Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” əsəri haqqında
(ikinci yazı)
Təsviri sənət insanın daxili aləminin ən saf və birbaşa ifadə vasitələrindən biridir. Xüsusilə uşaq və yeniyetmə rəssamların əsərlərində bu saflıq daha aydın hiss olunur. Gənc rəssam Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” adlı əsəri də məhz belə səmimi, təbii və duyğularla zəngin yaradıcılıq nümunəsidir. Bu tablo yalnız bir təbiət təsviri deyil, həm də ümidin, yenilənmənin və saf duyğuların bədii ifadəsidir.
Əsərə ilk baxışda diqqəti cəlb edən əsas məqam onun rəng palitrasıdır. Rəssam yaz fəslinin xarakterik çalarlarını – yaşılın müxtəlif tonlarını, göyün sakit mavilərini və çiçəklərin parlaq rənglərini ustalıqla bir araya gətirmişdir. Yaz fəsli təbiətin oyanışı, həyatın yenidən başlanğıcı kimi qəbul olunur və bu xüsusiyyətlər əsərdə açıq şəkildə hiss olunur. Təbiətdə baş verən bu dəyişikliklər insan psixologiyasına da müsbət təsir göstərir, ona enerji və ruh yüksəkliyi bəxş edir . Türkanın əsəri də məhz bu müsbət enerjini tamaşaçıya ötürməyi bacarır.
Kompozisiyanın mərkəzində geniş çəmənlik təsviri yer alır. Bu çəmənlikdə müxtəlif rəngli güllər – qırmızı, mavi, sarı tonlarda təsvir olunmuş çiçəklər həyatın rəngarəngliyini simvolizə edir. Güllərin müxtəlif ölçülərdə verilməsi isə perspektiv hissini gücləndirir və əsərə dinamika qatır. Bu çiçəklər yalnız təbiətin elementi deyil, həm də sevincin, ümidin və gələcəyə inamın rəmzidir.
Əsərin sol hissəsində yerləşən ağac və onun altında təsvir olunmuş kiçik fiqur xüsusi diqqət çəkir. Bu fiqur sanki təbiətlə dialoq halındadır – ya dua edir, ya da sadəcə yazın gəlişini hiss edərək ona heyran qalır. Bu detal əsərə fəlsəfi məna qatır: insan və təbiət vəhdəti, insanın təbiət qarşısında kiçik, lakin duyğusal varlıq olması ideyası ön plana çıxır.
Rəsmin aşağı hissəsində verilmiş kiçik su hövzəsi isə həyatın davamlılığını, təbiətin dövranını simvolizə edir. Suyun içindəki detallar – balıqları xatırladan formalar, su bitkiləri – kompozisiyanı zənginləşdirir və onu daha canlı edir. Bu elementlər uşağa xas müşahidə qabiliyyətinin və təxəyyülün gücünü göstərir.
Göy üzündə çəkilmiş ay fiquru isə əsərə xüsusi poetik çalar verir. Adətən yaz mövzulu rəsmlərdə günəş dominant olur, lakin burada ayın seçilməsi rəssamın fərqli baxışını nümayiş etdirir. Bu, həm də gecə ilə gündüzün, sakitliklə oyanışın vəhdətini ifadə edə bilər.
Türkan Hüseynlinin bu əsərində diqqət çəkən ən mühüm cəhətlərdən biri onun səmimiyyətidir. Burada akademik qaydalardan daha çox duyğu, təmiz baxış və uşağa xas fantaziya ön plandadır. Bu isə əsəri daha təsirli və yadda qalan edir. Belə işlər göstərir ki, gənc rəssamın yaradıcılıq potensialı kifayət qədər yüksəkdir və düzgün istiqamətləndirildikdə gələcəkdə daha yetkin və dərin əsərlər ortaya qoya bilər.
Publisistik baxımdan yanaşdıqda, “Yazın gəlişi” əsəri təkcə bir rəsm deyil, həm də bir mesajdır. Bu mesaj insanları təbiətə daha həssas yanaşmağa, onun gözəlliklərini görməyə və qiymətləndirməyə çağırır. Eyni zamanda, bu əsər uşaqların yaradıcılıq imkanlarının dəstəklənməsinin nə qədər vacib olduğunu bir daha göstərir.
Nəticə etibarilə, Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” əsəri həm estetik, həm də mənəvi baxımdan dəyərli bir yaradıcılıq nümunəsidir. Bu tablo baharın təravətini, uşaqlıq saflığını və insanın təbiətlə harmoniyasını özündə birləşdirərək tamaşaçıya sadə, lakin dərin bir duyğu yaşadır.
RƏNGLƏRİN DİLƏ GƏLDİYİ UŞAQLIQ DÜNYASI
Rəsm əsərlərinin analizi üzrə baş məsləhətçi:
Müəllif: Zaur USTAC
