Etiket arxivi: Aynura Allahverdiyeva

www.USTAC.az

Tromelin adası faciəsi (1761-1776)

Fevral 4, 2026 www.bitik.az Bir şərh yazın

Tromelin adası faciəsi (1761-1776)
Tromelin adası faciəsi (1761-1776), Fransız gəmisinin batması nəticəsində 60-a yaxın madaqaskar köləsinin Hind okeanındakı 1 km²-lik çılpaq qayalıq adada 15 il boyunca tərk edilərək sağ qalma mübarizəsi apardığı, sonda cəmi 7 qadın və bir körpənin xilas edildiyi, müstəmləkəçilik tarixinin ən dəhşətli unudulma və sağ qalma hekayələrindən biridir..

1761-ci ildə “L’Utile” adlı fransız gəmisi Madagaskar yaxınlığında qayalıqlara çırpılaraq batdı.

Gəmi heyəti (fransızlar) qalan taxta parcalarından kiçik bir sal düzəldərək kölələrə “qayıdıb sizi götürəcəyik” vədi verərək adanı tərk etdilər. Lakin unuduldular.

Kölələr isə 15 il boyunca yeməli heç nəyi olmayan, ağacsız adada dəniz tısbağaları, quşlar və yağış suyu ilə həyatda qalmağa çalışdılar. Mərcan daşlarından evlər tikib, metal qırıqlarindan alətlər düzəldiblər.

1776-cı ildə kapitan Chevalier de Tromelin tərəfindən cəmi 7 qadın və 8 aylıq bir körpə tapılaraq xilas edildi.

Bu hadisə insan dözümlülüyünün, 18-ci əsr müstəmləkəçilik dövrünün qəddarlığının, kölələşdirilmiş insanların necə dəyərsizləşdirildiyinin və unudulduğunun nümunəsi kimi tarixə düşüb.

Məlumatı hazıladı: Aynura Allahverdiyeva

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

2018-ci ildə ilk dəfə olaraq tam formalı penis və xaya transplantasiyası həyata keçirilmişdir

Oktyabr 31, 2025 www.bitik.az Bir şərh yazın

2018-ci ildə ilk dəfə olaraq tam formalı penis və xaya transplantasiyası həyata keçirilmişdir

Əfqanıstanda xidmət edən ABŞ əsgərlərindən biri əldəqayırma minaya düşərək ayaqlarından və qarnının aşağı nahiyyəsindən ciddi xəsarət almışdır.

Xəstə bir neçə il sonra əməliyyat üçün Johns Hopkins xəstəxanasına aparılmış və orada ilk dəfə olaraq 14 saat ərzində 11 cərrahın iştirakı ilə tam sistemli penis transplantasiyası həyata keçirilmişdir. Qarının aşağı hissəsinə qarın dərisi, penis və xaya tam olaraq ölmüş donordan alınaraq xəstəyə köçürülmüşdür.

Əməliyyatdan bir neçə gün sonra sidik ifrazat sistemi tam işlək halına qayıtmışdır. Bu onsuz da gözlənilən idi. Əsas diqqətlər cinsiyyət funksiyasının bərpası üzərinə idi və təxminlər 6-8 ay sonrasına hesablanmışdır.
Gözlənilən kimi də oldu. 6 aydan sonra xəstənin yeni cinsiyyət orqanı ereksiya funksiyasını bərpa etməyə başlamışdır.
Həkimlər əməliyyatın nəticələrini şərh edərkən xəstənin penisinin normala yaxın formada ereksiya olduğunu, bütün sinirlərin işlədiyini, toxunma hissinin normal olduğunu bildirmişdir.

Ancaq bir əmması var idi. Etik səbəblərə görə ölmüş donorun funksional xayalarını xəstəyə köçürməmişdilər. Yəni, xəstənin bütün cinsiyyət funksiyaları bərpa olunsa da, bir növ qısırlaşdırılmışdır.

Qeyri-etik hesab edilməsinin səbəbi xayaların ölmüş donorun genetik materiallarını daşıması və yaranacaq spermanın xəstəyə yox donora aid olmasıdır. Yəni xəstə heç vaxt bioloji övlada sahib ola bilməyəcək.

İlkin mənbə: SCİENCEalert. JOHNS HOPKİNS medicina.

Məlumatı hazıladı: Aynura Allahverdiyeva

www.USTAC.az

Dünyada ən məşhur snayper

Oktyabr 17, 2025 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

“Qartalı öldürən öz tükündən hazırlanan oxdur!”

705 (37 təsdiqlənməmiş) Sovet əsgərini sovet istehsalı snayper tüfəngi ilə öldürən finlandiyalı…

“Bəyaz ölüm” ləqəbli fin snayper Simo Häyhä sovet istehsalı “Mosin-Nagant” snayper tüfəngi ilə 1939-40-cı illər arası bir qış mövsümündə 505 təsdiqlənmiş (37 təsdiqlənməmiş) sovet əsgəri qətlə yetirib. Həmçinin bundan əlavə 9 mm-lik “Suomi” pulemyotu ilə daha 200 Sovet əsgəri öldürərək, rəsmi ölü sayısını 705-ə çatdırıb.

6 mart 1940-cı ildə sovet əsgərləri tərəfindən təsadüf nəticəsində çənəsindən vurulub ağır yaralanan “Bəyaz ölüm” tərəflər arasında atəşkəs imzalanmasıyla birlikdə bu qanlı fəaliyyətini sonlandırmış və 2002-ci ildə təbii səbəblərdən ölmüşdür.

Ruslar ona “Bəyaz Ölüm” adını vermişdilər. Çünki qarda demək olar ki, görünməz idi.

İllər sonra Finlandiya prezidenti Urho Kekkonen ondan soruşur:
— Bu qədər adamı öldürdüyünə peşmansan?
Hayha belə cavab verir:
— Əgər mən öhdəmə düşəni etməsəydim, bu gün Finlandiya olmazdı.

Məlumatı hazıladı: Aynura Allahverdiyeva

www.USTAC.az

Antivenom hazırlanma qaydası

Oktyabr 9, 2025 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Dünyanın ən zəhərli ilanı bir fili belə öldürə bilər, lakin bir heyvandan başqa: at!

İlan nə qədər ölümcül olsa da, hətta qorxunc kral kobrasının dişləməsindən at ölə bilməz.

Bir at dişləndikdən sonra, təxminən üç gün ərzində özünü yüngül xəstə hiss edə bilər, lakin sonra heç bir şey olmamış kimi tamamilə sağalır.

Bu, təbiətin ən inanılmaz möcüzələrindən biridir və bu məxluqda insan həyatını xilas edə biləcək bir sirr var: antivenom.

Bəs bu antivenom necə istehsal olunur?

Birincisi, ilanlardan zəhər toplanır.
Sonra atın içinə az miqdarda vurulur. Atın bədəninə vurulan zəhər miqdarı at üçün zərərsizdir, lakin immun reaksiyaya səbəb olur. Atın immun sistemi cavab verir və zəhəri zərərsizləşdirmək üçün antikorlar istehsal edir.

2-3 gündən sonra bu antitellər atın qanında olur.
Daha sonra atdan qan alınır və qırmızı qan hüceyrələri (RBCs) təmizlənir. Plazma (ağ hissə) antivenom istehsal etmək üçün işlənir.

Daha sonra bu anti-zəhər zəhərli ilanların dişlədiyi insanlara onların həyatını xilas etmək üçün yeridilir. Təkcə Hindistanda bu həyat qurtaran serumu istehsal etmək üçün yüzlərlə at saxlanılan çoxsaylı zəhər əleyhinə istehsal müəssisələri var.

Təsəvvür edin, bu zərif məxluq sayəsində biz dünyanın ən ölümcül zəhərlərindən qorunmuşuq.

Ola bilsin ki, atlar olmasaydı, bircə ilan sancması belə bir çox insanın həyatını itirərdi.

Mənbə: Cienciatum Sorpréndete

Bu üsul həm də müxtəlif xəstəliklərə qarşı peyvəndlərin hazırlanmasında istifadə edilən köhnə bir texnologiyadır.

Məlumatı hazıladı: Aynura Allahverdiyeva

www.USTAC.az

Hz. isa Məsihin 12 həvvarisindən biri olan Apostol Varfolomeyin məzarı

Mart 15, 2025 www.bitik.az Bir şərh yazın

1964-cü ildə Sovet kəşfiyyatı tərəfindən Bakıda arxeoloji qazıntılar aparıldı. Qazıntılar zamanı Qız qalasının yanında Hz. isa Məsihin 12 həvvarisindən biri olan Apostol Varfolomeyin məzarı tapıldı.

Müqəddas Varfolomey 24 avqust 71- ci ildə atəşpərəstlər şəhəri olan Bakıda xristian dinini yaydığına görə çarmıxa çəkildi. Onu çarmıxa çəkildiyi yerdə dəfn etdilər.

Dəfn olunduğu yerdə Alban kilisəsi tikildi. Daha sonra isə Müqəddəs Varfolomey kilsəsi ucaldıldı. SSRİ zamanı Bakıya gizli yollarla buranı ziyarət etmək üçün Fransadan, irandan, Türkiyədən, Britaniyadan insanlar gəlirdi.

Tapılan məzarın eni yarım metr, uzunluğu isə 2 metr idi. 1892-ci ildə həvarinin șəhid olduğu ərazidə (Qız qalası yaxınlığında) “Həvari Varfolomey” Kilsəsi inșa etdirildi.(9-cu
şəkil) 1936-cr ilə qədər fəaliyyətini davam etdirən kilsə, daha sonra dinlə mübarizə kompaniyası çərçivəsində söküldü.Hal hazırda kilsənin qalıqları müqəddəs abidə olaraq dövlət tərəfindən qorunur.

Hər il 24 iyun səhər saatlarında burada xüsusi dua mərasimi icra edilir. (Keçirilən ayinlərdən şəkillər yerləşdirəcəm rəylərə)

Məzarın üstündə Alban dilində “Rəbbə sadiq Varfolomey” yazılırdı. Məzarı qutuya qoyub Moskvaya apardılar. Həmin kilisəni isə dağıtdılar.

Varfolomeyin məzarı olduğu kilisə dinlərlə mübarizə adı altında sökülmüşdür. Həmçinin Qız qalasının altından albanlara məxsus əlyazmalar, isa Məsihə aid olan əşyalar və qədim incil kitabi tapılib Sovet Rusiyası tərəfindən yox edilmişdir.