WWW.YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

“CİNAYƏT VƏ CƏZA”NIN EKZİSTENTİALİZMİ

İyul 11, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

“CİNAYƏT VƏ CƏZA”NIN EKZİSTENTİALİZMİ :

Fyodor Dostoyevskinin “Cinayət və Cəza” əsəri ilk andan oxucuları ovsunlayan ekzistensializmin intensiv tədqiqidir. Baş qəhrəman Raskolnikov, qayğısız bir kainatda məna axtarışını təcəssüm etdirir. Onun qeyri-adi insanların əxlaqi sərhədləri keçə biləcəyinə dair cəsarətli nəzəriyyəsi ənənəvi əxlaqa meydan oxuyur və onu dərin daxili münaqişəyə sürükləyir.
Raskolnikovun ilk dəfə olaraq öldürmə hərəkəti əvvəlcə azadlıq hissi gətirir, lakin bu, tezliklə insan varlığının absurdluğunu vurğulayaraq, güclü günahkarlıq və paranoyaya çevrilir. Bu emosional sarsıntı əsl azadlığın məsuliyyət və qaçılmaz əzabın ağırlığı ilə gəldiyinə dair ekzistensial anlayışı vurğulayır. Raskolnikovun özünüdərk və xilas yolu cəlbedicidir. Onun son etirafı və cəzanı qəbul etməsi təkcə qanuni həlli deyil, həm də dərin ekzistensial dirçəliş deməkdir. Sonya, sarsılmaz imanı və mərhəməti ilə ümidi təmsil edir, məna tapmaqda sevgi və əlaqənin vacibliyini vurğulayır.
Dostoyevski məharətlə təsvir edir ki, əzab çəkmək və insanın daxili cinləri ilə üzləşmək daha çox özünü dərk etməyə gətirib çıxara bilər Cinayət və Cəza insan psixikasını dərindən öyrənir və bu onu ekzistensial məna axtarışı ilə maraqlanan hər kəs üçün həyəcanverici oxuya çevirir. Dostoyevski belə bir inancda idi ki, insanın həyatını xalis rasionalizmə tabe etmək insan varlığını təşkil edən mürəkkəb bütövlüklə bir araya sığmayan qeyri-real bir anlayışdır. Bu fəlsəfə Raskolnikovda və özünü aparma tərzində də kifayət qədər mövcuddur. Raskolnikov tanrıya inanmayan, sonradan cəmiyyətin bütün əxlaqi dəyərlərini qorxaqlıq və qərəz hesab edən, sonradan hər şeyi hesaba endirərək həyatını davam etdirən biridir. Dostoyevski bütün romanı boyunca bunun Raskolnikov üçün şəxsiyyətlərin münaqişəsi şəklində necə bədbəxtliyə səbəb olduğunu nümayiş etdirir: hər şeyi hesaba tabe etməyə çalışarkən, Raskolnikov özünün bütün emosional tərəfini laqeyd edir, ona əzab verir və ziddiyyətli davranışlar nümayiş etdirməsinə səbəb olur. Bu, bir çox səhnələrdə nümayiş etdirilir, məsələn, Sonya ilə səhnə, onun Marmeladovlar üçün pul qoyub getdiyi səhnələr, Marmeladovun həyatını xilas etməyə çalışdığı səhnə və s.
Hər şeyi arifmetikaya endirmək və hər hansı ilahi anlayışı laqeyd etmək cəhdi ən çox romanın mərkəzi hadisəsi, yəni qətl olması ilə vurğulanır, çünki hər şey hesaba əsaslanır. Bir çox insanlar romanın utilitarizmin tənqidi olduğunu deyir və yaxşı bir nəticəyə nail olmaq üçün kimisə öldürməyin düzgün olub-olmaması sualını qoyur, lakin qoyulan sual bundan qat-qat dərindir. O, utilitarizmə imkan verəcək və kiməsə vicdan naminə qan tökülməsinə icazə verəcək ideologiyanın təbiətinə hücum edir. Əslində, əgər tanrı yoxdursa, yaxşı və pisin obyektiv anlayışı yoxdursa və hər şey sonradan hesaba endirilə bilərsə, niyə öz əməlinizlə “yaxşı” sona çatmağa çalışırsınız? Sizin ondan imtina etdiyiniz qədər yaxşı bir şey yoxdur və nəticədə sərhədləri aşma bacarığınızın eqoist bir sınağından ötrü lombardın öldürülməsi, onu utilitar hesablamaya görə öldürmək kimi əsaslandırıla bilər, əgər biz bu əsasda fəaliyyət göstərsək. bu, hər iki ideologiyanı rasionallaşdırmağa səbəb olur. Beləliklə, Raskolnikov lombardını əvvəlki səbəbə görə öldürür: öz nəfsinin xeyir və şərdən kənarda iradəsini təsdiqləmək, xristian əxlaqı olan qərəzdən üstün olmaq və o, lombardın utilitar məqsədlə öldürülməsi qədər əxlaqlı olduğu üçün öldürür. Mahiyyət etibarı ilə Dostoyevski öz personajlarının dəhşətli hərəkətləri ilə nümayiş etdirir ki, əgər tanrı yoxdursa və sonradan əxlaqın obyektiv əsası yoxdursa, rasionalizm əsasında hər hansı bir səbəbdən hər şeyə icazə verilir.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Qədim Yunanıstanda Sokrat müdrikliyi

İyul 9, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Qədim Yunanıstanda Sokrat müdrikliyə görə böyük şöhrətə malik idi. Bir gün bir nəfər böyük filosofu tapmağa gəlib ona dedi:

– Bilirsən, dostun haqqında nə eşitmişəm?

“Bir dəqiqə” deyə Sokrat cavab verdi. “Mənə deməzdən əvvəl mən onu üç ələklə yoxlamaq istərdim.”

“Üç ələk?”

– Bəli, – Sokrat davam etdi. “Başqaları haqqında danışmazdan əvvəl, nəyi nəzərdə tutduğunuzu süzgəcdən keçirməyə vaxt ayırmaq vacibdir. Mən bunu üç ələk sınağı adlandırıram. Birinci ələk HƏQİQƏTdir. Mənə deyəcəyiniz şeyin doğru olub-olmadığını yoxladınızmı? “

– Yox, indicə eşitmişəm.

“Çox yaxşı! Deməli, bunun doğru olub-olmadığını bilmirsən. Keçək ikinci ələyə, XEYİRLİYƏ. Dostum haqqında mənə demək istədiyin şey yaxşı bir şeydirmi?”

“Oh, yox! Əksinə.”

“Deməli,” deyə Sokrat soruşdu, “sən mənə onun haqqında mənfi bir şey söyləmək istəyirsən və bunun doğruluğuna belə əmin deyilsən? Bəlkə hələ də üçüncü ələkdən, FAYDALILIQ sınağından keçə bilərsən. Mənim üçün faydalıdırmı? Bu dost haqqında mənə nə deyəcəyinizi bilirsinizmi?

“Yox, əslində yox.”

“Ona görə də, – Sokrat yekunlaşdırdı, – sənin mənə deyəcəklərin nə doğru, nə yaxşı, nə də faydalıdır.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Samuel Hantinqtonun “Sivilizasiyaların toqquşması və dünya nizamının yenidən təşkili” əsəri haqqında

İyul 7, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Samuel Hantinqtonun “Sivilizasiyaların toqquşması və dünya nizamının yenidən təşkili” əsəri haqqında:

1996-cı ildə nəşr olunan bu əsər Soyuq Müharibədən sonrakı dövrdə qlobal siyasətin, mədəniyyətin və kimliyin mahiyyəti haqqında gərgin müzakirələrə və müzakirələrə səbəb olmuşdur. Hantinqtonun əsərindəki mərkəzi tezisi, Soyuq Müharibənin sona çatmasının liberal demokratiya bayrağı altında sülh və əməkdaşlığın yeni dövrünü açacağını irəli sürən zamanın hökm sürən paradiqmasına meydan oxuyur. Bunun əvəzində Hantinqton iddia edirdi ki, Soyuq Müharibədən sonrakı dünyada münaqişənin əsas mənbələri çoxlarının proqnozlaşdırdığı kimi ideoloji və ya iqtisadi deyil, mədəni sivilizasiyadır.
Hantinqtona görə, dünya fərqli sivilizasiyalara bölünür, hər biri ümumi dəyərlər, inanclar və mədəni ənənələr toplusu ilə xarakterizə olunur. Qərb, İslam, Konfutsi, Hindu, Slavyan-Pravoslav və Latın Amerikası sivilizasiyaları kimi bu sivilizasiyalar qlobal siyasətin əsas tikinti blokları kimi qəbul edilir. Hantinqton irəli sürmüşdür ki, gələcəkdə münaqişələr milli dövlətlər və ya ideoloji bloklar arasında deyil, fərqli dünyagörüşləri və maraqları olan müxtəlif sivilizasiyalar arasında olacaq.
Hantinqtonun tezisinin ən mübahisəli tərəflərindən biri fərdiyyətçilik, demokratiya və insan haqlarına önəm verən Qərb sivilizasiyasının universal olmadığı və dünyanın digər bölgələrinə asanlıqla ixrac oluna bilməyəcəyi fikridir. O, Qərb dəyərlərinin qeyri-Qərb sivilizasiyalarına sırımaq cəhdlərinin dünyanın bir çox yerlərində kimlik siyasətinin və dini fundamentalizmin yüksəlişində göründüyü kimi yalnız nifrət və münaqişələrə səbəb olacağını müdafiə etdi. Hantinqtonun “sivilizasiyaların toqquşması” ilə bağlı proqnozu həm təqdirə, həm də tənqidə məruz qalıb. Tənqidçilər iddia edirlər ki, onun tezisləri qlobal siyasətin mürəkkəbliklərini çox sadələşdirir və iqtisadiyyat, ideologiya və güc dinamikası kimi digər amillərin rolunu nəzərə almır. Digərləri onu mədəniyyətləri əsaslandırmaqda və sivilizasiyaları bir-birinə qarşı qoyan bölücü dünyagörüşünü təbliğ etməkdə ittiham edirdilər. Bununla belə, danılmazdır ki, “Sivilizasiyaların toqquşması” bizim beynəlxalq münasibətlərə və müasir dünyada münaqişənin dinamikasına baxışımıza davamlı təsir göstərmişdir. Artan millətçilik, populizm və şəxsiyyətə əsaslanan siyasətlə əlamətdar olan bir dövrdə Hantinqtonun ideyaları qlobal hadisələri formalaşdıran əsas qüvvələri anlamağa çalışan bir çox alim və siyasətçi ilə rezonans yaratmağa davam edir.
Yekun olaraq, Samuel Hantinqtonun “Sivilizasiyaların toqquşması və dünya nizamının yenidən qurulması” Soyuq Müharibədən sonrakı dünyada münaqişə və əməkdaşlığın təbiəti haqqında ənənəvi müdrikliyə meydan oxuyan əsas əsər olaraq qalır. Onun əsərinin tənqidi tərəfləri olsa da, kitabın davamlı aktuallığı qlobal siyasətin təhlilində mədəni və sivilizasiya amillərinin nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayır.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Kantın əxlaq fəlsəfəsi.

İyul 5, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Kantın əxlaq fəlsəfəsi.

Müasir fəlsəfənin ən nüfuzlu simalarından biri hesab edilən alman filosofu İmmanuel Kantın əxlaq fəlsəfəsinin mərkəzində əxlaqi mülahizələrə və qərarların qəbuluna rəhbərlik edən əsas prinsip olan kateqoriyalı imperativ anlayışı dayanır.
Kantın əxlaq fəlsəfəsinin əsasını onun bütün rasional varlıqlara aid universal prinsip kimi təqdim etdiyi kateqorik imperativ ideyası təşkil edir. Kant kateqorik imperativi bir neçə yolla formalaşdırdı, lakin ən məşhur ifadələrdən biri belədir: “Qarşındakına uyğun hərəkət et ki, eyni zamanda onun ümumbəşəri qanuna çevrilməsini istəyə biləsən” Daha sadə dillə desək, bu o deməkdir ki, insan oxşar şəraitdə eyni qaydaya əməl edən hər kəslə rahat olacaq şəkildə hərəkət etməlidir.
Kateqorik imperativin başqa bir ifadəsi belədir:“Elə hərəkət et ki, insanlığa istər öz şəxsində, istərsə də başqasının simasında, heç vaxt sadəcə məqsədə çatmaq üçün bir vasitə kimi, həmişə eyni zamanda məqsəd kimi davranma” Kant burada bütün insanların xas dəyərini və ləyaqətini vurğulayır, başqalarından heç vaxt öz məqsədlərimiz üçün sadəcə alət kimi istifadə etməməyimizi təklif edir.
Kantın əxlaq fəlsəfəsinin mərkəzində əxlaqi prinsiplərin ağıl və rasionallığa əsaslanması fikri dayanır.O, rasional varlıqların muxtariyyətə, özünüidarəetmə qabiliyyətinə və əxlaqi qərar qəbul etmə qabiliyyətinə malik olduğuna inanırdı. Kanta görə, biz rasional qabiliyyətlərimiz vasitəsilə ümumbəşəri əxlaq qanunlarını tanımağa və onlara əməl etməyə qadir olan əxlaqi agentlərik. Kant həm də şərti məqsədlərə əsaslanan hipotetik imperativlərlə əxlaqi vəzifəyə əsaslanan kateqoriyalı imperativləri fərqləndirirdi. Hipotetik imperativlər bizə konkret məqsədlərə nail olmaq üçün nə etməli olduğumuzu söyləsə də, kateqoriyalı imperativ şəxsi istəklərimizdən və məqsədlərimizdən asılı olmayaraq nə etməli olduğumuzu söyləyir.
Kant üçün bir hərəkətin mənəvi dəyəri onun nəticələri ilə deyil, onun arxasında duran motivlə müəyyən edilir. O, iddia edirdi ki, vəzifə hissi ilə həyata keçirilən və əxlaqi qanunun rəhbər tutduğu hərəkətlər, nəticələrindən asılı olmayaraq mənəvi dəyərə malikdir. Kanta görə, qeyd-şərtsiz yaxşı olan yeganə şey yaxşı iradədir.Kantın əxlaqi borcun əhəmiyyətini və rasional varlıqların daxili dəyərini vurğulaması etik nəzəriyyəyə dərin təsir göstərmiş və əxlaq və etika ilə bağlı müasir müzakirələri formalaşdırmağa davam edir. Onun əxlaq fəlsəfəsi tənqid və müzakirələrə məruz qalmasına baxmayaraq, Kantın fikirləri etika sahəsinə əhəmiyyətli töhfə olaraq qalır və fəlsəfi araşdırmalara ilham verməkdə davam edir.
Nəticə etibarilə, Kantın əxlaq fəlsəfəsi öz diqqətini kateqoriyalı imperativ, rasionallıq, muxtariyyət və əxlaqi vəzifəyə yönəltməklə, etikanı anlamaq və əxlaqi qərarların qəbul edilməsinə rəhbərlik etmək üçün cəlbedici çərçivə təmin edir. Kant əxlaqi prinsiplərin ümumbəşəri mahiyyətini və vəzifə hissi ilə hərəkət etməyin vacibliyini vurğulayaraq, əxlaqın təbiəti və etik davranışın əsasları haqqında dəyərli fikirlər təklif edir.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

“Karamazov Qardaşları” əsərinin qaralaması

İyul 4, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Şəkildə Dostoyevski tərəfindən yazılmış “Karamazov Qardaşları” əsərinin qaralaması təqdim edilmişdir:
Fyodor Dostoyevskinin “Karamazov qardaşlar” kitabı onun şah əsəri olmaqla bərabər, həm də son əsəridir. Bu əsərdə ,o, bir sıra nüanslara toxunmuşdur:
1.Varlığın əzabı: Həyat əzab, şübhə və əxlaqi mürəkkəbliklərlə doludur. Roman bu ekzistensial suallarla mübarizə aparır, oxucuları onlarla üz-üzə durmağa təşviq edir.

– İnamın gücü və ya onun yoxluğu: Dostoyevski məna və məqsəd tapmaqda imanın rolunu araşdırır. Ziddiyyətli personajlar vasitəsilə o, onun məhdudiyyətlərini şübhə altına alaraq, gətirə biləcəyi təsəlli imanını təsvir edir.
3.İnsan təbiətinin ikiliyi: Xarakterlər hamımızın daxilində yaxşı və şəri təcəssüm etdirir. Bu ifratları araşdırmaq həm şəfqət, həm də qəddarlıq qabiliyyətimiz haqqında düşünməyə sövq edir.
4.Azad iradə və məsuliyyət: Romanda azad iradə anlayışı dərinləşir. Biz seçim etməkdə azadıq, həm də müsbət və mənfi nəticələrə görə məsuliyyət daşıyırıq.
5.Sevgi və şəfqətin əhəmiyyəti: Qaranlığa baxmayaraq, Dostoyevski əzablara qalib gəlmək və başqaları ilə əlaqə qurmaq üçün sevgi və şəfqətin gücünü vurğulayır. “Bizi daha yaxşı hiss etdirən şeylər çox vaxt bizi hiss etdirən şeylərdir. Və hiss – həqiqətən hiss – sağalmanın yeganə yoludur.”

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Fəlsəfə tarixinin ən hüzünlü cümlələrindən biri

İyul 1, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Fəlsəfə tarixinin ən hüzünlü cümlələrindən biri Schopenhauer tərəfindən söylənmişdir:
“Bütün həyatımız bir şahmat kimi gedib gəlir : sağdan sola – iztirabdan sıxıntıya… İztirab, çünki məndə olmayanı arzulayıram və yoxluğunda iztirab çəkirəm. Sıxıntı, çünki istədiyimi əldə edəndə həmin arzu ortadan qalxır”
Şopenhauer “niyə tez-tez tənqid edirik?” sualına belə cavab vermişdir: Şopenhauerin fikrincə, başqalarını daim tənqid edən insan özünü təkmilləşdirməklə məşğuldur. Burada tənqiddən nəzərdə tutulan başqalarının görünən davranışlarını və ümumi hərəkətlərini diqqətli və kəskin tənqidə məruz qoymaqdır. Bu şəkildə tənqid edən şəxs əslində öz təkmilləşdirməsi və bacarığı ilə məşğul olur. Arzu etdiyimiz şeylərə də tənqidi münasibət bunlara qarşı mənfi və müsbət xüsusiyyətlərin dərkinə gətirib çıxararaq arzu hissində dəyişikliklərə səbəb olur.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

“Bir yad hələ tanış olmadığın dostdur.”

İyun 29, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

İnsan Kitabxanası (The Human Library Organizations)
Bu, ilk dəfə 2000-ci ildə Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən festivalda “kitabı üz qabığına görə mühakimə etmə” şüarı ilə həyata keçirilən bir ideyadır.Təşkilatın yaradıcıları Danimarka gənclərinin “Zorakılığa son” təşəbbüsündən olan Ronni və Dany Abergel qardaşlarıdır. Onların əsas məqsədi gənclər arasında zorakılığı dayandırmaq, gənclərə qarşı ayrı-seçkiliyi və onlara qarşı təzyiqləri azaltmaq idi.
İnkişafının müəyyən mərhələsində təşkilat fərdlər arasında anlayış və empatiyaya kömək edən beynəlxalq sosial layihəyə çevrildi. Burada alkoqolik, əlil, qaçqın və s. hekayəsini öz dilindən eşitmək mümkündür. Piylənmə ilə mübarizə aparan, şizofreniya xəstəsi, autizmli, evsiz bir insan bir-biri ilə üz-üzə gələrək onlara deməyə vadar edir ki, ‘xarici görünən şeylərin də daxili tərəfi var, o insanların görməməzlikdən gəldiyi şeylər. keçir” və “desəydim, roman olardı” deyimi də ortaya çıxdı ki, ön mühakimələri və qərəzləri yıxmaq məqsədi daşıyan bu təşkilat sürətlə yayılır. Nyu-Yorkdan Tunisə qədər həyata keçirilən layihə ilk dəfə 2007-ci ildə Türkiyədə “Canlı Kitabxana” adı ilə həyata keçirilmişdir.
Beynəlxalq irqçiliyə qarşı hərəkatın şüarı bu formalaşmanın əsasını ümumiləşdirir:

“Bir yad hələ tanış olmadığın dostdur.”

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Tolstoya görə güclü insanların 7 xüsusiyyətləri var

İyun 27, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

Tolstoya görə güclü insanların 7 xüsusiyyətləri var:
• “Yox” deyə bilmək.
• istədiyinizi çəkinmədən ifadə edə bilmək
• Vəziyyət nə olursa olsun təslim olmamaq.
• Lazım olanda təslim olmağı bacarmaq
• Yalnızlıqdan qorxmamaq.
• Öz səhvləri ilə üzləşməyi bacarmaq.
• Mənfi tənqidə açıq olmaq.
Bu dövrün dərk edilməsi, psixologiya-fəlsəfə savadına olan marağımızla öyrəndiklərimiz, məhşurlaşan çox qiymətli qədim biliklərimizi həyatımıza uyğunlaşdırmağımız bəzən bizi bir ucdan o biri uclara atır. Buna görə də bu vacib xüsusiyyətlər haqqında bir neçə şey yazmaq istədim.”Yox” deyə bilmək, öz ehtiyaclarını qarşılamaq, səmimi münasibətlər qurmaq, hissləri ilə paralel hərəkətlər etməyə diqqət yetirmək, eyni zamanda bunu edərkən qarşı tərəfə diqqətli və sadəlövh davranmaq lazımdır. Populyar anlayışlar bəzən rəqiblərini darmadağın edə bilir. Biz “yox” deməyin əleyhdarı ola və “fədakarlıq” anlayışına qarşı ol bilərik.
Əslində hər anlayışa balanslı və çevik yanaşsaq, bəzən belə olur, bəzən də belə olur desək, heç nədən möhkəm yapışmasaq, “mən beləyəm” desək, daha sağlam əlaqələr qura biləcəyimizi düşünürəm. Söhbət “yalnız mənəm” demək deyil, hər şeydə olduğu kimi tarazlığı tapmaqdır.
Bəs vaz keçməli olduğunuz məqam nə vaxtdır? Fikrimcə, bunu etmək üçün əlinizdən gələni etdiyinizə əmin olduğunuz nöqtədədir. İnandığınız hər yolu sınadığınıza və istədiyinizə əmin olduğunuz şey naminə əlinizdən gələni etdiyinizə əminsinizsə, “buraxın?”
İnsanlar sosial varlıqlardır, lakin bəzən tək qalmaq sağlam münasibətlər qurmaq üçün vacib açardır.Ancaq tək qalmaq və hətta bundan həzz almaq üçün gücümüz varsa, həqiqətən istədiyimiz üçün biri ilə münasibət quracağıq.Ona görə yox ki, özümüzü ehtiyaclı və ya məcburi hiss edirik.zBu, bizə daha səmimi və ahəngdar münasibətlər qurmağa kömək edir. “Mən tək qalmaqdan qorxmuram” deyərkən biz də “əlaqədən qaçmamağımıza” əmin olmaq istəyirik.
Bəzən yorucu olsa da, öz səhvlərini qəbul etmək və tənqidə açıq olmaq bizi həyatda çox daha sürətli irəli aparan, əlaqələrimizi asanlaşdıran xüsusiyyətlərdir.Bəs bunun əksi nədir? “Bir tərəfə çəkilmək, məsələn, özünə mərhəmət göstərməmək, çox tənqidi olmaq, manipulyasiya etməyə çox açıq olmaq və özümüzü manipulyasiya etmək”
Doğru bildiyimiz və həqiqətən faydalı olan anlayışlardan belə möhkəm yapışmaq yox, balanslı olmaq, obyektiv və mərhəmətli mühakimə yürütmək, onları ağıl süzgəcindən keçirmək vacibdir.

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

“Ölü evdən qeydlər”

İyun 26, 2024 www.bitik.az Bir şərh yazın

“Ölü evdən qeydlər”

Dostoyevski izdihamlı bir yığıncaqda söylədiyi nitq və oxuduğu şeirə görə rus çarı tərəfindən həbsə məhkum edilmiş və Sibirə sürgün edilmişdir. O, həbsdə olduğu illəri “Ölü evdən qeydlər” kitabında toplayıb.Müəllif bildirir ki, burada yaşamazdan əvvəl o, xalqı tanıdığını zənn etmiş, amma həbsdə olduğu illərdə səhv etdiyini anlamışdır. Dostoyevski “qara insanlar” olaraq xarakterizə etdiyi bu qrupla qarşılaşdıqdan sonra insanları təhlil etməyə və onların daxili aləmlərinin dərinliklərinə getməyə başladı.
Sürgündə Dostoyevski həbsxanada itlə insan münasibətləri ilə bağlı müşahidə eksperimenti aparır. O, itin arxasınca gedərəj yanından keçən hər bir məhbusun onu təpiklədiyini müşahidə etdi. Maraqlısı o idi ki, it məhbuslardan qaçmayıb və ona bir məhbus yaxınlaşanda əyilib mövqe tuturdu.İtin yanından keçən hər məhbus iti təpikləyir və it buna heç bir reaksiya vermirdi.Bir gün Dostoyevski itə yaxınlaşıb başını sığallamağa başladı. İt bir müddət təəccüblə ona baxır, sonra cəld ondan uzaqlaşır və acı-acı hürür. Qarşısına gələn məhbusun təpiklədiyi it o gündən Dostoyevskini hara görsə, ondan qaçır və bir daha ona yaxınlaşmır.Dostoyevskidən qaçan itin təpik atanlardan qaçmaq əvəzinə başını sığallamağının təbii ki, psixoloji izahı var!

“Şəri həyat şərti kimi qəbul etmiş məxluqların sevgini, qardaşlığı, paylaşmağı gördükdə böyük təəccüb və çaşqınlıq hissi bu…Ruhu əsarətə düşmüş bu it sevgiyə acdır və bu insanlar üçün də keçərlidir… Bəzən pis davrandığın insanlar sənə pərəstiş edir, bəzən də yaxşı davrandığın insanlar sənə nifrət edir…”

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA