ŞƏLALƏ CAMAL. PAYIZ.

ŞƏLALƏ CAMALIN YAZILARI

AYRILIQ…
(Cabir Novruz “Üzü dönsün ayrılığın” şeirindən ilhamlanaraq)
Yavaş- yavaş gecə keçmir,
Keçsə belə gün bitməzdi…
Ay dolanıb il çatmazdı,
Ahım Allaha yetməzdi…
* * *
Şirin günlər, şirin aylar,
Göz qırpımında olmazdı…
Bu eşq ilə nəfəs alıb,
Həsrətindən qocalmazdım…
* * *
Ay çəkilər, günəş gələr,
Başımıza min iş gələr…
Qızıl gedər, gümüş gələr,
Mən gəlmərəm gümüş kimi….
* * *
Şirin günlər, şirin aylar,
Göz qırpımında olmazdı.
Bu eşq ilə nəfəs alıb,
Həsrətindən qocalmazdım.
* * *
Çöldə ildırımlar çaxar,
Donan çaylar, sular axar,
Həsrət ilə mən baxaram,
Ürəyin yanıb yaxılar.
* * *
Şirin günlər, şirin aylar,
Göz qırpımında olmazdı.
Bu eşq ilə nəfəs alıb,
Həsrətindən qocalmazdım.

SEVGİ
Mən sevginin özüyəm.
Sən sevməyi bilməmisən…
Bircə dəfə yanağımdan ürəyimə süzüb gələn göz yaşımı silməmisən…
Sevgi mənəm…
Cırmaq – cırmaq,
Addım – addım,
Aşa – aşa,
Çaşa – çaşa
məhəbbətdən dönməmişəm…
Sevgi mənəm,
Sən ölsən də…
Yaşayacam kainatda, bil ki, hələ ölməmişəm.

GETMƏ
Gücüm çatmır ayrılmağa,
Gəl yaramı özün bağla…
Bəlkə fürsət yaranardı, sonuncu kəz danışmağa…
Bu son vida…
Əmin ol ki, sovurulacaq bundan belə, gəlib – gedən bəla – qada…
Nəfəsimdə iniltini,
içimdəki qımıltını,
evimdəki hənirtini
yox edəcəm…
Darıxma, tez gedəcəm…
Qalmayacam….
Bu ölkədə, bu həyatda, kainatda olmayacam…
Sağlığında qiymət verin insanlara demişdilər…
Nə olsun ki?
Demişdilər…
Mən sağ ikən görməmişdim o qiyməti, o dəyəri….
İçim nisgil, çölüm nisgil…
Dərd içində qıvrılıram…
Yanıb göyə sovuruluram…
Gəl yaramı bağlamağa….
Tut əlimdən danış görüm.
Mən beləyəm. Sən necəsən?

YADIQ
Ruhunla tanış deyiləm…
Daha danışan deyiləm…
İçimdəki o qığılcım sönüb artıq…
Sənə qarşı ruhumdakı o şəfqət də dönüb artıq…
Üzü dönsün ayrılığın deyirdilər…
Dönməz olsun.
Ayrılıqdan betəri var…
Dözə – dözə inləyərsən…
Sakitliyin içində sən göz yaşını dinləyərsən…
Ruhuma bələd bir qadın,
Yadımdan da çıxıb adın.
Allaha yetir fəryadım,
Daha danışan deyiləm.

SEVGİ GƏTİRDİM…
Sənə bir çamadan sevgi gətirdim
Qarışıb içində köhnə – külüşə
Sən Allah bağışla, özüm qalmadım
Qalsaydım, çatmazdım indi görüşə.
* * *
Üzünə baxmağa gücüm çatmadı,
Məni dar ayaqda gözləyənim var.
Qapının ağzına qoyub çıxmışam,
Qorxuram, kölgətək izləyənim var…
* * *
Sənə bir çamadan sevgi gətirdim,
Mən özüm olmaram, qoy sevgim olsun
Sənə bir çamadan sevgi gətirdim.
Eşələ o sevgi qoy təmiz qalsın.
* * *
Köhnələr içində itib – batmasın,
Heyifdi, sevgimiz viran qalmasın
Sənə bir çamadan sevgi gətirdim…
Sevgisiz həyatın bir an olmasın…

YOX
De hansı dövrdür indi?
Ala qarğada bala yox…
De hava niyə sərindi?
Mıxa vurur, nala yox…
* * *
Əcayib zamana düşdük,
İllər keçdi, gün ötüşdü…
Daşı daş üstə gətirdim,
Fiqur oldu, qala yox….

EŞİTDİM…
Eşitdim ki, darıxmısan,
Haqqımda danışırsan…
Mən bilirəm, hiss edirəm…
Qulaqlarım cingildəyir…
Orda – burda danışınca
Zəng etsəydin…
Ondan – bundan soruşunca
Kaş gəlsəydin…
Söz göndərən yaşını da keçmisən….
Sən ki, uşaq deyilsən.
Mən ki, oyuncaq oynayan yaşda belə deyiləm.
Amma dayan,
Yoxdu indi saçlarıma sığal çəkib oxşayan…
Ağlamıram, tozmu qaçdı gözlərimə bilmirəm….
Narahat olma, yaxşıyam.
Gözlərimdə kədər deyil,
Bu ki tale, qədər deyil.
Özün seçdin ayrılmağı….
Məndən ayrılmaq olardı?
Mən ki, sənə can deyirdim…
Canına qurban deyirdim…
Qollarımın arasında itib batdın….
Dişlərimin arasında dodağımı sıxa – sıxa ağlayırdım…
Hə, yoluna gözlərimi dikib baxdım….
Bəlkə gələrsən deyə
Qapını açıq buraxdım.
Toz – tozanaq oldu evim,
Daxmalığa döndü yuvam.
Sənin mənimlədir bilirəm,
Mənim özümlədi davam.
O möhtəşəm gedişinə
Səbəb məndim…
İndi dinlə,
Mən xoşbəxt idim səninlə
Geri dönsən
Xəbər etmə
Qapım açıq
Çay istəsən
Qalan qablarım bulaşıq,
Sən gedəndən yumamışam…
Uzanmışam.
Saçlarıma sığal çəkmək istəsəsən bil
O vaxtdan dolam dolaşıq.
Sən gedəndən hal olmayıb daramağa
Yorulmuşam.
Külək darayıb saçımı,
Yağış yuyub üz – gözümü…
Çox başını ağrıtmayım,
Gəlsən dinməz – söyləməz gəl…

BU GÜN…
Bu gün yenə bəzənmişəm,
Ən bahalı ətirləri üzərimə səpmişəm.
Gül çiçəkər içində mən
Görüşünə gəlmişəm.
Görüş yerimiz həminki
Dəyişən təkcə yoxluğun…
O görüşə tək gəlmişəm.
İçimdəki məhəbbəti, səadəti
Sənin üçün gətirmişəm.
Niyə yoxsan?
Yoxsa sən də itib batdın tənhalığın arasında?
Yoxsa sən də çəkib getdin, qoydun yolun ortasında?
Yoxsa sən də boğazımda düyünlənən kəlmələrin sahibisən?
Yoxsa sən də uzun – uzun dərələrdən ayrılığı gətirmisən?
Məhəbbətdən üz döndərib,
Ayrılığa hə demisən…
Olsun…. Neynək…
Bu bəzəyi, bu düzəyi silim gərək.
Belə betər ayrılığa dözüm gərək…
Betərin də betəri var…
Ömür qısa, ömür gödək.
Vədə yetməz görüşməyə
Çalış ki, sözündə düz ol
Özünə yaxşı bax bir də…

DÜŞÜNÜRƏM
Asmağı düşünürəm…
Özümü…
Arzularımdan…
Ümidlərimdən…
İçimdə böyüyən sevgimdən…
Təzəcə boy atan məhəbbətimdən…
Söndürdüyün eşqimdən…
Bəlkə dənizlərdə çırpınan qağayının ayağından…
Ya da kənara qatlayıb qoyduğum bəyaz kəlağayımdan…
Asmağı düşünürəm…
Özümü…
Titrək səsimdən,
Boğazımda düyünlənən hər kəlməmdən, sözümdən
Mən küsmüşəm özümdən.
Kimə deyim dərdimi ki,
İnciməsin sözümdən…
İlmə – ilmə yaş axırdı gözümdən.
Beləcə atdım həyatın ağuşuna taleyimi…

MƏN…
Mənə gözəlim demə
Mən ki, gözəl deyiləm…
Nitqim susub qalıbdı
Nə danışam, nə deyəm?
Sən ayrılıb gedəndən
Göz yaşım dayanmadı
Yanağımda donub qaldı
Dodağıma süzülən
Göz yaşımdı – əriyən.
Mənə gözəlim demə
Mən ki, gözəl deyiləm
Uşaqlaşmışam sanki
Onlar kimi ağlayan,
Onlar kimi kiriyən….
Bəlkə yaşım da çatmaz
Elə uşaq kimiyəm.
Seviləcək yanım yox
Mən ərköyün biriyəm.
Mənə gözəlim demə,
Mən ki, gözəl deyiləm.

BİR GÜN
Bir gün gələcək ömrünə
Hüsnündən doymadığın,
Gülüşündən həzz aldığın
Camalı pərişan qadın…
Sevib səni istəyəcək
Fəqət onun ürəyində
Keçmişindən silinməyən
Qalacaq bir nişan adı…
Görəsən kim yaralayıb ürəyini?
Görəsən kim paralayıb arzsusunu, amalını, diləyini?..
Kimə arxalanıb, söykəyibdi kürəyini?
Dik durmağa çalışarkən, aşan qadın…
Gülə – gülə gözləri yaşaran qadın…
Gəlib girəcək ömrünə…
Hər sözünə hay can deyər,
Saçlarına sığal çəkib oxşayar qadın…
Bir az günəşə oxşayar.
Səhərləri şəfəq saçar,
Səhərlər nura boyanar.
Elə ki, axşam olunca günəş batar,
Göz yaşıyla qalar qadın.
Səhərə kimi ağlayar,
Səhərə kimi yas tutar.
Kim bilər ki, dərd – sərini?
Kim sevər belə birini?
Uçurumun kənarında oturmuştək
Gecələri ulduzları sayar qadın…
Bir gün yaşamaq eşqinə düşsə
Bir gün bu sevdadan üz döndərib, doyar qadın…

DƏRDİM
Dərdim özümdən böyükdü,
Taleyim çiyinimə yükdü.
Ürəyim qəfil döyükdü,
Gülürəm, çək şəklimi….
* * *
Göz yaşımı gizlətmişəm,
Ürəyimi sızlatmışam,
Ağrımı da azaltmışam,
Gülürəm, çək şəklimi.
* * *
Sığal telimə çəkmədin,
Alıb dərdimi çəkmədin,
Barı fikrimi çəkmədin,
Gülürəm, çək şəklimi…

SƏNİ
Özümdən çox sevdim səni…
Amma qaçdım bu sevgidən…
Qorxdum… Qaçdım…
Payız gələndə uçub gedən quşlar kimi…
Ürkdüm bir az…
Çox həssasam…
Bəlkə bir az ağlasam
Rahatlaram
Bilirsənmi,
Özümdən çox sevdim səni
Duruşunu, yerişini…
Oğrun – oğrun baxışını…
Yorğun – yorğun gülüşünü…
O qədər doğma oldun ki,
Əzbərlədim gəlişini…
Bu gəlmək handa bir sayılır
Məhəbbət qanda bir sayılır
Qanımdan çox sevdim səni,
Canımdan çox sevdim səni.
Ha istədim yaxınlaşım,
Ha danışım, soraqlaşım,
Bəxti qara taleyim var
Səni görüb yaxşılaşım…
Mən əslində pis deyiləm,
İnan ki, qəliz deyiləm
Dinlə, sənə söz deyirəm,
Özümdən çox sevdim səni…

YOLLAR
Sən gedəni yol gözümdə uzandı…
Sən gedəni eşq sözümdə azandı…
Ayrılıqdan kim uddu, kim qazandı?
Dözmür ürək, parçalanıb, qayıt gəl…
* * *
Gedişinə nə ad qoyum görəsən?
Yalanına necə uyum deyəsən…
Canımdan da inan doydum, biləsən,
Dözmür ürək, parçalanıb, qayıt gəl…

TƏNHA QADINLAR
Elə bilmə qadınlar güclü olur,
Gücsüzü də var.
Elə bilirsən çox danışırlar,
Sözsüzü də var.
Tənha qadınlar da olur,
Saçlarına küləklər sığal çəkər,
Dodaqları yağışdan islanar.
Onları qucaqlayan öz qolları olar
O da ki, ya darıxanda, ya da üşüyəndə.
Xəfif bir adyala qısılarlar,
Kitaba, dəftərə sarılarlar.
Vallah özümdən bilirəm kitab bəhanədir,
Dünyadan qopub ağlayarlar,
Şəkillərdə gülərlər.
Şəkillər… Ah şəkillər…
Taleyə vəkildirlər…
Gücsüz qadınlara hakim kəsilər.
Hə… Axı bir şey daha var,
Yıxılana balta vuran çox olar.
Yıxılan qadınlar…
Onları kimsə yıxmaz ki,
İçindən yıxılı qalarlar.
Ürəyindən,
Kürəyindən…
Gərəyindən çox sevərlər.
Eşqindən yıxılı qalarlar…
Yıxılsa da dik durmağa çalışarlar.
Özü yıxılanlar ağlamaz
Amma ağlayanı da olur,
Sən elə bilmə qadınlar güclü olur,
Gücsüzü də var.
Tənha qadınlar da olur…
Heç kimə bel bağlamayan,
Heç kimdən sevgi ummayan,
Eşq, məhəbbəti duymayan
Yorğun qadınlar da olur.

GƏL
Çarpayının kənarına
Göz yaşımı buraxmışam…
Darıxanda yastığını qucaqlayıb
İçin – için ağlamışam…
Nəfəsim var çarpayında
Oturub şəkillərinə baxmışam
Saatlarla…
Xatirələri unutmamışam…
Birlikdə…
Əl – ələ…
Qol – qola…
Tay var idi bizə bu məmləkətdə?
Bəs o gecə?
Nə oldu de?
Belə gediş de olardı?
Qapımı külək döyürdü,
Mənim canım üşüyürdü.
İçimdəki məhəbbətim cücərirdi,
Böyüyürdü…
Yarım qoydun.
Bu sevdadan necə doydun?
Necə oldu amansızca, birdən – birə məhəbbətdən soyudun?
Canımda daha can qalmadı…
Bacarmıram , qurban olum…
Mən ki, sənə yad olmadım,
Mən ki, sənə od olmadım.
Qollarımı qırdın mənim
Sən mənə qanad olmadın.
İndi o ev mənsiz qalıb
Uçuq – sökük divarların arasında mən idim mən
Deyib – gülən,
Uşaq kimi şənlənən,
Üzünü güldürən…
Yanağına kəpənəktək öpüşümü qonduran.
Bilirsən də…
Neçə – neçə şeylər oldu demirəm…
Desəm tükün biz -biz olar
Yaşananlar qan donduran.
Sevgi deyib keçmə daha
Eşq belə olmaz, qadası…
Məni candan usandırdı,
Cəfadan yar usanmazmı?…

DE
Gülüşümdə həyat vardı…
Deyərsən ki, güldü getdi.
Həyatımda nə oldusa
Deyərsən ki, öldü getdi….
* * *
Bədbəxt etdim denən onu,
Denən ki, heç sevməmişəm.
Soruşsalar açıq danış,
Deyərsən ki, bildi getdi…
* * *
Danışarsan sevdiyimi,
Uğruna can verdiyimi,
Kainatda bir qüvvəydi,
Deyərsən ki, gəldi getdi…
* * *
Olmayacam bu həyatda,
Görməyəcəksən day məni.
Yadına düşsəm ağlama,
Deyərsən ki, keçdi getdi…
* * *
Günah nədi bilməmişdim,
Sənə qədər sevməmişdim.
Soruşsalar məni, denən,
O, günaha batdı getdi…
* * *
Mən burda qalan deyiləm,
Doğruyam, yalan deyiləm.
Könlünü alan deyiləm,
Deyərsən ki, atdı getdi…
* * *
Gəl özünə öymə belə,
Dizlərinə döymə belə.
Qamətini əymə belə,
Deyərsən ki, əydi getdi.
* * *
Olmaz iynə, düymə belə,
Məni sancıb söymə belə.
Gəl xətrimə dəymə belə,
Deyərsən ki, dəydi getdi…

SEVGİLİ
Deyirlər ki,
Sevgilər var ucuz olur…
De neçəyə?
Alım yığım.
Bilirsən də…
Zamanı gələndə bahalaşır
Hər şey kimi.
Yadındadı?
Vaxt var idi dollar ucuz
Su qiyməti
İndi isə valyutada at oynadır.
Əvvəllər ucuz alardıq
Çayı, yağı, əti, suyu
İndi hər şey bahalaşıb
Od bahası
Pul qalmayıb alınası.
Sən sevginin yerini de,
Ac qalıb susuz dolanım
Eybi yoxdu.
Heç kim bilmir nə yeyirəm, nə içirəm…
Barı sevgidən bol olum.
Yoxsulluğun arasında
Sevgi axtaran kiməsə
Arxa olum, qoy yol olum.

FƏLƏK
Fələk səni məndən aldı,
Nə oldusa birdən oldu.
Fəqət eşqin alovunda
Nə mən yandım, nə sən yandın…
* * *
Bu sevdaya bel bağlama,
İndi uşaqtək ağlama.
Danış, içində saxlama,
Nə mən dindim, nə sən dindin…
* * *
Fəqət eşq deyib uçardıq,
Məsuliyyətdən qaçardıq.
Biz ayrılmağa düçardıq,
Nə mən döndüm, nə sən döndün…

YUXU
Səsin qulağımdan getmir,
Baxışın da yadımdadı,
Deyəsən gecə gəlmisən,
Bəlkə yuxumda görmüşəm…
* * *
Sanki örtdün üst – başımı,
Sonra sildin göz yaşımı,
Mən belə bir tanışımı
Bəlkə yuxumda görmüşəm…
* * *
Oğrun oğrun mənə sarı,
Baxdın güldün belə barı.
Laylay dedin gecə yarı,
Bəlkə yuxumda görmüşəm….
* * *
Bağımda gülüm açmışdı,
Günəş şəfəqin saçmışdı,
Sanki gecədən qaçmışdın,
Bəlkə yuxumda görmüşəm…
* * *
Görən doğru, yalandımı?
Xatirimdə qalandımı?
Məni məndən alanımı,
Bəlkə yuxumda görmüşəm…

BU NƏ ZARAFATDIR!?
Nə qədər darıxar insan
Bir insanın yoxluğuna?..
Necə öyrəşər?
Təsəvvür et
Dünən danışdığın, güldüyün adam
Bu gün başqalaşır, tanımır səni…
Bu nə zarafatdır, ay qadan alım?!…
Mən ki, məhəbbətə son qoy demədim,
Qəfil gedişini heç gözləməzdim…
Daha doğmam deyib öyünmərəm mən….
Doğmalar köçəri quşlar kimidir…
Vallah ən yaxşısı yad olmaq elə
Bilirsən, nə gələr, nə atıb gedər.
Söylə, bu sevgidən dönmək olardı?
İndi hayqırtımı eşidirsənmi?
Səsini səsimə söykəyərsənmi?
Daha darıxmaqdan betər olmuşam
Görsən vəziyyətimi nə təhər olmuşam
Üz gözüm qırışıb yumaq kimiyəm…
Başqa bir ocağa yamaq kimiyəm…
Məni sən gətirdin belə bir hala
Bu nə zarafatdır, ay qadan alım?
Qayıt gəl, dön daha, yuvan ki, mənəm
Bəlkə nə zamansa özünə gəlsən
Onda sənə qalan peşmanlıq olar
Qorxma, taledir də, ölüb gedərəm…
Əbədi deyilən həyat varmı ki?
Sadəcə dönsəydin son dönəmimdə
Daha darıxmaqdan bezar olmazdım.
Sözlər də dadıma yetməyir artıq
Susuram, başa düş, artıq dön geri
İndi danışmağa gücüm də yoxdur.
İşdi, dönsən
Bir xahişim
Bircə dəstə çiçək al
Görsəm ürəyim sevinər
Görməsəm, ruhum şad olar…

DEMƏ
Anama deməyin nə çəkdiyimi,
Qoy anam bilməsin, anam duymasın.
Bilsə yaşamaqdan əl çəkdiyimi
Ürəyi tab etməz, canı yanmasın.
Deməyin ki, öldü, rəhmətə getdi,
Deyərsiz könüllü əsgər gedibdi.
Ya da ki, ən böyük arzusu idi mən gəlin olum
Deyərsiz sevdiyi oğlana getdi.
Əşşi… Onsuz toy gah var, gah da ki, yoxdu…
Görsəniz narahatdı deyin ki, qaçdı…
Ya da deyərsiniz xaricə getdi –
Orda təhsil alıb, iş quracaq de…
Bilirəm inanmaz onsuz bunlara…
Amma siz yenə də düzün deməyin.
Nə qədər gec bilsə elə yaxşıdı…
Mən də son günümü yaxşı keçirim,
Gedib deyib -gülüb şənlik eləyim.
Bir şeydən rahatam getdiyim yerdə
Məni təm-təraqla Allah gözləyir
Məgər bu boyda gözləntini mən,
Geri çevirməyim de necə olar?!
Barı o dünyada yatım dincəlim
Burdakı yuxuma haram qatdılar…

OL
Uzaqlardan baxırsan
Gəl, gendən baxan olma.
Güclə bir yuva qurduq
Yuvamı yıxan olma…
* * *
Gecələr daş sallanır
Gözlərimdən elə bil.
Yuxularım yol alır
Daha saçını yolma…
* * *
Mən qıvrılıb içimdə
Ağrı – sızı çəkmişəm.
Saraldım bu biçimdə
Sən də saralıb solma…

GECƏLƏR
İndi gecələr belə
Mənə haram olubdu…
Nə uzana bilirəm,
Nə də yata bilirəm…
Qalxıdığım pillələri
Gülə – gülə enirəm.
Mənə yolu göstərdin,
Susub dinməz gedirəm.
Ay bədbəxt, nə deyəydim?!.
Dalaşıb vuruşaydım?..
Mən elə qadınam ki,
Sakit çıxıb gedirəm.
Gör danışıb dinirəm?
Sənə də yaraşan odur,
Xəcalətdən ölürəm…
Heyif sədaqətimə,
Heyif məhəbbətimə.
Kaş bu eşqi istəyi,
Kimsəsizlə böləydim,
Ya bir it saxlayaydım…
İtlər çox vəfalıdır,
Ən az sən qədər deyil,
Sən itdən də betərsən…
İtə bir sümük atsan,
Sahibi bilər səni.
Sənə isə nə istək,
Nə də kar edir sevgi.
Səninki yeyib, yatmaq,
Bacardığın nədir ki?
Bir də elə ağlatmaq.
Daha yolum kəsişməz
Səninlə bundan belə.
Bir də məni axtarma,
Bir də yığıb eləmə.

KAŞ…
Kaş ki, gedə biləydim…
Bu ölkədən, bu yurddan
Elə bir yerə ki,
Elə bir ünvana ki…
Orda özüm olmayım…

Müəllif: Şəlalə CAMAL,

Yaradıcılıq məsələləri üzrə menecer, AYB-nin üzvü.

ŞƏLALƏ CAMALIN YAZILARI

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

MURAD MƏMMƏDOV. TÜRKÜN QILINCI.

MURAD MƏMMƏDOVUN YAZILARI

TÜRKÜN QILINCI
Türkün qılıncıyla yoğrulan torpaq,
Onun namusudur əl vurmaq olmaz!
Türkün nəfəsindən titrəşər yarpaq,
Onun qabağında sədd qurmaq olmaz!
* * *
Kimsənin malında gözü yox onun,
Malına toxunsan peşiman edər.
Nəfsinə hakimdir gözü tox onun,
Süfrəsi açıqdır ürəyi qədər.
* * *
Türkün nifrəti də sevgisi qədər,
Düşmənə zalımdır, dosta mehriban.
Onu əyə bilməz qüssə qəm kədər,
İnamı sarsılmaz sınmaz heç zaman.
* * *
Tanrıdan güc alar çətin anında,
Nə dala çəkilər, nə qorxu bilər.
İlahi yanğı var onun qanında,
Qanı qaynadısa özünə gələr.
* * *
Torpağı uğrunda canından keçər,
Namusu qeyrəti hamıya bəlli.
Nə yurdu dəyişər nə yurddan köçər,
Nəyə sahibdisə tutar beşəlli.
* * *
Türkün canındadır əzəmət vüqar,
Heç kəsə baş əyməz bu minnət deyil.
Onun qanındadır sədaqət ilqar,
Dostuna sadiqdir müxənnət deyil.

OLUR
Sular tərsə axarmı heç?!
Ömür sözə baxarmı heç?!
Tək əldən səs çıxarmı heç?!
Təlatümlər çoxdan olur.
* * *
Yatan bəxti açan olmur,
Heç qədərdən qaçan olmur,
Öz xoşuyla köçən olmur,
İnsanlar var-yoxdan olur.
* * *
Nə səhv elə, nə də ki çaş,
Can ağrıdar gözdəki yaş,
Ağılsıza gülmə, qardaş,
Bu, qismətdən, baxtdan olur.
* * *
Yaşamaqdan yorulanda,
Candan bezib, xar olanda,
Haqq divanı qurulanda,
Demə ki, nahaqdan olur.
* * *
Yaxşı övlad baş ucaldar,
El içində eyləməz xar,
Ac yazığın imkanı var?!
Hər fırıldaq toxdan olur.
* * *
Gəl ağlama, yana- yana,
Dostum, girmə min bir dona,
Asi olma, Yaradana,
Nə olursa, haqdan olur.

VƏTƏN
Bu torpaq hamıya Vətəndi, qardaş,
Hamı bu torpaqdan qüvvət, güc alır.
Bu ömür nə vaxtsa bitəndi, qardaş,
Bəs niyə kasıblar vaxtsız qocalır?!
* * *
Dünyanın dərd-səri bunamı qalıb?!
İlahi, kasıbın Allahı yoxmu?!
Dərd elə boğub ki gözləri dolub,
Göz yaşı quruyub, damcı yaş axmır.
* * *
Ruzini harına, çörəyi toxa,
Dərdi toxum bilib əkənə verdin.
Nə əkir cücərmir, çıxardır yoxa,
Əzabı göz yaşı tökənə verdin.
* * *
Vətən dara düşür, dərdini çəkir,
Özünə qəsd edir, canına qıyır.
Özüylə bərabər dördünü çəkir,
Nə işdən soyuyur, nə qorxu duyur.
* * *
Bir oğul böyütdü min bir əzabla,
Düşündü nə vaxtsa nəvə görəcək.
Bir oğlu varıydı, oğulsan tabla,
Onu da Vətənə qurban verəcək.
* * *
Ay Allah kasıba az zülüm eylə,
Vətənin dərdini alır kasıblar.
İlahi, bəndənə düzünü söylə,
Nədən üzüyola olur kasıblar?!

YADDAŞA ƏLAVƏ
Yaxşılığı duymaq, görmək,
Borcumuzdur, ad, san deyil.
Günahsıza torba hörmək
Hörən kimsə, insan deyil!
* * *
Əziz olmaz kimsə sənə,
Qanı qanından olmasa.
Canı yanmaz bir dərdinə,
Canı canından olmasa.
* * *
Dəyər vermə hər yetənə,
Nə soyuq ol, nə yandırma.
Kimsə dəyər versə sənə,
Yüz ölç bir biç, utandırma.
* * *
Yoxlamamış tez güvənmə,
Çiy süd əmib insan oğlu.
Səviyyəndən qəti enmə,
Yaxın qoyma dayaz ağlı.
* * *
Dərd eləmə gələn dərdi,
Öz vaxtı var, keçib gedər.
Tanrı bizə ömür verdi,
Çalış qoyma getsin hədər.
* * *
Doğru sözün yükü ağır,
Baş ağrısı, eh, çox olar.
Doğru danış olma fağır,
Qorxun, hürkün tam yox olar.
* * *
Kobud olma, mərd ol işdə,
İnsanlığı düşün hər an.
Kimisə də ilk görüşdə
Cahil bilmə, ağıllı san.
* * *
Həya umma həyasızdan,
Abır, ismət, arın gedər.
Uzaq dolan ağılsızdan,
Malın, mülkün, varın gedər.

YOXSA
Dünya, mənlə nə işin var?!
Mənə çatan varın yoxsa!
Dərələrdə bulaqların,
Dağ başında qarın yoxsa.
* * *
Qan ağlayır yaylaqların,
Yiyəsizdi oylaqların,
Geri dönməz qonaqların,
Təmiz, düz ilqarın yoxsa.
* * *
Nə sirdi ki, biləmmərik?!
Biz nəşənə bələnmərik,
Hüzuruna gələmmərik,
Bizlə bir simsarın yoxsa.
* * *
Çarəsi yox deyinməyin,
Ora-bura tüyünməyin,
Yeri varmı öyünməyin?
Bir namusun, arın yoxsa.
* * *
Murad, illər yol salacaq,
Sinən üstən ,iz qalacaq,
Əziyyətin puç olacaq,
Bir dil bilən yarın yoxsa.

NƏ XOŞ…
Ömür nə tez keçir fəsillər kimi,
Gah isti, dözülməz bir yaya bənzər.
Bəzən səmt dəyişən sərt yellər kimi,
Bəzən də lal axan bir çaya bənzər.
* * *
Mənasız günləri ömürdən silsək,
Bu ömrün mənası heç nəyə dəyər.
Mənalı, mənasız günlərə bölsək,
Həm ömür inciyər, həm gün inciyər.
* * *
Yaxşısı yaxşısa, pisi də pisdir,
Hamısı keçilmiş bir yolun sonu.
Hər bir yaşanan gün ötəri hisdir,
Sonradan anlayıb duyarsan bunu.
* * *
Ömür yollarında şütüyən mənəm,
Amma hər əzaba dözən ürək var.
İstədim həmişə nəfsimi yenəm,
Göz açdım qarşımda yenə çörək var.
* * *
Ömür İlahidən paydı bizlərə,
Bu ömrün cəfası da, səfası da xoş.
Tanrı elə cığır qoydu bizlərə,
O yolun sonunda qaldıq əli boş.

KEÇİR
Niyyətin pak olsa, qəlbin ağrımaz,
Çəkdiyin dərd-azar ürəkdən keçir.
İnsanın qaməti niyə əyilsin?
Çünki əzabların kürəkdən keçir.
* * *
Dolğunluq dövründən öncə dərilən,
Əksər günahları Tanrıdır silən.
Qiyamət günündə sənə verilən,
Nə qədər sual var gərəkdən keçir.
* * *
Murad dinməsə də hər şeyi görür,
Gündəlik özünə hesabat verir.
İnsanlar əyilir min dona girir,
Ən ağır imtahan çörəkdən keçir.

Müəllif: Murad MƏMMƏDOV

MURAD MƏMMƏDOVUN YAZILARI

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 


“SÖZÜN AĞ RƏNGİ” LAYİHƏSİ

ŞAHMAR ƏKBƏRZADƏNİN YAZILARI

İlkin mənbə: Karabakhmedia.az– :`Sizin yerinizə utanıram mən` – Şahmar Əkbərzadənin şeirləri

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ŞƏLALƏ ADİLQIZI. YENİ ŞEİRLƏR.

ŞƏLALƏ ADİLQIZININ YAZILARI

BİR PAYIZ GÜNÜ…
***
Qonşuya duz dalınca,
Yoxsa quzu qaytarmağa
göndərmisən uşaqları, İlahi?
Uzatdığı saqqız qədər tanıyırdı uzağı,
Qolundakı diş yeriylə ölçürdü vaxtı…
Çərpələngə ad qoyurdu: “Qaranquş”…
Parabüzən axtarırdı göndərə pay dalınca:
“Uç-uç baba, get gətir payımı… Uç!”
Dağ çayında yuyurdu ayaqlarını,
Moruq ləkəsinə qatırdı
Cızılan barmağının qanını…
Hər şeyi səndən istəyən,
Küsməyi-barışmağı bir oyunluq çəkən
Uşaqları hara göndərdin, İlahi?
Göstər getdikləri yeri…
Bu ömrü yanlış gəldik,
Qayıdaq geri…
***
Zirvələrə qar tez düşər,
Zirvələrdən qar gec düşər…
…Dərddi zirvə,
Dərddi qar bəzən…
Çəkir dağın sinəsinə cığır-cığır naxışlar…
…Çəkilir dərdlər,
Ağarır saçlar,
Bir-birinin başına sığal çəkmək üçün
Üst-üstə qalaqlanır yaşlar;
İnsan qocalır…
Ot basan cığırlar insan ömrünə dolandıqca
Dərd də candan bac alır;
Və bir gün, sadəcə,
Xatirəyə dönür insan…
Bir gün də onu xatırlayanların
Yaddaşında itir insan…
***
Oxuduğum bir kitabdaydı,
ya da baxdığım bir filmdə;
sənə baxmaq ibadət imiş eşqə…
…Çiyninə baş söykəmək dua,
Dərdindən gülməmək oruc tutmaqmış…
Bunları öyrəndim…
Ağlımın yetmədiyi,
əlimin çatmadığı bircə sirr var:
bu qədər mavi,
bu qədər azad,
bu qədər əngin olmağı
necə bacardın axı?
Bir də…
Niyə filmlər və kitablar
Sənə məndən danışmır?
Demirlər: bir dəli sənsiz darıxır?!
***
Böyüyürdüm…
Dinləyirdim
Həyatdan bəhs edən nağılları…
Düşürdü deyirdilər “üç almalar”;
Doyurmurdu həyata dair xəyalları…
Sonra öyrənməyə başladım
Sevməyi, sevinməyi,
Gülümsəməyi, qəmlənməyi,
Və yağışda rəqs etməyi,
Və ovcumdakı damlaya bir dua pıçıldayıb
Gül kökünə göndərməyi…
Bir səhər günəşdən öncə oyandım,
Ovcuma göndərdi saçaqlarını…
Yapışdım saçağından günəşin
Qaçdım yaşıllığın ətrinə sarı…
Bir simitlə mən də doydum, göyərçinlər də…
Bir udumluq sevinc oldu pambıq şəkəri…
Öyrəndim həyata dair hər şeyi;
Kiçik, saysız xoşbəxtlikləri…
***
Gözünün yaşı söndürər
Yaşam eşqini; ağlama!
Gülüşün gülə döndərər
Ovcundakı dərdini: ağlama!
Bil ki,
Ömrə gələn gedəsidir; gülümsə…
Sev ki,
Sevgi dünyalararası
Savaşın atəşkəsidir; gülümsə…
***
Ana
Anı yaşamağa qoymayanda
Uşaqlığı itiririk…
Bircə anda böyüyürük…
Ata
Ömrü çərçivəyə salanda
Özümüz qırırıq qanadımızı…
Arzularımızın önünə
“qırmızı xətt” çəkirik…
Qardaş
Önümüzdə “qara daş”dısa,
“Zəncirlənmiş Prometey”
xəyali dostumuz olur…
Bacı
Olmayanda “səbir daşı”mız,
Həmdərdimiz “Kerri bacı”,
Dərdimiz qorxusuz olur…

MÜƏLLİF: ŞƏLALƏ ADİLQIZI

ŞƏLALƏ ADİLQIZININ YAZILARI

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

SABAH KƏNAN HACI YENİ KİTABINI TƏQDİM EDƏCƏK

KƏNAN HACI

KƏNAN HACININ YAZILARI

YAZARLAR

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

ZAUR USTACIN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR USTAC. BU AXŞAM.

ZAUR USTACIN YAZILARI

BU AXŞAM…
Bu axşam yenə də gəlmədin, gülüm…
Gözləyə-gözləyə qaldıq masada;
Bir ağ kağız idi, bir sarı qələm,
Pəncərə önündə üşüyən çayın,
Bir də öləziyən şamdı kasada….
Sarı yarpaqlar da elədi xiffət,
Hər səni görəndə gülən, sevinən…
Pəncərə şüşəsi ağladı xəlvət…
Çiyninə saldığın şalın üşüdü,
Halsız uzanıbdı, tir-tap masamda….
* * *
Bu axşam yenə də gəlmədin, gülüm…
Ocaqda üşüyən odun ağladı,
Yataqda büzüşən yorğan ağladı,
Tək mənim vecimə omadı heç nə…
Dildə tez-tez dedim; gəlmir, gəlməsin…
İçin-için yandım bir mehə təşnə…
Yerin dəyişdiyin külqabı qəmgin,
Bir qəfil toxunuş gəlir işinə,
Mütəkkə qolunu gəzir bu axşam,
Rəqqas bir qapaza həsrət masamda….
29.09.2022. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

YAZARLAR

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

ZAUR USTACIN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

ŞƏLALƏ CAMAL. DAŞ SALLANIR.

ŞƏLALƏ CAMALIN YAZILARI

Uzaqlardan baxırsan
Gəl, gendən baxan olma.
Güclə bir yuva qurduq
Yuvamı yıxan olma…

Gecələr daş sallanır
Gözlərimdən elə bil.
Yuxularım yol alır
Daha saçını yolma…

Mən qıvrılıb içimdə
Ağrı – sızı çəkmişəm.
Saraldım bu biçimdə
Sən də saralıb solma…

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Kaş ki, gedə biləydim…
Bu ölkədən, bu yurddan
Elə bir yerə ki,
Elə bir ünvana ki…
Orda özüm olmayım…

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

İndi gecələr belə
Mənə haram olubdu…
Nə uzana bilirəm,
Nə də yata bilirəm…
Qalxıdığım pillələri
Gülə – gülə enirəm.
Mənə yolu göstərdin,
Susub dinməz gedirəm.
Ay bədbəxt, nə deyəydim?!.
Dalaşıb vuruşaydım?..
Mən elə qadınam ki,
Sakit çıxıb gedirəm.
Gör danışıb dinirəm?
Sənə də yaraşan odur,
Xəcalətdən ölürəm…
Heyif sədaqətimə,
Heyif məhəbbətimə.
Kaş bu eşqi istəyi,
Kimsəsizlə böləydim,
Ya bir it saxlayaydım…
İtlər çox vəfalıdır,
Ən az sən qədər deyil,
Sən itdən də betərsən…
İtə bir sümük atsan,
Sahibi bilər səni.
Sənə isə nə istək,
Nə də kar edir sevgi.
Səninki yeyib, yatmaq,
Bacardığın nədir ki?
Bir də elə ağlatmaq.
Daha yolum kəsişməz
Səninlə bundan belə.
Bir də məni axtarma,
Bir də yığıb eləmə.

Müəllif: Şəlalə CAMAL,

Yaradıcılıq məsələləri üzrə menecer, AYB-nin üzvü.

ŞƏLALƏ CAMALIN YAZILARI

MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

İbrahim Yusifoğlu

İBRAHİM YUSİFOĞLU

İbrahim Yusifoğlunun adgünündə dediyi şeir:

YAŞADIĞIN YAŞA DƏYƏR

Bu həyatda naşı olsan,
Bir sapandan daşı olsan.
Yanaqların yaşı olsan,
Bəxtin gedib daşa dəyər.

Könlün seçdi igid, mərdin,
Çox bəlaya sinə gərdin,
Qurtarmadı sevgi dərdin,
Yanağında yaşa dəyər.

İlk eşqini saxlasan da,
Yada salıb ağlasan da.
“Ah”larınla oxlasan da,
Gözdən ötüb qaşa dəyər.

Günah sənlə gəzirdisə,
Ürəyini əzirdisə,
O günaha nəzirdisə-
Payladığın aşa dəyər.

Hər günü tay ilə bilsən,
Dərdi qəlbdən silə bilsən,
Ömrü ömür bilə bilsən,
Yaşadığın yaşa dəyər. 

MÜƏLLİF:İBRAHİM YUSİFOĞLU

İBRAHİM YUSİFOĞLUNUN YAZILARI


MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

SƏMAVİ DİNLƏR BAXIŞINDAN İNSAN QƏTLİ VƏ QƏTLİAMLAR

SEYİD ABDULLA OĞLU CABBAROVUN YAZILARI

SƏMAVİ DİNLƏR BAXIŞINDAN İNSAN QƏTLİ VƏ QƏTLİAMLAR

Yer üzündə ilk insan qətlinin ibtidası elə ilk insanın yaranmasından başlasa da bəşəri cinayətlər, soyqırım faciələri bugün də davam etməkdədir.İnsanlığa qarşı törədilən bu faciələr bəşəriyyəti və onun gələcəyini təhdid edən soyqırımı akt kimi qiymətləndirilir.Tarixin müxtəlif mərhələlərində kütləvi insan qətliamları, bəşəri cinayətlərlə bağlı bir çox kədərli nümunələr vardır. İnsanlığa qarşı törətdilən amansız qətliamların baiskarları tarixin zibbiliyinə atılmış, Tanrı tərəfindən də bəşəriyyət tərəfindən də əbədiyyətə qədər lənətlənmişlər. Tarixi mənbələr, o cümlədən müqəddəs kitabların mətinləri bu qətl və faciələr haqqında bilgilər, əhvalatlar nəql edir ki, bu qətliamları və onları törədənləri bəşəriyyət heç vaxt unutmasın, insanlar bu hadisələrdən örnək götürsünlər.

Baxmayraq ki, bütün dinlər insanı ən dəyərli vaqrlıq hesab edir, insanın həyat haqqının, yaşamq hüququnun müqəddəsliyini təlim edir. Heç bir halda günahsızların, dinc insanların qətlinə nəyin ki bəraət qazandırır əksinə buna rəvac verənlərin həm bu dünyada lənətlənəcəyini, həm də İlhi Ədalətin bərqərar olacağı axirət dünyasında mühakimə olanacaqlarını açıq şəkildə müqəddəs kitablarda bəyan edir.

Sözsüz ki, insan qətli cinayətlərinə İslam dininin münasibətini anlmağımız üçün ilk növbədə Qurani Kərimin kainatdakı bütün yaratılışlara, bu yartılışlar içərisində xüsusi hörmətə layiq bilinən insana verdiyi dəyərlərə baxmalıyıq. Uca yaradan insana yüksək ehtiram göstərərək İsra surəsinin 70-ci ayəsində buyurur: Biz, Adəm oğullarını hörmətli etdik, onları quruda və dənizdə (minik üstündə) daşıdıq, onlara pak ruzilər verdik və onları yaratdıqlarımızın çoxundan xeyli üstün elədik. Qurani-Kərimə görə insanın xəlq edilməsinin əsas məqsədlərindən biri də insanın yer üzərində Allahın xəlifəsi- canişini olmasıdır. Bəqərə surəsinin 30-cu ayəsində Allah Tala buyurur: Sənin Rəbbin mələklərə: “Mən yer üzündə bir canişin bərqərar edəcəyəm!” – dedikdə, onlar: “Biz Səni həmd-səna ilə təriflədiyimiz və Səni müqəddəs tutduğumuz halda, Sən orada fəsad törədib qan salacaq bir kəsmi yerləşdirəcəksən?” – söylədilər. O dedi: “Şübhəsiz ki, Mən sizin bilmədiklərinizi bilirəm!”

Heç şübhəsiz ki, bütün səmavi dinlərin kəlamlarında insan ən dəyərli varlıq hesab olunur, insan qətli və qətliamlar Uca Yaradana qarşı həddi aşma və Ona qarşı üsyankarlıq hesab edilir. İslam dininin təlimlərinə görə insanın yaşmaq hüququ ən dəyərli,ən müqəddəs hüquqdur. Məhəmmdə peyğəmbər(s) hədis kəlamının birində buyurur:Hər müsəlmanın bir başqa müslümana qanı, malı namusu haramdır.

İslam dini hər bir insanın yaşamq hüququnu toxunulmaz hesab edir, hətta ana bətnində körpənin də. Bunun üçün ilk olaraq fərdlərin özü , ikincisi cəmiyyət, üçüncüsü isə dövlət bu hüquqları qorumalı, onun təcavüzə məruz qalmasından mühafizə etməlidir. Bu hüquqların təmini və qorunması üçün  İslam dini bir sıra huquq qaydaları təsis etmişdir. Belə ki İslam dini müəyyən olunmuş hallar istisna olmaqla insan qətlini qadağan edir. Qurani Kərimin  əl-Ənam surəsi 151-ci ayədə buyurulur: (Ya Rəsulum!) De: “Gəlin Rəbbinizin sizə nələri haram etdiyini deyim: Ona heç bir şərik qoşmayın; ata-anaya yaxşılıq edin; kasıblıq üzündən uşaqlarınızı öldürməyin. Sizin də, onların da ruzisini Biz veririk. Açıq və gizlin pis işlərə yaxın düşməyin. Allahın (qətlini) haram buyurduğu cana qıymayın (müsəlman və ya əhli-zimməni haqsız yerə öldürməyin). (Allah) bunları sizə tövsiyə etmişdir ki, bəlkə, düşünüb anlayasınız!

İslam dinində insan qətlinin hüquqi cəzaları

İslam dinində insan həyatını qorumaq müsəlman hüquq sisteminin (şəriət) əsas məqsədlərindən biri sayılır. Buna görə də insanın ilk yaradılışından bu yana insan canına qıymaq ən böyük günahlardan biri hesab olunmuşdur. Uca Yaradan Qurani Kərimin Maidə surəsinin 27-30-cu ayələrində buyurur: Onlara Adəmin iki oğlunun gerçək əhvalatını oxu. O zaman ikisi də qurban vermiş, onların birindən qəbul edilmiş, digərindən isə qəbul edilməmişdi. Qurbanı qəbul olmayan oğlu öz qardaşına demişdi: “Səni hökmən öldürəcəyəm!” Qardaşı da ona belə demişdi: “Allah ancaq müttəqilərdən qurban qəbul edər! Sən məni öldürmək üçün mənə əl qaldırsan da, mən səni öldürmək üçün sənə əl qaldıran deyiləm. Həqiqətən, mən aləmlərin Rəbbi Allahdan qorxuram.Mən istəyirəm ki, sən, həm mənim günahımı, həm də öz günahını üzərinə götürəsən və Od sakinlərindən olasan. Zalımlara veriləcək cəza budur”. Nəfsi onu qardaşını qətlə yetirməyə vadar etdi və o da nəfsinə tabe olaraq onu öldürdü və ziyana uğrayanlardan oldu.Heç şübhəsiz ki,bu ayələr bir sıra mənalara dəlalət edir. Belə ki, bir insanı qətl etməkdən çəkinmək Allah qorxusundan, təqvadan, inancdan və insanın həqiqi imana sahib olmasından irəli gəlir. Günahsız bir insanın qətlinə bais olan bir kəs axirət dünyasında əzaba düçar qalacağını bildirir. Belə bir günahı işləyən kəs Allah yanında da ziyana uğrayanlardan olacaqdır.

Qurani Kərim ümumiyyətlə rəngindən, irqindən, dinindən və ictimai statusundan aslı olmayraq heç bir insanın digər bir insanı qətl etməməsini vurğulayır. Heç şübhəsiz ki, burada ilahi xitab hər kəsə yönəlibdir. Uca Yardan Maidə surəsinin 32-ci ayəsində buyurur: Kim bir adamı öldürməyən və ya yer üzündə fəsad törətməyən bir şəxsi öldürərsə, sanki bütün insanları öldürmüşdür. Kim də onu ölümdən xilas edərsə, sanki bütün insanları xilas etmiş hesab olunar. Məhəmməd (s) peyğəmbərdən rəvayət olunan bir hadisədə nəql olunur ki, Peyğmbərin zamanında Mədinə şəhərində bir nəfər müəmmalı şəkildə qətlə yetrilir, onun kim tərəfindən qətl edildiyi məlum olmur. Peyğəmbər (s) kürsüyə qalxır və belə deyir: Ey cammat, mənim də sizin içinizdə olduğum halda, bir nəfər insan qətlə yetirilir, və onu öldürən kimdirsə də bilinmir!!?? Əgər yerdə və göydə olanlar yığılb bir nəfəri haqsız yerə qətlə yetirsələr Allah ondan ötrü insanların hamısını cəzalandırar, əzaba düçar edər! Hədisin məzmunundan açıq görünür ki, bu qayda hamıya şamil olunur. Burada öldürülənin müsəlman yaxud qeyri müsəlman olmağının heç bir fərqi yoxdur. Həzrəti Məhəmməd peyğəmbər qeyri müsəlmanları (əhli zimmə, muahhid-müsəlman torpaqlarında yaşayan qeyri-musəlman ) xüsusi olaraq qeyd etməklə aşağıdakı hədisdə buyurmuşdur: Kim bir muahidi (müsəlman toplumunda yaşayan qeyri müsəlman) qətlə yetirərsə Cənnətin qoxusunu da duymaz, halbuki, onun qoxusu 40 illik məsafədən duyular.

Göründüyü kimi, yuxarıda qeyd olunan bu hədisin hökümü Qurani- Kərimin Nisa surəsinin 93-cü ayəsində  gələn hökümlə birdir. Belə ku Ayədə deyilir: Hər kəs qəsdən bir mömini öldürərsə, onun cəzası içərisində əbədi qalacağı Cəhənnəmdir. Allah ona qəzəblənər, onu lənətləyər və onun üçün böyük bir əzab hazırlayar. Belə bir qətldə iştirak edən də eyni cəzaya yaxalanacaqdır. Belə ki Həzrəti Məhəmməd peyğəmbər bir digər hədisdə buyurur ki, kim bir müsəlmanın ölümünə adi bir sözlə də olsa baiskar olarsa axirət günündə Allahın qarşısına iki gözünün arasında “Allahın mərhəmətindən ümüdü kəsilmiş yazılaraq çıxar” .

Qurani-Kərimin ayələrinə və Məhəmməd(s) peyğənbərin kəlamlarından açıq aydın görünür ki, İslam dini günahsız bir insanın öldürülməsini qadağan edir. Qəsdən və ehtiyatsızlıq səbəbindən baş vermiş ölüm hadisələri üçün isə  cəza və qaydalar qoymuşdur. Bu halda Qurani Kərim dini və dünyəvi baxımdan həmin şəxsin necə davranmağını açıqlayan qaydalar müəyyənləşdirir. Uca Yardan Nisa surəsinin 92-ci ayəsində buyurur: Xəta istisna olmaqla heç bir möminə başqa bir mömini öldürmək yaraşmaz. Hər kəs səhvən bir mömini öldürərsə, bir mömin kölə azad etməli və ölənin ailəsinə qanbahası verməlidir. Onların sədəqə verməsi (qatili əfv etməsi) isə istisnadır.

Həmçinin İslam hüququ cəzanı, törədilən cinayətin miqdarına bərabər olmasını müəyyən etmişdir. Allah tala Bəqərə surəsinin 178 –ci ayəsində büyurur: Ey iman gətirənlər! Öldürülənlərə görə qisas almaq sizə fərz edildi. Azad şəxs azad şəxsin, qul qulun, qadın da qadının əvəzində (öldürülə bilər). Kim (öldürülənin) qardaşı (varisi) tərəfindən hər hansı bir şəkildə bağışlanarsa, adətə görə rəftar etməli və ona xoşluqla qanbahası verməlidir. Bu, Rəbbinizdən bir asanlıq və mərhəmətdir. Bundan sonra kim həddi aşarsa, onun üçün şiddətli bir əzab vardır.Bundan sonra isə haqsız yerə öldürülənlər barədə ümumi hökm müəyyənləşdirir, Allah Tala Ənam 151-ci ayədə buyurur: Allahın (qətlini) haram buyurduğu cana qıymayın (müsəlman və ya əhli-zimməni haqsız yerə öldürməyin). (Allah) bunları sizə tövsiyə etmişdir ki, bəlkə, düşünüb anlayasınız!

Yəhudilik və Xiristianlıq insan qətlinin qadağan olunduğunu təlim edir

Səmavi kitablardan məlum olduğu kimi, ilk insan qətli elə ilk insan toplumunun yarandığı vaxtlardan baş vermişdir. Heç şübhəsiz bu qətl ilk insanlar arasınada ortya çıxan ziddiyyətli fikirlər, istəklər və ehtiraslar səbəbindən baş vermişdirş. İlk insan qətli barədə bütün qədim şəriətlərdən (qanunlardan) və dinlərdən əhvalatlar və qissələr nəql olunmaqdadır.

Tövrat insan qətlinə və xəsarət yetirilməyə görə cəzalar təlim edir. Yəhudilik insan qətlinin baş verdiyi fərqli sütuatisyaları fərqləndirir. Belə ki, Tövrat baş vermiş cinayətin dərəcəsinə uyğun olaraq qəsdən adam öldürmə, yaxud səhvən adam öldürməni ayırır, hər birinə ayrı-ayrı xüsusi cəza növləri nəzərdə tutur.Tövratın mətnlərində ölüm cəzasına məhkum olunanlar və bədən xəsarətləri yetirənlərin cəzaları barədə Çıxış 21 mətnlərində bildirilir: 12Adam vurub öldürən şəxs öldürülməlidir.  13 Lakin o şəxs öldürmək qəsdində olmasa və ölüm Mənim iznimlə olsa, o zaman onun üçün bir yer təyin edərəm ki, oraya pənah gətirsin.14 Bir adam başqa adamı qəsdən hiylə ilə öldürsə, o adamı hətta Mənim qurbangahımdan götür ki, öldürülsün. 15Atasını yaxud anasını döyən adam öldürülməlidir.  16 İnsan oğurlayıb satan yaxud saxlayan adam öldürülməlidir.17Atasını yaxud anasını söyən adam öldürülməlidir. Yəhudilik və onun əsas kitabı olan Tövratda iman gətirənlərdən başqalarına sayğı, ədalətlilik, əməllərində qərəzsizlik, səbirli, təvazökar olmaq kimi əxlaqi sifətlərin olması tələb olunsa da Tövrat insan həyatının dəyərini nəzərə alaraq öz  təlimlərində istisnasız olaraq, insan qətlinin və xəsarətinin bütün hallarıda qisas cəzasını hökm edir, onlardan hər hansı biri üçün qarşı tərəfin bağışlanması hökmünü nəzərdə tutmur.

İncil insan qətlinə və xəsarət yetirilməyə görə cəzalar təlim edir. Əhdi-ətiqə gəlincə isə, o haqsız yerdə insanın qətlə yetirilməsini qadağan edir. Əhdi-Ətiqin Çıxış mətnin 10 vəsiyyətində  insanın insanı qətl etməsininin qadağan edildiyini görürük . 13 Qətl etmə.  14 Zina etmə.  15 Oğurluq etmə.  16 Heç kimə qarşı yalandan şahidlik etmə.

Bundan başqa Əhdi-Ətiq bizə Adəm övladıları arasında ilk insan cinayəti olaraq Qabilin öz qardaşı Habili necə öldürdüyünü və  Allahın Qabili bu cinayətə görə necə cəzalandırdığını nəql edir:8 *Sonra Qabil qardaşı Habilə bir söz dedi və onlar çölə getdilər. Orada Qabil qardaşı Habilin üstünə hücum çəkib onu öldürdü. 9 Sonra Rəbb Qabildən soruşdu: «Qardaşın Habil haradadır?» O dedi: «Bilmirəm, məgər mən qardaşımın keşikçisiyəm?» 10  * Rəbb dedi: «Sən nə etdin? Qardaşının qanının səsi torpaqdan Mənə fəryad edir. 11 İndi sən torpaqdan lənət aldın; o torpaq ki sənin əlinlə tökülən qardaş qanını udmaq üçün ağzını açdı. 12 Torpağı becərdiyin zaman o daha gücünü sənə verməyəcək. Yer üzündə qaçaq və sərgərdan olacaqsan». 13 Qabil Rəbbə dedi: «Cəzam çəkə biləcəyimdən daha artıqdır. 14 Bax bu gün Sən məni torpaqdan qovursan. Mən də Sənin hüzurundan gizlənib yer üzündə qaçaq və sərgərdan olacağam. Ancaq kim mənə rast gəlsə, məni öldürəcək». 15 Rəbb ona dedi: «Xeyr! Kim Qabili öldürsə, ondan yeddi qat intiqam alınacaq». Rəbb Qabilə bir əlamət qoydu ki, ona rast gələn kəs onu öldürməsin.

Əhdi-Ətiq Çıxış 21 mətninin 12-ci kəlamda insan qətli qadağan edilir, o cümlədən insan qətlinin cəzasını da müəyyənləşdirir . Buna görə də orada qisas cəzasının tətbiqinə hökm verilir-  Kim öldürsə, öldürülməlidir. Orada oxuyuruq: Adam vurub öldürən şəxs öldürülməlidi.

Əhdi-Cədidə gəlincə isə, orada, Matta 21-23 kəlamlarında İsa Məsihdən qətlin və qatilin cəzası barədə təkidlə nəql olunur. Bu Kəlamlarda İsa Məsih nəinki qətli qadağan edir, O cümlədən insan qətlinə gətirib çıxaran, qəzəb xüsusiyyətini də qadağan edir, bu xususiyyəti daşıyanı ölüm cəzasına layiq bilinir: (Hirs və qətl) Siz qədim zamanlarda adamlara “Qətl etmə, kim qətl edərsə, mühakiməyə məruz qalacaq” deyildiyini eşitmisiniz.Mənsə sizə deyirəm ki, qardaşına hirslənən  hər kəs mühakiməyə məruz qalacaq. Kim qardaşına “axmaq” deyərsə, Ali Şuranın hökmünə məruz qalacaq. Kim qardaşına “səfeh” deyərsə, cəhənnəm oduna məruz qalacaq.(21)

Səmavi dinlərin təlimlərindən məllum olur ki, müqəddəs kitabların heç biri insan qətlini, insan soykökünün məhv edilməsini təşviq etmir, əksinə insan qətlini qadağan edir. Günhasız insan qətlinə bais olan kəsə həm bu dünyada həm ölümdən sonrakı dünyada şiddətli cəza vəd etməklə insanları bu təhlukəli əməllərdən çəkindirir. Eyni zamanda insanları yaxş işlər görməyə, gözəl əməllər işlətməyə təşviq edir. Səmavi kitablara məxsus inancın əsasları  insanları Allahın varlığına və birliyinə, mələklərinə, peyğəmbərlərinə, axirət gününə, cənnət və cəhənnəmin varlığına iman etməyə dəvət edir. Ardınca isə ardıcıllarını humanizm prinsiplərinə söykənən fədakarlıq, təvazökarlıq, sevgi, mərhəmət, qərəzsizlik, başqalarına sayğı, dürüstlük, hər cür haqsızlıqdan çəkinmək, ədalətli olmaq, vicdanlı davranmaq və s kimi əxlaqi dəyərlərə çağırır

Müəllif: SEYİD ABDULLA OĞLU CABBAROV,

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksi”nin

Elmi Araşdırmalar, Ekspozisiya  və fond şöbəsinin əməkdaşı.

SEYİD ABDULLA OĞLU CABBAROVUN YAZILARI


MÜSABİQƏ ELAN OLUNDU 

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Leylİ Novruzova – Ana mənə layla de

LEYLİ NOVRUZOVANIN YAZILARI

ANA MƏNƏ LAYLAY DE
(Şəhidlərimizə həsr edirəm)

Yenidən uşaq olmuşam.
Beşikdən doymamışam
Mələklərlə yatmışam
Laylaydan doymamışam
Ana mənə laylay de.

Çağır gəlsin qonşuları
Qohumları həm dostları
Oğlu şəhid olanları
Heç deməyin ağıları
Ana mənə layalay de

Ana ağı demə laylay de
Təzə doğulmuşam mən
Təzə bir ad almışam
Vətən üçün doğulmuşam
Təzə adımla laylay de

Ürəyim yaralıdır
Yurd bizdən aralıdır
Qanım şəhid qanıdır
Adım vətən adıdır
Ana mənə laylay de

Düşmənin sərt gözünə
Oxu vur düz gözünə
İgid əsgər düz sözünə
Ad qazan düz sözünnən
Ana mənə laylay de.

Müəllif: Leyli NOVRUZOVA
LEYLİ NOVRUZOVANIN YAZILARI


“SÖZÜN AĞ RƏNGİ” LAYİHƏSİ

ŞAHMAR ƏKBƏRZADƏNİN YAZILARI

İlkin mənbə: Karabakhmedia.az– :`Sizin yerinizə utanıram mən` – Şahmar Əkbərzadənin şeirləri

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

Təranə Məmməd – Kimi kimə yazacaq qismət bir gün qəfildən… (tərcümə)

TƏRANƏ MƏMMƏDİN YAZILARI

Kimi kimə yazacaq qismət bir gün qəfildən,

Heç kim bilmir əzəldən.

Kimi tanış olacaq, kimi dost, kimi düşmən.

Kimi xoşbəxt edəcək,

Kim xəyanət edəcək,

Kimi əli açıq olacaq,

Kimi nəsə alacaq.

Kimi sözə, hər şeyə qənaət eyləyəcək,

Kimi çörəyi, duzu kiminləsə böləcək.

Kiminləsə sadəcə sən danışa bilərsən,

Kiməsə “sən” deməyə cürət də eyləməzsən.

Kiməsə ürəyinin qapısını açarsan,

Başqasının üzünə qapını bağlayarsan.

Kiməsə özün qədər bəlkə də inanarsan,

Kimisə sevməyərək yanında yaşayarsan.

Kiminləsə kədəri sadəcə bölüşərsən,

Kiminləsə sevincin dadını itirərsən.

Bu fani dünyamızda heç kim bilmir əzəldən

bizi nələr gözləyir.

Kimisə daim uğur addım-addım izləyir,

Kimsə günah işlədib ağır qınaq gözləyir.

Ömür boyu birinin bəxti yaman gətirir.

Digərinə də taleh ağrı,açı bəxş edir.

Biri dava- dalaşla hey həqiqət axtarır,

Biri açıq yalanla gününü günə satır.

Beləcə yaşayırıq biz bu yer üzərində,

Həm xeyirdə, həm şərdə.

Gah gəncliyi edirik yetərincə məzəmmət,

Gah bizi qane etmir bu quruluş, bu vəhdət.

Özgələrin gözündə xırda çöpü görürük,

Öz gözümüzdə bəzən iri tiri görmürük.

Düşünmədən biz hərdən dostları incidirik,

Lazım olmayan yerdə ürəklərə dəyirik.

“Mən” deyə-deyə çox vaxt özümüzü sevirik,

Kimi günahkar bilib, kimə lənət edirik.

Keşməkeşli həyatda uzun bir yol gedirik,

Bir də baxıb görürük həmin adam deyilik.

Bütün bunların sonu bəlli deyil əzəldən,

Ömür heç nə soruşmur nə məndən, nə də səndən.

Eləcə ötüb gedir… ya kiçik hissələrlə, ya da ki,

elə birdən….

Никто не знает наперёд,

Кого и с кем судьба сведёт:

Кто будет друг, кто будет враг,

А кто знакомый, просто так,

Кто осчастливит, кто предаст,

Кто отберёт, кто всё отдаст,

Кто пожалеет дел и слов,

А кто разделит хлеб и кров.

С кем можно всё, до простоты,

А с кем и не рискнёшь на “ты,

Кому-то сердце распахнёшь,

А перед кем-то дверь замкнёшь.

В кого-то веришь, как в себя,

Кого-то терпишь, не любя,

С одним и в горе хоть куда,

С другим и в радости беда.

Никто не знает наперёд,

Что нас на белом свете ждёт:

Кого блистательный успех,

Кого позор за тяжкий грех.

Всю жизнь везение-одним,

Боль и страдания-другим.

Одним-за правду вечный бой,

Другим-и ложь сама собой.

Так и живём мы на земле

И в благодетели, и в зле.

Грешим на молодость, порой,

На обстоятельства и строй.

Чужим ошибкам счёт ведём

И лишь своих не признаём,

Друзей обидеть норовим

И непростительно язвим.

Молчим, когда пора кричать,

Кричим, где надобно молчать,

Святынями не дорожим.

А перед серостью дрожим.

Лелеем собственное “я”,

То обвиняя, то кляня,

Исходим в вечной суете,

Глядишь…и мы уже не те.

Никто не знает наперёд,

К чему всё это приведёт.

А жизнь уходит, между тем,

Частично или…насовсем.

Автор: ВЯЧЕСЛАВ УРЮПИН

Tərcümə edən: Təranə MƏMMƏD

yazıçı, şair, tərcüməçi. AYB üzvü.

TƏRANƏ MƏMMƏDİN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

"…yazarlar, ancaq yazarlar…"