANOĞLU

MƏTİ OSMANOĞLUNUN YAZILARI

Daha çox məlumat burada

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Babəklər yurdunun hürr övladıyam!

ÖVLADIYAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!
13.11.2020. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC

Nisə Kərimovanın yazıları

I>>>> Rənglərin Şahzadəsi

Daha çox məlumat burada

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı yaradıcıları

Çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı yaradıcıları

Müasir Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən biri olan Zaur Ustacın uşaq poeziyası, balacaların daxili dünyasını dərindən duyan, didaktik və bədii sənətkarlıq prinsiplərini özündə birləşdirən zəngin bir sistemdir. Tədqiqatçı Ayətxan Ziyadın Ayətxan Ziyadın fundamental monoqrafiyası bu mövzunu geniş elmi-nəzəri aspektdən işıqlandıraraq şairin bədii sənətkarlıq sistemini və onun yaradıcılığında uşaq dünyasının fəlsəfəsini açır. [1, 2, 3]

Bədii Sənətkarlıq Sistemi və Poetik Xüsusiyyətlər

Zaur Ustacın uşaqlar üçün qələmə aldığı poetik mətnlər sadəliyi ilə seçilsə də, dərin sənətkarlıq prinsiplərinə söykənir: [1, 2]

  • Yaş və Psixoloji Uyğunluq: Şair birbaşa uşaq təfəkkürünün daxilinə enərək, azyaşlı oxucuların yaş dövrlərini və daxili duyumlarını dərindən nəzərə alır. [1]
  • Dil və Üslub Səlisliyi: Şeirlərdə uşaqların asanlıqla qavraya biləcəyi, emosional yaddaşı zənginləşdirən və dil bacarıqlarını inkişaf etdirən axıcı, bədii təsvir vasitələrindən istifadə olunur. [1, 2]
  • Ritm, Qafiyə və Kompozisiya: Şeirlərin ritmik quruluşu və qafiyə sistemi uşaqların musiqi duyumunu oxşayır, şeirləri yaddaqalan və dinamik edir. [1, 2]
  • Obrazlar Sistemi: Onun yaradıcılığında “Güllünün şeirləri” kimi kitablarda yer alan konkret obrazlar (məsələn, “Ağıllı gülər”, “Tuncay”) uşaq təxəyyülünün, suallarının və saflığının poetik təcəssümünə çevrilir. [1, 2, 3]

Uşaq Dünyası Zaur Ustacın Gözü İlə

Şair üçün uşaq dünyası sadəcə bir mövzu deyil, ətraf aləmi, təbiəti və insanı dərk etməyin ən saf nöqtəsidir: [1, 2]

  • Ətraf Aləmin Tanınması (Didaktika): Müəllifin məktəbəqədər və məktəbəhazırlıq səviyyəli şeirləri uşaqlara otağı, əşyaları, hərfləri və rəqəmləri əyləncəli şəkildə öyrədir.
  • Ailə və Doğmalıq Sevgisi: Şair uşaq poeziyasında ailə dəyərlərinə geniş yer verir. Valideynə hörmət, mərhəmət və doğmalıq hissləri uşaqların mənəvi dünyasını formalaşdıran mühüm mühit kimi təqdim olunur.
  • Milli Kimlik və Tarixi Yaddaş: Zaur Ustacın uşaq dünyasında milli ruh xüsusi yer tutur. Uşaqlar şeirlər vasitəsilə (“Mən Babəkəm”, “Şah İsmayıl”) öz əcdadlarını, tarixlərini və milli kimliklərini erkən yaşlardan mənimsəyirlər. [1, 2, 3, 4]

Zaur Ustacın uşaq poeziyası estetik zövq aşılamaqla yanaşı, yeni nəslin təlim-tərbiyəsində mühüm pedaqoji və ədəbi vasitə rolunu oynayır. [1, 2]

Kitab haqqında ətraflı məlumatı və satış detallarını Kitabevim.az platformasından və ya AzərTAc xəbərindən oxuya bilərsiniz. [1, 2]

Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə:

  • Təbiətə və əşyalara canlı münasibət: Uşaq dünyasında cansız əşyalar, bitkilər və heyvanlar canlanır; Zaur Ustac da uşağın təxəyyülündəki bu animistik (canlılaşdırıcı) baxışı əsas alaraq aləmi uşağın gözü ilə təsvir edir.
  • Səmimiyyət və saflıq: Şairin şeirlərində böyüklərin soyuq məntiqi deyil, uşaq təfəkkürünün təmizliyi, təəccübü, kəşfetmə sevinci və sualları ön plandadır.
  • Vətənpərvərlik və mənəviyyat duyğusu: Kiçik yaşlı oxucularda Vətənə sevgi, böyüklərə hörmət, təbiətə qayğı kimi təməl insani keyfiyyətlər didaktik sıxıcılıq yaratmadan poetik obrazlarla aşılanır.
  • İstəyirsinizsə, bu monoqrafiyada təhlil olunan konkret şeir nümunələrinə və ya Zaur Ustacın uşaqlar üçün yazdığı əsas mövzulara daha ətraflı nəzər salaq: [>>> Təlim-təhsil

Bu fundamental araşdırma təkcə müəllifin fərdi yaradıcılığını deyil, bütövlükdə çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının müasir inkişaf meyillərini öyrənmək istəyən mütəxəssislər, müəllimlər və tələbələr üçün qiymətli mənbədir. [1]

Əgər Sizə maraqlıdırsa kitabı oxuya bilərsiniz:

Ayətxan Ziyad – “Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” PDF

Bakı, “İmza” nəşrlər evi, 2026, 280 səh. İSBN: 978-9952-37-843-6

Salam olsun əziz yazarlar və oxucular! Buyurun oxuyun: Yazarlar 70

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI:

  1. Sədulla Şirinov “Sönməyən qisas” pdf
  2. Sədulla Şirinov “Gecikmiş etiraf” pdf
  3. Sədulla Şirinov “Zamanın pəncərəsindən baxanda” pdf
  4. Sədulla Şirinov “Heç nə olmazdan çox şey olurmuş” pdf
  5. Sədulla Şirinov “Qudalar” pdf
  6. Sədulla Şirinov – “Kimdir xoşbəxt?” pdf
  7. Sədulla Şirinov – “Şəhid atası” kitabı – pdf

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>HAMI BU HEKAYƏDƏN DANIŞIR<<<<<I

I>>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<<I

Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə

Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə

Ayətxan Ziyadın müəllifi olduğu “Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə”monoqrafiyası şair Zaur Ustacın uşaq şeirlərini və onun uşaq psixologiyasına olan unikal bədii baxışını elmi-nəzəri müstəvidə təhlil edən fundamental əsərdir. [1, 2]

Bədii Sənətkarlıq Sistemi

  • Üçlü Sintez (Müasirlik, Millilik, İslamçılıq): Şairin yaradıcılığı və sənətkarlıq sistemi milli-mənəvi köklərə, müasir uşaq təfəkkürünə və əxlaqi dəyərlərə əsaslanır. [1]
  • Sadə və Akustik Dərinlik: Uşaqların ana dilini tez mənimsəməsi üçün şeirlərdə sadə, ritmik, anlaşıqlı və uşaq dilinə uyğun formalar seçilir. [1]
  • Öyrədici və Metodiki Funksiyallıq: Hərf, rəqəm, təbiət, fəsillər və ana dilinə həsr olunmuş əsərlər (məsələn, “Güllünün Şeirləri” və ya “Uşaq boğçası”) məktəbəqədər və kiçikyaşlı məktəblilərin tədris-tərbiyə prosesinə xidmət edir. [1, 2, 3]

Uşaq Dünyası Zaur Ustacın Gözü İlə

  • Uşaq Psixologiyasının Duyulması: Zaur Ustac uşaqları kənardan müşahidə edən deyil, onların daxili aləminə, oyuncaqlarına, suallarına və duyğularına uşaq gözü ilə baxan bir mövqe sərgiləyir. [1]
  • Təbiətə və Ətrafa Münasibət: Balacaların ətraf mühitə, canlılara və həyata sevgi ilə yanaşması şeirlərdə səmimi poetik obrazlarla verilir. [1]

Monoqrafiyanı əldə etmək və ya ətraflı məlumat almaq üçün Kitabevim.az səhifəsinə baxa bilərsiniz. [1]

Zaur Ustacın müəyyən bir şeir kitabı (məsələn, “Güllünün Şeirləri” və ya “Uşaq boğçası”) haqqında daha ətraflı məlumat ala bilərsiniz:

  • Təbiətə və əşyalara canlı münasibət: Uşaq dünyasında cansız əşyalar, bitkilər və heyvanlar canlanır; Zaur Ustac da uşağın təxəyyülündəki bu animistik (canlılaşdırıcı) baxışı əsas alaraq aləmi uşağın gözü ilə təsvir edir.
  • Səmimiyyət və saflıq: Şairin şeirlərində böyüklərin soyuq məntiqi deyil, uşaq təfəkkürünün təmizliyi, təəccübü, kəşfetmə sevinci və sualları ön plandadır.
  • Vətənpərvərlik və mənəviyyat duyğusu: Kiçik yaşlı oxucularda Vətənə sevgi, böyüklərə hörmət, təbiətə qayğı kimi təməl insani keyfiyyətlər didaktik sıxıcılıq yaratmadan poetik obrazlarla aşılanır.
  • İstəyirsinizsə, bu monoqrafiyada təhlil olunan konkret şeir nümunələrinə və ya Zaur Ustacın uşaqlar üçün yazdığı əsas mövzulara daha ətraflı nəzər salaq: [>>> Təlim-təhsil

Bu fundamental araşdırma təkcə müəllifin fərdi yaradıcılığını deyil, bütövlükdə çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının müasir inkişaf meyillərini öyrənmək istəyən mütəxəssislər, müəllimlər və tələbələr üçün qiymətli mənbədir. [1]

Əgər Sizə maraqlıdırsa kitabı oxuya bilərsiniz:

Ayətxan Ziyad – “Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” PDF

Bakı, “İmza” nəşrlər evi, 2026, 280 səh. İSBN: 978-9952-37-843-6

Salam olsun əziz yazarlar və oxucular! Buyurun oxuyun: Yazarlar 70

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI:

  1. Sədulla Şirinov “Sönməyən qisas” pdf
  2. Sədulla Şirinov “Gecikmiş etiraf” pdf
  3. Sədulla Şirinov “Zamanın pəncərəsindən baxanda” pdf
  4. Sədulla Şirinov “Heç nə olmazdan çox şey olurmuş” pdf
  5. Sədulla Şirinov “Qudalar” pdf
  6. Sədulla Şirinov – “Kimdir xoşbəxt?” pdf
  7. Sədulla Şirinov – “Şəhid atası” kitabı – pdf

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>HAMI BU HEKAYƏDƏN DANIŞIR<<<<<I

I>>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<<I

XIZIR AĞA USTACLI — TARİXİN YADDAŞINDA YAŞAYAN FƏDAKARLIQ VƏ VƏTƏN SEVGİSİ.

XIZIR AĞA USTACLI — TARİXİN YADDAŞINDA YAŞAYAN FƏDAKARLIQ VƏ VƏTƏN SEVGİSİ
(Çaldıran döyüşündə Şah İsmayıl Səfəvinin həyatını xilas etmiş igid haqqında)
       Azərbaycan tarixi qəhrəmanlıq salnamələri, Vətənə sədaqət nümunələri, igidlik və fədakarlıq hekayələri ilə zəngindir. Bu tarixin səhifələrində elə şəxsiyyətlər var ki, onların adı bəzən geniş tarixi mənbələrdə ətraflı işıqlandırılmasa da, xalq yaddaşında yaşayır, nəsildən-nəslə ötürülən rəvayət və xatirələrdə özünə əbədi yer tutur. Belə şəxsiyyətlərdən biri də Çaldıran döyüşündə mühasirəyə düşmüş yaralı Şah İsmayıl Səfəvini fədakarlıqla xilas etdiyi bildirilən Xızır ağa Ustaclıdır.
     Bu gün onun Sədərək rayonunda yerləşən məzarı (bu abidə  yerli əhali tərəfindən “Ağoğlan” piri – türbəsi – ziyarətgahı kimi tanınır) yalnız bir insanın son mənzilini ziyarət etmək üçün üz tutulan məkan deyil. Bu məzar, eyni zamanda, qəhrəmanlıq, sədaqət, fədakarlıq və tarixi yaddaş haqqında düşünməyə çağıran mənəvi ünvan kimi diqqəti cəlb edir. Dağların əhatəsində, sadə, lakin özünəməxsus memarlıq görkəminə malik məqbərədə uyuyan Xızır ağa Ustaclının adı insanı Azərbaycan tarixinin mürəkkəb və taleyüklü səhifələrinə aparır.
Tarixin sınağından keçən sədaqət
     Tarixdə böyük şəxsiyyətlərin həyat yolu heç də həmişə asan qələbələrdən, təntənəli yürüşlərdən və rahat günlərdən ibarət olmayıb. Bəzən bir dövlətin, bir siyasi hərəkatın və ya böyük bir tarixi missiyanın taleyi döyüş meydanında verilən saniyəlik qərarlardan, sədaqətli insanların cəsarətindən və fədakarlığından asılı olub.
     Xızır ağa Ustaclı haqqında qorunub saxlanılan məlumatın mahiyyətində də məhz belə bir məqam dayanır: təhlükə qarşısında geri çəkilməmək, yaralı vəziyyətdə və çətin şəraitdə qalan bir insana yardım etmək, öz həyatını riskə ataraq onu xilas etməyə çalışmaq.
      Bu hadisənin qəhrəmanı kimi təqdim olunan Xızır ağa Ustaclının adı Şah İsmayıl Səfəvinin taleyi ilə əlaqələndirilir. Söhbət Azərbaycan dövlətçilik tarixində mühüm yer tutan, Səfəvilər dövlətinin banisi və qüdrətli hökmdarlarından biri olan Şah İsmayıl Xətainin həyatında baş verdiyi bildirilən ağır döyüş anından gedir.
       Belə əhvalatların mənəvi dəyəri təkcə onların iştirakçılarının kimliyində deyil, həm də ifadə etdiyi insani keyfiyyətlərdədir. Çətin anlarda sədaqətli qalmaq, təhlükə qarşısında cəsarət göstərmək və başqasının həyatını öz həyatından üstün tutmaq hər dövrdə yüksək qiymətləndirilən mənəvi xüsusiyyətlərdir.
      Xızır ağa Ustaclı haqqında yayılan məlumat da bu baxımdan xalqımızın qəhrəmanlıq düşüncəsinin ifadəsi kimi diqqətəlayiqdir.
Çaldıran döyüşü və tarixin mürəkkəb mənzərəsi
         1514-cü il avqustun 23-də baş vermiş Çaldıran döyüşü Azərbaycan və region tarixinin mühüm hadisələrindən biridir. Səfəvi hökmdarı Şah İsmayıl ilə Osmanlı sultanı I Səlimin orduları arasında baş vermiş bu döyüş Yaxın Şərqin siyasi və hərbi münasibətlərinə ciddi təsir göstərmişdir.
Döyüşün nəticəsi Səfəvi dövlətinin hərbi-siyasi vəziyyətinə təsir etsə də, Şah İsmayılın tarixi şəxsiyyət kimi nüfuzu və Azərbaycan dövlətçilik ənənələrindəki yeri sonrakı əsrlərdə də qorunub saxlanılmışdır. O, yalnız bir hökmdar deyil, həm də şair, sərkərdə və dövlət qurucusu kimi Azərbaycan tarixində özünəməxsus mövqeyə malikdir.
         Çaldıran döyüşü haqqında danışarkən həmin dövrün hərbi texnologiyasını, siyasi qarşıdurmalarını və mürəkkəb geosiyasi şəraitini nəzərə almaq lazımdır. Döyüş meydanında odlu silahların tətbiqi, qoşunların təşkilatlanması və hərbi taktika məsələləri tərəflərin taleyinə ciddi təsir göstərirdi.
        Belə bir şəraitdə sərkərdələrin və hökmdarların həyatı birbaşa təhlükə altında olurdu. Döyüş meydanında yaranan qarışıqlıq, qoşunların hərəkəti, yaralanma və mühasirə kimi hallar ən təcrübəli hərbçiləri belə çıxılmaz vəziyyətə sala bilərdi.
      Xızır ağa Ustaclı haqqında danışılan hadisə də məhz bu tarixi şərait fonunda mənəvi məna qazanır. Rəvayət edilənə görə, o, Çaldıran döyüşündə mühasirəyə düşmüş yaralı Şah İsmayılın xilas edilməsində fədakarlıq göstərmişdir. Bu məlumatın tarixi mənbələr əsasında ayrıca araşdırılması vacib olsa da, onun xalq yaddaşında qorunması həmin şəxsin adının qəhrəmanlıq ənənəsi ilə bağlandığını göstərir.
        Tarixi həqiqətə hörmət etmək keçmişdən gələn hər bir məlumatı diqqətlə araşdırmağı tələb edir. Eyni zamanda, xalq yaddaşında yaşayan rəvayətlərin, ailə və nəsil xatirələrinin öyrənilməsi də tariximizin mənəvi qatlarını üzə çıxarmaq baxımından əhəmiyyətlidir.
Bir igidin fədakarlığı — böyük mənəvi dəyər
         Qəhrəmanlıq anlayışı bəzən böyük orduların qazandığı qələbələrlə, bəzən dövlətlərin taleyini dəyişən qərarlarla əlaqələndirilir. Lakin tarix göstərir ki, böyük hadisələrin arxasında ayrı-ayrı insanların cəsarəti, iradəsi və sədaqəti dayanır.
       Hərb tarixində yaralı yoldaşını döyüş meydanından çıxaran, təhlükəyə baxmayaraq komandirini qoruyan, mühasirədə qalan insanı xilas etmək üçün həyatını riskə atan döyüşçülərin xidmətləri xüsusi qiymətə malikdir. Çünki bu cür davranış yalnız fiziki güc deyil, həm də yüksək mənəvi məsuliyyət tələb edir.
       Xızır ağa Ustaclının adı ilə bağlı məlumatı da bu mənəvi ölçülər əsasında dəyərləndirmək mümkündür. Onun haqqında danışılan əhvalatın əsas ideyası sədaqət və fədakarlıqdır. Bu ideya zaman keçdikcə öz aktuallığını itirmir. Əksinə, hər yeni nəsil üçün insanlıq, vətənpərvərlik və mənəvi bağlılıq nümunəsinə çevrilir.
         İnsanın böyüklüyü təkcə tutduğu vəzifə, daşıdığı titul və ya malik olduğu sərvətlə ölçülmür. Bəzən onun adı bircə fədakar hərəkəti ilə yaddaşlarda yaşayır. Əgər bir insan təhlükəli anda başqasının həyatını xilas etmək üçün özünü riskə atırsa, həmin hərəkət onun mənəvi portretinin əsas cizgisinə çevrilir.
       Bu mənada Xızır ağa Ustaclının xatirəsinin yaşadılması həm də fədakarlığın unudulmamasına xidmət edir. Onun adı ətrafında formalaşan yaddaş insanlara xatırladır ki, tarix yalnız hökmdarların və böyük sərkərdələrin deyil, onların yanında dayanmış, ağır sınaqlardan keçmiş, sədaqəti ilə seçilmiş insanların da tarixidir.
Ustac – Ustaclı adı və nəsil yaddaşı
       Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşında nəsil, soy və kök anlayışları xüsusi yer tutur. İnsan öz keçmişini tanıdıqca yalnız ailəsinin tarixini deyil, yaşadığı bölgənin, mənsub olduğu xalqın və dövlətin tarixini də daha dərindən anlamağa başlayır.
      Ustac – Ustaclı adı ilə bağlı xatirələrin qorunması da bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Xızır ağa Ustaclının adı ətrafında yaşadılan məlumatlar nəsil yaddaşının araşdırılması, tarixi şəxsiyyətlərin müəyyənləşdirilməsi və onların fəaliyyətinin öyrənilməsi üçün maraqlı mövzu yaradır.
       Nəsil tarixi yalnız şəcərə ağacındakı adların ardıcıllığından ibarət deyil. O, eyni zamanda, insanların həyat tərzini, mənəvi dəyərlərini, ictimai münasibətlərini və tarixin müxtəlif mərhələlərində üzərinə götürdükləri məsuliyyəti əks etdirir. Bir nəslin yaddaşında qəhrəmanlıqla bağlı hadisənin qorunması həmin nəslin keçmişə münasibətini göstərən mühüm əlamətlərdən biridir.
       Bu cür xatirələrin gələcək nəsillərə çatdırılması üçün şifahi məlumatların yazıya alınması, yaşlı nəslin nümayəndələri ilə söhbətlərin aparılması, ailə arxivlərinin araşdırılması və mövcud tarixi mənbələrlə müqayisəli təhlil edilməsi vacibdir.
       Əgər Xızır ağa Ustaclı haqqında əlavə sənədlər, şəcərə məlumatları, kitabələr və ya qədim əlyazmalar mövcuddursa, onların elmi şəkildə araşdırılması bu tarixi şəxsiyyətin həyatının daha dolğun öyrənilməsinə kömək edə bilər.
      Beləliklə, nəsil yaddaşı ilə ümumxalq tarixinin qovuşduğu nöqtədə yeni araşdırmalar üçün imkan yaranır. Bu araşdırmalar həm keçmişə işıq salır, həm də milli-mənəvi irsimizin qorunmasına xidmət edir.
Sədərəkdəki məzar — ehtiram və yaddaş ünvanı
      Yuxarıda  təqdim etdiyim fotoşəkildə Naxçıvanın Sədərək rayonunda yerləşdiyi bildirilən Xızır ağa Ustaclının məzarı təsvir olunur. Açıq rəngli kərpiclə tikilmiş, günbəzli və tağlı girişə malik məqbərə ətrafdakı dağlıq mənzərə ilə ahəng təşkil edir. Məzarın sadə, lakin diqqətçəkən memarlıq quruluşu bu məkanın ziyarət yeri kimi əhəmiyyətini ön plana çıxarır.
     Ətrafdakı ağacların kölgəsi, quru dağ yamacları və məqbərəyə aparan pillələr insanda sakitlik və düşüncə ovqatı yaradır. Burada insan istər-istəməz tarix, zaman və yaddaş haqqında düşünür. Bir vaxtlar həyatın qaynar hadisələrinin içərisində olmuş insanların bu gün torpaq altında uyuması, onların adlarının isə yaşamaqda davam etməsi tarixin ən təsirli həqiqətlərindən biridir.
      Məzarlar bəzən yalnız bir insanın həyatının sona çatdığı yeri deyil, onun xatirəsinin yaşadığı mənəvi məkanı ifadə edir. Xüsusilə tarixi şəxsiyyətlərlə əlaqələndirilən məzarlar xalqın keçmişə münasibətini, ehtiram hissini və yaddaş ənənəsini özündə birləşdirir.
      Xızır ağa Ustaclının Sədərəkdəki məzarı da bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Bu məkanın qorunması, tarixi kimliyinin dəqiqləşdirilməsi və haqqında məlumatların toplanması gələcək nəsillər üçün mühüm əhəmiyyət daşıya bilər.
      Belə abidələrə münasibət yalnız ziyarətlə məhdudlaşmamalıdır. Onların tarixi pasportunun hazırlanması, mövcud kitabə və yazıların qeydə alınması, memarlıq xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi, foto və sənəd materiallarının toplanması da vacibdir. Çünki qorunan hər bir abidə keçmişdən gələcəyə uzanan yaddaş körpüsüdür.
Tarixi yaddaşın qorunması milli məsuliyyətdir
        Tarixə sahib çıxmaq yalnız keçmişlə fəxr etmək demək deyil. Bu, həm də keçmişi düzgün öyrənmək, tarixi şəxsiyyətlər haqqında məlumatları dəqiqləşdirmək və gələcək nəsillərə etibarlı bilik ötürmək məsuliyyətidir.
       Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində elə ziyarətgahlar, məqbərələr, qədim qəbiristanlıqlar və tarixi məkanlar var ki, onların ətrafında maraqlı rəvayətlər, ailə xatirələri və yerli ənənələr formalaşıb. Bu məlumatların bir qismi yazılı mənbələrdə əksini tapıb, digər qismi isə şifahi şəkildə qorunub saxlanılır.
       Belə irsin araşdırılması tarixçilərin, etnoqrafların, folklorşünasların, arxeoloqların və yerli tədqiqatçıların birgə fəaliyyətini tələb edir. Tarixi məlumatlar müxtəlif mənbələrlə tutuşdurulduqda, rəvayətlərin hansı hissələrinin sənədlərlə təsdiqləndiyini müəyyənləşdirmək mümkün olur.
    Xızır ağa Ustaclı haqqında məlumatın da sistemli araşdırılması məqsədəuyğundur. Çaldıran döyüşü ilə əlaqələndirilən hadisənin ilkin mənbələrdə necə əks olunduğu, Ustac adının tarixi mətnlərdə hansı kontekstdə çəkildiyi, Sədərəkdəki məzarın hansı dövrə aid olduğu və bu məkan haqqında yerli yaddaşda hansı məlumatların qorunduğu ayrıca tədqiqat mövzusu ola bilər.
     Bu araşdırmaların aparılması tarixi rəvayətin mənəvi dəyərini azaltmır. Əksinə, onun hansı tarixi şəraitdə yarandığını və necə yaşadığını daha dərindən anlamağa imkan verir. Tarixə sevgi ilə yanaşmaqla elmi dəqiqliyə riayət etmək bir-birinə zidd deyil. Əslində, bu iki yanaşma bir-birini tamamlayır.
Keçmişdən gələcəyə uzanan mənəvi körpü
     Xızır ağa Ustaclı haqqında danışılan əhvalatın müasir oxucuya ünvanladığı əsas mesaj sədaqət, cəsarət və fədakarlıqdır. Zaman dəyişir, dövlətlər və cəmiyyətlər yeni mərhələlərə qədəm qoyur, həyatın şərtləri yenilənir. Lakin insanı insan edən mənəvi keyfiyyətlər öz dəyərini qoruyub saxlayır.
Bu gün gənc nəslə qəhrəmanlıqdan danışarkən yalnız döyüşlərin tarixini öyrətmək kifayət deyil. Həmin hadisələrin arxasında dayanan insan talelərini, verilən qərarların mənəvi tərəflərini və məsuliyyət anlayışını da izah etmək lazımdır.
    Xızır ağa Ustaclının xatirəsi bu baxımdan düşünmək üçün bir fürsətdir. Onun adı ilə bağlı məlumat gənclərə göstərir ki, tarixi yaddaşda yer almaq üçün mütləq böyük bir dövlətin hökmdarı olmaq lazım deyil. Bəzən bir insanın çətin anda göstərdiyi cəsarət onun adını əsrlərin o tayına daşıya bilər.
     Vətən sevgisi də məhz belə fədakar davranışlarda özünü göstərir. Vətən yalnız xəritədə sərhədləri müəyyənləşdirilmiş ərazi deyil. Vətən həm də onun tarixidir, insanlarıdır, şəhidlərinin və qəhrəmanlarının xatirəsidir, ata-babadan miras qalan mənəvi dəyərləridir.
     Bu dəyərləri qorumaq hər bir nəslin borcudur. Tarixi şəxsiyyətlərin həyatını öyrənmək, onların xatirəsinə ehtiram göstərmək, qədim məzarları və abidələri mühafizə etmək, unudulmaqda olan rəvayətləri toplamaq milli yaddaşın yaşamasına xidmət edir.
Nəticə
        Sədərək rayonunda yerləşən Xızır ağa Ustaclının məzarı haqqında təqdim edilən məlumat bizi Azərbaycan tarixinin qəhrəmanlıq və sədaqət ənənələri üzərində düşünməyə çağırır. Çaldıran döyüşündə yaralı Şah İsmayıl Səfəvinin xilas edilməsində onun fədakarlıq göstərdiyi barədə yayılan məlumat isə tarixi mənbələr əsasında daha ətraflı araşdırılmağa layiqdir.
      Xızır ağa Ustaclının adı ətrafında yaşadılan xatirə bir həqiqəti xatırladır: xalqın tarixi yalnız böyük döyüşlərin və hökmdarların salnaməsindən ibarət deyil. Bu tarix həm də sədaqətli insanların, adsız qəhrəmanların, çətin anda məsuliyyətdən qaçmayan igidlərin həyat hekayələrindən yaranır.
       Bu gün onun məzarına baxarkən insan yalnız keçmişi xatırlamır. O, həm də gələcək qarşısında məsuliyyətini dərk edir. Çünki tarixi yaddaşın yaşaması üçün onu qorumaq, öyrənmək və gələcək nəsillərə çatdırmaq lazımdır.
     Xızır ağa Ustaclının xatirəsinin yaşadılması, onun haqqında məlumatların toplanması və tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılması bu istiqamətdə atıla biləcək dəyərli addımlardandır.
      Keçmişini tanıyan xalq gələcəyinə daha inamla baxır. Qəhrəmanlarını unutmayan xalq isə öz mənəvi dayaqlarını qoruyub saxlayır. Tarixin yaddaşında yaşayan fədakarlıq nümunələri də məhz bu səbəbdən zamanın sərhədlərini aşaraq nəsillərdən-nəsillərə ötürülür.
     Xızır ağa Ustaclının Sədərəkdəki məzarı da belə bir yaddaşın ünvanı kimi diqqətimizi cəlb edir. Onun adı ətrafında qorunan xatirənin elmi əsaslarla öyrənilməsi, tarixi irsin qorunması və gənc nəslə çatdırılması həm milli tariximizə ehtiramın, həm də gələcək qarşısında məsuliyyətimizin ifadəsi olardı.
    Tarixi yaşadan yaddaşdır, yaddaşı yaşadan isə ona sahib çıxan insanlardır.

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

filosof, tarixçi, hərbçi

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>HAMI BU HEKAYƏDƏN DANIŞIR<<<<<I

I>>>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<<I

Şəfəq Sahibli – Ayrılığın rəngi

Sənsizliyin
adını
Ayrılığın
Rəngi qoydum!
Gecə Ay işığında
pıçıldayan sulartək
axıb-axıb gedəydik .
Sarılaydım telinə
Qorxaraq gözləyəydik
Dan sökdüyü səhəri.
Sənsizliyin adını
Ayrılığın
rəngi qoydum!
Tənhalıq qoxulu
bir yaz gecəsi
nə bir ümid,
nə bir ovuc doğmalıq
yox…
Sənsizliyin adını
Ayrılığın rəngi
qoydum !
Həsrətli ürək kimi
Üşüyən ömrüm
Bir qərib nəğmə tək
Əl eylər sənə.
Yaddaşı üşüyən
xatirələrlə
Sənsizliyin
adını
Ayrılığın
rəngi qoydum!
Alovuna üşüyən
Şamında
Sözün də
O Şeirində
Sənsizliyin də
adın
Ayrılığın
rəngi qoydum !…

Müəllif: Şəfəq SAHİBLİ

ŞƏFƏQ SAHİBLİN DİGƏR YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı yaradıcıları

Çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatı yaradıcıları

Müasir Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən biri olan Zaur Ustacın uşaq poeziyası, balacaların daxili dünyasını dərindən duyan, didaktik və bədii sənətkarlıq prinsiplərini özündə birləşdirən zəngin bir sistemdir. Tədqiqatçı Ayətxan Ziyadın Ayətxan Ziyadın fundamental monoqrafiyası bu mövzunu geniş elmi-nəzəri aspektdən işıqlandıraraq şairin bədii sənətkarlıq sistemini və onun yaradıcılığında uşaq dünyasının fəlsəfəsini açır. [1, 2, 3]

Bədii Sənətkarlıq Sistemi və Poetik Xüsusiyyətlər

Zaur Ustacın uşaqlar üçün qələmə aldığı poetik mətnlər sadəliyi ilə seçilsə də, dərin sənətkarlıq prinsiplərinə söykənir: [1, 2]

  • Yaş və Psixoloji Uyğunluq: Şair birbaşa uşaq təfəkkürünün daxilinə enərək, azyaşlı oxucuların yaş dövrlərini və daxili duyumlarını dərindən nəzərə alır. [1]
  • Dil və Üslub Səlisliyi: Şeirlərdə uşaqların asanlıqla qavraya biləcəyi, emosional yaddaşı zənginləşdirən və dil bacarıqlarını inkişaf etdirən axıcı, bədii təsvir vasitələrindən istifadə olunur. [1, 2]
  • Ritm, Qafiyə və Kompozisiya: Şeirlərin ritmik quruluşu və qafiyə sistemi uşaqların musiqi duyumunu oxşayır, şeirləri yaddaqalan və dinamik edir. [1, 2]
  • Obrazlar Sistemi: Onun yaradıcılığında “Güllünün şeirləri” kimi kitablarda yer alan konkret obrazlar (məsələn, “Ağıllı gülər”, “Tuncay”) uşaq təxəyyülünün, suallarının və saflığının poetik təcəssümünə çevrilir. [1, 2, 3]

Uşaq Dünyası Zaur Ustacın Gözü İlə

Şair üçün uşaq dünyası sadəcə bir mövzu deyil, ətraf aləmi, təbiəti və insanı dərk etməyin ən saf nöqtəsidir: [1, 2]

  • Ətraf Aləmin Tanınması (Didaktika): Müəllifin məktəbəqədər və məktəbəhazırlıq səviyyəli şeirləri uşaqlara otağı, əşyaları, hərfləri və rəqəmləri əyləncəli şəkildə öyrədir.
  • Ailə və Doğmalıq Sevgisi: Şair uşaq poeziyasında ailə dəyərlərinə geniş yer verir. Valideynə hörmət, mərhəmət və doğmalıq hissləri uşaqların mənəvi dünyasını formalaşdıran mühüm mühit kimi təqdim olunur.
  • Milli Kimlik və Tarixi Yaddaş: Zaur Ustacın uşaq dünyasında milli ruh xüsusi yer tutur. Uşaqlar şeirlər vasitəsilə (“Mən Babəkəm”, “Şah İsmayıl”) öz əcdadlarını, tarixlərini və milli kimliklərini erkən yaşlardan mənimsəyirlər. [1, 2, 3, 4]

Zaur Ustacın uşaq poeziyası estetik zövq aşılamaqla yanaşı, yeni nəslin təlim-tərbiyəsində mühüm pedaqoji və ədəbi vasitə rolunu oynayır. [1, 2]

Kitab haqqında ətraflı məlumatı və satış detallarını Kitabevim.az platformasından və ya AzərTAc xəbərindən oxuya bilərsiniz. [1, 2]

Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə:

  • Təbiətə və əşyalara canlı münasibət: Uşaq dünyasında cansız əşyalar, bitkilər və heyvanlar canlanır; Zaur Ustac da uşağın təxəyyülündəki bu animistik (canlılaşdırıcı) baxışı əsas alaraq aləmi uşağın gözü ilə təsvir edir.
  • Səmimiyyət və saflıq: Şairin şeirlərində böyüklərin soyuq məntiqi deyil, uşaq təfəkkürünün təmizliyi, təəccübü, kəşfetmə sevinci və sualları ön plandadır.
  • Vətənpərvərlik və mənəviyyat duyğusu: Kiçik yaşlı oxucularda Vətənə sevgi, böyüklərə hörmət, təbiətə qayğı kimi təməl insani keyfiyyətlər didaktik sıxıcılıq yaratmadan poetik obrazlarla aşılanır.
  • İstəyirsinizsə, bu monoqrafiyada təhlil olunan konkret şeir nümunələrinə və ya Zaur Ustacın uşaqlar üçün yazdığı əsas mövzulara daha ətraflı nəzər salaq: [>>> Təlim-təhsil

Bu fundamental araşdırma təkcə müəllifin fərdi yaradıcılığını deyil, bütövlükdə çağdaş Azərbaycan uşaq ədəbiyyatının müasir inkişaf meyillərini öyrənmək istəyən mütəxəssislər, müəllimlər və tələbələr üçün qiymətli mənbədir. [1]

Əgər Sizə maraqlıdırsa kitabı oxuya bilərsiniz:

Ayətxan Ziyad – “Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” PDF

Bakı, “İmza” nəşrlər evi, 2026, 280 səh. İSBN: 978-9952-37-843-6

Salam olsun əziz yazarlar və oxucular! Buyurun oxuyun: Yazarlar 70

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI:

  1. Sədulla Şirinov “Sönməyən qisas” pdf
  2. Sədulla Şirinov “Gecikmiş etiraf” pdf
  3. Sədulla Şirinov “Zamanın pəncərəsindən baxanda” pdf
  4. Sədulla Şirinov “Heç nə olmazdan çox şey olurmuş” pdf
  5. Sədulla Şirinov “Qudalar” pdf
  6. Sədulla Şirinov – “Kimdir xoşbəxt?” pdf
  7. Sədulla Şirinov – “Şəhid atası” kitabı – pdf

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>HAMI BU HEKAYƏDƏN DANIŞIR<<<<<I

I>>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<<I

“Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə”

“Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə”

“Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” — tanınmış şair Zaur Ustacın uşaq poeziyasına həsr olunmuş fundamental elmi-nəzəri monoqrafiyadır. [1, 2]

Monoqrafiyanın müəllifi Ayətxan Ziyaddır (İsgəndərov), əsər İmza Nəşrlər Evi tərəfindən nəşr olunub. [1, 2]

Monoqrafiyanın əsas istiqamətləri və sənətkarlıq xüsusiyyətləri:

  • Poetik təfəkkür və psixoloji duyuş: Kitabda Zaur Ustacın uşaq şeirlərinin sənətkarlıq xüsusiyyətləri, uşaq psixologiyasını incəliklə duymaq və uşaq dilinə, təfəkkürünə uyğun poetik obrazlar yaratmaq bacarığı elmi-nəzəri aspektdən araşdırılır. [1, 2]
  • İdeya-estetik xüsusiyyətlər: Şairin yaradıcılığındakı ideya-estetik çalar, mənəvi-əxlaqi dəyərlər, vətənpərvərlik, ana və uşaq münasibətləri (məsələn, onun “Can ay ana…” şeirindəki şəhidlik kultu və ana obrazı kimi mövzular) təhlil olunur. [1, 2]
  • Uşaq dünyası şairin baxış bucağından: Əsərdə uşaqların saf dünyasının, onların duyğu və düşüncələrinin Zaur Ustacın poeziyasında hansı bədii vasitələrlə (simvol, təşbeh, ritm və s.) əks olunduğu ümumiləşdirilir. [1, 2]

Əsər haqqında ətraflı məlumat və resenziyaları Azərtac və Kitabevim.az platformalarından əldə edə bilərsiniz. [1, 2]

Ayətxan Ziyadın (İsgəndərov) müəllifi olduğu “Zaur Ustacın uşaq poeziyasında bədii sənətkarlıq sistemi, yaxud Uşaq dünyası Zaur Ustacın gözü ilə” adlı fundamental monoqrafiya şair Zaur Ustac-ın uşaq şeirlərini elmi-nəzəri aspektdən tədqiq edən əsərdir. [1, 2]

Monoqrafiyanın əsas istiqamətləri və sənətkarlıq sistemi:

  • Poetik təfəkkür və psixologiya: Əsərdə Zaur Ustacın uşaqların daxili aləmini, psixologiyasını və duyğularınıincəliklə hiss etmək, uşaq dili ilə sadə, lakin dərin məzmunlu şeirlər yazmaq bacarığı araşdırılır. [1]
  • İdeya-estetik xüsusiyyətlər: Şairin yaradıcılığındakı tərbiyəvi əhəmiyyət, balacaların təbiətə, həyata, ətraf mühitə və insanlara münasibəti bədii-estetik müstəvidə təhlil olunur. [1]
  • Uşaq dünyası şairin baxış bucağından: Kitabda uşaqların saf və təmiz duyğular dünyasının Zaur Ustacın şeirlərində hansı bədii vasitələrlə (sade-lövhəlik, ritm, obrazlılıq) təsvir olunduğu göstərilir.
  • Nəşr məlumatı: Kitab İmza Nəşrlər Evi tərəfindən nəşr olunmuşdur. [1]

Monoqrafiyanın əsas xüsusiyyətləri:

  • Məzmun və Həcm: Bakının “İmza” nəşrlər evi tərəfindən çap olunan kitab 280 səhifədən ibarətdir. [1, 2]
  • Rəhbərlik və Rəyçilər: Kitabın “Ön söz”ünün müəllifi və elmi redaktoru pedaqogika elmləri doktoru, professor Kamal Camalovdur. Rəyçiləri isə ədəbiyyatşünas-tənqidçilər Həcər Atakişiyeva və Günnur Ağayevadır. [1]
  • Tədqiqat İstiqaməti: Əsərdə şairin uşaq şeirlərinin sənətkarlıq xüsusiyyətləri, poetik təfəkkürü, ailə dəyərləri, həmçinin uşaq psixologiyasını duymaq bacarığı elmi-nəzəri aspektdən təhlil olunur. [1, 2, 3]
  • İstəyənlər Yazarlar.az saytındakı materialdan və ya rəsmi PDF bağlantısından əsərin təfərrüatları ilə tanış ola bilərlər. [1, 2]

Məlumatı hazırladı: Biləndər

ZAUR USTACIN YAZILARI

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

İmzanın arxasındakı insan

İmzanın arxasındakı insan

Yazıçı-jurnalist, tədqiqatçı Ayətxan Ziyadın (İsgəndərov) 75 yaşını yaddaşlara həkk edəcək kitab çapa hazırlanır: “İmza – bu günün kimliyi, sabahın zamansız ekosistemi”. Kitabda “Ayətxan Ziyad” imzası və şəxsiyyəti Azərbaycan jurnalistikası, publisis­tikası, ədəbiyyatı və elmi düşüncəsi üçün kimdir? sualı cavablandırılır

***

İmza – müəllifin adını bildirən simvoldan daha geniş məna daşıyır. O, insanın sözə münasibətini, düşüncə tərzini, fəaliyyət istiqamətini və zaman qarşısında mövqeyini ifadə edir. Hər imzanın arxasında bir ömür, həmin ömrün təcrübəsi, axtarışları və müəyyənləşdirdiyi mənəvi-intellektual meyarlar dayanır. Lakin imzanın həqiqi məzmunu heç də yalnız müəllifin yaşadığı dövrlə məhdudlaşmır. Yazılan sözün, yaradılan əsərin və irəli sürülən fikrin sonrakı nəsillər üçün hansı məna daşıması da bu məzmunun tərkib hissəsidir.

“İmza – bu günün kimliyi, sabahın zamansız ekosistemi” monoqrafiyası bu münasibətləri Ayətxan Ziyadın yaradıcılığı və çoxşaxəli fəaliyyəti əsasında araşdırmaq məqsədi daşıyır. Kitabın əsas istiqaməti bir müəllifin bioqrafik və yaradıcılıq məlumatlarını toplamaqla kifayətlənmək deyil, onun müxtəlif janrlarda qələmə aldığı əsərlərdə ifadə olunan insan, cəmiyyət, yaddaş, mənəviyyat və həqiqət anlayışlarını bütöv şəkildə nəzərdən keçir­mək­dir. Burada əsas sual belədir: “Ayətxan Ziyad” imzası Azərbaycan jurnalistikası, publisis­tikası, ədəbiyyatı və elmi düşüncəsi üçün kimdir?

Bu suala cavab vermək üçün müəllifin yaradıcılığına yalnız ayrı-ayrı mətnlərin məcmusu kimi yanaşmaq kifayət etmir. Şəxsiyyətin düşüncə xüsusiyyətləri, həyata münasibəti, ictimai mövqeyi və mənəvi meyarları müxtəlif yazılarda fərqli şəkildə üzə çıxır. Bəzən bir məqalədə ifadə olunan fikir başqa bir əsərdə bədii obraz, tarixi hadisəyə münasibət və ya insan taleyinin təhlili vasitəsilə yeni məna qazanır. Buna görə də, Ayətxan Ziyadın yaradıcılığının bütöv mənzərəsini müəyyən­ləş­dirmək üçün onun publisistik, elmi və ədə­bi-tənqidi mətnlərini qarşılıqlı əlaqədə nəzərdən keçirmək vacibdir.

Kitabın birinci fəslinin “Sözün çoxqatlı yaddaşı və Ayətxan Ziyad yaradıcılığının poetik-fəlsəfi arxeologiyası” adlandırılması da bu yanaşmadan irəli gəlir. Fəslin “Mahiy­yətin iki üzü: mənəviyyat və idrak” bölməsində müəllifin şəxsiyyətini, sənət dünyasını və sözə münasibətini müxtəlif istiqamətlərdən araşdıran məqalələr bir araya gətirilir. Bu yazılar Ayətxan Ziyadı yalnız müəyyən əsərlərin müəllifi kimi deyil, düşünən, müşahidə edən, araşdıran və öz qənaətlərini oxucu ilə bölüşən bir şəxsiyyət kimi təqdim edir. Burada ömür və insanlıq anlayışları, yaradıcılıqla şəxsiyyət arasındakı əlaqə, Azərbaycan yazısında müəllif imzasının yeri, jurnalistika, yazıçılıq və tədqiqatçılığın ortaq cəhətləri, eləcə də sözün həqiqət qarşısında məsuliyyəti əsas müzakirə istiqamətləridir.

“Sözün yaddaş arxeologiyası: ‘Ayətxan Ziyad’ imzasının fəlsəfi qatları” bölməsi isə bu axtarışı nəzəri və fəlsəfi müstəviyə keçirir. On fəlsəfi qatda sözün çəkisi, bilik və tarix, zaman və şüur, tənqid, tarixi yaddaş, elmi bütövlük, mənəvi-intellektual məsuliyyət, daxili təcrübə, uşaqlıq yaddaşı və əsərin müəllifdən sonrakı taleyi kimi məsələlər araşdırılır. Mişel Fukonun bilik arxeologiyası və Anri Berqsonun zaman nəzəriyyəsi də daxil olmaqla, fəlsəfi yanaşmalar müəllifin mətnlərini hazır nəzəri qəliblərə salmaq üçün deyil, onların məna qatlarını daha dərindən anlamaq üçün nəzərdən keçirilir. Bu təhlillərin məqsədi fəlsəfi anlayış­ları nümayiş etdirməkdən çox, həmin anlayışların Ayətxan Ziyadın yaradıcılığında hansı sualları meydana çıxardığını və hansı düşüncə əlaqələrini aydınlaşdırdığını göstərməkdir.

Fəslin müxtəlif illərdə yazılmış təbrik və mesajlara həsr olunan bölməsi də ümumi məzmun daxilində özünəməxsus yer tutur. Belə mətnlər ilk baxışda gündəlik ünsiyyət nümunələri təsiri bağışlaya bilər. Lakin onların dilindəki münasibət, seçilən ifadələr və müraciət olunan şəxslərə yanaşma müəllifin insanlarla əlaqələrini, ünsiyyət mədəniy­yətini və şəxsi münasibətlərə verdiyi dəyəri müəyyən dərə­cədə əks etdirir. Bu baxımdan onlar yaradıcılığın yalnız ədəbi və elmi mətnlərdə deyil, gündəlik söz münasibətlərində də təzahür edən tərəfini anlamağa kömək edir.

Kitabın ikinci fəslində Ayətxan Ziyadın kitabları, həmin nəşrlərdə yer alan hekayə və povestləri təhlil olunur. Bədii mətnlərə müraciət müəllifin dünyagörüşünü yalnız birbaşa ifadə etdiyi mülahizələr əsasında deyil, yaratdığı obrazlar, hadisələrin inkişafı, insan xarakterləri və mənəvi seçimlər vasitəsilə də anlamağa imkan verir. Bədii əsərdə müəllifin mövqeyi həmişə açıq şəkildə ifadə olunmur; o, bəzən obrazın taleyində, hadisənin nəticəsində, insanın daxili ziddiyyət­lərində və oxucunu düşünməyə vadar edən suallarda üzə çıxır. Buna görə də hekayə və povestlərin təhlili Ayətxan Ziyadın şəxsiyyətini və yaradıcılıq prinsiplərini daha geniş müstəvidə dəyərləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir.

Kitabdakı məqalələr, nəzəri təhlillər və bədii əsərlərin araşdırılması bir-birindən ayrı məqsədlərə xidmət etmir. Onla­rı birləşdirən əsas xətt “Ayətxan Ziyad” imzasının arxasında dayanan şəxsiyyəti, düşüncə tərzini və yaradıcılıq mövqeyini müəyyən­ləşdirməkdir. Bu baxımdan kitabın ayrı-ayrı bölmə­ləri vahid suala müxtəlif tərəflərdən cavab axtarır: müəllifin sözü hansı həyat təcrübəsindən doğur, hansı dəyərləri ifadə edir və zaman keçdikcə hansı mənaları qoruyub saxlaya bilər?

Kitabın adındakı “bu günün kimliyi” ifadəsi müəllifin yaşadığı dövrlə, ictimai mühitlə və həmin mühitdə tutduğu mövqe ilə əlaqəlidir. Hər bir yaradıcı şəxsiyyət öz zamanının dilində danışır, onun problemlərinə münasibət bildirir və müşahidə etdiyi gerçəkliyi öz düşüncə süzgəcindən keçirir. Lakin müəllifin kimliyi yalnız yaşadığı dövrə verdiyi cavablarla müəyyənləşmir. Onun bu gün yazdıqlarının sabah necə oxunacağı, hansı fikirlərin yeni suallar doğuracağı və hansı mətnlərin sonrakı oxucular üçün əhəmiyyət qazanacağı da imzanın məzmununa daxildir.

“Sabahın zamansız ekosistemi” anlayışı isə bu kontekst­də sözün və yaradıcılıq irsinin zamanla münasibətini ifadə edir. Burada söhbət əsərlərin zaman xaricində mövcud olma­sından deyil, onların müxtəlif dövrlərdə yenidən oxunmaq, başqa suallar doğurmaq və yeni mənalar qazanmaq imkanın­dan gedir. Hər mətn gələcəyə eyni dərəcədə təsir göstərmir. Onun davamlılığı mövzunun aktuallığı ilə yanaşı, insanı anlamaq gücündən, həqiqətə münasibətindən və sonrakı oxucunun düşüncəsində yarada bildiyi məna ilə də bağlıdır. Buna görə də, imzanın gələcəkdəki yeri əvvəlcədən müəyyən­ləşdirilmiş nəticə deyil; əsərlərin məzmunu, sənət xüsusiy­yətləri və zamanla qurduğu münasibət əsasında formalaşan bir prosesdir.

Bu kitab Ayətxan Ziyadın yaradıcılığını həmin prosesin daxilində nəzərdən keçir­məyə çalışır. Məqsəd müəllifin fəaliyyətini mübaliğəli ifadələrlə təqdim etmək və onun yaradıcılığına əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş qiymət vermək deyil. Əsas məqsəd mətnlərə əsaslanmaq, müxtəlif yaradıcılıq sahələri arasındakı əlaqələri göstərmək və oxucunun özü üçün də qənaətə gəlməsinə imkan yaratmaqdır. Çünki yaradıcı şəxsiyyət haqqında əsaslı fikir yalnız təriflərlə deyil, əsərlərin məzmununu, düşüncə xüsusiyyət­lərini və ifadə imkanlarını araş­­dır­­maqla formalaşır.

“İmza – bu günün kimliyi, sabahın zamansız ekosistemi” kitabı da məhz bu niyyətlə qələmə alınıb. O, Ayətxan Ziyadın şəxsiyyətini və yaradıcılığını bir neçə istiqamətdən dəyərlən­dir­məklə, müəllif imzasının hansı mənəvi və intellektual təcrübədən yarandığını, müxtəlif janrlarda necə təzahür etdi­yini və gələcək oxucu üçün hansı düşüncə imkanları açdığını müəyyənləşdirməyə yönəlir.

Nəticədə, imza yalnız yazılmış mətnin altında duran ad deyil. O, müəllifin sözə münasibətində, gerçəklikdən seçdiyi məqamlarda, insan talelərinə yanaşmasında və fikirlərinə görə daşıdığı məsuliyyətdə formalaşır. Bu məsuliyyətin gələcəyə ötürülməsi isə yazının zamanla münasibətindən asılıdır. Kitabın əsas düşüncə istiqaməti də burada cəmlənir: bu gü­nün müəllif kimliyini anlamaq üçün onun yaratdıq­larına baxmaq, sabah üçün hansı mənaların qala biləcəyini müəy­yənləşdirmək üçün isə həmin əsərləri diqqətlə oxu­maq və təhlil etmək lazımdır.

Zaur USTAC,

Şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar

və Jurnalistlər Birliyinin üzvü

ayetxanziyad@mail.ru (Ayətxan Ziyad)

(070) 730 30 23


DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I