“Özünüzü tanımaq ilk addımdır. İkinci addım isə biliklərə əsaslanaraq hərəkət etməkdir.” Psixoloqlar qeyd edir: “Düşüncə tərzinizi dəyişin, onda həyatınız da dəyişəcək.” Həqiqətən də, fikirlərimiz hərəkətlərimizin, insanlara, cəmiyyətə və ilk növbədə özümüzə olan münasibətimizin əsasıdır. Fikirlərimiz bizi hərəkətə gətirən, məqsədimizə çatmağa yönəldən yeganə qüvvədir. Necə ki, bədənimiz beynin nəzarətindədirsə, hərəkətlərimiz də düşüncələrimizin təsiri ilə formalaşır. Hər bir insan xoşbəxt yaşamaq, arzu və məqsədlərinin reallaşmasını və həyatını öz istədiyi kimi qurmağı arzulayır. Aramızda çoxları heç bir maneəyə əhəmiyyət vermədən, hər cür çətinliyi dəf edərək nəzərdə tutduğu hədəfə çatır. Şəxsi təcrübəm və müşahidələrim əsasında deyə bilərəm ki, əgər zamanı, fikirlərimizi və özümüzü düzgün idarə edə bilməsək, heç vaxt istədiyimiz nəticələrə çata bilmərik.
Çox vaxt işlərimiz alınmadıqda və ya uğursuzluqla üzləşdikdə, günahı asanlıqla taleyin üstünə atmağa çalışırıq. Amma əslində, uğursuzluqlarımızın səbəbi təcrübəsizliyimiz, səhvlərimiz və səbirsizliyimizdir. Tale bizim uğursuzluqlarımıza səbəb deyil; əksinə, ali məqsədlərimizə daim dəstək olur. Ona görə də müsbət və düzgün düşünməyi öyrənmək hər birimiz üçün vacibdir. Xəyallar qurmağı sevirik, amma niyə daha konstruktiv düşüncəyə önəm vermirik? Bu yaxınlarda sahibkar, bloqer və psixoloq Darius Forounun “Düzgün düşünün” adlı kitabını oxudum. Bu əsər vasitəsilə özünü inkişaf etdirmək, zamanı səmərəli idarə etmək və düzgün düşünməklə bağlı həyati təcrübələrdən xəbərdar oldum. Kitabda həyatımızda kiçik səhvlərin necə böyük problemlərə yol açması və əksinə, kiçik, düzgün hərəkətlərin bizi çətin vəziyyətlərdən necə qurtara biləcəyi barədə həyat nümunələri ilə izah edilir. Əgər fikirlərinizi yaxşı idarə etmək, həyatınızın keyfiyyətini artırmaq və cəmiyyətdə öz yerinizi tapmaq istəyirsinizsə, bu kitab məhz sizin üçündür. Ralf Valdo Emerson belə deyib: “Bütün gün nə düşünürsünüzsə, ona çevrilirsiniz.” Bu fikir onu göstərir ki, özünüzü idarə etmədən, vaxtınızı düzgün bölmədən və düşüncələrinizi filtrləmədən arzu və məqsədlərinizi həyata keçirmək mümkün deyil. Unutmayın: düşüncələrimiz necədirsə, dünyamız da elə olacaq.
Cihangir NOMOZOV, “YAZARLAR” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Özbəkistan üzrə təmsilçisi.
Tora Süleyman 15 Şubat 1934’te Cizzah vilayetinin Bahmal ilçesinde dünyaya geldi. Özbekistan halk şairidir. Taşkent Devlet Üniversitesinden mezun olmuştur. Şairin “İsteyen Gönül”, “Siyah Saç”, “Ben Nereye Gidersem”, “Cihangaşta”, “Köylü Kardeşlerim”, “Bekleyiş”, “Sirderya Şarkıları”, “Yalvarış”, “Allah Korusun”, “Düğünün Sahibi”, “Sizi Hatırlıyorum”, “Benim Siyah Gözüm”, “Gülşan”, “Serfinaz”, “Büyük Kaya”, “Cihan Kitabı”, “Gül Bir Yana, Çimen Bir Yana”, “Düşman Kaçtı”, “Seyhan” ve “Ülkenin Dayanak Noktası” kitabları yayımlandı. 2005 yılında vefat etmiş.
KORUYACAK
Sahipkiran dedemizin heykelin karşısında yazılan şiir
Bir nal toynağı koruyacak, Toynak safkan atı koruyacak, Safkan at,Temur’u koruyacak, Temur,Turanı koruyacak. Turan, Kur’an-ı koruyacak, Kur’an, imanı koruyacak. İman, insanı koruyacak, İnsan alemi koruyacak, Alemi ise Allah koruyacak.
SALLAR
(Kımızcı keşler şarkısı)
Rüzgar, rüzgarı sallar. Rüzgar, bulutu sallar. Bulut, yağmuru sallar. Yağmur, toprağı sallar. Toprak, çimeni sallar. Çimen, kısrağı sallar. Kısrak, kımızı sallar. Kımız, delikanlıyı sallar. Delikanlı, güzel kızı sallar. Güzel kız, beşiği sallar. Beşik, bebeği sallar. Bebek ise dünyayı sallar.
GÜL BİR YANA, ÇİMEN BİR YANA
Çimen içinde bir gül, gül bir yana, çimen bir yana, Serfu boy pos mudur bu, saç bir yana, suman bir yana, Seher, sabaha sadık misk bir yana, müjgan bir yana, Gece perdeyi çekse eğer ay bir yana, gökyüzü bir yana,
Büyüdüğün bahçeye alkış, seni yetiştiren bahçıvanına, Tehlikeden kurtaran şemsiyesine alana, Bülbül konar, kargalar konamaz bostanına, Güzelliğinin övgüsü bir yana, dünya varlığı bir yana.
Hekim her yerde var, dert bir yana, derman bir yana, Yârin cefakar olsa, ev bir yana, zindan bir yana, İki can bir olmasa, mum bir yana, şamdan bir yana, Yolları ayrı olsa tuğ bir yana, kalkan bir yana.
Bu alemde Ay tenha, mübarek Güneş tenha, Boylu kızlar içinde bir şu eğme kaş tenha, Onun gibi hiç kimse bana olmasa sırdaş tenha, Köroğlu Sultan bir yana, Tora Süleyman bir yana.
GONCA
Sır kıyısında bir gonca Ay batınca açılacak. Açılışını beklerim, Ta ki ömür bitene kadar.
Kapı önü, bahçe sokağı Bahçe sokağı dönene kadar. Sözleşelim yar ile Ay batıp, şafağa kadar.
O dağda bir papağan, Bu dağda bir papağan. Birbirine ulaşamaz Beklermiş sabırsızlıkla.
Dağların karla kaplı, Karın altında baharı. Yeni çıkan ay misali Olsun herkesin yâri.
Bu dağlar yüksek dağlar, Etrafı güzel bağlar. Yârin olsa yanında, Neylesin gönülde sızı.
Ar olsun, ar olsun, Her dilde bahar olsun. Yâr kıymetini bilmeyenler Her köşede perişan olsun.
Bir köşede bir yıldız, Daima gezer yalnız. Göz diktim yollarına, Bakıp durdum gece gündüz.
Dağlar başı dumandır, Dağılması ummandır. Haber almazsan benden Halim çok yamandır.
Cahangir Furqət oğlu Namazov 1997-ci ildə Nəmənqan vilayətinin Pap rayonunda anadan olub. Cihangir NOMOZOV, “Butov Azərbaycan” qəzetinin və “Yazarlar” jurnalının Özbəkistan üzrə müxbiri. “Juntos por lasLetras” Argentina beynəlxalq yazıçılarının Özbəkistan üzrə fəal üzvü və işçi qrupunun koordinatorudur. Turkiyə dövləti “SİİR SARNİCİ” elektron jurnalının Özbəkistan üzrə nemayəndəsidir. Qırğızıstan Respublikasında təşkil edilən “Dünya talantları” beynəlxalq birliyinin üzvü, “Abay” medalının, “Beynəlxalq Əmir Teymur Xeyriyyə Cəmiyyəti Fondunun “Unutmaz məni, bağım”, Usman Nasir, “Berdak Karagbay oğlu” xatirə nişanları”nın sahibidir. Türkiyənin “Güzel Alanya” mükafatı laureatı.Qırğızıstan Respublikası “Qırğız şair və yazıçıları” ictimai fondunun üzvüdür. Gənc yazarların ənənəvi seminarlarının iştirakçısıdır. Şeirləri “Müjdə”, “Flaşmob” toplularına daxil edilib. Yaradıcılıq nümunələri Kazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Keniya Azərbaycan, Türkiyə, Danqladeş, Nepal, Əlcəzair, Vyetnam, Serbiya, Hindistan, Rusiya, Makedoniya, Belçika, İtaliya, Çin, İspaniya, Albaniya, Koreya, Almaniya, Avstraliya, Amerika dövlətlərinin qəzet –jurnallarnda, həm də Ədəbi internet saytlarında dərc olunub. 2021-ci ildə “İçimdə üsyanlar adlı şeir kitabı nəşr edilib. Həmmüəllifliktə “Müqəddəs yer” tarixi kitabı , “Günəşin nəfəsi” poetik kitabı Türkiyənin Beygenç nəşriyyatında, “Pain” adlı şeir və məqalələr kitabı Amerikanın “Amazon” saytında nəşr edilib. Özbəkistan Jurnalistika və Kütləvi Kommunikasiyalar Universitetinin tələbəsi.
RAHATLIQ
Xəyallarımın ağuşunda, Bilmirəm hansı mənzilə axdım. Ömür boyu buşlamış qəlbdə. Od qaladım, ocaq çatdım.
Bu dünyaya gələndən bəri, Nə üçün yaşamağımın özü? Ya ötəri, boş həvəsdir deyib: Söndümü bəxtimin ulduzu?!
Həyat bu qədər amansız olsa, Yalan səhnələrin yerində. Çıxıb rahatlıqlara gedəcəyəm, Arzularımın çiyinlərində
Bağımdan ümidlər zınqırov asar, Əzablar yarpaqtək tökülər bir-bir. O kimdir, getdiyim yolları qazar, Hələ tale özü mənə can verir…
Gözlərimdə sonməz inam uçuşu, Önümdə pərvanə şadlığın eylər. Uğur ayğırlarım elə qaçırlar, Yəqin yaxın gəlməz mənə sitəmlər.
Əsla alışmadım mən belə şeyə, Mənimçün ötən an, özü əsrə tən. And-aman eləyib baxıram göyə, -“Bəndəm, möcüzəni özün yarat sən!..”
Anladım dünyanı anladığımca, Necə yaşamağı az-çox öyrəndim. Kimlərsə diliylə hərəkət etdi, Mən isə hər yerə qəlbimlə getdim.
Köhnə təşvişlərə sarmaşıb qaldım, Yenə iztirabdan çıxmadı başım. Boşa ağlamaram deyirdim, sonda, Yağış olub axır gözümdən yaşım.
Bu gün gözlərimdə qayğılar şəkli, Köhnə kitab kimi, toz basıb könlüm. Yersiz xəzan oldu ümid güllərim, Dəli küləklərtək dağılmış ömrüm.
Mən oyaq qalıram yuxularımda, Dualar edirəm xoş yatışımda. Harada itirib qoydum özümü, Xuşumda deyiləm, hətta huşumda.
Göydəki ulduzlar – qayğı-həsrətim, Zil qara gecədir, ən sadiq dostum. Özümün özümə gəlir nifrətim, Məgər sevilmədin, sevmədin, köksüm?
Məni xatirata çəkir xəyallar, Əlimdə qırışmış bir topa şəkil. Təkrar yenə mənə dönüb gələydin, Cansız şəkillərdə sən bəxt idin, bil.
Sinəmdə ilahi dərdlər gül açdı, O böyük məhəbbət, eşq dönür nəzmə. Qəlblərdə əbədi, daim səslənir, Mənim ürəyimdən doğulan nəğmə.
Ruhum, məğlub olma rütubətlərə, Həmişə hazır ol, güləşə, cəngə. Qəlbdə dünya-dünya arzular ilə, Nurlu sübh önünə çıxdım yenicə.
Ürəyim, təmiz ol, ağ kağı kimi, Arzular başşqadır, məqsədlər türfə. Bunda rahatlığa yer yoxdur, əsla, Sənin adın bəxtdir, yeni səhifə.
ŞEİRİM…
Hər gündə mən sənə şeir yazaram, Lakin verəmmirəm sənə birini. Hər gün sənə bağdan güllər üzürəm, Lakin verəmmiəm sənə birini. Qəlbin təndirindən üzüb verərəm, Bizim sevgimizin isti fətrini.
Sizə gül verərəm, yoxdur sovqatım, Verə bilməyirəm ləl, tac- taxt, fəqət. Səninçün yaşatdım, al bu eşqimi, Al, sənə ürəkdə hədsiz məhəbbət.
Al mənim canımı, can gərək olsa, Verim sənə qəlbən ürək sirrimi. Canımı, ömrümü vrtsəm də sənə, Əfsus verəmmirəm bir şeirimi.
Keçən günlərimin hamısı röya, Zaman geri dönməz, yersiz əlaclar. Gəncliyin darıxan çölləri kimi, Gülaçma dövrünü bilir ağaclar.
Lakin xatirədə yaşayar keçmiş, Ürəkdən silinməz illərin izi. Sönsə də göylərin ayı, ulduzu Əsla unudulmaz var olmaq sözü!
BAHARIM
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Qışda qəlbim mürgülədi, donub keçdim. Kim dinləyər, nədir qəlbdə ahu-zarım, Dərdlərimi kağızlara deyib keçdim.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Sənsiz ömrüm gül açmadı, xəzan oldu. Unudulub aydan aydın arzularım, İstəyini tapa bilmək güman oldu.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Ürəkdəki ümidlərim sönüb bitdi. Sən olmasan mənə ilham biganədir, Qələmimi qara rəngi dönüb getdi.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Darıxıram, qəlbə hisslər salaraq gəl, Bu canımdan keçdi mənim əzablarım, Bir də mənə şadlıqları alaraq gəl.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Gəl, indi gəl, könülə yol başla indi. Məni əsla tərk eləmə ömür boyu, Gəlib mənim ürəyimdə yaşa indi.
Sanobar Mehmon Özbekistan Yazarlar Birliği Üyesi. “Yeşil Dualar”, “Kalbin yaprakları”, “Aşk geliyor”, adlı şiir kitablarının yazarı. Özbekistan Devlet Dünya Dilleri Üniversitesi’nden mezun oldu. 2003 yılında Özbekistan Yazarlar Birliği’nin düzenlediği Yüksek Edebiyat Kursu’ndan mezun oldu. 2016 yılında,” XXI Ceuntry World literature”, 2022 yılında Uluslararası “Flashmob” antolojisindeşiirleri yayınladı. Sanobar Mehmon’ u yine genç Özbek şair Cihangir Nomozov’ un çevirisiyle 2 şiiriyle selamlayalım ve bu uzun yolculukta başarılar dileyelim
BUYUK DERS
Anla, bir gün senden ayrılıyorum Kendimden giden gibi zincirsiz ruhsuz. İKİMİZİN Hüzünlü HAYATIMIZDAN
Bir keder kalacak hiç söylenmemiş Anlayın hayatın böyle yaratıldığını Adam sıkılıyor bir gün bir adamdan. Sadece bana derin bakışınızden BIR ÖZLEM KALIYOR AÇIKLANMAYAN.
Hayatın anlamın aranmak belli Ararsın, bulursun yeni-yeniden Hayatın biter zaman geçtıkçe, BİR DERS KALACAKTIR KONUŞULMAMIŞ .
Onu kendinle alip gidiyorsun Hatırlamak için mezarındayım. Aslında bu dünyaya gelmişliğimiz ANLATILMAYAN BU DERS IÇINDİ…
MÜMKÜN MÜ? Gece – gündüz ile veda etmeden, Gökyüzü yıldıza veda etmeden, Ağaç köküyle veda etmeden? Sana nasıl veda edeceğim söyle?
Yerlere döküldü bakire hisler, Şimdi kalbimde hem hasret, ahlar. Boğazımda ah gibi çığlıklar sözler, Sana nasıl veda edeceğim söyle ???
Yağmur bulut ile veda etmeden, Seda- sukut ile veda etmeden, Arzu ümit ile veda etmeden Sana nasıl veda edeceğim söyle?
Serçeden korkmadan saçılmış tarı, Bir gün filizlenır başagı ıle. Ben de şiir yazarım güzel ve zarif, Dıvane kalbımin ürpertısıyle…
Bir gün filizlenır gül gıbı nefıs, Aşık gönüllerın topraklarından, Maalesef, ona dek yaşamak gerek, Siir ısteyıp semanın ta doruklarından.
Umutla sevdım ben her kelımemı, Bir gün toprak olursam sema olur o. Kendısı kapatacak açık gözümu, Sevenler gönlünde destan olur o.
Aynı Hafız gibi çok sarhoş olup, Ruhlar âlemınde ezanlar okur, Uçup gıder kuş gıbı kalptekı hayret , Ona sığmadan telaş eder kafestekı can.
Cahangir Furqət oğlu Namazov 1997-ci ildə Nəmənqan vilayətinin Pap rayonunda anadan olub. Cihangir NOMOZOV, “Bütöv Azərbaycan”ın Özbəkistan təmsilçisi. “Juntos por lasLetras” Argentina beynəlxalq yazıçılarının Özbəkistan üzrə fəal üzvü və işçi qrupunun koordinatorudur. Turkiyə dövləti “SİİR SARNİCİ” elektron jurnalının Özbəkistan üzrə nemayəndəsidir. Qırğızıstan Respublikasında təşkil edilən “Dünya talantları” beynəlxalq birliyinin üzvü, “Abay” medalının, “Beynəlxalq Əmir Teymur Xeyriyyə Cəmiyyəti Fondunun “Unutmaz məni, bağım”, Usman Nasir, “Berdak Karagbay oğlu” xatirə nişanları”nın sahibidir. Türkiyənin “Güzel Alanya” mükafatı laureatı.Qırğızıstan Respublikası “Qırğız şair və yazıçıları” ictimai fondunun üzvüdür. Gənc yazarların ənənəvi seminarlarının iştirakçısıdır. Şeirləri “Müjdə”, “Flaşmob” toplularına daxil edilib. Yaradıcılıq nümunələri Kazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Keniya Azərbaycan, Türkiyə, Danqladeş, Nepal, Əlcəzair, Vyetnam, Serbiya, Hindistan, Rusiya, Makedoniya, Belçika, İtaliya, Çin, İspaniya, Albaniya, Koreya, Almaniya, Avstraliya, Amerika dövlətlərinin qəzet –jurnallarnda, həm də Ədəbi internet saytlarında dərc olunub. 2021-ci ildə “İçimdə üsyanlar adlı şeir kitabı nəşr edilib. Həmmüəllifliktə “Müqəddəs yer” tarixi kitabı , “Günəşin nəfəsi” poetik kitabı Türkiyənin Beygenç nəşriyyatında, “Pain” adlı şeir və məqalələr kitabı Amerikanın “Amazon” saytında nəşr edilib. Özbəkistan Jurnalistika və Kütləvi Kommunikasiyalar Universitetinin tələbəsi.
ŞEİRİM…
Hər gündə mən sənə şeir yazaram, Lakin verəmmirəm sənə birini. Hər gün sənə bağdan güllər üzürəm, Lakin verəmmiəm sənə birini. Qəlbin təndirindən üzüb verərəm, Bizim sevgimizin isti fətrini.
Sizə gül verərəm, yoxdur sovqatım, Verə bilməyirəm ləl, tac- taxt, fəqət. Səninçün yaşatdım, al bu eşqimi, Al, sənə ürəkdə hədsiz məhəbbət.
Al mənim canımı, can gərək olsa, Verim sənə qəlbən ürək sirrimi. Canımı, ömrümü vrtsəm də sənə, Əfsus verəmmirəm bir şeirimi.
Keçən günlərimin hamısı röya, Zaman geri dönməz, yersiz əlaclar. Gəncliyin darıxan çölləri kimi, Gülaçma dövrünü bilir ağaclar.
Lakin xatirədə yaşayar keçmiş, Ürəkdən silinməz illərin izi. Sönsə də göylərin ayı, ulduzu Əsla unudulmaz var olmaq sözü!
BAHARIM
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Qışda qəlbim mürgülədi, donub keçdim. Kim dinləyər, nədir qəlbdə ahu-zarım, Dərdlərimi kağızlara deyib keçdim.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Sənsiz ömrüm gül açmadı, xəzan oldu. Unudulub aydan aydın arzularım, İstəyini tapa bilmək güman oldu.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Ürəkdəki ümidlərim sönüb bitdi. Sən olmasan mənə ilham biganədir, Qələmimi qara rəngi dönüb getdi.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Darıxıram, qəlbə hisslər salaraq gəl, Bu canımdan keçdi mənim əzablarım, Bir də mənə şadlıqları alaraq gəl.
Ey baharım, sən hardasan, ey baharım, Gəl, indi gəl, könülə yol başla indi. Məni əsla tərk eləmə ömür boyu, Gəlib mənim ürəyimdə yaşa indi.
-Evet evladım buradayım. Barış? Büyükanne atkısını düzeltip ayağa kalkmaya başladı.
-Yatağa büyükanne. İyi haberlerim var… Şirmonay (o da utangaç kadar güzel bir kızdır) büyükannesine sarıldı ve onu yanağından öptü.
-Çalışmaya başladım…
-Bu iyi bir çocuk, kutlayalım kızım.
-Evet büyükanne… -Annen baban işten eve gelene kadar çorban pişsin kızım… Şirmanoy’un sevinci sınırsızdı. Elib koştu, çorba kaynattı, avluya su serpti. Bir masa yapar.Kızındaki değişimi ilk fark eden annesi oldu: “Bugün ne tatil kızım!”. “Şirmonay’ın ağzı kapanmadan önce büyükanne şöyle dedi: “Tebrikler, çalışmaya başladı. O şimdi öğrenci mi? -Gerçekten mi? – Annem kızıma sarıldı. Yüz gözlerini ovuşturur. Yüzünü öptü. – Teşekkür ederim kızım. Bana güvendiğin için. Ne kadar ders çalışacağım dersen ders çalışırım kızım. Ayrıca yurt dışına gidip eğitim almanıza da katılıyorum. Arkadaşımın kızı Amerika’da okuyor. Rosa’yı istiyorum.
-Evet canım. Tabii ki iyi okudum. Öğrenim sırasında yurtdışına göndermek mümkündür. Sadece İngilizce kursuna gitmem gerekiyor. Dili iyi bilmek gerekiyor. Merak etmeyin elimden geleni yapacağım. Ama ah oğlum…
-Sen ne diyorsun…
-Her şeyden önce sözleşmeliyim… -Yani ne dersin… Sözleşme olmasına rağmen girdiğin için teşekkür ederim kızım. Baban olarak ben bunu ödeyeceğim… -Teşekkür ederim canım beni anladığın için… Büyükanne, “Beni bir kenara çağırma” dedi. – Kalemimden vereceğim…
-Teşekkür ederim büyükanne. Mutluluğumu koru, Tanrım.Bu gün Soliev ailesinde bir tatil vardı. O zamandan bu yana üç yıl geçti. Öğrenimini bitirmesi söylenmesine rağmen talipler durmadı. Şirmonay okuyacağını söylüyor. Büyükanne, gözlerimde mutluluk görürsem diyor. Kısaca mezun olduktan sonra eğitim alıp çalışacağımızı söyleyen bir yer de vardı. Hem kız kardeşi hem de babası aynı fikirde görünüyordu. İki avlu, sıra sıra arabalar, dönümlerce arazi olan yerde kızının ihtiyacı kalmayacak. Ayrıca damadı da üniversiteden mezun olmuş ve şu anda tarlada babasına bakıyor. Neyse anlayan ve okuyan bir genç! Şirmonai’nin yurt dışında eğitim görme hayali bir hayal olarak mı kalacak? Geçtiğimiz günlerde İngilizce dil sınavını geçti ve sertifika aldı… Şimdi ne olacak? Şirmonay genç bir adamla tanıştığında ona hayalini anlattı: “Okumak istedim.” Damat Şavkatjon önce sessiz kaldı, sonra şöyle dedi: “Bana kalsa sen okuyacaksın ama ben olmazsam babamın başı dertte. Sonuçta bir tarlamız varsa ev işi anneme yük oluyor. Kazanan kişinin sırtına biniyor. Geçimini sağlayan bir kişinin yurt dışında eğitim görmesi zor olacaktır” dedi.Erkek tanrılar ortaya çıktı. Babası “Kızım hayır deme, hoşuma gitti” dedi. – Kuda çok iyi bir insan. Mezun oluyorsun, hepsi bu.
-Ama kadın biraz daha dardır… Annesi de katıldı sohbete. “Arada sırada ne yapılması gerektiğini düşünüyor.” -Erkek bir tanrıyla konuşuyorum, fazla harcamaya gerek yok. Babasının dediğini yapmış ama düğünden sonra Şirmonay onun kafasına dövmeye kalkacak… Körlerin çocuğu, ekmek değil, dar, doyumsuz, Şirmonay’ın kerpiçleri bitmiş. Ev işlerini yapacak vakti yoktu ve saçları kurumuştu. Bir yandan ders çalışmak, bir yandan gelinliğin görevleri… Ve hamilelik…. Geceleri tüm vücudu ağrıyordu, kendini hasta hissediyordu ve evinde kendini son derece yalnız hissediyordu. Bütün gün tarladaki işi sıkıcıydı ve Şavkatjon eve döndüğünde hareketsiz yatıyordu ve Şirmonay’a nasıl olduğunu sorma şansı bile bulamıyordu. Bazen Şirmanoy: Paran varsa neden bir işçi tutmuyorsun? “Kendin acı çekeceksin” dese Şavkatjon şöyle diyordu: “Parayı harcarsan ne kadar zengin olacağız.”Kısacası Şirmonai’nin çalışması öldü. Son kursun sözleşme ücreti ödenmemiştir. Bunun üzerine gözleri parladı. Bunları bilen babanın sinirleri gergindi. Eşinin rızasıyla sözleşme parasını ödedi ve bir yıl tatile çıktı.”Baba, biz bir hata yaptık” diyor annem.
-Acelemiz var, siz de şartların mükemmel olduğunu, kızımın zorlanmadan yaşayacağını söylediniz.
-Peki ya sen, vaftiz babasının iyi bir insan olduğunu söylemiştin. Büyükanne de onları izleyip dinledikten sonra sohbete katıldı: -Durdur şunu. Alnında bunun olması iyi bir şey. Öğrenimini bitirmek zorundaydı.Şirmonay’ın şikâyetlerini dinlemedin, buranın iyi bir yer olduğu konusunda ısrar ettin.Artık geç oldu. Bu yağ Allah’tandır. Kocası Şirmonoy’un bebeğine güvenmiyordu. Chillasi dışarı çıkıp bebek doğduktan sonra Tanrı, Şirmonai’yi evine götürdü. Arabaya binerken, “Tarlada iş var, en azından yemeğe bakmadan edemiyorsunuz” diyor. Şirmanoy ineği aceleyle çalıştırıyor. Bazen hamur sertleşip ekmeği kapatır. Sipur’da var. Kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği hazırlanıyor. Çamaşır. Bebek… Bir hafta içinde kilo verdi. Tinka madori kurudu. Sütü azalıyor, bebeği doyamıyor ve sürekli ağlıyordu.Kayınvalidesi öfkeyle, çocuğun çenesinin kırıldığını söylüyor. -Uyku tulumunuzu taşımaya devam ederseniz, taşımaya alışacaktır. Atana taş isabet etmez derler. Midesine doyamamış gibi görünen Şirmonay suçluymuş gibi yere bakıyor.
-Evet, ortalığı dağıtırsan ölmezsin, yoksa kilitleyeyim mi? Söyledikleri doğru, şaka. Bir tarafta preslenmiş yonca, diğer tarafta mısır koçanları, diğer tarafta fasulye demetleri… Ayırıp temizlemek gerekiyor.Gece yarısına kadar mısır koçanlarını ayırdılar. Görünüşe göre çocuğun midesi açık ve göğsü iniyor.
-Anne, bebeğimi em… Kayınvalidesi kalkıyordu:
-Çalışmayı bırakmayın, hareket etmeden uyuyor. Uyanırsa onu arayacağım” dedi. Burayı temizlemek lazım, yarın yine düşecek. Başaramayacağız.
-Anne. Evdekileri çağırdığım anda bakarlardı. Başaramayacağız.
-Biraz daha az uyursan herkes işine gidebilir kızım. Olmak. Çabuk ol. Şirmanoi yorulmuştu, göğsü yeniden inip kalkıyordu. Godagi ağladı. Kayınvalidesinin sesi içeriden geldi:
-Durma. Emziği taktım… Horoz öttüğünde Şirmonai’nin gözleri büyüdü. Başını mısır sapı yığınlarına yaslarken görme yetisini kaybetti. Kocası hareketsiz yatıyor.Birden oğlunu hatırladı. Hızla içeri girdi. Çocuk hareketsiz yatıyor, biraz uzakta kaynanası uyuyor. Çocuğunu kucağına aldı. Uyanmadı. Buz gibi beyaz yüzüne dokundu… Korktu… “Çocuğum, çocuğum…”
-Ya uyursan, dedi. “Doktora götürmen lazım.” Şirmonay’ın başı zonkluyordu, vücudu yorgundu ve çocuğunu sımsıkı tutarak sokağa koştu.Bir an durdu. Emzirmek istiyordu. “Evladım, kalma.” Sıkışmış bir tomurcuk gibi dudakları kıpırdamıyordu. Uzun kirpikleri bile kırpmıyordu. Kalbinin sesini dinledi. Sessizlik.Bitti.
-Yapamam… Hayır, hayır… Buna nasıl dayanabilir?”Çocuğum aç gözlerini, bağır ve ağla, umursamaz anneni affediyorum evladım”.Şirmonay, kucağında bir çocukla, umutla aceleyle öne çıkıyor… Şafak yaklaşıyordu…
Halim baba bugün nedense üzgün. Bu yüzden yaşlı bayan “kahvaltı yap” demesina rağmen yola çıktı. Çoban kolunu beline dolayarak yürürken, uzaklara uzanan mavi bahçenin tazeliğiyle rahatlıyor, bazen de hüzünlü düşüncelere dalıyordu. Baba bahçeye değil doğru giden yol boyunca yürüdü. Yukarılara tırmandıkça bacakları yoruluyor, isteğine uymuyordu ama yüreğinin bir yerinde sönmemiş gençlik coşkusu onu yürümeye zorluyordu. Sonunda yukarı çıktı. Şiddetli rüzgarın etkisiyle derin-derin bir nefes aldı. Kemerini çıkarıp terli yüzünü ve gözlerini sildi. Aşağı baktı: “Hayat ne kadar güzel!” O anda büyük bir taşın altında görünen bir çift laleyi gördü. Ayağa kalktı ve uzun süre almaktan çekindi. Sonra bir şey hatırlamış gibi bir bıçak çıkardı ve kesti. Bir anda yaşlı bayanin güzel sesi duyuldu: “Çayını içemez misin Kadir?” Aslında gidip kahvaltı etse iyi olurdu… Bu duşunçeyle çiçeği alıp kucağına koyar ve eve gittı… Yaşlı adam eşiği geçerken “Risol, hey, Risol” dedi.yaşlı olan bayan yaşlı adamı görünce masayı kurmaya başladı.
-Hey, önce bana bakmaya ne dersin? yaşlı bayan onü bekleyen yaşlı adamın önüne yürüdü.
-Risol, bak sana ne getirdim. Yaşlı bayan, yaşlı bir adamın elindegı laleye baktı ve atkısının ucuyla yüzünü kapatıp güldü.
-Yaşlandıkça romantic oluyorsun…
-Evet, kendimi on sekiz yaşında gibi hissediyorum. Yaa … Ne de olsa bugün tatıl… Hatırlıyor musun, savaş başladığında, biz çocuklar hiçbir şey bilmiyorduk, dağa tırmanmıştık… o anda benımkı değıl,Adılın lalesını almıştın.
“Onu rahat bırak.” Tablo ağaçsız gıttı… Yaşlı bayan bir anda gözleri yaşlarla doldu. “Üzgün müsün?” O zaman neden lalelerimi almadın? Gerçeği söyle. Adil’e gönulmu köydun?-Kadir (yaşlı bayan kocasına en küçük oğlunun adıyla hitap ediyordu). İlginç şeyler söylüyorsun. Eğer gönlum olmasa senınle evlenmazdım. O anda sizi kızdırmak için bılerek yapmışım… O zaman “Neden mektubuma cevap vermedin?”
-Bir kadının sevgisinin gizlenmesi daha iyidir.
-O kadar sene yaşadık, çocuk, torunlu olduk. Senden kötü bir şey görmedim. Ama söyle bana, beni sevdin mi? “Ah, aşk olsun sana, çocuklar duysa ne derler, aşk olsun sana, beyaz sakallı.” Bu artık bize uygun değil.
-Gerçeği söyle… Yaşlı bayan yere baktı…
“Senin öldüğünü söyleyen kara bir mektup aldığımda bile umudumu kesmedim… Yaşlı adam, saçları hafifçe çökmüş, beyaz saçları olan yaşlı bayana minnettar baktı. Yaşlı bayan, “kocasından neyın var Kadir?” diye sordu.
-Kendım…
Yaşlı adam, yaşlandıkça küçük bir çocuk gibi kaprıslı olur, demek ister ama söyleyemezmiş gibi sokağa çıkdı. Yaşlı bayan uzun süre lalelere baktı, kokladı, sonra vazoya koydu. O sırada oğlu Kadirjon düşüncelerini böldü:
-Laleler! Hey, onu kim getirdi?
-Baban. Dağa tırmandılar… Kadirjon laleleri alıp dışarı fırladı:
-Babama teşekkür ederim. Yakında döneceğim. Yaşlı kadın, gençliğinin anılarında kaybolmuş, sevinç ve acı dolu bir halde kapıya doğru gitti. Oğul komşu kıza bir şeyler demek ister, kızın elinde ise o laleler vardı…
