Ən məşhur şeirlərinizdən biri “Qalx ayağa, millət”dir. Dillər əzbəridir…
Bu şeir musiqiyə yazılıb. 1988-ci ildə “Heyratı” ritmik muğamına yazdığım marşdır. Milli Azadlıq Hərəkatının marşıdır.
Onu yaradıcılığınızın kuliminasiyası adlandırmaq olar?
Fərqli yanaşmalar ola bilər. Elə insanlar var ki, mənim sevgi şeirlərimi daha çox sevirlər. Daha çox dillər əzbəri olan, Azadlıq marşından daha çox dinlənilən şeirlərim var. “Ürəyim yanar” heç də Azadlıq marşından az sevilən mahnı deyil. Mərhum dostlarımız, bəstəkarlarımız Nailə Mirməmmədlinin, Hikmət Mirməmmədlinin, daha sonra Xanım İsmayılqızının bəstələri var. Onların arasında da kifayət qədər sevilənlər var. Amma Azadlıq marşının yeri tamamilə fərqlidir. Bu marşda həm də milli düşüncənin kodları var. Çünki 1988-ci ildə Azərbaycan müstəqil deyildi, siyasi basqı altında idi. Həmin dövrdə 21 yaşlı bir gəncin “Qalx ayağa, millət, boğmasınlar səsimizi. Bir bayraq altında birləşdir bizi” fikrini ortaya atması qeyri-adi yanaşma idi. Çünki mən o yaşda bir bayraq altında birləşmək anlayışını da bilmirdim.
Deputat Elçin Mirzəbəylinin “Qafqazinfo”ya müsahibəsinin tam mətni: https://qafqazinfo.az/news/detail/21-yasli-gencin-bu-fikri-ortaya-atmasi-qeyri-adi-idi-videomusahibe-495930
Təəssüf ki, son 15-20 il ərzində Türkiyənin bəlli bir zümrəsində tarixdən başlamış mədəniyyətə kimi hər şeyə dinçi və məzhəbçi müstəvidən yanaşmaq kimi olduqca təhlükəli bir tendensiya formalaşıb. Bu adamlar anlaya bilmirlər ki, “neo-osmanizm” – Türkiyənin gələcəyinə, türk dünyasına və dünyaya osmanlı və xilafət tarixi müstəvisindən münasibət bəsləmək Türkiyəni nəinki müasir dünyadan, hətta türk dünyasından belə uzaq salır. Tarix boyu türk imperiya və dövlətləri arasında ixtilaflar baş verib və bu da həmin dövrün dünyagörüşü çərçivəsindən dəyərləndirildikdə, normal qəbul olunmalıdır. İmperatorlar, sultanlar, şahlar, xanlar öz ərazilərini genişləndirmək və üstün güc olmaları üçün müharibələr aparırdılar. Bir qrup gerizəkalı Səfəvi-Osmanlı ixtilafına məzhəb müstəvisindən yanaşmaqla Türkiyə cəmiyyətinə və ərəb dünyasına saxta bir təəssübkeşlik nümayiş etdirir. Amma o zaman başqa suallar çıxır ortalığa: Sultan İldırım Bəyazidlə Əmir Teymur arasında ki, məzhəb ayrıseçkiliyi yox idi, o zaman onlar niyə qarşı-qarşıya gəldilər? Yaxud nədən özbək qardaşlarımız Şeybanioğulları xanlığının Xətai tərəfindən süquta uğradığından danışmırlar? Çünki düşüncələri, təfəkkürləri yerindədir. Saxta dinçi zehniyyətlə xəstələnməyiblər. Sizi əmin edirəm, əgər Xətai Çaldıranda qalib gəlsəydi, bu gün saxta osmanlı təəssübkeşlərinin heç biri bu mövzuda danışmayacaqdı. Necə ki, Əmir Teymurun İldırım Bəyazidi əsir götürməsindən bir kimsə danışmır. Deməli, Xətainin ən böyük günahı məğlubiyyətidir. Türkiyənin türk dünyasından qopardılması və ərəb səhralarına sürüklənməsi bir qrup türk düşməninin arzusudur və təəssüf ki, belələri üçün Türkiyədə geniş imkanlar yaranıb. Onlar yaxşı bilirlər ki, Türkiyə neo-osmanizmlə nə Mərkəzi Asiyaya, nə də Qafqaza girə bilməyəcək. Çünki gah Əmir Teymur çıxacaq qarşılarına, gah Xətai, gah da başqa birisi… Türk birliyini arzulamayanlar da bundan məharətlə istifadə edirlər… Amma nə Azərbaycan, nə də Orta Asiya türklərinin yaddaşından onların imperiya qurmaq və idarə etmək potensialını yox etmək, qan yaddaşlarını silmək mümkün olmayacaq. SSRİ kimi nəhəng imperiyanın amansız ideoloji maşını belə bunu bacarmadı. Heç kim bizdən və Orta Asiya türklərindən “əzik” toplum düzəldə bilməyəcək. Bunu, Türkiyə türkcəsində desək, bəziləri qafalarına qoysunlar artıq. Zənnimcə, bu məsələlərlə bağlı Azərbaycan və Türkiyə tarixçiləri bir araya gəlib ortaq bir konfrans keçirməli, Türkiyədəki dərsliklərdən Xətai ilə bağlı türk düşmənçiliyinə və bölücülüyə xidmət edən məsələlər çıxarılmalıdır. Zənnimcə, çox geniş səviyyədə Beynəlxalq Xətai Konfransının keçirilməsinə ehtiyac var. Geri zəkalı zehniyyətə başa salmaq lazımdır ki, Səfəvi-Osmanlı ixtilafı məzhəb qarşıdurması deyil. 02 sentyabr 2017-ci il
Dilimin adını kim verib görən? Onun “Ol” dediyi andanmı gəlir? Tarixə sığmayan tarix yaradan Fatehlər doğuran qandanmı gəlir? Şumerdənmi gəlir? Hundanmı gəlir? Dilimin adını kim verə bilər? Sönmüş ocaqlara od verən mənəm! Qitədən-qitəyə axan çaylara, Yurdlara, ellərə ad verən mənəm! Başımın üstündən göy çəkilməmiş, Ayağım altından Yer qaçmayınca… Kimliyim, varlığım, ruhum, vücudum Soyuq məzarlara yol açmayınca… Şəhid qanı kimi son damla qanım Vətən torpağına hopana qədər. Bilin! Yürüdükcə ərzin zamanı, Dünya məhvərindən qopana qədər Dilimin adı da yalnız Türkdür, Türk! Amalım dünyanın özündən böyük! …Kəhər atlarımın dırnaqlarından Qopan daşlar belə türkcə danışır. O mavi səmanın ənginliyindən Uçan quşlar belə türkcə danışır. Əlçatmaz zirvələr, keçilməz dağlar, Yaxınlar, uzaqlar türkcə danışır. Kükrəyən dənizlər, sısqa bulaqlar, Çiçəklər, yarpaqlar türkcə danışır, Türk varan torpaqlar türkcə danışır! Yarıb neçə-neçə qaranlıqları – Ruhundan yol alan bir gündüzü var. Fəth edib əlçatmaz ucalıqları! Hər yerdə, hər yerdə Türkün sözü var. *** …Şirin layla səsi, telli saz səsi, Qolça qopuz səsi – Türkün dilidir! Haqqa əsgər olan Uca Millətin Əbədi nəğməsi – Türkün dilidir! Gah həzin, axıcı… bir bulaq kimi, Gah alov püskürər gur ocaq kimi… Dillər arasında durub dağ kimi! Dillərin zirvəsi – Türkün dilidir! Hər sözü İlahi – Cana can gəlir, Hər sözün içində bir ümman gəlir… Ruhu göydən gəlir, səmadan gəlir Tanrı möcüzəsi – Türkün dilidir
Mən ki, sənə bulud-bulud, yağış-yağış bağlıyam – Aramızda nə çətir var, nə də dam var, İlahi. Yer üzündə Nə mənim tək göy üzünə ağlayan, Nə də məni sənin kimi unudan var, İlahi.
Sənin ərşin – sonsuzluqdu, mənim ərşim – dualar, Alanı çox… Satanı çox… Arşın-arşın dualar… Bir məbəddən dərgahına uçur qurşun-dualar, Bir məbəddə sönən ümid, yanan şam var, İlahi.
Min illərdi ümidləri yeyir… Doyur adamlar, Səccadədə hücrə-hücrə, oyuq-oyuq adamlar… Bilirsənmi necə yanır soyuq-soyuq adamlar? Mən bilirəm… Nə tüstüm var, nə bacam var, İlahi!
Bir yol buldum min yolkəsən baxışların içindən – Sualların, alqışların, qarğışların içindən… Əlçim-əlçim buludların, yağışların içində Bu dünyada unutduğun bir adam var, İlahi! Bakı, 06 yanvar 2023-cü il
Neçə illər yolunu gözlədim ey nazlı mələk, Neçə illər… Qovuşum həsrətimin bayrağına! Ötdü gün, keçdi zaman, qopdu tufan, əsdi külək – Yenə Haqq saldı şəfəq dövlətimin bayrağına!
Göy üzü mavi niqabın gecə salmış üzünə, Al qumaşdan üfiqə pərdə çəkən gündüzünə! Yamyaşıl rəsmini çəkmiş baharın göy üzünə – Türk olan, çağdaş olan ümmətimin bayrağına!
Sən gözəllər gözəli, gül camalım, ay bənizim, Dalğalan… dalğalarıyla səni ansın dənizim! Yenə də şanlı zəfərlərlə uzansın hər izim – Ucalardan uca hürriyyətimin bayrağına.
Əsgərim, keç də qürurla önünə, ver salamı! Şənini vəsf eləsin andımızın hər kəlamı. Halal olsun qanımız da, canımız da, qoy hamı Qurban olsun bu əziz millətimin bayrağına!
Vikipedia məsələsinə qayıtmaq istəyirəm, amma bir az başqa rakursdan. Problemin kökündə dayanan amil bu resursun, Qərbin digər layihələri kimi informasiya müharibəsinin elementlərindən biri, yaxud geosiyasi təzyiq aləti kimi fəaliyyət göstərməsidir. Real müstəvidə, torpaqlarımızın 30 ilə yaxın zaman kəsiyində işğal altında olduğu zaman kəsiyində, postmüharibə və suverenliyimizin bərpasından sonrakı dövrdə ölkəmizin ərazi bütövlüyünə, ədalət prinsiplərinə münasibət necə idisə, virtual müstəvidə də eynidir. Vikipedia, FB və digər bu kimi resurslar obyektiv informasiya yaymaq, dövlətlərin suverenliyi və müstəqilliyinin, sərhədlərinin toxunulmazlığının qorunmasının təşviqi üçün yaradılmayıb. Vikipediyanın yaradıcısı Cimmi Vales üçün nə həqiqət, nə də bir-biri ilə yola getməyən Azərbaycan vikipediaçılarının mülahizələri maraqlı deyil. O, “viki-nənə” adlandırdığı və mükafatlandırdığı Susanna Mkrtçyanın, eləcə də doğulduğu Alabamadan dostluq etdiyi erməni əsilli iş adamlarının dediklərinə daha çox inanır, nəinki göz önündə olan reallıqlara… Vikipediaya gəldikdə isə, o həm də biznes layihəsidir. Daha doğrusu başlanğıcda biznes layihəsi kimi düşünülüb, sonra isə… Sonrası, düşünürəm ki, hər kəsə bəllidir. Məhz bu baxımdan, istər vikipedia, istərsə də ABŞ-dan, Aİ-dən idarə olunan digər resurslar heç vaxt Azərbaycan və azərbaycanlılar haqqında həqiqətlərin olduğu kimi dünyaya çatdırılmasında, təbliğ olunmasında maraqlı olmayacaqlar. Bəziləri 1980-ci illərin sonunda, 90-cı illərin əvvəllərində ilişib qalmış yarımmılli sovet adamları kimi Qərbdən ədalət və “demokratiya cənnəti” gözləntilərindən əl çəkməli, geosiyasi savaşın, dünyanın yenidən bölünməsi prosesinin ən sərt, amansız bir mərhələsində olduğumuzu başa düşməlidir. Virtual aləm də real dünya kimi bölünüb artıq… Bu səbəbdən “başqalarının meydançasında”, yaxud “ocağı başında” ədalət və mərhəmət gözləməkdənsə, informasiya məkanında da öz “meydança”larımızı yaratmalıyıq. Real alternativlərimiz olmayana qədər onun-bunun “ədalət”indən asılı qalacağıq. Türk Dövlətləri Təşkilatı, nəhayət ki, ortaq əlifbanın yaradılması ilə bağlı nəticəyə vardı… Bəs türk dövlətlərinin ortaq bilgi platformaları, sosial şəbəkələri, işlək onlayn lüğətləri nə zaman yaradılacaq? Cimmilərin nəzarətində olan platformalarda hər zaman onların maraqlarından çıxış edən və havasına oynayanlar, eləcə də naqis əməllərə don geyindirməyə çalışanlar tapılacaq. Artıq “virtual dünya”nın da real dünya kimi geosiyasi maraqlar müstəvisində bölündüyünü qəbul etməli və özgə maraqlarının nüfuz edə bilməyəcəyi layihələrin həyata keçirilməsinə çalışmalıyıq. Vaxt gözləmir…
Başımın üstündən göy çəkilməmiş, Ayağım altından Yer qaçmayınca… Kimliyim, varlığım, ruhum, vücudum Soyuq bir məzara yol açmayınca… Şəhid qanı kimi son damla qanım Vətən torpağına hopana qədər. Səni sevəcəyəm, Azərbaycanım Dünya məhvərindən qopana qədər!
…İllərim əsir düşüb Bu sevda qəfəsində… Bir ömür cəzalıyam Ayrılıq məhbəsində… Səsim səsində yaşar, Nəfəsim nəfəsində – Bir udum hava kimi Sinənə çək,ud məni.
Əgər bir gün dünyanın Düzəni də pozulsa… Bir ömür də verilsə… Bir qismət də yazılsa… Hər ayaq izin üstə Bir məzarım qazılsa… …Bir ömür başdaşım ol, …Bir ömür unut məni… Bakı, dekabr 2007-ci il
***
Yolunu azasan… baxışlarından Keçəsən, Keçəsən, Qayıtmayasan… Ovcuna süzülən göz yaşlarından içəsən, içəsən, Qayıtmayasan…
Biz kimik? Dünyaya gələndən bəri Yolsuz sevdaların sərnişinləri… Bu andan o yana Bütün günləri Biçəsən, Biçəsən, Qayıtmayasan.
Durub köç edəsən öz acığına, Dərin sevdaların alaçığına… Bir eşq yuvasına, Yuvacığına Köçəsən, Köçəsən… Qayıtmayasan… Bakı, 2011-ci il
Xatirələr güllələnib Son dəfə keçdiyin yerdə. Təzə dərdlər pöhrələnib Kəsdiyin, biçdiyin yerdən.
Ağrı kəsir şaxta kimi Hər zərrəmdə buzu qalıb. Qəlbim Urmu gölüdü, ey… Suyu uçub, duzu qalıb. Ümidimin köşəsində Bir cüt yetim quzu qalıb… Günlər qəssab bıçağıdı, Qəlbim qurbangahdı daha. O aldığın hava ki, var – Hava deyil, ahdı daha. Çıxıb gedim bu dünyadan, Çıxıb gedim… Vaxtdı daha…
Kirpiyimdə gün qarsıyır, Bəbəyimdən an süzülür. Sapı qaçıb… Ömrümüzün İlməsindən can süzülür… Dan yeridi dualarım Hər sözündən qan süzülür… Ləpir-ləpir izin qalıb Ovcumda… içdiyin yerdə.
