Çarəsizlik – Gözlərin onu axtararkən başqasının sənə gülümsəməsi, onun səsini eşidirsən kimi özünü aldatmaq, “Can, sənə qurban” kəlməsinin iki damla yaş olub gözlərindən süzülməsidir… Bir kəlmə sözü ilə ovunmaq, sükutu ilə qovrulmaqdır. Ürəyində çiçək açan sevginin ləçəklərindən baxışlarının yağış olub yağması, qəfil təbəssümünün dünyanı sənə bağışlamasıdır… Həm dərd, həm dəvadır. Həm ağrı, həm də ağrıların ən şirinidir. Təkliyin ən qorxuncu, qorxunun ən bəyazı… Gözünü yumub dünyadan uzaqlaşmaq, göylərə sığınmaq ağrısıdır… Ayın üzünə sığal çəkib buludlara hayqırmaq, onu görmək arzusu ilə yer üzünün zindanında yaşamaqdır… Sənə adi gələr, doğru. Dadını bilmədiyin təam kimi yad duyğu, bilirəm. Özünə demək istəyib deyə bilmədiklərimdir çarəsizlik… Və çarəsiz Yadigar Təvəkgül olmaqmış sənsizliyin adı… Ayrılığın mübarək, şeirlərimin səbəbi, bir gün sənlə açılacaq sabahların ümidi..
“ULU ÖNDƏR HEYDƏR ƏLİYEVLƏ MÜSAHİBƏMİZ HƏYATIMIN ƏN GÖZƏL TƏSADÜFÜ İDİ.” Aygün ÖZTÜRK
Artıq altı aydır ki, Türkiyədəyəm. Eskişəhərdə magistratura təhsili alıram. Bu qısa vaxt ərzində bir çox maraqlı, istedadlı azərbaycanlılarla tanış olmuşam. Həmin istedadlı, dəyərli insanlardan biri də Aygün Azəridir (Aygün Öztürk) . Aygün xanımla “Eskişəhərdə Yaşayan Azərbaycanlılar Dərnəyi”ndə tanış olmuşam. İlk söhbətimiz çox ürəkaçan və səmimi oldu. Daha sonra Aygün xanımın moda evində qonaq oldum. Divarda Ulu Öndər Heydər Əliyevlə şəklini görəndə təəccüb və maraqla şəklin tarixçəsini soruşdum. Və beləcə bu müsahibəmiz yarandı. Bakıda müəllim ailəsində dünyaya gələn Aygün Öztürk Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində bakalavr təhsili aldıqdan sonra Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında magistr təhsili alır. 15 ildən çox televiziya, jurnal və qəzetlerde çalışır. Aztv, Ans, Space, Lider, Atv, İtv kimi aparıcı televiziya kanallarında aparıcı-müxbir, redaktor, ssenarist, prodüser, rejissor, layihə rəhbəri olaraq fəaliyyət göstərir. Aygün xanımın müəllifi olduğu proqramlardan : ” Moda Xətti”( Aztv ), ” Günaydında” “Həyat tərzi” bloku(Space TV ) , ” Antrakt” (İTV), ” Salam programinda ” Stil” rubrikası (ANS), usaq programi ” Cücələrim”, ” Vur çatlasın”, ” Bax belə!” (Lider TV), ” Ləziz saat” (Atv) kimi proqramların adını çəkə bilərik. ” Atv- maqazin”, ” Onlar”, ” Günaydin”, “Bazara qədər”, “Bir mahnının tarixcəsi”, “Həyat davam edir”, “Üz-üzə” kimi programlarda və bir sıra tok-şoularda müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. Aygün xanım o qədər maraqlı, rəngarəng ruhlu və möhtəşəm insandır ki, onunla bu müsahibəmizdən çox zövq aldım. -Aygün xanım, istərdim ki, sənət seçiminiz barədə başlayaq söhbətimizi, niyə məhz incəsənəti seçibsiniz?
Mən uşaqlıqdan rəsm çəkməyi çox sevmişəm, demək olar ki, səhərdən axşama kişi rəsm çəkirdim. Uşaqlıq arzum olub rəssamlıq, moda, dizayn.
Mənə maraqlıdır ki, moda sahəsində təhsil alan xanım necə oldu ki, televiziyada çalışdı, özü də nə az, nə çox düz on beş ilə yaxın bir müddətdə.
Mənim televiziyaya getməyim həyatımdakı ən böyük təsadüflərdən biri olub. Deməli, o zamanlar hələ tələbə idim. Ans TV-nin “Salam ” adlı səhər proqramı var idi. Bir gün səhər -səhər həmin bu proqramı izləyəndə düşündüm ki, proqram gözəldir, rubrikaları maraqlıdır. Amma dekor heç ürəkaçan deyil, səhnə, əşyalar hamısı ağappaqdır, elə bil, xəstəxana divarıdır. Gənclik illərində adamın enerjisi bol olur axı. Tənbəllik eləmədim. Çizimlərimi, əl işlərimi götürüb getdim Ans telekanalına. Mühafizəçi nə üçün gəldiyimi soruşanda ciddi- ciddi dedim ki, “Salam” proqramının rejissoru ilə görüşməliyəm. Rejissorla görüşdüm, dekorasiya haqqında fikirlərimi dedim. O da dedi ki, gəl, bu proqramda sənə bir moda rubrikası verək, o rubrikanı ürəyin necə istəyir elə də hazırla. Əvvəl tərəddüd etdim ki, mən bura dekorasiya barədə danışmaq üçün gəlmişəm, sizin proqramınıza tamamilə təmənnasız dizayn vermək, dekor hazırlamaq istəyirəm. Amma sonda moda rubrikasını hazırlamağa razılıq verdim. Beləliklə, televiziyada fəaliyyətə başladım. Sonra digər televiziya kanallarında müxtəlif programlar hazırladım.
Bəs Ulu Öndərimiz Heydər Əliyevlə olan müsahibənizin tarixçəsi necədir?
Bu görüş mənim həyatımdakı ən gözəl təsadüflərdən biridir. O zamanlar Space telekanalında çalışırdım. 28 May günü iş yoldaşlarıma dedim ki, gəlin, şəhərə çıxaq, reportaj hazırlayaq, görək, xalqımız bu günü necə qeyd edir. Düzü, iş yoldaşlarım bir az tənbəllik edirdilər, çünki, istirahət vaxtı idi. Təkidlə dedim ki, burda boş- boş oturduğumuza şəhərə çıxaq. Mən, bir nəfər stajor qız və operator şəhərə çıxdıq. Nizami küçəsinə (Tarqovuya) çatanda avtomobildən düşdük ki, vətəndaşlardan, Bakı sakinlərindən müsahibə götürək. Bizdən bir qədər aralıda Ulu Öndər Heydər Əliyevi gördük. Hamımız sevinc və təəccüb içində idik. ( Ümumiyyətlə, mənim Ulu Öndərimizə olan sevgim ailəmdən, anamdan gəlir. Anam müəllimədir, hətta o vaxtlar bağçada uşaqlar üçün “Heydərçilər” marşı da yazmış, sonra o marşı səhnələşdirmişdi. ) O an hamımız həyəcan içində bir az aralıda dayanıb baxırdıq. Ulu Öndər bizi yanına çağırdı. Hansı kanaldan olduğumuzu soruşdu. Space telekanalından olduğumuzu söylədiyim zaman , “afərin Space, çox operstivsiniz, gəlin şəhəri birlikdə gəzək” dedi. Başladıq birlikdə şəhəri gəzməyə. O qədər səmimi, gözəl gəzinti oldu ki, o görüşü heç vaxt unutmaram. Hətta mən müsahibə götürən zaman mühafizəçilərdən biri bir qədər kənara çəkilməyimi istəyəndə Ulu Öndər dedi ki, “bu qızla işiniz olmasın, qoy müsahibəsini götürsün.” Sonralar rəhbərlikdən eşitdim ki, müsahibəmizlə bağlı hazırladığım programı izləyib və çox bəyənib. O zamanlar mən “Günaydın” verilişini hazırlayırdım. Telekanalımızın rəhbərliyinə məlumat verdim ki, xəbərlər programı üçün də jurnalist göndərsinlər. Beləcə təxminən on beş sonra digər jurnalistlər də gəldilər.
Aygün xanım, bəs necə oldu ki, Eskişəhərə gəldiniz?
Həyat yoldaşım səkkiz il əvvəl işləri ilə əlaqədar Azərbaycana gedir və reklam, moda, dizayn sahəsində çalışan birindən məsləhət almaq lazım olur, bu zaman məni tövsiyyə edirlər. Beləcə tanışlığımız başladı. Bir müddət sonra da ailə qurduq və Eskişəhərdə yaşayırıq . Bu şəhərə gələn kimi internetdən maraqlandım ki, görüm , burda azərbaycanlılardan kimlər var. Beləcə Eskişəhərdə Yaşayan Azərbaycanlılar Dərnəyinin təsisçisi və rəhbəri Cavid Aydın bəylə tanış oldum. Dərnəkdə iki il ərzində fəaliyyətim oldu, “Halkla Basın İlişkileri Sorumlusu” olaraq çalışdım. “ESAZDER” lə birlikdə, yəni komandamızla birgə Eskişəhərin televiziya kanalında təxminən bir il ərzində hər həftənin cümə günü efirə gedən ” Üç Çizgi” verilişini hazırladıq. Bu program Azərbaycan mədəniyyətinin, incəsənətinin, Türkiyə -Azərbaycan dostluq əlaqələrinin təbliği ilə bağlı idi. Daha sonra qızım dünyaya gəldi. Həmişə yeni-yeni layihələrimi görməyə alışan dostlar məndən yeni layihə soruşanda deyirəm ki, artıq yeni layihəm qızımdır. Bir ana üçün övladından önəmli heç nə yoxdur. Televiziya çox vaxt, çox enerji tələb edir. Ona görə də hal-hazırda öz moda evimi açmışam. Burada modelyer- dizayner kimi fəaliyyət göstərirəm. -Aygün xanım, sənətinizdə ən böyük dəstəkçiniz kim olub?
Ümumiyyətlə, həyatda ən böyük dəstəkçim, uğurlarımın memarı anam olub. Anam ixtisasca Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimidir, uzun müddət universitetdə, orta məktəbdə, daha sonra da uşaq bağçası- körpələr evində metodist olaraq çalışıb. Çox vətənpərvər, zəhmətkeş qadındır. Mən də ona bənzəmişəm. Mustafa Sandal, Rafet El Roman, Boniem, Tarkan və başqa sənətçilər Azərbaycana gələndə onlardan ilk müsahibə alan jurnalistlərdən biri də mən olmuşam. Həmişə çalışmışam ki, Azərbaycanca da suallar verim, istəmişəm ki, onlar bizim dilimizlə, mədəniyyətimizlə bağlı məlumat alsınlar. Hətta Tarkan ilk dəfə Bakıya gələndə ondan “Sizcə xoşbəxtlik nədir?” deyə soruşdum. O da “xoşbəxtlik” kəlməsinin anlamını soruşanda “mutluluk” olduğunu söyləmişdim. Mənim ölkəmizdən kənarda da Vətənimizlə bağlı yazılar yazıb, verilişlər hazırlamağım da anamdan keçən vətən sevgimin bariz nümunəsidir. Sənətimdə ən böyük dəstəkçilərimdən biri də rəssam-modelyer, əməkdar incəsənət xadimi dəyərli Fəxriyyə xanım Xələfova olub. O vaxt jurnalistika sahəsində çalışdığım və tanındığım üçün magistr təhsili üçün sənədlərimi Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasına versəm də sənədlərimi götürmək istəmirdilər ki, “Sən ki, tanınmış jurnalistsən, burda nə işin var, apar sənədlərini BDU-nun jurnalistikasına ver.” Mən də çox üzüldüm, ruhdan düşdün, bu üzüntümü Fəxriyyə xanımla paylaşanda mənə çox dəstək oldu, ruhdan düşməyə qoymadı. Fəxriyyə xanımın və Fəxriyyə xanımın anası akademik Rəfiqə xanım Əliyevanın dəstəyini heç vaxt unutmaram. -Aygün xanım, qızınız Məryəmin gələcəkdə jurnalist və ya moda tadarımcısı olmağını istəyərdinizmi?
Hamımız bilirik ki, televiziya, jurnalistika gərgin iş rejimi olan, çox böyük enerji tələb edən, stressiz ötüşməyən bir sahədir. Moda tasarımcılığı isə daha sakit, mənəvi cəhətdən daha çox zövq ala biləcəyimiz xanım peşəsidir. Ona görə də qızımın gələcəkdə moda tasarımcısı olmağını istəyərdim. Həm də Məryəmin rəssamlıqla, incəsənətlə bağlı istedadını görürəm və bu məni çox sevindirir. Arzu edirəm ki, dünyamızda əmin-amanlıq olsun və uşaqlar qayğısız, sağlam, xoşbəxt böyüsünlər. Hər dövlətin, hər xalqın gələcəyi uşaqlar və gənclərdir. Fotolar:
Одна вместо всех «Неужели женится мой сынок? Даже не верится. И главное, в жены-то берёт не Верку-шмыгалку, не Таньку-балаболку, даже не Настю-вертихвостку, а Тоську рыжую»! Маруся не могла поверить услышанному, несколько раз теребила сына, а тот даже обиделся на её сомнения, вроде как не может такая красавица пойти за него замуж. Как будто он так себе, а она ого-го себе.
Маруся воспитывала сына одна, а если честно, не было времени для воспитания. С утра до вечера пропадала на работе. Бабе Вале прикажет за сыном приглядеть, а у бабы Вали своей работы по горло, прибежит, глянет, что жив, что хату не спалил, и на том и весь догляд. Саша стал взрослеть рано, видя как тяжело даётся матери заработанный рубль, старался ей во всём помочь. С малых лет научился мыть полы, посуду. Мог почистить картошку. На хвальбу был отзывчив, и старался не выходить из доверия. Отца не помнил, и на вопросы о нем мама всегда отвечала: -Разве ветер можно догнать и повернуть в нужную сторону. Так и твоего отца. Где его носит, кто знает? Маруся, проводив мужа на заработки, в конечном результате не увидела ни денег и ни его самого. От друга, с которым он вместе уехал, она узнала, что муж десять раз менял работу, также как жен. Иногда он о себе давал знать деньгами, присланными к началу учебного года, которых хватало сыну на новые ботинки. Маруся понимала, что сын также как отец, любитель был поволочиться за женской юбкой, и несколько раз застукивала дома с непутевыми девицами. Она не знала, как себя после этого вести с сыном. Саша улыбался и говорил: -Мам, ну ты как маленькая, я ведь в подоле не принесу. Ведь я мужик, ты просто во мне видишь маленького сына, а не взрослого мужчину. Придя из армии, Саша словно с цепи сорвался. Также как отец он не был охоч до водки, но вот до женского пола, то это он – лидер. Беда была в том, что он не был разборчив в девчонках, ему все нравились, и кто бы ему ни плакался, всех хотел пожалеть. Маруся удивлялась, как он отзывался о своих, для неё, шалавах. Всё они были красавицами, умницами, добрыми, только в жизни им не повезло. Маруся, злясь, называла его пастухом и спрашивала: -Ну как твоё стадо тёлок поживает? Саша на эти слова обнимал мать и смеялся. Иногда Марусе самой было смешно. Как-то пришла домой и не узнала свою комнату, мебель переставлена, дорожки убраны. Оказывается, Настя так постаралась. Через два дня пришла с работы, запах пирогов сбил с ног, это Верка напекла. Были времена, когда Саша звонил Таньке, и она приходила делать ему массаж. Маруся не могла понять, почему её шалопай жениться решил. Таисия никогда не была у неё дома, скромная, работящая, из многодетной семьи, работала швеей в Туле, обшивала всю городскую элиту. Приезжала домой по праздникам и то не для того, чтобы отдыхать, а для того, чтобы принять заказы от местных красавиц. Когда успел её окрутить сынок, Маруся не могла понять. Решила поговорить по душам. -Сынок, а ты любишь Таисию? Или ты, зная, что она для жизни выгодная партия, поэтому женишься? Ты ведь привык получать от своих девах, что тебе надо, а отдавать-то сможешь? Сможешь ты быть верным, честным, заботливым, или ты думаешь, что женитьба тебе не помеха гайкать. Нет, дорогой мой, пастухом тебе не годится быть. Стадо надо распускать. Иначе возьму кнут, так перепояшу, что вылетишь из дома. Предупреждаю, женишься, будете жить отдельно, рожайте детей сразу, чем могу, тем помогу. Но знай, жена всегда права. Быстро рот закрыл, не перечь. Всё! Нагулялся, пора в тырло становиться. Саша смотрел на мать и понимал, что она не шутит. Таисию он любил со школы, она писала ему в армию, но воспринимала его как друга. После армии также она ему доверяла всё секреты, ведь Саша мог выслушать, понять, подсказать, ей было проще ему сказать, чем завистливым подругам, он был очень внимательным к ее проблемам и рад был всегда помочь. Таисия в нём видела подушку для слез, а Саша разрешал себе быть этой подушкой, а в душе всегда хотел к себе другого отношения. Таисия провела весь отпуск в посёлке. Вместе с Сашей ходила на дискотеку. Саша знал, что она очень любила своего парня, но тот ей изменил с её подругой. Тяжело очень переживала предательство, порой хотелось простить жениха, унизиться, но Саша сказал: -Унижаясь первый раз, запомни, второго, третьего раза и не будет, потому что ты будешь стоять постоянно на коленях, будет нормой для него тебя предавать, для тебя нормой унижаться. Бросил, значит не любит, не любит, значит ты ему не нужна. Находясь с Таисией, Саша словно летал от счастья. Ему в ней нравилось всё. Огненный цвет волос, веснушки, длинные рыжие ресницы, тонкий стан, лёгкая походка, заливистый смех околдовали Саню, и, зная, что она любит другого, всё равно признался ей в любви:
Я люблю тебя всю жизнь, ты мне дорога, и то, что я встречался с девчонками, то это ерунда. Я даже к ним не привыкал, мне было с ними весело, беззаботно, они от меня ничего не требовали, я тоже. Я их не любил, видимо они тоже. Они, когда поплачутся на свою жизнь, когда посмеются, когда просто помолчат, а когда накричат. А я был для них эхо. Всех всё устраивало. Но я хочу любви, то есть хочу быть с тобой. Таисия наклоняла голову от смущения и на признания ничего не отвечала. Саша чувствовал, что между ними стоит тот парень. Саша понимал, что он для неё друг, но ведь и друзья бывают любимыми. После отпуска Таисия званила постоянно. Всякий раз, Саша надеялся в голосе услышать нотки тоски, любви, но увы, обыденные фразы, вопросы и «пока»! Саша решил поехать к ней в город и поставить точки. Ведь он признался в любви, а она промолчала, хотя бы сказала, что нужно время, или, что он нравится ей как человек, или приревновала бы к шалавам, просто перед собой Саша видел закрытую дверь, а надо ли её открывать, он не знал. Таисия снимала квартиру, вся комната была завалена выкройками, лоскутками ткани. Стояли вешала с готовыми платьями. Саша слышал, как Таисия по телефону просила Олега вернуть деньги, взятые как будто на лечение своей матери. Одна из клиенток, увидевТаисию с Олегом, узнала в нём завсегдателя одного из ресторанов. Она рассказала Таисии, что видела его со своей пассией, они веселились, целовались. Таисия в один миг потеряла Олега, который не оправдывался, не извинялся, а только скривил рожу и спокойно ушёл. Таисия в душе даже обозлилась на клиентку, думая, что не скажи она той правды, перебесился бы, и не было бы ссоры. Саша всё-таки нашёл Олега. На требования отдать девчонке деньги, Олег оскалился, но, взвесив свою весовую категорю с соперником, попятился назад, но и не тут то было, Саша всё-таки разукрасил лицо и помял ему бока. Таисия, узнав об этом, ругала Сашу и по всему было видно, что была бы ее воля, она побежала бы зализывать Олегу ссадины, синяки. Саша, не прощаясь, уехал. Вечером его успокаивали свои подруги. Он себя не мог понять. Вот они, красавицы, весёлые, работящие, не требовательные, а нет, ему подавай ту рыжую, которая даже не разрешает поцеловать себя. «Вот возьму назло женюсь на любой. А на зло кому?» Больше он не звонил Рыжей, а если она звонила, то на звонки не отвечал. Прошёл месяц, Таисия не приезжала, но звонила по несколько раз в день. Саша звонки игнорировал, надеясь со временем забыть. Время шло, а любовь не уходила. Ночью разбудил телефонный звонок. Испугавшись возможной беды, Саша ответил. В трубке услышал два слова: -Люблю. Да! Утром уже весь посёлок знал, что Сашка женится. Потому, как на всю округу стоял счастливый вопль: «Ура, я женюсь!» Автор: Наталья Артамонова
“Sərhədsiz dünya” bir növ gələcək dünyanın ilkin (həm də müəyyən mənada yarımçıq, natamam) eskizidir. Amma müəllifin niyyəti heç də utopik, xəyali, idealist cəmiyyət haqqında mülahizə yürüdüb oxucunu yayğın, şirin illüziyalar səltənətinə dəvət etməkdən ibarət deyildir. Əsərdə bəşəriyyətin yaxın gələcəkdəki inkişaf və fəaliyyət tendensiyasının əsas istiqamətləri elmi-fəlsəfi aspektdə təhlil edilir, bir sıra ümumiləşdirmələr aparılır. Ciddi və “təhlükəli” bir problem haqqında söhbət açan, “neokosmopolit” kimi təqdim oluna biləcəyindən çəkinməyən, irəli sürdüyü nəzəri müddəaların tətbiqinə tamamilə əmin olan tədqiqatçı, öz qənaətlərini optimistcəsinə təqdir və müdafiə edir. Müəllif (filosof-yazıçı Firuz Mustafa) özünün axtarış prizmasından keçirdiyi problemin mürəkkəbliyini, zəngin, rəngarəng, polifonik mahiyyətini dərk etməklə yanaşı, bir çox hallarda bilərəkdən “ənənəvi” tədqiqat metod və metodologiyasından yan keçərək sadə təhlil manerasına üstünlük vürmişdir; axı əsər təkcə dar ixtisas sahəsinin adamları üçün deyil, habelə geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bizə elə gəlir ki, dərki və həlli ilk baxışda parodoksal üslub və təfsirdə təqdim olunan, artıq qeyd edildiyi kimi, burada ilkin eskizləri çəkilən problemin çözümü və tədqiqi gələcəkdə yeni nüanslarla zənginləşib təkmilləşəcək. Açıq cəmiyyət, heç zaman qapalı, qaranlıq, birtərəfli, antihumanist “elmi” müddəaları qəbul edə bilməz. Biz əminik ki, XX1 əsr (yeri gəlmişkən, sizə təqdim edilən əsərin əsas variantı “XX1 əsr” jurnalında dərc edilib- bunun özü də rəmzi məna daşıyır!) parçalanmadan çox birləşməyə, bütövlüyə can atacaq. Dünya yeni minilliyin astanasındadır. Biz bu əsəri həm də ikinci minilliyə epiloq (sözardı), üçüncü minilliyə isə proloq (sözönü) hesab edirik.
