Bəstəkar Arzu Rzayevanın Bakıda “Arzuların melodiyası” adlı müəllif konserti təşkil olunub
5 aprel 2026-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərində Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Norveçdə yaşayan Azərbaycan diasporunun fəal üzvü, bəstəkar və musiqiçi, Norveç Azərbaycanlıları Təşkilatının üzvü, Osloda fəaliyyət göstərən Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan dili həftəsonu məktəbinin sədri Arzu Rzayevanın “Arzuların melodiyası” adlı müəllif konserti təşkil olunub. Tədbir Oslo Azərbaycav Evi, Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi və Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondunun və Oslo Azərbaycan Evinin dəstəyi ilə həyata keçirilib. Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Vaqif Seyidov layihənin milli-mədəni dəyərlərimizin beynəlxalq səviyyədə təbliğində əhəmiyyətini vurğulayıb və diaspor nümayəndələrinin bu işdəki rolunu yüksək qiymətləndirib. Əməkdar incəsənət xadimi Baba Vəziroğlu belə layihələrin Azərbaycan mədəniyyətinin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından xüsusi önəm daşıdığını bildirib. Xalq artisti Fəxrəddin Manafov tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunduğunu vurğulayaraq, Arzu Rzayevanın yaradıcılığını yüksək qiymətləndirib və ona uğurlar arzulayıb. Professor, tanınmış dirijor və A.Rzayevanin müəllimi olmuş Ağaverdi Paşayev tələbəsinin uğuruna çox sevindiyini bildirib və bu cür layihələrin Azərbaycan mədəniyyəti üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Tanınmış tarzən, Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin direkztoru Sahib Paşazadə milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında bu cür mədəni tədbirlərin rolunu xüsusi qeyd edib. Konsertin aparıcısı, əməkdar artist Dilarə Əliyeva A.Rzayevanin yaradıcılıq yolu haqqında danışıb və A.Rzayevanın bəstələrində vətənə və torpağa sevgisinin xüsusi yer tutduğunu vurğulayıb. D.Əliyeva tədbirin ərsəyə gəlməsində göstərilən dəstəyə görə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinə təşəkkürünü bildirib. Arzu Rzayeva çıxışında layihənin ərsəyə gəlməsində göstərilən dəstəyə görə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinə, Oslo Azərbaycan Evinə və tədbirin təşkilinə töhfə verən bütün qurum və təşkilatçılara təşəkkürünü bildirib. Konsert proqramı Azərbaycan musiqi ənənələrinə əsaslanan zəngin əsərlərlə təqdim olunub. Arzu Rzayevanın müəllifi olduğu bəstələr tamaşaçılar tərəfindən böyük maraq və alqışlarla qarşılanıb. Tədbir iştirakçıları Azərbaycan mədəniyyətinin ruhunu hiss ediblər və layihənin milli-mədəniyyətimizin beynəlxalq səviyyədə təbliği baxımından əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər. Konsertdən fotolar:
Yazarlar.az olaraq, biz də öz növbəmizdə Arzu Rzayevanı təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!
Bir insanın “yox” deməsi hər şeyi dəyişdirdi. 1940-cı ilin aprelində Norveç Kralı VII Haakon müharibənin xaosu içində sakit gəzintiləri üstün tutan yaşlı bir baba idi. O nə bir əsgər, nə də diktator idi. O, xalqına qarşı vəzifələrini çox ciddi qəbul edən konstitusiyalı monarx idi. Amma dünya parçalandıqda, bu 67 yaşlı kişi müqavimətin nəhənglərindən birinə çevrildi. Onun qərarı yalnız bir hökuməti xilas etmədi; bütöv bir millətin ruhunu xilas etdi. 9 aprel 1940-cı ildə Nasist Almaniyası Norveçə qəfil hücum etdikdə vəziyyət xaotik idi. Alman hərbi gəmiləri ölkəyə daxil oldu, paraşütçülər isə göydən endi. Norveç hökuməti və kral ailəsi işğalçılar gəlməzdən cəmi bir neçə saat əvvəl Oslo şəhərindən qatarla qaçmağa məcbur oldu. Onlar soyuqda, yorğun halda, qarda canlarını xilas etmək üçün qaçırdılar. Bu panika içində alman rəhbərliyi asan olacağını düşündükləri bir addım atdı. Almanlar Kral Haakondan yerli nasist tərəfdarı Vidkun Quislingi yeni Baş nazir təyin etməsini tələb etdilər. Almanlar işğala “qanuni” əsas yaratmaq istəyirdilər. Əgər kral sənəd imzalasa idi, müharibə texniki olaraq bitəcək və işğal dünyanın qalan hissəsinə qanuni görünəcəkdi. Onlar yaşlı kralın özünü və ailəsini xilas etmək üçün təslim olacağını düşünürdülər. Amma yanıldılar. 10 apreldə Elverum adlı kiçik bir qəsəbədə kral kabineti ilə görüşdü. O, qətiyyətli, amma təvazökar idi. Nazirlərə bildirdi ki, alman tələblərinə boyun əyə bilməz və əyməyəcək. O, Quislingin Norveç xalqı arasında heç bir dəstəyi olmayan bir xain olduğunu bilirdi. Ona görə də hökumət üzvlərinə baxaraq dedi: “Xalqımızın etibarını qazanmayan Quislingi təyin edə bilmərəm. Əgər hökumət alman şərtlərini qəbul etməyə qərar verərsə, mən özüm və sülaləm üçün taxtdan imtina etməkdən başqa yol görmürəm”. Bu, böyük bir risk idi. Kral “yox” deməklə əslində öz ölüm hökmünü imzalamış və ölkəsini illərlə davam edəcək müharibəyə sürükləmişdi. Amma o inanırdı ki, şərəfsiz bir ölkə sahib olunmağa dəyməz. Onun cəsarəti hökumətə mübarizəni davam etdirmək gücü verdi. Onlar alman ultimatumunu rədd etdilər və kralın “yox”u bütün Norveç üçün birləşdirici şüara çevrildi. Nasistlər qəzəblənmişdilər. Artıq yalnız kralı tutmaq yox, onu öldürmək istəyirdilər. Növbəti iki ay ərzində Kral Haakon və vəliəhd Şahzadə Olav qaçaq həyatı yaşadılar. Dərin meşələrdə hərəkət etdilər, alman qoşunlarından qaçmaq üçün daim yerlərini dəyişərək sadə kənd evlərində qaldılar. 11 apreldə alman bombardmançı təyyarələri kralı Nybergsund kəndində tapdı. Onu dağıntılar altında basdırmaq ümidi ilə bütün qəsəbəni yerlə-yeksan etdilər. Pulemyotlar ətrafı atəşə tutarkən Haakon ağacların arxasında gizlənərək meşəyə qaçmaqla canını qurtardı. O sağ qaldı, amma üzərindəki paltardan başqa hər şeyini itirdi. 1940-cı ilin iyununa gəldikdə, hərbi vəziyyət ümidsiz idi. Qanuni hökuməti qorumaq üçün kral Norveçi tərk edib Böyük Britaniyaya getməli oldu. Bu, ürək parçalayan ayrılıq idi. Beş uzun il ərzində Londonda sürgündə yaşadı. Amma susmadı. O, “Norveçin səsi” oldu. Hər ay evlərinə qapanmış norveçlilər kralın Londondan etdiyi çıxışları dinləmək üçün qeyri-qanuni radioların ətrafında toplaşır, həbs və ya ölüm riskini gözə alırdılar. O, onlara unudulmadıqlarını və davalarının haqlı olduğunu xatırladırdı. Haakon istefa verməyi rədd etdiyi üçün Oslodakı nasist nəzarətində olan hökumət heç vaxt həqiqi Norveç kimi qəbul olunmadı. Həqiqi Norveç kralın olduğu yer idi. Onun Londondakı varlığı Norveçin böyük ticarət donanmasının Müttəfiqlərin tərəfində qalmasını təmin etdi və müharibənin qazanılmasına kömək edən həyati təchizatların daşınmasını mümkün etdi. 7 iyun 1945-ci ildə, qaçdığı gündən düz beş il sonra, Kral VII Haakon azad edilmiş Osloya geri döndü. Küçələr sevinc göz yaşları tökən insanlarla dolu idi. O, qaçaq kimi getmiş, əfsanə kimi qayıtmışdı. O sübut etdi ki, bir liderin ən böyük gücü silah deyil, dürüstlükdür. Kral Haakonun hekayəsi bizə öyrədir ki, liderlik yalnız güclə bağlı deyil, xarakterlə bağlıdır. İnsanları əmr verərək idarə etməzsiniz; onların yükünü paylaşaraq və təhlükəli olsa belə dəyərlərinizin arxasında duraraq idarə edərsiniz. Mənbə və müəllif: Həqiqət İbrahimova
Norveçin paytaxtı Osloda “Şanlı Zəfər” adlı təntənəli konsert proqramı keçirilib
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin və Oslo Azərbaycan Evinin dəstəyi və təşkilatçılığı ilə Norveçin paytaxtı Osloda “Şanlı Zəfər” adlı təntənəli konsert proqramı keçirilib. Tədbirdə həm həmyerlilərimiz, həm də çeçen, türk diaspor nümayəndələri, eləcə də türk, rus, ukraynalı və norveçli qonaqlar iştirak ediblər. Konsertin açılışında Azərbaycan Dövlət Himni səsləndirilib və 44 günlük Vətən müharibəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olan qəhrəman oğullarımızın xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub. Tədbirdə həmçinin Şanlı Zəfərimizə həsr edilmiş qısametrajlı video nümayiş etdirilib.
Daha sonra “Azərbaycan Evi”nin rəhbəri Ramil Əliyev çıxış edərək 8 Noyabr – Zəfər Gününün əhəmiyyətindən danışıb və bu tarixin xalqımız və Vətənimiz üçün xüsusi önəm daşıdığını qeyd edib. O bildirib ki, bu gün xalqımız üçün tarixi bir gündür və əldə edilən zəfər milli birliyimizin, gücümüzün və həmrəyliyimizin əsas göstəricisidir.
Ramil Əliyev həmçinin bu cür tarixi günlərə həsr olunmuş milli ruhlu tədbirlərin müxtəlif xarici ölkələrdə keçirilməsinin vacibliyindən danışıb. O vurğulayıb ki, belə tədbirlər xaricdə doğulub böyüyən gənclərimizdə vətənpərvərlik ruhunun formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Zəfərimizin 5 illiyinə həsr olunmuş konsert proqramında əməkdar artistlər Elçin Abbasov (tar) və Toğrul Əsədullayev (kamança), operanın solisti Orxan Cəlilov, “7-ci TV” muğam müsabiqəsinin laureatı Rəvan Qaçayev, eləcə də rəqqas Firuz Əliyev və rəqqasə Cəmilə Listkova çıxış ediblər.
Orxan Cəlilovun ifasında səslənən xalq, türk və estrada musiqiləri, həmçinin Rəvan Qaçayevin muğam, aşıq və estrada janrlarını birləşdirən ifası tamaşaçılar tərəfindən xüsusi maraqla qarşılanıb. İfaçıların zəfər ruhunu əks etdirən çıxışları konsert zalında coşqu dolu ab-hava yaradıb. Milli musiqilərimizin sədaları altında iştirakçıların rəqsləri tədbirə daha da xoş ovqat bəxş edib.
Norveç Azərbaycanlıları Gənclər Təşkilatının fəal üzvlərindən biri Arvin Balanjinin pianoda ifa etdiyi musiqi də Zəfər konsertinə xüsusi bir ruh və xoş əhval-ruhiyyə qatıb. Teleaparıcı, əməkdar artist Dilarə Əliyevanın Zəfərimizə həsr etdiyi monoloq da tədbir iştirakçıları tərəfindən alqışlarla qarşılanıb. Milli geyimdə səhnəyə çıxan rəqqaslarımızın çıxışı, eləcə də geyimlərimizin gözəlliyi, zərifliyi və rəngarəngliyi konsert iştirakçılarında böyük maraq doğurub.
İstedadlı rəssam Nərminə Vəliyevanın Qarabağ mövzusuna həsr etdiyi, Qarabağın ictimai və mədəniyyət xadimlərinin təsvir olunduğu “Güclü ruhlara ithaf – Qarabağ kolleksiyası” adlı əsərləri konsert zalını bəzəyib. N. Vəliyevanın vətənpərvərlik ruhunda çəkdiyi rəsmlərdə xalqımızın qəhrəmanlıq tarixi rənglərin dili ilə ifadə olunub.
Tədbirin sonunda iştirakçılar milli şirniyyatlarımızdan – paxlava və şəkərburanın da dadına baxıblar.
Norveç: «Yaşıl qış, yoxsa bahar?» Bu gün on il əvvələ 09.03.2011 səyahət edərək gənc bir qızın Norveçdə ilk baharını təsvir edəcəyik. Bəli, gənc qız isti və daima qaynar bir həyatın dövr etdiyi bir ölkədən, ilin çox hissi qış olan və yorğan kimi torpağın üzərini örtən bəyaz qarın möcüzələr yaratdığı bir nağıllar ölkəsinə köç etmişdir. Mart ayında bu gənc qızı sirli-sehrli nağıllar ölkəsi Norveçdə ilk qarşılayanda elə məhəbbət və təmizlik rəmzi sayılan «ağ qar» olmuşdur. O qar ki, bahar ətirli, sevgi dolu və gözü ay kimi işıqlı o qızın həyatını bahardan qışa dəyişmişdir. Amma bu qış insanı üşüdən, qəlbini sıxan və evə çəkən bir qış deyildir. Bu yarı qar, yarı yağış və yarıdan çoxu yaşıllıqların xalça kimi ətrafa salındığı, şam,palıd ağaclarının sıx yerləşdiyi və maralın,ceyranın süzdüyü yaşıl meşələrin əsrarəngiz gözəlliyi ilə əhatə olunduğu « yaşıl qış» idi. Norveçdə ilk baharda gördüyü hər yarpaqda, hər güldə Vətən qoxusu,duyğusu və oxşarlığı görən gənc qız bir neçə il belə yaşamışdır. Qərb ölkədə kimi gördüsə Azərbaycan baharından, güllərinin ətrindən,rəngindən, quşların oxumasından, çeşmə bulaqlardan danışmış və onların xəyalı ilə özünü Norveçin«yaşıl qış» na öyrəşdirmişdir. O «yaşıl qış» ki, sanki canlı,təbii və ecazkar bir rəssam tablosudur. Bu tablo vasitəsi ilə o gənc qız həm öz sevgisini tapmış ,həm də Vətən həsrətini qisməndə olsa unuda bilmişdir. Ağacların əksinin üzərində yer aldığı, göyü üz kimi təmiz göllər, bu göllərdə üzən nadir, gözəl quş növləri gənc qızı Norveçi sevməyə sövq etmiş və nigarançılıq hissini azaltmışdır. Təbiətin ecazkarlığı gənc qızın qəlbini ovsunlayaraq onu öz ağuşuna almağa başlamışdır. İlk baharda onun ilk sirdaşı,qəlb yoldaşı və yaxın dostu da elə bu füsunkar təbiət olmuşdur. O,təbiətdən aldığı güc və qüvvədən irəliləyərək cəmiyyətdə hər hansı bir mövqey əldə etməyə çalışmış özünü Norveç cəmiyyətinin və təbiətinin bir hissəsi kimi qəbul etməyə başlamışdır. Norveç baharının simvollarından biri də yasəmən gülüdür. O yasəmən ki, rəngi,gözəlliyi,ətri, nazı və zərifliyi ilə neçə-neçə qəlbləri fəth edən və ovsunlayan qadına çox bənzərliyi vardır. AĞ,tünd və açıq bənövşəyi rənglərdə Norveç təbiətinin simvolu olan yasəmən may ayında tanrının bəxşişi kimi hər tərəfi gözəllik çələnginə bürüyür. Yasəmən bu gənc qızıda ovsunlamış , qəlbində sevgi hissi yaratmış və qəribçilik hissini unutdurmuşdur. O,hara getsə, hara dönsə ancaq yasəmən görür ,dərib saçına taxır öz xəyal dünyasını qura-qura “yaşıl qış”ı sevməyə və əzizləməyə başlamışdır. Norveçdə yazın əsas simvollarından biri də yağışdır. O yağış ki Norveç meşələrini su ilə təmin edən və ecazkar yaşıllığın yaranmasının ilk və tək səbəbi nur yağışı… Ancaq gənc qız hər yağış yağanda sanki bir qaranlığa qərq olar və nigarançılıq hissi onu rahat buraxmazmış. Yaz yağışının nigarançılığı qızı çox üzərdi və o Vətəndən,ailəsindən, öz doğma güllərindən nigaran qalarmış. Gənc qız Norveçdə əsrarəngiz “yaşıl qış”da hər yağış yağanda öz kiçik yuvası və sevdikləri üçün nigarançılıq hissi keçirərmiş və “Təkcə səndən nigaranam” deyərmiş: “Gəlib, hərdən düşər yada, hərdən düşər yada, O günlər bir nağılsa da, şirin nağılsa da. Bütün dünya dağılsa da, dünya dağılsa da, Təkcə səndən nigaranam, səndən nigaranam..” (Baba Vəziroğlu)
Quşların oxuması, dələlərin bir ağacadan o biri ağaca sürətlə qaçması, maralların yol üstündə və ya meşədə adama boylanması da Norveç təbiətinin möcüzələrindəndir. İllər ötdükcə maralların sakit baxışı, dələlərin həyəcan və qorxu ilə qaçması və quşların xoş nəğmələri qənc qızın qəlbini ovsunlayır və “yaşıl qış”a olan sevgisini daha da artırırdır. Belə ki, qarlı bir bahar günündə Norveçə gələn gənc qız zamanla bu ölkənin hər fəslini sevmiş, öz nağıl dünyasını yaratmış və qəhrəmanlarını isə həm Azərbaycan, həm də Norveçdən seçmişdir. O, qəlbində iki ölkəni birləşdirən bir nağıl yaratmış və onu belə adlandırmışdır:“ Yarı məndə, yarı səndə” “Çiçək ətri gül üzündə, Min məna var hər sözündə. Bir buluduq göy üzündə Yağış məndə, dolu səndə”.(Nüsrət Kəsəmənli)
Norveçin Oslo şəhərində fəaliyyət göstərən N.Gəncəvi adına həftəsonu ana dili məktəbinin sagirdləri ilə Bakı şəhəri Nizami rayonu 220 saylı lisey-məktəbin şagirdlərinin və Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət məktəbinin şagirdi Zərifə Kərimovanın birgə Novruz təbriki.
Səlim Abbaszadə 9 avqust 2009-cu ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. O, 2015-ci ildən, dörd yaşından etibarən Norveçin Midt-Telemark bələdiyyəsinin Bö şəhərində yaşayır. Hazırda Bö Gənclər Məktəbinin 10-cu sinif şagirdidir. Eyni zamanda Oslo Nizami Gəncəvi adına həftəsonu məktəbində təhsil alır.
Səlim Abbaszadə Norveç Azərbaycan Gənclər Təşkilatının (NAYO) Vestfold və Telemark bölgəsi üzrə idarə heyətinin üzvü, həmçinin World Wide Diplomacy (Ümumdünya Diplomatiyası) təşkilatının Norveç üzrə uşaq diplomatıdır. O, Bakıda keçirilən COOP-29-un iştirakçısı olub.
S.Abbaszadə çoxsaylı rəsm əsərlərinin müəllifidir. O, 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Norveç dilində yazdığı “Nagorno Karabakh” kitabının, eləcə də çəkdiyi rəsm əsərlərinə dair izahatlı Azərbaycan və Norveç dillərində dərc olunmuş kitabların müəllifidir. Bundan başqa, Azərbaycanın tanınmış uşaq ədəbiyyatı yazarı Gülzar İbrahimovanın “Trolların sirri” kitabını Norveç dilinə tərcümə edib.
Səlimin çəkdiyi rəsm əsərləri Oslo Deichman Kitabxanasında və Osloda yerləşən Beynəlxalq Uşaq Muzeyində sərgilənib. O, həmçinin ilk azərbaycanlı olaraq “Xarı bülbül” adlı əsəri ilə həmin muzeyin daimi sərgisində yer alıb. Yaradıcılığına görə Səlim Abbaszadə bir sıra yerli və beynəlxalq mükafatlara layiq görülüb. Fotolar:
Əziz Siyamək, həmin gün, ATV-nin, “El içində” verilişinin ədəbiyyatla bağlı texniki nöqteyi-nəzərdən uğursuz çəkilişi günü, o gün ki mən sizi, adınızı eşitsəm də ilk dəfə görəcəkdim, “Norveç yazıları” kitabınızı mənə verəcəkdiniz, həmin gün Günel Mövlud Aqil Abbasa nəsillərin bir-birlərinə münasibətləri müsətəvisindən “O nə deməkdi e, çadırda Üzeyir Hacıbəyov niyə doğulmur ki? Günel Mövlud doğulur, Üzeyir bəy doğulmur?” deyə irad edəcəkdi və bu mənə yersiz görünəcəkdi, indi bütün bunlar, baş verənlərin hamısı mənə bir qanunauyğunluq kimi görünür. Çünki həmin gündən etbarən sizin qiymətli əsərinizi oxudum və kitabınız həmin qaçqın mövzusunun davamı kimi göründü mənə sonradan. Fikirləşirəm ki, çadırda Üzeyir də, Günel də doğula bilər, amma onların hər biri bizim hər birimiz olmaq şanslarını saxlayılarsa da Üzeyir bəy olmaq imkanların itirmiş olacaqlar. Bilirsiz niyə? Çünki çadır (alaçıqdan danışmıram) vətənin olmadığına, onun itirildiyinə layiqsiz bir töhfə, parodiyadır. Onun altına məcburən qısılmış qaçqın başının üstündə dam olmadığını axıradək anlamır, çadır onu aldadır. Təsəvvür edin ki, döyüşə gedən əsgərə oyuncaq silah verirsən. Eyni zamanda, çadır həmin qaçqına həqiqi vətəninin onun elə özünün-öz bədəninin olduğunu da anlada bilmir, yenə çadır ona mane olur. Və bu kədərli kuryoz adamı-qaçqını qəzəbləndirir. Qəzəblə isə Üzeyir bəy olmaq mümkün deyil. Güneli bilmirəm, amma mən nə felyetonlarında, nə “bədii yaradacılığında” Üzeyir bəyin qəzəblə təsvir etdiyi bir personaja rast gəlmədim. Mən Məşədi İbadı mənfi personaj olaraq qəbul etdimsə də ona nifrət edə bilmədim, hesab edirəm ki, bu Üzeyir Hacıbəyovun böyük sevgisinin ifadəsi idi. Bütün insanlara. Amma çadırda, konslagerdə doğulmaq və yaşamaq olar, hətta Paul Selan da, Gunel də olub bəzən qəzəbli, bəzən kədərli təcrübəni uğurla fiksə edib onu şeirə də çevirmək, onu təssüf ki, saf-çürük eləmədən həmişə oxuculara ötürmək də olar-bu isə başqa mövzudur artıq.
Qaçqın- vətənini itirmiş adamdır. Könüllü ya könülsüz, təbii ki, fərqi varsa da bu indiki yazının predmeti olmayacaq. Qaçqının vətəni öz canı, bu vətənin sərhəddi onun öz bədənidir, çadır aldatmasın gərək. Və bu səbəbdəndir ki, yəqin qaçqın şəxsiyyətinə aid ən kiçik anlaşılmazlığı vətənə təcavüz qədər şişirtməyə meyllidir. İfrat həssasdır, baş verən ən adi hadisə həmişə onun sərhədləri yanında baş verir, onun qiymətləndirməsi çox subyektivdir. Əziz Siyamək, insanlar bir an ərzində yalnız bir yerdə olmaq, bir şey demək, bir şeyi düşünmək, bir şeyi görmək imkanındadırlar deyə subyektivlik qaçılmazdır və mən sizi qətiyyən subyektivlikdə suçlamaq istəmirəm. Digər tərəfdən, bu həm də yaxşıdır, çünki “hər şeyi itirmək- heç nəyi olmamaq azadlığın nişanlarından biridir”. Məhz azad adamlar öz subyektivliiklərində təmənnasızdılar. İnsanlar qaçqınlıq halını daim hiss etsəydilər, yəni onları çadır deyilən yalançı dam, yaxud da ki, fərq etməz elə dam aldatmasaydı, bir qədər də anlsaydılar ki, biz geç-tez öz böyük vətənimizdən könüllü ya könülsüz köçəcəyik, yaşadıqları cəmiyyətlərin eyibləri daha asan gözə çarpar, onları aradan qaldırmaq daha tez mümkün olardı məncə.
Hər şeyini itirmiş bir adamın yad bir ölkədə yaşaması və yaşam təcrübəsini dəqiqliklə və həssalıqla qeydə alması çox unikal hadisədir. Bizim cəmiyyət üçün olduqca vacibdir. Niyə? Çünki qədim dünyaya yenicə açılmış bir dövlətin insanları kimi biz “filan yerdə belədir, biz də isə başqa cürdür, pisdir” deməyə meylliyik. Yeri gəlmişikən, yenicə mütaliəsinə başladığım- həm də Siyamək kimi həmvətənlərinin və özünün yeni Amerika şəraitindəki vəziyyəti haqqınında yazdığına görə Dovlatovun “Əcnəbi qadın” (“İnostranka”) romanından bir misal gətirmək istəyirəm : “Mənə bir amerikalı belə deyib…Biz (qaçqınlar, emiqrantlar -S.B.) bu frazanı qəti qərar, qarşısıalınmaz arqument intonasiyası ilə söyləyirik. Misalçün: mənə bir amerikalı deyib ki, nikotin sağlamlığınıza ziyandır..” Düşünürəm ki, bizim də belə bir kompleksimiz var. Amma mən bu dünyada, hamımızın qaçqın və köçkün statusu ilə yaşadığımız bu maddi dünyada «cənnət axtarışlarını yersiz və təhqiramiz bir şey hesab edən» adam kimi sizin «Norveç yazıları» (Norveçdə bir Azərbaycanlının başına gələnlər) kitabınızı dediyim kompleksdən yaxa qurtarmaq baxımından yüksək dəyərləndirirəm. Və başqa nöqtələrdən də. Siz əsərə Norveç tarixi və reallıqları, bu haqda BMT rəyləri və statistikası ilə başlayırsınız. Məsələ də budu ki, əsər turist qeydləri deyil; burda coğrafiyanın özəllikləri, flora və fauna, muzeylər, konsert salonları haqqında cibi dolu turistin vəcd dolu cümlələri yoxdur. Digər tərəfdən bu bayaq dediyim qaçqının- hər şeyini indiki halda könüllü də olsa itirmiş bir adamın- azad və deməli həssas birinin qeydləridir.
Şərhsiz olaraq əsərdən bəzi seçmələrə diqqət yetirin: «Bu günkü dünyada statistikaya söykənən bilgilər bir toplumu tanıyıb və tanıtmasında nə qədər önəmli rol oynasa da, bir o qədər də toplumun zəif səmtlərini basdırmaqda (ört-basdır eləməkdə- S.B.) rol oynayır» «Norveçli öz mediasında yayınlamayan bilgilərə şübhəli yanaşır» «Bir çox norveçlinin düşüncəsində üçüncü və ikinci dünyadan olan yabançının ölkəsində heç nə yoxdur. Cibləri və başları boş insanlardılar ki, ölkələrinin təbiəti də kasıdır…»
«Xaricilər 2 dəstəyə bölünməyə başladı: müsəlmanlar və qalan xaricilər» «Norveç standartlarını öyrəndikdən sonra başa düşdüm ki, bizim aramızda olan ilişgi şefimçün çox dərin dostluq hesab olurdu. Bizlərin arasında səmimi və normal dostluq adlanan ilişgi, məncə Norveçdə eşq səviyyəsində dəyərlənə bilər və bu üzdən bəlkə bizim eşq adlandıdığımız duyğu bunlar üçün dəlilikdən başqa heç nə deyil.» «Kişilər qadınlardan, körpələrdən, qaçqınlardan, heyvanlardan sonra gəlir…»
Əziz Siyamək, «Norveç yazıları» nda çoxlu maraqlı məqamlar var. Misal üçün statistika və BMT-ni dəyərləndirmə çox maraqlıdı . Metafizik çalarlarıyla əlbəttə. Vətənini itrmiş adam və BMT. Heç nəyi olmayan qaçqın və dünya evi. Reallıq əvəzinə rəqəmlər. Sizi bilmirəm, amma BMT-ni ümumən küncsüz masalar ətrafında vecsiz dialoqlar aparan lazımsız təşkilat hesab etmişəm. Əlbəttə soruşsalar ki, olmamağımı yaxşıdır, olmağımı, ikinci variant üzərində dayanmağım qaçılmazlıqdı. Qaldı statistikaya- bir yerdə ki, ölən adamların iniltiləri kar rəqəmlərdə eşidilmir , yandırılan ərazilərin acı doğuran təsvirləri kor ədədlərin simasında görünmür, bu haqda nə demək olar. Amma əlbəttə yenə də statistikanın olmaması daha pisdi sanıram. Və əsərinizdəki altı illik ağır təcrübəniz bu qənaətlərimi təsdiqləyir deyə məmnunam. Ümumiyyətlə əsərinizi bu qənaətinizlə başlamanız, yəni o şey ki, sonda qazanılıb, nəticəyə gəlinib- əvvəldə səslənir, bu təhkiyə nöqteyi-nəzərincə daha doğrudur məncə. Burda elə cümlələr var ki, onlar bəzən aksiomadır təssüratı yaradır və Norveçi əsərlərdən və bir az da mətbuatdan tanıyan bir adam kimi məndə qətiyyən şübhə doğurmur. Digər tərəfdən öz ölkələrini bir çox parametrlərinə görə Avropanın birincisi edən, üstəlik on minlərlə başqalarını da qəbul etməyə imkanı çatan dövlətin vətəndaşları əlbəttə əsla ağılsız deyil, əksinə işgüzar və ağıllıdırlar. Amma onların da öz kompleksləri var. Əsər elə məhz bu (!) baxış açısından maraqlıdır. Yəni Azərbaycan oxucusu bir Avropa xalqının komplekslərindən və reallıqlarından bəhs edən çox qiymətli əsəri oxumaq imkanı qazanmışdır.
Bu əsər məncə müstəqillik dövrümüzün çoxlu keyfiyyətlərinə görə müstəsna bir əsəridir. Digər tərəfdən dil nöqteyi-nəzərindən bir çox vərdiş etdiyimiz normativlər pozulubdusa da elə məhz həmin keyfiyyətlərinə görə kitabın oxusu asanlaşır. Çünki müəllif şifahi nitqinin çalarlarını yazıya gətiribdi. Üsətəgəl, nəzərə alsanız ki, müəllif cənubi Azərbaycanlıdır, məhz dilimizin cənubdakı nüanslarının, şirinliyinin bizimlə bu sayaq qaynayıb-qarışması da gözəldir zənnimcə. Sonda böyük məmnuniyyətlə kitabın müəllifi ilə yanaşı onun naşirinə, sonra isə əlbəttə onun redaktoruna- Rasim Qaracaya də təşəkkür etmək istərdim.Hesab edirəm təsis etdiyi seriyanın növbəti və həqiqi dəyərli əsərini çap etməyə nail olub. Kitab həm də əmtəədi. Bu əmtəənin isə dizaynı gözəl (Rəssamı Ayxanın zəhmətidi), vərəqləri sarı (göz üçün yorucu deyil), çəkisi yüngül (kitab oxuyan daş daşımadığının fərqində olmalıdı), qiyməti münasibdi. Bu isə «Jalə» şirələrinin havadarlığı olmadan yazılan yazıda sonuncu reklam arasında səslənən sözlər idi.
Tanınmış uşaq yazarı Gülzar İbrahimovanın müəllifi olduğu “Trolların sirri” kitabının izi ilə Soyuq Şimaldan Odlar Yurduna üz tutduq. 2 iyul saat 11:00-da Beynəlxalq Muğam Mərkəzində “Trolların sirri” kitabının təqdimatı olacaq. Məlumatı oxuyan hər kəs dəvətlidir. Qeyd: Giriş sərbəstdir.
Yazıçının “Trolların sirri” nin izi ilə Norveçə səfəri
(Gülzar İbrahimova ilə söhbətdən hazırlanıb)
Norveçdə fəaliyyət göstərən Azərbaycan Evinin təşəbbüsü ilə Oslo şəhərində Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan dili məktəbi açılıb. Məktəbin açılmasında məqsəd Norveçdə yaşayan azərbaycanlı uşaqlara ana dili öyrətmək və ana dilinin unudulmamasına çalışmaqdır. Bunun üçün Azərbaycan məktəbi müxtəlif tədbirlər həyata keçirir. Belə tədbirlərdən biri də Azərbaycandakı uşaq yazıçıları ilə uşaqlar arasında görüşlərin keçirilməsidir.
Növbəti onlayn görüşlərdən birində məktəb uşaqları yazıçı Gülzar İbrahimova ilə görüşüblər. Yazıçı şagirdlərin mütaliəyə böyük həvəslərini hiss edir və oxucularına söz verir ki, onlara Norveç nağıl qəhrəmanlarından nağıl yazacaq. Bir gün verdiyi sözə əməl edir, onlara Trollara aid “Trolların sirri” nağıl yazır. Əsasən yeniyetmələrə aid olan nağıl, yüz səhifədən çox alınır. Nağıl kitab şəklində nəşr etdirilib Oslodakı Azərbaycan məktəbinin şagirdlərinə göndərilir. “Trolların sirri” ni çox xoşlayan uşaqlar Gülzar İbrahimovanı yaxından, canlı görmək istəklərini bildiriblər.
Eyni vaxtda Gülzar İbrahimovanın sözlərinə yazılmış “Ana dili” (bəstəkar Elşən Nicat) mahnısını da müəllim heyəti çox bəyənir, onu şagirdlərinə öyrədir.
Oslodakı Azərbaycan Məktəbinin şagirdlərinin arzusunu nəzər alaraq Azərbaycan Evi və Norveç Azərbaycanlı Gənclər Təşkilatı Gülzar İbrahimovanı Norveçə qonaq dəvət edir.
Yazıçı böyük sevinclə görüşə hazırlaşır. O yolunu gözləyən balaca balaları da unutmayıb, onlar üçün “Norveç qoğal”ını Azərbaycan dilinə tərcümə edir. Rəssam Mərziyə Tağıyeva böyük sevgi ilə nağıla maraqlı illüstrasiyalar çəkir. Norveç nağılından kitab nəşr edilir, Norveçdəki balalara hədiyyə aparılır.
Yazıçı Gülzar İbrahimova ilə aparılan müsahibədən məlum oldu ki, yazıçı Norveç görüşlərindən çox razı qalıb. Bir həftə ərzində Oslodakı Azərbaycan dili məktəbində həm şagirdlərlə, həm də kiçik yaşlı uşaqlarla silsilə görüşlər keçirilib.
Gülzar İbrahimova ilə ilk görüş Azərbaycan Evində və Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan dili məktəbində baş tutub. Burda həm kiçik yaşlı uşaqlar, həm də məktəblilər iştirak edib. Uşaqlar yazıçıya onları maraqlandıran suallarını veriblər. Nağıllarına çəkdikləri rəsmləri yazıçıya hədiyyə veriblər. Nağılçı onlara təzə nağıllarından danışıb. Xatirə şəkilləri çəkilib.
Əsas görüş isə may ayının 25-də Oslonun tanınmış Deichman Bjørvika kitabxanasında baş tutub. Keçirilən görüşlər ayrı-ayrı yaş qruplarına bölünüb. Yazıçı oxucularını yeni yaradıcılığı ilə tanış edib. Onların istək-azularını öyrənib ki, yeni əsərlərində nəzərə alsın.
Məktəbin adını daşıdığı N.Gəncəvinin həyat və yaradıcılığından da bəhs edib. “Nizami Gəncəvi nəyə görə türk dilində yox, fars və ərəb dillərində yazırmış”, mövzusunda apardığı araşdırma da yeniyetmələrin marağına səbəb olub.
Bütün uşaqlar üstündə nağıl personajları çəkilmiş xüsus geyimlərdə tədbirə qatılıblar. Norveçdə yaşayan azərbaycanlı gənc yazar – rəssam Səlim Abbaszadə əvvəldən iştirakçıların köynəklərinə nağıl qəhrəmanlarının rəsmini çəkib. Tədbirdə çıxış edərkən o bildirib ki, o bunu sevə-sevə, yorulmadan edib. Səlim sevdiyi yazıçıya üstündə vikkinqlərin rəsmini çəkdiyi və içərisi hədiyyələrlə dolu sandıq da hədiyyə verib.
Görüşün sonunda yazıçı hər uşağa təzə kitablarından hədiyyə edib. Onlar da öz tərəflərindən sevdikləri yazıçıya xatirə hədiyyələri təqdim ediblər. Tədbir xoş təəsüratlarla sona çatıb.
Gülzar İbrahimova ilə növbəti görüş Beynəlxalq Uşaq İncəsənət Muzeyində keçirilib. /The International Museum of Children’s Art/
1986-cı ildən fəaliyyət göstərən Muzeydə 185-dən çox ölkədən 2-18 yaşlı uşaq və gənclərin yaratdığı sənət kolleksiyaları var. (Həmçinin burda azərbaycanlı uşaqların da əl işləri var). Uşaqları sevən və onlara zaman ayırmağı vacib bilən Ulu öndərimiz H.Əliyev də bir vaxt bu muzeydə olub. Muzeyin əsas məqsədlərindən biri dünyanın hər yerindən uşaq sənətini gələcək nəsillər üçün toplamaq, qorumaq və yaymaqdır.
Muzeydə sərgilənən işlərə baxmaqdan başqa burda uşaqlar öz əl işlərini də düzəltməyə imkan var. Adı uşaq muzeyi olsa da, bura uşaqlardan başqa yeniyetmələr, gənclər və hətta ahıl yaşda insanlar da gəlib əl işləri ilə gözəllik yaradaraq vaxtlarını maraqlı keçirirlər.
Muzeydə uşaqların çəkdikləri rəsmlər uşaq fantaziyasının nə qədər güclü olduğunu göstərir. Muzeyin hazırkı rəhbəri Alla Qordina Yazıçını və uşaqları çox mehriban qarşıladı. Təşkil edilmiş nağıl saatı uşaqların ürəyincə oldu. Tədbirin sonunda uşaqlar tərəfindən düzəldilmiş bütün əl işləri yazıçıya hədiyyə edildi.
Gülzar İbrahimovanın Bakıya qayıtma saatını öyrənmiş oxucular onu yola salmağı da özlərinə borc biliblər.
