Kateqoriya arxivləri: Asif Yusifcanlı

Asif Yusifcanlı, www.USTAC.az

Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri

Bir şərh yazın

Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri (səh. 44)
Müasir Azərbaycan poeziyasında elə şeirlər var ki, onlar yalnız müəllifin daxili dünyasını deyil, bütövlükdə bir xalqın yaddaşını, həsrətini, ümidini və mənəvi idealını ifadə edir. Asif Yusifcanlının “Arzularım” şeiri məhz bu qəbildəndir. Bu şeir fərdi istəklərdən doğsa da, ümummilli duyğuların poetik ifadəsinə çevrilir və oxucunu şəxsi arzu ilə milli amalın qovuşduğu bir mənəvi məkana aparır.
Şeirin əsas semantik yükü “keçir ürəyimdən” yarım misrası (rədifi) üzərində qurulub. Bu təkrar sadə bir bədii üsul deyil, poetik nəfəsin ritmi, daxili səsin döyüntüsüdür. Burada arzu təsadüfi istək deyil, insanın varlığından, ruhundan qopan ehtiyacdır.
“Novruz” obrazı – dirçəliş və qayıdış simvolu
Şeir Novruzla başlayır:
“Gələn Novruz günlərində,
El-obamı öz yerində
Görmək keçir ürəyimdən.”
Novruz burada yalnız təqvim bayramı deyil. O, dirçəlişin, bərpanın, haqqın öz yerini tapmasının rəmzidir. Şairin arzusunda Novruz – dağıdılmışın yenidən qurulması, didərgin düşmüş el-obanın öz torpağına qayıtması deməkdir. Bu misralar son illərin ictimai-siyasi reallıqları fonunda oxunduqda, məcburi köçkünlük, torpaq itkisi, yurd həsrəti kimi kollektiv ağrıları xatırladır.
Torpaq və ata-baba ocağı – milli yaddaşın mərkəzi:
“Qalan ömrü torpağımda,
Dədə-baba ocağımda
Sürmək keçir ürəyimdən.”
Bu bənddə torpaq fiziki məkan olmaqdan çıxaraq mənəvi kimlik qazanır. Ata-baba ocağı anlayışı türk-müsəlman mədəniyyətində müqəddəs məna daşıyır. Şair üçün xoşbəxtlik başqa ölkədə rifah deyil, öz torpağında sadə, ləyaqətli həyat sürməkdir. Bu, müasir dövrdə tez-tez unudulan dəyərlərə açıq bir çağırışdır.
Təbiət obrazları və xalq ruhu:
“İlk baharda bənövşəni,
Son baharda gülöyşəni
Dərmək keçir ürəyimdən.”
“Bənövşə” və “gülöyşə”(gülöyşə – nar Z.U) Azərbaycan xalq şeirində saflıq, sevgi, təvazökarlıq, bolluq, bərəkət rəmzləridir. Bu obrazlar şeiri süni pafosdan uzaqlaşdırır, onu xalq poetik təfəkkürünə yaxınlaşdırır. Burada arzu – təbiətlə vəhdətdə yaşamaq, torpağın nəfəsini duymaq istəyidir.
Əmək, zəhmət və bolluq fəlsəfəsi:
“Sünbülləri tər yığaraq,
Dəstə-dəstə qızıl daraq,
Hörmək keçir ürəyimdən.
Bu misralarda əmək estetikası ön plana çıxır. Zəhmət yalnız dolanışıq vasitəsi deyil, insanın torpaqla qurduğu mənəvi bağdır. Şairin arzusunda bolluq zəhmətsiz gəlmir; alın təri ilə qazanılır. Bu, publisistik baxımdan çox önəmli mesajdır: Vətənə bağlılıq yalnız sözlə deyil, əməli zəhmətlə ölçülür.
Finalda Vətənə ünvanlanan səmimi etiraf:
“Vətən, eşit diləyimi,
Bir də sənə ürəyimi
Vermək keçir ürəyimdən.”
Şeirin kulminasiya nöqtəsi məhz buradır. Vətənə ünvanlanan bu müraciət pafoslu and deyil, səmimi etirafdır. Şair artıq sadəcə arzu etmir, öz ürəyini – varlığını Vətənə təslim etməyə hazır olduğunu bildirir. Bu, vətəndaş mövqeyinin poetik ifadəsidir.
“Arzularım” şeiri forma baxımından sadə, məzmun baxımından isə dərin və çoxqatlıdır. Asif Yusifcanlı bu şeirdə böyük fəlsəfi ideyaları mürəkkəb metaforalara yox, xalqın anlayacağı sadə sözlərə yükləyir. Bu da onun poeziyasını oxucuya yaxınlaşdıran əsas cəhətdir.
Bu şeir oxucuya bir həqiqəti xatırladır:
Vətən sevgisi hay-küylə deyil, torpağa bağlı arzu ilə, əməyə hazır ürəklə ölçülür.
Asif Yusifcanlının “Arzularım”ı məhz bu mənada müasir Azərbaycan poeziyasında həm poetik, həm də publisistik dəyərə malik olan bir əsərdir.

29.12.2026. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Asif Yusifcanlı

AĞDAM – TARİX, AĞRI VƏ DİRÇƏLİŞ

Bir şərh yazın

AĞDAM – TARİX, AĞRI VƏ DİRÇƏLİŞ

Azərbaycan aşıq poeziyasının klassik və ən canlı formalarından biri olan gəraylı xalq yaddaşının, tarixi taleyin və mənəvi müqavimətin poetik ifadə vasitəsidir. Xalq aşıqları, ozanlar, eləcə də dili xalq danışıq dilinə yaxın olan, yaradıcılığı boyu şifahi xalq ədəbiyyatından, folklordan tez-tez bəhrələnən şairlər həmişə “gəraylı”, “qoşma” kimi yüngül və axıcı şeir formalarınadan uğurla istifadə edərək, yadda qalan nümunələr yaratmışlar. El sənətkarları adətən əsasən sevgi, sevinc, ağrı-acı, intizar, həsrət, təbiət gözəlliklərinin və gözəllərin vəsfi mövzularında – bir sözlə şad günündə də, qəmgin vaxtlarda da “gəraylı” kimi klassik şeir formasına müraciət ediblər. Tanınmış pedaqoq-şair Asif Yusifcanlının “Ağdam” (səh. 25) şeiri də məhz “gəraylı” qəlibi üzərində qurularaq, təkcə bir şəhərin yox, bütöv bir xalqın ağrılı, eyni zamanda qürurlu taleyini ümumiləşdirir.

Gəraylı janrına xas olan 8 hecalı misralar, sadə, lakin dərin məna daşıyan ifadə tərzi şeirin ruhuna uyğun seçilmişdir. Şair forma ilə məzmun arasında üzvi harmoniya yaradır. Bu, təsadüfi deyil: Ağdam mövzusu süni bədii oyun deyil, xalqın yaddaşından gələn bir haraydır və gəraylı bu harayın ən təbii dilidir.

Şeirin hər bəndində axıcılıq, ritm və ahəng oxucunu aşıq məclisinin, saz havalarının ovqatına kökləyir. Bu, əsərin publisistik təsir gücünü daha da artırır.

“Bu nə gündür, bu nə görkəm” misrası ilə başlayan şeir oxucunu dərhal faciənin mərkəzinə gətirir. Ağdam həm “ağ damları viran olan”, həm də “göylərində qəm dolanan” bir məkandır. Bu obrazlar yalnız fiziki dağıntını deyil, mənəvi sarsıntını, illərlə sinəyə yığılmış dərdi ifadə edir:

“Bu nə günüdür, bu nə görkəm,
Ağ damları viran Ağdam.
Göylərində dolanır qəm,
Çox dərindir yaran, Ağdam.”

Lakin şeir yalnız yas poeziyası deyil. Asif Yusifcanlı Ağdamı mərd-mərdanə, düşmən qarşısında sınmayan, qanı torpağa qarışsa da ruhu ucalan bir şəhər kimi təqdim edir. Toy-büsatla qan, sevinc ilə faciə eyni poetik müstəvidə verilir – bu isə Qarabağ taleyinin ən real, ən acı həqiqətidir:

“Toy-büsatlı xoş çağında,
Qan töküldü torpağında.
Qarı düşmən qabağında,
Mərd-mərdana duran, Ağdam.”

Şeirin son bəndində ovqat dəyişir. “Şükür olsun Yaradana” deyimi ilə şair faciədən qurtuluşu, haqqın zəfərini ön plana çəkir. Bu, sırf dini şükür deyil, tarixi ədalətin bərpasına ünvanlanmış mənəvi rahatlamadır:

“Şükür olsun Yaradana,
Axır çatdın muradına.
Şan-şöhrətli öz adına
Layiq şəhər quran, Ağdam.”

Ağdam artıq təkcə viranə deyil, “şan-şöhrətli öz adına layiq şəhər quran” məkandır. Burada şair gələcəyə inamı, bərpa və dirçəliş ideyasını publisistik ruhda oxucuya çatdırır. Şeir ümidsizliyin yox, qayıdışın və quruculuğun manifestinə çevrilir.

Asif Yusifcanlının “Ağdam” gəraylısı yalnız poetik nümunə deyil, həm də ictimai şüura ünvanlanmış bir çağırışdır. Şeir oxucunu unutmağa yox, xatırlamağa, dağıntıdan doğan məsuliyyəti dərk etməyə səsləyir. Burada tarixə qiymət vermək, şəhid qanı ilə yoğrulmuş torpağa sahib çıxmaq ideyası açıq şəkildə hiss olunur.

Asif Yusifcanlının “Ağdam” şeiri Azərbaycan aşıq poeziyasının klassik gəraylı formasında yazılmış, müasir tarixi reallığı əks etdirən, milli yaddaşı diri saxlayan dəyərli bir əsərdir. Bu şeir Ağdamın ağrısını daşımaqla yanaşı, onun dirçəlişinə inam yaradır. Sadə sözlərlə böyük həqiqətləri deyən şair, oxucunu həm kövrəldir, həm də qürurlandırır.

Bu mənada “Ağdam” gəraylısı yalnız ədəbi nümunə deyil, xalqın taleyini dilə gətirən poetik sənəddir. Sevimli müəllimimə və digər yurdsevər ağdamlılara Ağdamlı günlər arzulayıram! Şanlı Zəfər haqqında qəhrəmanlıq ballardaların Ağdamda yazaq inşəAllah!

14.01.2026. Ağdam.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Asif Yusifcanlı, www.USTAC.az

“Gərəkdir” haqqında yazmaq gərəkdir – Zaur Ustac

Bir şərh yazın

Vicdanın ölçüsü – “Gərəkdir” (səh. 11)
Tanınmış pedaqoq-şair Asif Yusifcanlının “Gərəkdir” gəraylısı sadə deyim tərzi, aydın fikri və dərin ictimai mesajı ilə oxucunu düşünməyə vadar edən poetik mətndir. Bu şeir yalnız fərdi duyğuların ifadəsi deyil, bütövlükdə cəmiyyətə ünvanlanmış vicdan çağırışıdır.
Şeir ilk misralardan etibarən insanın yaşamaq fəlsəfəsini ortaya qoyur:
“Gəlir hardan gəlir, gəlsin,
Yaşamağa var gərəkdir.”
Burada şair taleyin gətirdiklərinə təslimçilik deyil, yaşamaq üçün iradə və ləyaqət tələb olunduğunu vurğulayır. “Var gərəkdir” ifadəsi maddi imkanla yanaşı, mənəvi zənginliyi də işarələyir. Çünki yaşamaq təkcə nəfəs almaq deyil, halal-harama, doğruya-səhvə diqqət etməkdir.
Asif Yusifcanlı şeirin növbəti misralarında halal anlayışını mərkəzə çəkir:
“Halal vara min bərəkət,
İstəməyən kor gərəkdir.”
Bu misralar xalq hikmətinə söykənir. Halal qazancın bərəkət gətirdiyi ideyası həm dini, həm də milli düşüncənin əsas sütunlarından biridir. Şair burada mənəvi korluq anlayışını önə çıxararaq, halalın dəyərini görməyən insanın əslində ruhən kor olduğunu bildirir. Bu, cəmiyyətin ən böyük problemlərindən birinə – dəyərlərin aşınmasına poetik etirazdır.
Şeirin ortasında (zirvədə) məsuliyyət və vicdan məsələsi daha qabarıq şəkildə təqdim olunur:
“Var düşübsə üç-beşinə,
Dönüb baxsın keçmişinə.”
Əgər belə demək mümkünsə, bu məqam əsl kuliminasiya nöqtəsidir. Burada var-dövlətə sahib olan insanın öz keçmişinə, haradan gəldiyinə, kim olduğuna dönüb baxmasının vacibliyi xatırladılır. Şair oxucunu daxili hesabat verməyə çağırır. Bu misralar sosial ədalət mövzusunu gündəmə gətirir: varlanmaq ayıb deyil, amma varlanma yolunun haramla çirklənməsi faciədir.
Şeirin ən təsirli yerlərindən biri vicdan metaforasıdır (bu məqam “vicdan”ın yerini əzada gəzənlərə mükəmməl bir mesajdır):
“Sağ əliylə sol döşünə,
Döyən kəsdə ar gərəkdir.”
Burada döşə vurulan əl vicdanın səsi, ürəyin çağırışı kimi mənalandırılır. Ar – yəni utanc, xəcalət, məsuliyyət hissi – insanı insan edən əsas keyfiyyət kimi təqdim olunur. Şair açıq şəkildə bildirir ki, vicdanı olmayanın cəmiyyətdə yeri olmamalıdır.
Şeirin finalında isə sosial mövqe və ictimai rəy məsələsi ön plana çıxır:
“Haramını halal sayan,
El içində xar gərəkdir.”
   Bu misralar sərt, lakin ədalətlidir. Haramı halal kimi təqdim edən, cəmiyyətin gözünü boyayan insanların ictimai qınağa məruz qalmalı olduğu vurğulanır. “Xar” anlayışı burada mənəvi iflasın rəmzidir. Şair cəmiyyətin özünü təmizləməsi üçün mənəvi mövqe sərgiləməsinin vacibliyini xatırladır.
   Ümumilikdə, “Gərəkdir” şeiri didaktik olduğu qədər də səmimidir. Asif Yusifcanlı nəsihət vermir, hökm oxumur – o, xalqın dili ilə danışır, xalqın vicdanına müraciət edir. Bu şeir oxucuya sual verir: biz necə yaşayırıq və necə yaşamalıyıq?
   Bu baxımdan “Gərəkdir” yalnız bir şeir deyil, yüksək milli-mənəvi dəyərləri qorumağa çağırışdır. Zaman dəyişsə də, dəyərlər dəyişməməlidir deyən şair, oxucunu halal zəhmətə, vicdanlı yaşamağa, ar-namusla ömür sürməyə səsləyir. Şeirin dili xalq dilinə yaxın olduğu kimi, forması da folklor nümunələri ilə səsləşir. Xalqın istədiyi biçimdə, sevə-sevə qəbul etdiyi tərzdə qələmə alınmış gözəl nümunələrdən biridir. Məhz buna görə də Asif Yusifcanlının bu şeiri bu gün də aktualdır, sabah da aktual olacaq.

27.12.2025. Bakı.

Müəllif: ZAUR USTAC

ZAUR USTACIN YAZILARI

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

ASİF YUSİFCANLI HAQQINDA

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|

Asif Yusifcanlı, www.USTAC.az

10 sentyabr Asif Yusifcanlın doğum günüdür! – Təbrik!

Bir şərh yazın

Asif Yusifcanlı – pedaqoq, şair
(Abbasov Asif Abbas oğlu)

10 sentyabr tanınmış şair, pedaqoq Asif Yusifcanlının doğum günüdür. Asif müəllimi təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq!

Asif Yusifcanlı Ağdam rayonunun, Yusifcanlı kəndindən olsa da, məlum səbəblərdən uzun illər Zərdab rayonunda yaşayıb, fəaliyyət göstərib. O, pedaqoji fəaliyyətlə yanaşı Zərdab ədəbi mühitinin də ən fəal iştirakçılarından biri olduğuna görə bu yaxınlarda işıq üzü görmüş “Zərdab və Zərdabın tanınmışları” (iki cildlik) toplusunda yer alıb.


“Mən dünyada müəllimdən şərəfli ad tanımıram” deyən Ümummilli lider Heydər Əliyev hər zaman müəllimlər haqqında da xoş sözlər söyləmişdir. İstər Ümummilli lider Heydər Əliyev, istərsə də, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev müəllimlərə yüksək dəyər vermişdir. Məhz bu inkişafın davamı olaraq, heç şübhəsiz ki, müstəqil Azərbaycanımızın müəllimlər ordusu xalqımızın gələcək xoşbəxt həyatı üçün bütün imkanlarını səfərbər edir, vətənimizə layiq vətəndaşların yetişdirilməsində öz xidmətlərini əsirgəmirlər.
Müəllimlər hər birimizə yazmağı, öyrənməyi, düşünməyi öyrədir. Bunun üçün çox fədakarlıqlar edirlər. Belə fədakar müəllimlərimizdən biri də Zərdabı zərdablılar qədər sevən Abbasov Asif Abbas oğludur.
Asif Abbas oğlu Abbasov 1948-ci ildə Ağdam rayonunun Yusifcanlı kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. Səkkizillik məktəbi Yusifcanlı kəndində bitirib, orta təhsilini isə qonşu Novruzlu kənd orta məktəbində alıb.
1969-cu ildə M.Ə.Sabir adına Bakı Pedoqoji Texnikumunu bitirib, doğulduğu Ağdam rayonunun Yusifcanlı kəndində müəllim kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.
Asif Abbasov 1971-1973-cü illərdə sovet ordusu sıralarında hərbi xidmət keçib və bölük komsomol təşkilatının katibi olub. Paralel olaraq “Krasnıy bayets” ordu qəzeti ilə əməkdaşlıq edib. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra Asif müəllim M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutuna (indiki Bakı Slavyan Universiteti) daxil olaraq ali təhsil alıb.
Səmərəli müəllimlik fəaliyyətinə görə 1988-ci ildə Azərbaycan SSR Təhsil Nazirliyi tərəfindən Asif Abbasova “metodist müəllim” adı verilib.
Qarabağda baş verən ağrılı proseslər nəticəsində Asif müəllim Zərdab şəhərində məskunlaşıb.
1993-2003-cü illərdə Zərdab rayonunun Dəkkəoba kənd orta məktəbində ali kateqoriyalı müəllim və dərs hissə müdiri vəzifəsində çalışıb. 2003-cü ildən 2015-ci ilədək Zərdab şəhər 124 saylı texniki peşə-liseyində dərs hissə müdiri işləmişdir.
Asif müəllim həmçinin bədii yaradıcılıqlada məşğuldur. Onun yazdığı şeirlər “Kür damlaları” kitabında qeyd olunmuşdur. Həmin kitabda zərdablı şairlərin şeirləridə yazılmışdır. Həmçinin özünün nəşr etdirdiyi “Ömrümü uzadır vətən həsrəti” adlı şeir kitabıda var.

Öz yurdumda yaşamağa,
Öz yurdumu yaşatmağa.
Ürəyini boşaltmağa.
Köçüm gedim Qarabağa.

Keşiyində durmaq üçün,
“Dəmir yumruq” vurmaq üçün.
Sabahını qurmaq üçün,
Köçüm gedim Qarabağa.

Tar-kamanım əlimdədir,
“Sikəstəsi” dilimdədir.
Xoşbəxtliyim elimdədir.
Köçüm gedim Qarabağa.

Asif müəllim deyir: “Mən əslən Ağdam rayonundan olsam da, Zərdabı zərdablılar qədər sevirəm”.
Hal-hazırda təqaüddədir. Bakı şəhərində yaşayır.
Alilədir, bir oğlu, üç nəvəsi var.
Asif müəllimə gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq.

ASİF YUSİFCANLININ YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

PROZA.AZ

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<|