Etiket arxivi: PSİXOLOGİYA

www.USTAC.az

Türkan Hüseynlinin “Sarı ördək fiquru”

Bir şərh yazın

Türkan Hüseynlinin “Sarı ördək fiquru”
(üçüncü yazı)
Müasir dövrdə incəsənətin ən saf, ən təbii və ən təsirli qatlarından biri məhz uşaq yaradıcılığıdır. Bu baxımdan gənc rəssam Türkan Hüseynlinin təqdim olunan əsəri sadəliyi ilə diqqət çəksə də, mahiyyət etibarilə dərin emosional və estetik yük daşıyan bir sənət nümunəsidir. Bu rəsmdə ilk baxışdan sarı rəngli balaca bir ördək təsviri görünsə də, əslində burada uşaq dünyasının təmizliyi, həyatın ilkin duyğuları və rənglərin psixoloji dili öz əksini tapır.
Əsərin mərkəzində yerləşən sarı ördək fiquru kompozisiyanın əsas ideya daşıyıcısıdır. Sarı rəng təsadüfi seçilməmişdir. Rənglərin psixologiyasında sarı günəşin, istiliyin, sevincin və həyat enerjisinin rəmzi hesab olunur. Türkanın bu seçimi onun daxili dünyasında hökm sürən nikbinliyi və saf duyğuları əks etdirir. Ördəyin sadələşdirilmiş forması isə uşaq təfəkkürünün birbaşa, filtrsiz və səmimi baxışını nümayiş etdirir. Burada akademik realizmdən çox, hisslərin və təsəvvürün ön planda olması diqqəti cəlb edir.
Fonun açıq mavi çalarlarla işlənməsi əsərin ümumi ovqatını tamamlayır. Mavi rəng sakitliyin, sonsuzluğun və xəyalın simvoludur. Bu fon üzərində sarı ördəyin daha da qabarıq görünməsi rəssamın instinktiv kompozisiya duyumuna malik olduğunu göstərir. Aşağı hissədəki yaşıl tonlar isə təbiətin, həyatın davamlılığının və yenilənmənin rəmzi kimi çıxış edir. Beləliklə, üç əsas rəng – sarı, mavi və yaşıl – əsərdə harmonik bir üçlük yaradaraq vizual balans qurur.
Rəsmdə diqqət çəkən digər mühüm cəhət formaların sadəliyidir. Ördəyin konturları sərt deyil, yumşaq keçidlərlə verilib. Bu isə əsərə dinamik yox, daha çox sakit və müşahidə xarakterli bir aura bəxş edir. Göz detalının xüsusi vurğulanması isə fiqura müəyyən canlılıq qatır. Bu kiçik detal vasitəsilə rəssam obrazı “canlandırmağa” nail olur.
Publisistik baxımdan bu əsər yalnız bir uşaq rəsmi kimi deyil, həm də gələcək potensialın göstəricisi kimi qiymətləndirilməlidir. İncəsənət tarixində bir çox böyük rəssamların yaradıcılığı məhz bu cür sadə, lakin səmimi eskizlərlə başlamışdır. Türkan Hüseynlinin əsərində də müşahidə olunan rəng duyumu, kompozisiya instinkti və obraz yaratmaq bacarığı onun gələcəkdə bu sahədə daha uğurlu nəticələr əldə edə biləcəyinə işarə edir.
Eyni zamanda bu rəsmdə uşaqlara xas olan azadlıq hissi açıq şəkildə hiss olunur. Burada heç bir çərçivə, heç bir məcburi qayda yoxdur. Rəssam istədiyi kimi görür, hiss edir və bunu rənglər vasitəsilə ifadə edir. Məhz bu sərbəstlik incəsənətin ən qiymətli xüsusiyyətlərindən biridir.
Nəticə etibarilə, Türkan Hüseynlinin bu əsəri sadəliyin içində gizlənən dərinliyi ilə seçilir. Bu rəsmdə həm uşaqlıq saflığı, həm də yaradıcı potensialın ilkin işartıları öz əksini tapır. Bu cür əsərlər bizə xatırladır ki, incəsənətin əsası texnikadan əvvəl hissdir – və Türkan bu hissi artıq kətan üzərinə köçürməyi bacarır.

RƏNGLƏRİN DİLƏ GƏLDİYİ UŞAQLIQ DÜNYASI

Rəsm əsərlərinin analizi üzrə baş məsləhətçi:

Psixoloq Lalə Əhmədova

Zaur Ustac və Türkan Hüseynli

Müəllif: Zaur USTAC

Türkan Hüseynli haqqında

ZAUR USTACIN YAZILARI

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” əsəri haqqında

Bir şərh yazın

Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” əsəri haqqında
(ikinci yazı)
Təsviri sənət insanın daxili aləminin ən saf və birbaşa ifadə vasitələrindən biridir. Xüsusilə uşaq və yeniyetmə rəssamların əsərlərində bu saflıq daha aydın hiss olunur. Gənc rəssam Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” adlı əsəri də məhz belə səmimi, təbii və duyğularla zəngin yaradıcılıq nümunəsidir. Bu tablo yalnız bir təbiət təsviri deyil, həm də ümidin, yenilənmənin və saf duyğuların bədii ifadəsidir.
Əsərə ilk baxışda diqqəti cəlb edən əsas məqam onun rəng palitrasıdır. Rəssam yaz fəslinin xarakterik çalarlarını – yaşılın müxtəlif tonlarını, göyün sakit mavilərini və çiçəklərin parlaq rənglərini ustalıqla bir araya gətirmişdir. Yaz fəsli təbiətin oyanışı, həyatın yenidən başlanğıcı kimi qəbul olunur və bu xüsusiyyətlər əsərdə açıq şəkildə hiss olunur. Təbiətdə baş verən bu dəyişikliklər insan psixologiyasına da müsbət təsir göstərir, ona enerji və ruh yüksəkliyi bəxş edir . Türkanın əsəri də məhz bu müsbət enerjini tamaşaçıya ötürməyi bacarır.
Kompozisiyanın mərkəzində geniş çəmənlik təsviri yer alır. Bu çəmənlikdə müxtəlif rəngli güllər – qırmızı, mavi, sarı tonlarda təsvir olunmuş çiçəklər həyatın rəngarəngliyini simvolizə edir. Güllərin müxtəlif ölçülərdə verilməsi isə perspektiv hissini gücləndirir və əsərə dinamika qatır. Bu çiçəklər yalnız təbiətin elementi deyil, həm də sevincin, ümidin və gələcəyə inamın rəmzidir.
Əsərin sol hissəsində yerləşən ağac və onun altında təsvir olunmuş kiçik fiqur xüsusi diqqət çəkir. Bu fiqur sanki təbiətlə dialoq halındadır – ya dua edir, ya da sadəcə yazın gəlişini hiss edərək ona heyran qalır. Bu detal əsərə fəlsəfi məna qatır: insan və təbiət vəhdəti, insanın təbiət qarşısında kiçik, lakin duyğusal varlıq olması ideyası ön plana çıxır.
Rəsmin aşağı hissəsində verilmiş kiçik su hövzəsi isə həyatın davamlılığını, təbiətin dövranını simvolizə edir. Suyun içindəki detallar – balıqları xatırladan formalar, su bitkiləri – kompozisiyanı zənginləşdirir və onu daha canlı edir. Bu elementlər uşağa xas müşahidə qabiliyyətinin və təxəyyülün gücünü göstərir.
Göy üzündə çəkilmiş ay fiquru isə əsərə xüsusi poetik çalar verir. Adətən yaz mövzulu rəsmlərdə günəş dominant olur, lakin burada ayın seçilməsi rəssamın fərqli baxışını nümayiş etdirir. Bu, həm də gecə ilə gündüzün, sakitliklə oyanışın vəhdətini ifadə edə bilər.
Türkan Hüseynlinin bu əsərində diqqət çəkən ən mühüm cəhətlərdən biri onun səmimiyyətidir. Burada akademik qaydalardan daha çox duyğu, təmiz baxış və uşağa xas fantaziya ön plandadır. Bu isə əsəri daha təsirli və yadda qalan edir. Belə işlər göstərir ki, gənc rəssamın yaradıcılıq potensialı kifayət qədər yüksəkdir və düzgün istiqamətləndirildikdə gələcəkdə daha yetkin və dərin əsərlər ortaya qoya bilər.
Publisistik baxımdan yanaşdıqda, “Yazın gəlişi” əsəri təkcə bir rəsm deyil, həm də bir mesajdır. Bu mesaj insanları təbiətə daha həssas yanaşmağa, onun gözəlliklərini görməyə və qiymətləndirməyə çağırır. Eyni zamanda, bu əsər uşaqların yaradıcılıq imkanlarının dəstəklənməsinin nə qədər vacib olduğunu bir daha göstərir.
Nəticə etibarilə, Türkan Hüseynlinin “Yazın gəlişi” əsəri həm estetik, həm də mənəvi baxımdan dəyərli bir yaradıcılıq nümunəsidir. Bu tablo baharın təravətini, uşaqlıq saflığını və insanın təbiətlə harmoniyasını özündə birləşdirərək tamaşaçıya sadə, lakin dərin bir duyğu yaşadır.

RƏNGLƏRİN DİLƏ GƏLDİYİ UŞAQLIQ DÜNYASI

Rəsm əsərlərinin analizi üzrə baş məsləhətçi:

Psixoloq Lalə Əhmədova

Zaur Ustac və Türkan Hüseynli

Müəllif: Zaur USTAC

Türkan Hüseynli haqqında

ZAUR USTACIN YAZILARI

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

"YAZARLAR" j., "ZİYADAR" M., LAYİHƏLƏR, MƏQALƏLƏR, MOTİVASİYA, PSİXOLOGİYA, TALEH XƏLİLOV, TƏHSİL BARƏDƏ, TƏQDİMATLAR, www.USTAC.az

TALEH XƏLİLOV – GƏLƏCƏK VƏ GƏNCLİK – MOTİVASİYA

Bir şərh yazın
TALEH XƏLİLOV–pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru

GƏLƏCƏYİNİ BİZİMLƏ QUR!

Bu gün dünyada baş verən sürətli dəyişiklik və informasiya bolluğu insanlara həm müsbət, həm də mənfi təsirlər göstərir. Bir çox insanlar psixoloji, fizioloji və sosial yöndən çətinlik çəkirlər. Məhz buna görə də  cəmiyyətdə yaxşı təhsil almış, təcrübəli və peşəkar psixoloqlara  ehtiyac yaranır. Psixoloqlar insanların zəka, təfəkkür, təxəyyül, motivasiya və emosiya kimi bir sıra sahələrini öyrənir, gündəlik həyatda insan davranışları ilə əlaqədar problemləri həll etməyin və aradan qaldırmağın yollarını axtarırlar. Bu səpkidə olan bir çox problemlərin həlli üçün insanlara yol göstərir və kömək edirlər.

Qeyd edək ki, insanların problemlərinin böyük əksəriyyəti tibbi deyil, məhz psixoloji xarakter daşıyır. Ona görə də, dünyada psixoloqlara ehtiyac gündən-günə artmaqdadır. 

Bu səbəbdən də, ölkənin bir çox universitetləri “Psixologiya” ixtisasından bakalavr səviyyəsi üzrə kadr hazırlayır. Respublikanın aparıcı universitetlərindən biri olan Naxçıvan Dövlət Universitetində də 2021-2022-ci tədris ilindən etibarən əyani və əlavə təhsil üzrə baklavr səviyəsində “Psixologiya” ixtisasından kadr hazırlığına başlanılacaqdır. Dərslər Pedaqoji fakültədə elektron kürsülü, geniş və səliqəli auditoriumlarda təcrübəli müəllimlər tərəfindən keçiriləcəkdir.

Universitetin bu ixtisas üzrə kadr hazırlamaqda əsas məqsədi Azərbyacanda psixologiya elminin inkişafına təkan verimək, psixologiya sahəsində kadr hazırlığının keyfiyyətini yüksəltmək, vətəndaşlara peşəkar psixoloji xidmət göstərən psixoloqlar yetişdirmək, elmi psixoloji ekspertizalar təşkil etmək və həyata keçirməkdir.

Qeyd edək ki, “Psixologiya” ixtisası üzrə təhsil alan tələbələr psixologiyanın aşağıdakı sahələri üzrə elmi biliklərə yiyələnəcəklər:

1. Təhsil psixologiyası

2. Klinik psixologiya;

3. Sosial psixologiya;

4. Təcrübi psixologiya:

5. Fizioloji psixologiya;

6. İnkişaf psixologiyası;

7. Sənaye və təşkilat psixologiyası;

Həmçinin bu ixtisası üzrə təhsil alacaq tələbələr aşağıdakı imkanlardan da istifadə edə biləcəklər:

1. Məzunların ixtisasları üzrə gələcəkdə təhsilini xaricdə davam etdirmə imkanı;

2. Klinikalarda və xəstəxanalarda təcrübə keçmək;

3. Beynəqlxalq təlimlərdə, treninqlərdə, kurslarda, konfrans və simpoziumlarda iştirak etmək;

Qeyd edək ki, “Psixologiya” ixtisası üzrə dərin biliyə yiyələnmiş tələbələrdə aşağıdakı keyfiyyətlər formalaşacaqdır:

1. Düşüncələrini yazılı və sözlü ifadə etmək;

2. Yaradıcı və analitik düşüncə qabiliyyətli olmaq;

3. Səbirli və təmkinli olmaq;

4. Dinləmək və ünsiyyət qurmaq;

5. Diqqətçil və özgüvənli olmaq.

Belə ki, “Psixologiya” ixtisasını bitirən məzunlar gələcəkdə əmək fəaliyyətlərini aşağıdakı sahələr üzrə davam etdirə bilərlər:

1. Xəstəxana və klinikalarda;

2. Elm və təhsil müəssisələrində;

3. Özəl şirkətlərdə;

4. Psixoloji xidmət mərkəzlərində;

5. Sənaye sahələrində.

 “Psixologiya” ixtisasını bitirmiş məzunların peşə fəaliyyəti isə aşağıdakılardan ibarətdir:

1. İnsanların davranışlarını incələmək və davranışlarının səbəblərini araşdırmaq;

2. İnsanların düşüncə formalarını, reaksiyalarını, duyğularını və bütün bunların qaynaqlarını analiz etmək;

3. Müxtəlif tipli test və dəyərləndirmə vasitəsi ilə problem və ya problemlərin qaynağını aradan qaldırmağa çalışmaq;

4. Psixoloji problemlər yaşayan insanlarla tez-tez görüşlər təşkil etmək;

5. Psixoloji inkişafdakı yayınmaların qarşısını almağa yönəldilmiş profilaktik işlər aparmaq;

6. İnsanların müəyyən təbəqələri ilə işləməkdə həkimlərə köməklik etmək;

7. Psixoloji problemləri olan insanlar üçün sosial inkişaf proqramları tərtib etmək;

8. Psixologiya sahəsində yeni biliklərin inkişafına yönəlmiş psixoloji tədqiqat və təcrübələr aparmaq;

9. Özəl və dövlət şirkətlərində çalışan vətəndaşlara psixoloji xidmətlər göstərmək.

Əziz gənclər! Sizləri 2021-2022-ci tədris ilində Naxçıvan Dövlət Universitetində yeni fəaliyyətə başlayacaq “Psixologiya” ixtisası üzrə ali təhsil almağa dəvət edirik.

Müəllif: Taleh XƏLİLOV

Naxçıvan Dövlət Universitetinin Pedaqoji faklütəsinin dekan müavini, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru

TALEH XƏLİLOVUN DİGƏR YAZILARI


YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>>

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru