Daşkənddəki Əlişir Nəvai adına Özbək Dili və Ədəbiyyatı Universitetində Yunus Oğuzun paytaxtdakı “Bayaz” nəşriyyatında özbək dilində təkrar nəşr olunan “Əmir Teymur” tarixi romanının təqdimatı keçirilib. Kitabı məşhur özbək şair və tərcüməçisi, mərhum Usman Kuçkar tərcümə edib.
Tədbirdə Özbəkistanın elm, mədəniyyət xadimləri, universitetin professor-müəllim heyəti, şair və yazıçılar, tələbələr iştirak edib.
Təqdimatı filologiya elmləri doktoru Gülbahar Aşurova açaraq Yunus Oğuzun yaradıcılığı haqqında məlumat verib, onun Özbəkistanda yaxşı tanındığını diqqətə çatdırıb.
Universitetin prorektoru Gülnoza Əhmədova bildirib ki, Y.Oğuz Özbəkistanda çap olunan ilk kitabı -“Əmir Teymur” romanı ilə məşhurlaşıb. O, özbək tarixi ilə bağlı elə bir kitab ortaya qoyub ki, onu sevməmək mümkün deyil.
Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi direktorunun müavini Nadir Əlimirzəyev Özbəkistanla Azərbaycan arasında ədəbi əlaqələr, tarixi dostluq münasibətləri haqqında məlumat verib, belə əsərlərin yayılmasına və təbliğinə geniş ehtiyac olduğunu qeyd edib. O, Yunus Oğuzun bir neçə kitabının Mədəniyyət Mərkəzinin təşəbbüsü ilə çap edildiyini diqqətə çatdırıb, yazıçının əsərlərinin Azərbaycan və Özbəkistanla yanaşı Türkiyə, İran, Qazaxıstan, Qırğızıstan və digər ölkələrdə də nəşr olunduğunu bildirib.
Alim və tərcüməçi Babaxan Şərif deyib ki, bundan əvvəl Yunus Oğuzun özbək dilində “Əmir Teymur”, “Şah arvadı və cadugər”, “Sultan Alp Arslan”, “Atabəy Eldəniz”, “Ovçu”, “Cığır” və digər romanları işıq üzü görüb və populyarlıq qazanıb. Əminəm ki, Yunus Oğuzun bundan sonra da yeni-yeni əsərləri özbək dilində çap ediləcək.
Alim “Əmir Teymur” romanının bədii dəyəri haqqında söhbət açıb, kitabın gələcəkdə tarixi araşdırmaq üçün dəyərli bir mənbə olacağını qeyd edib.
Filologiya elmləri doktoru, professor Boqijon Toxliyev Yunus Oğuzun milli dəyərlərə bağlı yazıçı olduğunu vurğulayaraq, romanlarında bu dəyərlərin, xalqın əsrlərdən bəri qoruyub yaşatdığı mənəviyyatın böyük ustalıqla təsvir edildiyini söyləyib. Elə buna görə də əsərlərində müşahidə edilən yazı üslubu, hadisələrin canlı təsviri oxucuları özünə çəkir.
Professorlar Səadət Muxammedova, Abdulla Uluqov, Behbud Batirov və başqaları Yunus Oğuzun yaradıcılığı haqqında söhbət açıblar. Deyilib ki, indiyədək yazıçının dünyanın 25-dən artıq ölkəsində 50-dən çox kitabı çap olunub. Yunus Oğuz “Attila” pyesi, “Nadir şah”, “Təhmasib şah”, “Qədim türklər və passionarlıq nəzəriyyəsi L.N.Qumilyovun tədqiqatlarında”, “Türkün tarixinə yeni bir baxış”, “Qədim Anadolu və Azərbaycan türkləri” və digər kitabları ilə tanınır.
Sonda müəllif çıxış edərək kitab üzərindəki işindən danışıb. Y.Oğuz əsərin çapına və təqdimat mərasiminə görə universitetə və təqdimatın iştirakçılarına minnətdarlığını bildirib.
Təklifinizi, şikayətinizi bizə yazın. Sizi dinlərik. 055 634 88 31
Ceffersonun bəhs etdiyi böyük gün gəlib çatmışdı. Məhz bu gün o, işçilərə maaşlarının artacağı xəbərini verəcəkdi. İşçilər aylardır ki, bu xəbəri gözləyirdilər. Nə vaxt direktorla söhbət zamanı əmək haqqı barədə mövzu açılırdı, o şövqlə bu günü işardə edirdi. Hamı şirkətin iclas zalına ( köhnə teatrın zalı ) doluşmuşdu. Zala həm şimal-cənub həm də şərq-qərb tərəfdən baxdıqda yanlız bir şeyin şahidi ola bilərdin- Təbbəsümün. Saça yapışan saqqız kimi təbbəssüm bütün işçilərin üzlərinə yapışmışdı. Hamı deyir-gülür, bir-biriylə zarafatlaşırdı. Birdən qapı cırıltı ilə açıldı. Direktor və idarə heyəti zala daxil oldular. Hamı ayağa qalxdı. Cefferson əliylə əyləşin göstərişini verdikdən sonra çıxış üçün hazırlanmış kürsüyə qalxdı. O çox gərgin, əsəbi görünürdü. Cibindən çıxardığı vərəqi kürsüyə qoyduqdan sonra gözlərini 200 nəfərin gözlərinə zilləyərək ( o bunu bacarırdı) danışmağa başladı.
-Hörmətli işçilər, əziz həmkarlar. Bilmirəm söhbətə haradan başlayım. Mən bu günü səbirsizlikə gözləyirdim. Bilirsiniz, siz mənim ailəmsiniz. Ailənin atası necə ki, ailəsini xoşbəxt görmək istəyir, mən də şirkətin atası olaraq işçilərimi xoşbəxt görmək istəyirəm. Lakin bəzən həyat ataları yorur, incidir, sıxır. Belə olan halda onlar övladlarını sevindirə bilmirlər. Onların üzlərini güldürə bilməmək… Ax bu necə dəhşətli bir vəziyyətdi. Bu gün mən də sizin qarşınızda yorğun ata kimi çıxış edirəm. Yorğun olmağımın səbəbi var. Bu günə olan statistik məlumatlara əsasən deyə bilərəm ki, reklam etdiyimiz məhsulların son səkkiz gündür, satışında kəskin azalmalar var. Mən böyük təəssüf hissiylə, kədərlənərək demək istəyirəm ki, mən sizin maaşlarınızı artıra bilməyəcəm…
Zalı bir anda hay-küy götürdü. İşçilər yerində qurcalanmağa, bir-biriylə söhbət etməyə başladılar. Sükutu direktorun “Bir dəqiqə əzizlərim” ifadəsi kəsdi. Bütün diqqətlərin yenidən özündə cəmləndiyini görən Cefferson sözünə davam elədi.
-Bütün bunların bir səbəbi var. Düz bir həftədir, mənim- şirkətin atasının haqqında qaralama kompaniyalarına başlayıblar. Ard-arda pamfletlər yazırlar, yuxarılara məktublar göndərirlər. Öz dalına şalvar ala bilməyən tüfeyli bir çayxana jurnalisti görün mənim – yəni sizin haqqınızda nə yazıb.
Pamfletdən bir hissə :
Dünən baş vermiş hadisə başdan ayağa fiasko idi. “Cefferson” reklam şirkətinin rəhbəri, direktoru dövlətin onlar üçün ayırdığı yardımı öz yaxın ətrafı ilə mənimsəyib. Buradan işçilərə bir qəpik də düşməyib. Bununla bağlı müraciət etdiyim rəsmi qurumlardan sonra şəxsimə dair təhdidlər almışam. Hətta, Cefferson məni birbaşa doğratmaqla təhdid edib. Qoçularını üstümüzə göndərməklə nəticə alacağını zənn edənlər, özlərini Stalinə, Hitlərə bənzədərək onların miras qoyduğu qara idarəetmə forması ilə hərəkət edənlər, qanun qarşısında cavab verəcəklər.Artıq bəsdi.
Ey Cefferson ! Sən kralsansa, Berlinin də hakimləri var .
Ölüm Haqdan , Kəfən Məmməcəfərbəydən…
-Düz 7 nəfər mənim yəni sizin haqqınızda bu cür cəfəng yazılar yazıblar.
Təəssüf,bu yazılardan sonra şirkətin nüfuzu aşağı düşdü. Nəticədə nüfuz aşağı düşdükcə çörək də əldən çıxdı. Yəni sizin, mənim övladlarımın çörəyi itdi.
Bütün bunların səbəbkarı o itdöyən jurnalistdi. Bizdə, yəni sizdə nə İMAN qoydu nə də ÇÖRƏK. Hə, bir də unutmayın mən olduqca DEMOKRATİK biriyəm.
Cefferson fikrini tamamladı və kürsüdən düşərək ön sırada əyləşdi.
Zalın suyu qaynamağa başlamışdı. Bu çıxış onun suyunun 55 C-yə qaldırdı. Sonra
Lama İzabella ağır addımlarla kürsüyə qalxdı. Dombalmış gözləriylə ətrafın rentgenini çəkdi və çıxan nəticəni dəyərləndirdikdən sonra danışmağa (tüpürməyə) başladı.
-Uca, mərhəmətli, sevgi dolu, səbirli Yaradanın adıyla sizləri salamlayıram. Əzizlərim bilirsiniz ki,bu günün tez gəlməsi üçün çoxlu dualar edir, nəzirlər verirdim. Ramazan bayramında oruc tutur, heç bir Şabat gününü qaçırmır, İsa Məsihin doğum gününü qeyd edir, evimdə olan kiçik Budda heykəlini təmizləyir, Qızıl tovuzquşu təsvirinin ətrafında dövrələr vurur, Ahuramazdaya hər gün alqışlar söyləyirdim. Amma bu gün olduqca məyus oldum, kədərləndim. Sonra göz yaşlarımı sildim və bura çıxdım ki, sizə bu hadisədə bizim də günahımız olduğunu xatırladım. Bəli, biz günahkarıq. Bizim maaşlarımızın artmamasına səbəb elə özümüzük. Çünki biz Şeytanı, Demonu unutduq.Yadımızdan çıxdı ki, bu dünyada Əhriman da var. İndi biz əlimizi-qolumuzu bağlayıb oturmuşuq. Bəlkə bu zalda oturan bəziləri elə düşünür ki, o əxlaqsız jurnalistin yazdığı doğrudur ?! O şeytandır, şeytandır… İzabella əliylə zalın qapısına tərəf işarə elədi. Sonra uca səslə sözünə qaldığı yerdən davam etdi.
“Burada təəccüblü heçnə yoxdur, çünki Şeytan da nur mələyin cildinə girir“
Bunu mən demirəm Müqqəddəs Kitab deyir. 2-ci Korinflilərə 11:14- ayəsi.
Dünən gecə hövnlak yerimdən dik atıldım. Kabus görmüşdüm.Dəhşətli kabusla bərabər qəribə bir möcüzə də əyan oldu mənə.
Deməli yuxuda gördüm ki, çayın sahilində tək gəzirəm. Bu çay İori çayıdı. Dəqiq bilirəm ki, İori idi. Birdən çayın içindən yeddi kök inək çıxıb çayın qırağında otlamağa başladı. Mən də bunlara tamaşa edirəm. Sonra çayın içindən yeddi arıq inək də çıxdı. Biri zil qaraydı.Bunlar kök inəklər kimi heç otlamadılar da.Sağlam inəklərin üstünə cumub onları parçalayıb yedilər. Mən donub qalmışdım. Gözümdəki yaşın yanağımı yandırdığını yuxuda da hiss edirdim. Birdən göydə nəsə parladı. Gözlərim o andaca qamaşdı. Gözümü açıb gördüm ki, qarşımda başdan-ayağa ağ paltara bürünmüş kök, yaypan bədənli bir kişi durub. Bu kişinin saçı yox idi,amma başında par-par parıldayan bir tacı vardı. Elə bil başına ulduz qonmuşdu. Əlində tutduğu yaşıl rəngə çalan əsayla yerə üç dəfə vurdu. Bu hərəkətdən sonra qeyri-ixtiyarı onun qarşısında təzim etdim. Əlini çiynimə qoydu və mənə dedi ki, mən Əldebaran ulduzundan gəlmişəm. Nəyə görəsə bu sözdən sonra mən rahatladım və ona gördüyüm hadisəni danışdım. Əlini çiynimdən çəkmədən dedi “Qorxma mən sənə kömək edəcəm”.
-Qulaq as İzabella. İori çayından çıxan yeddi sağlam inək o deməkdir ki, yeddi il siz bolluq, artım içində yaşayacaqsınız. Heç bir çətinliyiniz olmayacaq. Bağlarınız barlı,sularınız təmiz olacaq. Sonrakı yeddi il ərzində isə sizi quraqlıq, aclıq gözləyir. Meyvələrinizə, tərəvəzlərinizə qurd düşəcək. Aclıq bir yırtıcı heyvan kimi boğazınızdan yapışacaq. Sularınız qurayacaq. Quraqlığı, natəmizliyi bir libas kimi əyninizə keçirəcəksiniz.Biri-birinin iç-çalatını çıxarmağa hazır olan vəhşi, barbar tayfalar kimi özünüzlə vuruşacaqsınız.Xəstəlik,ağrılar,sancılar sizləri Olimp dağlarına qədər dırmaşdıracaq. Elə bir vaxt gəlib çatacaq ki, ana sağalamaq üçün övladının ətini çiy-çiy yeyəcək. Övlad anasının baş dərisindən sitayiş etdiyi bütlərə paltar tikəcək.
Əldebaran ulduzundan gələn müqəddəsin bu danışdığından sonra mən onun dizlərinə qapanıb yalvardım, vay-şivən qopardım, kömək istədim. O qolumdan yapışaraq ayağa qaldırdı və dedi :
-Qorxma İzabella. Əgər dediklərimi yerinə yetirsən sənə, sənin ətrafına, yaxınlarına və iş yoldaşlarına heç bir fəlakət toxunmaz. Mənə inan. Səhər açılan kimi hamama girib sirkə ilə yuyun. Yemək yeməmişdən qabaq üç dəfə Maidə surəsi 33-cü ayəni indi sənə oxuduğum kimi uca səslə oxu.
“Allaha və Onun Elçisinə qarşı müharibə edənlərin və yer üzündə fitnə-fəsad törətməyə səy göstərənlərin cəzası ancaq öldürülmək, çarmıxa çəkilmək, əlləri və ayaqlarını çarpazvari kəsmək yaxud da yaşadıqları yerdən sürgün edilməkdir.Bu onlar üçün dünyada rüsvayçılıqdır.Axirətdə isə onları böyük bir əzab gözləyir”
Sonra ətrafına,dostlarına,iş yoldaşlarına bu ayəyə uyğun hərəkət etməli olduqlarını söylə. Əgər onlar işlərinizi pozan, çörəyinizi əlinizdən alanlara rəhm etsələr, Yaradan da onlara rəhm etməyəcək. Onları Gehinnom vadisində sonsuz əzaba düçar edəcək.
Unutma İzabella düşmənləriniz 7 gün içində 7 fərqli alətlə cəzalanmalıdır. Yaradanın buyruğu belədi – dedi və bir anda gəldiyi kimi də getdi.
Hamı ovsunlanmışdı. İzabella kürsünün yanından 5-6 addım kənara atıldı. Sonra əliylə giriş qapısının yanında duran şirkətin anbardarına işarə edib, danışmağa başladı ( tüpürməyə )
-Ey mənim əziz həmkarlarım ! Yaradan bizi sevir və bizə çıxış yolu göstərir. Bu müqqəddəs vəzifəni həyata keçirmək sizlərin içərisindən seçilmiş 7 nəfərə qismət olacaq. 200 nəfərdən kim öncə işi həll etdi, Əldebaran ulduzundan yaxasına parıltı düşəcək. Gedin o 7 qara ac inəyi məhv edin ki, ruzimiz tez bir zamanda verilsin, maaşlarımız artsın. Yaradanın buyruğu belədi. – Lama İzabella nitqini bitirdi.
Suyun istiliyi artıq 100 dərəcəyə çatmışdı. Pıqqıltı qopararaq zaldakılar anbardarı, qarşısında duran stol qarışıq dövrəyə aldılar. Anbardar onlara sıraya keçmələrini bildirdi. Hər kəs sırayla anbardardan alət götürməyə başladı. Cefferson da sıranın lap sonunda dayanmışdı.Anbardar aləti verdikcə qarşısında duran kağıza qeydiyyatını aparırdı. Aləti alanlar avşar atılısı kimi çaparaq şirkətdən çıxırdılar.
Alətlər bunlar idi :
Otellonun qılıncı ;
Balta ;
Ov bıçağı ;
Lermantovun tapançası ;
Veronal adlı yuxu dərmanı ;
Obsidiyandan düzəldilmiş əl çapacağı ;
Mauser C96 tapançası .
Mənim bəxtimə Veronal düşmüşdü. Hamı kimi mən də şirkətdən çıxdım.
Mərhum istedadlı gənc yazar Əbil Əbilovun(1985-2010) “Sevda türküsü” kitabından: “…Sən mənə bir əfsanə danış,içərisinə yalan qatma.Mənim əfsanəmi isə sənə anladaçaq insan yox.Çünki əfsanənin içində yalan yox.Bu dünyada isə yalana inanmayan yox.Mənim sevgimdə isə yalan yox.Bu əfsanəyə inanan yox.Çünki içində yalan yox…”
Принять безоблачность обычного утра. Я вдруг понимаю, что моя жизнь вполне благополучна. Иногда я забредаю в множества, обосновавшиеся в случайных женщинах. Трижды перечитанная книга становится почти домом. Что тут добавить? Сила оформлена в ленивых движениях, которые малочисленней солнечных бликов на стене. Дремотна прелая память. Миг просторен, если задержишь дыхание. Даже на расстоянии щетинисты вещи. Мы не знаем своих лиц со следами ночных кошмаров, хотя похмеляемся толкованиями. Воображение предлагает одну лишь пустыню, где, обернувшись в тряпье, забываешь сотрапезников. Законы упорядочивают материю. Изначален алеф, рождающий бет. Между повторными воплощениями мы пребываем в качестве персонажей, коим тесно в линейном сюжете. Такая вот холодная щель, где ни потрохов, ни костей, ни артерий. Что и есть красота, перепавшая одержимым бродягам.
Примечание
Статичен иероглиф ладони. Бесшумно отдалить руку, чтобы зажегся знак. Как «аминь», где громоздятся ангелы. Шаги всегда отрезок, даже если впереди вечность. Возможно, сквозняк — средство общения между входом и выходом. Я слышу звук, напоминающий разбитую вдребезги последовательность. Ты продолжена настолько, что тебе мало ласок. Мы спали, погружаясь в паутину, которая через несколько часов вытолкнула нас обратно. Путешествия всегда завершаются в какой-то комнате, пропахшей приглушенными голосами, повествовавшими о манекенах, механизмах, черных кубах. Всё, обреченное повторению, образует узор. Но любой ребенок в силах разомкнуть эти тиски своей улыбкой. А нам остаются прерванная беседа на мертвом языке и жалкое примечание к гипнотическому первоисточнику. Лучше не включать свет, чтобы не оказаться в тупике.
Прогулка
Образы искажены скоростью. Бесконечно как дление, так и деление. Но случайность избегает становиться линией, предпочитая оставаться каракулями. Город наводнен борделями, чьи посетители обладают лицами мясников. Ум разлагается на толки и полярности. Кровь вскипает от собственной красоты. Сердце будто выплевывает личную историю, вполне обычную. Я давно уже перестал преследовать яркие цитаты, предпочитая просто смотреть на прохожих, фонари, лужи, машины. Можно ли утверждать, что теперь найдена хоть какая-то опора? И как сказать так, чтобы ничего не сказать, ничего не добавить к исходному равновесию мира? Ведь довольно одной прогулки, чтобы познать меру и безмерность. Я и сам затрудняюсь объяснить пристрастие подошв к плоскости. Мимо и мимо, соблюдая простую технику. Люди достойны всяческих похвал. Наверное, они догадываются как легко заменить тайну парадоксом. В солнечный день отправиться на побережье, чтобы уточнить карту побега. Место чистых форм зашторено пылью.
Встреча
Наверняка заморосит дождь. Созерцая голые ветки убеждаешься, что отсутствие — выпотрошенная глубина, милостивая для комнатных затворников. Над головой роится шепот: успокойся. Прошли годы, но намекающие на запретное знание фигуры по-прежнему на полуразрушенных стенах южного города, парализованного сегодня туманом. Подвижны границы. Достаточно отбросить жажду жизни, чтобы предположение о повсеместности красоты оказалось верным. Над крышами парят голуби, просящиеся на бумагу, которая вполне способна заменить небо. Даже в холодные вечера можно согреться, глядя на окна квартир, где горит свет и люди пригнаны друг к другу. Став целым, они утратили углы. В начале улицы в поворот вписывается чей-то хроматический кашель. Услышать, затем узреть. Чем ближе встреча, тем больше размыт твой двойник. Указательный палец наставлен на землю, не вбирающую тени. Нерожденные толпятся рядом.
Без названия
Память стремится выйти за пределы черепа. Ее содержимое расслаивается на Тень и тени. По какой-то смутной причине язык жаждет повелевать «душой». Плоть исключена из этого уравнения, хотя лицо переполнено гибкой мимикой. Жизнь пахнет сумерками. Знамение, оно повсюду, стоит только отойти в сторону. И тогда смолкнут страницы и станут слышны мертвые, чьи прозрачные голоса твердят одно и то же: коснись своего отражения, чтобы совпасть с отсутствием. Петляющая походка расшифровывает пространство. На перекрестке бездомная собака как напоминание о легкодоступной свободе. Ладоням тесно в кармане, просятся друг к другу в молитвенном жесте, испрашивающем у пришедшего в движение неба горсть снега для этого полуострова. Чуть поодаль к автобусной остановке приближаются старик и мальчик — само Время, расколотое надвое. Уедут и станут теми, кем были раньше.
Yağış damcılarının soyuq pəncərə şüşəsinə dəyib göz yaşı kimi axaraq pəncərənin bağrından süzülməyi nəyisə xatırladır mənə. Fəqət yadıma sala bilmirəm. Uzun müddət bu barədə düşünsəm də ağlıma nəsə gəlmir. Sonra haradan yadıma düşürsə, yoxluqdan içimə daman səs köhnə şəkillərin olduğu qutunu açıb oraya baxmalı olduğumu pıçıldayır.
Doğrusu, keçmişi xatırlamağı əksər hallarda sevmirəm. Yaxşı ya da pis olmasından asılı olmayaraq hansısa ilə, günə dönmək istədiyimi də xatırlamıram, nə də arzulamıram. Ancaq mən hələ də uşaqkən yaşadığım evə gedəndə anamın xəyalı həmişə olduğu yerdə dayanıb gülən gözləri ilə mənim gəlişimdən sevinir. Bəlkə də, xəyalı da deyil, elə özüdür.
Bu yaxınlarda çox maraqlı film izlədim. Riçard Mathesonun romanı əsasında çəkilmişdi. Oradan bir epizodda baş qəhrəmana belə bir sual verilir: “Sən nədən ibarətsən? Əlin, ayağın, ya da bədəninin hansısa hissəsi? Heç beynin də sən deyilsən axı. Çünki o da bədəninin digər hissələri kimi bir gün çürüyəcək və yox olacaq. Sən düşüncələrdən ibarətsən. Çünki yalnız düşüncələr yaşayacaq. Fiziki olanlar illuziyadır, düşüncələrimiz gerçək. Beləliklə, sən yoxa çıxmayacaqsan. Sadəcə öləcəksən. Düşüncələrindən özünə yeni dünya quracaqsan.”
Şəkillərin arasından çox köhnə bir kağız tapıram. 2006-cı ildə anamın mənə yazdığı məktubudur. Bükülmüş yerləri bir qədər sürtülüb cırılmaq üçün bəhanə axtarır. Anamın yazdıqları artıq kədərlidir. Cümlələr boynubükük baxır mənə. Oxunmağa həvəs qalmayıbmış kimi tənbəlcə uzanıblar köhnəlib saralmış kağızın yox olmuş sətirlərinə. Məktubun aşağısına çəkdiyi gül rəsmi solub, rənglər insafsızca bir-birinə qarışıb. Həmin il universitetə qəbul olmuşdum və ilk il idi ki, anamdan ayrı qalırdım. Əslində, ara-sıra telefonla da danışa bilirdik, ancaq anam məktub yazmağa üstünlük vermişdi. Çünki o, sevgisini ifadə etməyi bacarmırdı. Mənə xoş sözlər dediyini də xatırlamıram. Beynimin ən dərin qatlarında belə tamam qeyb olublar. Təkcə həmin məktuba yaza bilmişdi. Məndən ayrı qaldığı üçün nə qədər darıxdığını və bir də… İlk dəfə idi ki, onun belə duyğusal danışdığını görürdüm, daha doğrusu, görmürdüm, oxuyurdum.
Mən onun könlü xoş olsun deyə hər şeyi etməyə çalışmışdım. Ancaq indi bu məktubu oxuyanda bəzi xatirələr gözümdə yenidən canlanır. Məsələn, toylara getməyi sevmirəm deyə bütün klassik analar kimi küsürdü məndən. Bu xatirə məni ruh halımdan asılı olmayaraq həmişə gülümsədir. Kaş ki, indi də istəsəydi getməyimi, hətta bir az da irəli gedib tələb etsəydi.
Əgər həmin filmdəki kimi insanlar düşüncələrdən ibarətdirsə, mən indi onun dünyasındayam, yəqin ki. Görəsən, yenə də toylara getməyi sevmirəm, yoxsa anam öz dünyasında məni istədiyi kimi proqramlamağa nail olub?
İnsan doğulur, yaşayır və ölür. Bəlkə də, sırası bu deyil. Əslində isə: insan doğulur, ölür və yaşayır… Ya da nə bilim… Heç özüm də dəqiq bilmirəm. Yaşam üzməyi bilmədən bizi atdıqları dənizdən başqa nədir ki? Cənnətdən qovularkən Tanrı bizə çox xiffət eləməyək deyə üç şeyi bu dünyaya gətirməyə izin verdi, deyəsən: sevinmək, həyatdan zövq almaq, gülmək. Ayrılığı, kədəri, acını, xəstəliyi, can sıxıntısını və bir-birindən boş ümidlərin hamısını biz özümüz bu dünyada tapdıq. Heç düşünmədən yaşamaq nə asandır, heç yaşamadan düşünmək də. Həm yaşamaq, həm də düşünmək?!
Həyatın yalın doğruları ədəbsiz olduğu üçün əyninə paltar geyindirib sonra adam arasına çıxarırıq. –deyərək cumub gəldi Şeytan yenə ağlıma. Yavaşca diz çökdü qarşımda və əlinin tərsi ilə üzümə sığal çəkərək astadan dedi: -Nə baş verdiyini anlamadan xaosun içində taparsan özünü. Silahsız, müdafiəsiz, ayaqların yalın. Bir qılınc parlayar başının üstündə, tək zərbəylə alar canını. Elə-belə qeyri-müəyyən formada bir at başı gözünə dəyər. Boynu qan-tər içində, ağzı köpük, zorla nəfəs alır. Süvarisi kim idi? Niyə indi? Və niyə mən? –deyə düşünməyə belə macal tapmadan başqalarının dünyasının gerçəyi, öz dünyanınsa yalanına çevrilərsən…
