Etiket arxivi: Sehran Allahverdi

www.USTAC.az

“ÜÇ İNTƏHASIZ və ya İNTƏHASIZLIQ”

Bir şərh yazın

YÜZ DÖRDÜNCÜ YAZI

“ÜÇ İNTƏHASIZ və ya İNTƏHASIZLIQ”

(Sehran Allahverdinin “Cahangir”i)

Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Günə (16.04.2026) çox sarsıdıcı və eyni zamanda ağılasığmaz bir xəbərlə başladıq. Cahangirin qəfil ölüm xəbəri dilindən, dinindən, yazdığı qrafikadan və cinsindən asılı olmayaraq əli klaviatura tutan dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan əhli-qələmi – qələmdarları sirkələdi…

Gün bu minvalla başa çatmaq üzrə idi ki, Sehran Allahverdi bu hadisəni – bitməkdə olan günü “intəhasızlıq” üzərinə proyeksiya etdi. Qarşımda üç intəhasız dünya var: Günəş, Dəniz və İnsan…

Bu rəsm əsəri azərbaycanlı rəssam Sehran Allahverdi tərəfindən çəkilmiş və özbək şair Cahangir Namazovun faciəvi taleyinə həsr olunmuş dərin məna qatlarına malik bir sənət nümunəsidir. Əsər yalnız portret deyil – bu, insan ruhunun ziddiyyətli qatlarını, daxili sarsıntılarını və həyatla ölüm arasındakı incə sərhədi ifadə edən psixoloji elementlərlə, dramatik ştrixlərlə(fırça vuruşları ilə) zəngin tablodur. Mən bu əsəri görən anda qeyri-ixtiyarı “İNTƏHASIZLIQ” adlandırdım. Sehran Allahverdi rəngkarlıqdan musiqi, rənglərdən not kimi istifadə edib. Rəsm əsərinin rəng palitrası o qədər zəngindir ki, tablo bütöv bir romans təəssüratı yaradır. Sehran Allahverdinin “danışan şəkillər” seriyasına bəxş etdiyi bu şedevr onun daxili aləminin zənginliyindən xəbər verir. Əsəri sözün əsl mənasında “Bir gəncin manifesti” adlandırmaq olar.

Rəsmin ilk baxışda diqqəti cəlb edən əsas elementi gün batımı fonudur. Günəş üfüqdə batmaq üzrədir – bu, klassik simvolika baxımından sonluğun, tükənmənin və eyni zamanda sakit bir vidanın işarəsidir. Su səthində əks olunan narıncı və qırmızı çalarlar sanki daxili yanğını, sönməyən ağrını və iztirabı təcəssüm etdirir. Bu fon təsadüfi deyil: o, şairin həyatının son anlarına metaforik bir pəncərə açır.

Portretdəki sima isə tam fərqli bir emosional qat təqdim edir. Cahangir Namazovun baxışları sakit, lakin dərin və yorğun görünür. Bu baxışlarda həm qəbul, həm də gizli bir fəryad hiss olunur. Rəssam üz cizgilərini akvarel texnikasının sərbəst və axıcı dili ilə işləyərək daxili gərginliyi daha da gücləndirib. Rənglərin bir-birinə qarışması insanın psixoloji parçalanmasını, kimlik böhranını və emosional qeyri-sabitliyi xatırladır.

Psixoloji baxımdan bu əsər depressiya və daxili tənhalıq mövzusuna toxunur. İntihar edən insanların çox zaman xaricdən sakit və adi görünməsi, lakin daxilən böyük bir fırtına yaşaması burada aydın hiss olunur. Rəssam bu ziddiyyəti ustalıqla təqdim edir: zahiri sakitlik və daxili çöküş eyni anda mövcuddur. Bu, insan psixikasının ən mürəkkəb və bəzən anlaşılmaz tərəflərindən biridir.

Publisistik baxımdan isə bu rəsm cəmiyyətə ünvanlanmış səssiz bir çağırışdır. O, bizi düşünməyə vadar edir: görəsən biz ətrafımızdakı insanların daxili dünyasına nə qədər diqqət yetiririk? Bir şairin, bir yaradıcı insanın belə ağır bir qərara gəlməsi yalnız fərdi deyil, həm də sosial bir məsuliyyət məsələsidir. Bu əsər insanları laqeydlikdən uzaqlaşmağa, empatiya qurmağa və ruhən sarsılmış insanlara daha həssas yanaşmağa çağırır.

Eyni zamanda, rəsm sənətin terapiya gücünü də nümayiş etdirir. Sehran Allahverdi bu əsərlə yalnız bir insanın portretini yaratmır, o, ağrını vizuallaşdırır, sükutu danışdırır və sözlə ifadə olunmayan hissləri rənglərlə dilə gətirir. Bu baxımdan əsər həm də sənətin insan ruhunu anlamaq və anlatmaq gücünün parlaq nümunəsidir.

Nəticə etibarilə, bu rəsm sadəcə bir portret deyil – o, həyatın kövrəkliyinə, insan ruhunun dərinliklərinə və cəmiyyətin məsuliyyətinə işarə edən güclü bir bədii bəyanatdır. Gün batımı ilə tamamlanan bu kompozisiya sanki bir həyatın son akkordudur – sakit, lakin unudulmaz.

Üzündə həmisə təbəssüm, sözündə ilıqlıq, insanlara sevgi, ətrafa məhəbbət duyulan Cahangir…. Sözun əsl mənasında “sözün bitdiyi yerdə”yik… Qoy, sözlərin aciz qaldığı bu məqamlarda rənglər danışsın…

Sağ olun, dəyərli oxucular, sağ ol, Sehran Allahverdi – dəyərli rəssam qardaşım – acı və sarsıdıcı xəbərlə başladığımız günün ideal məntiqi sonluğu kimi qiymətləndirirəm bu əsəri. Necə deyərlər, qövr edən yaramıza su səpdi bu tablo. Hələlik, dəyərli dostlar!

P.S. Sonuncu dəfə Cahangirlə çərşənbə axşamı – 14 aprel 2026-cı ildə yazışmışdıq 16:39-da bir göndəriyə “bəyənmə” işarəsi qoymuşdu…

16.04.2026. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC

Nisə Kərimovanın yazıları

I>>>> Rənglərin Şahzadəsi

Daha çox məlumat burada

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

www.USTAC.az

Adəm və Həvva

Bir şərh yazın

Orta əsrlər və Renessans dövründə (Mikelancelo, Masaccio, Rubens və s.)
Adəm və Həvva demək olar ki, tamamilə ağ dərili çəkilib.

Afrika və afro-mərkəzli təsvirlər
Afrika sənətində və müasir afro-mərkəzli rəsm məktəblərində
Adəm və Həvva tünd dərili təsvir olunur.

Şərq və İslam təsviri ənənəsi
Klassik İslam sənətində Adəm və Həvvanın siması ümumiyyətlə çəkimir.

Mənim yanaşmam isə tamam fərqlidir:
Birinci rəsm 1998, ikincisi 2025-ci ildə çəkmişəm.

Müəllif: Sehran Allahverdi

Sehran Allahverdinin yazıları

ZAUR USTACIN YAZILARI

Oxuyun >> Gözündə tük var

Zaur Ustacın şeirləri haqqında

YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

Şəhid Allahverdiyev Teymur Qüdrət oğlu, www.USTAC.az

Şəhid Allahverdiyev Teymur Qüdrət oğlu

Bir şərh yazın

Rəssam: Sehran Allahverdi

Şəhid Allahverdiyev Teymur Qüdrət oğlu

Dünya şöhrətli alim Rafiq Əliyevə görə, insan vicdanından qırağa bilməyəndir. Teymur bunu gəncliyində amalı, əqidəsi, Vətən sevgisi ilə təsdiq etdi. Onu Moskvanın cazibədarlığı, suyuşirin, dodağı təbəssümlü, gözləri xumar, təbəssümlü, danışığı, ünsiyyəti ilə hər gənci yolundan döndərə bilən qızları da fikrindən çəkindirə bilmədi. Bilməzdi də. Axı vicdan həm də daxili MƏNdir. MƏN insanlığın birinci kriteriyasıdır. Teymur da MƏNin diqtəsindən və hökmündən çıxa bilməzdi.

Akademik Ziya Bünyadovun bir deyimini unutmuram: “Həyatımda hiss etmədiyim yeganə şey qorxudur”. Mən Teymuru heç vaxt görməmişəm. Qardaşları Sehranın və Seymurun xatirələrini dinləyəndən sonra qorxunu hiss etməməyi Teymura da xas xarakter kimi qəbul etmişəm. Bu xarakteri Teymurun qısa -25 illik mənalı və heç vaxt unudulmayacaq ömrünün məqamlarında həssas insanlar hiss edə bilərdi.

Ürəyimdən bir arzu keçdi. Kaş Teymur sağ olaydı, lap elə günü bu gün qayıdaydı, 33 illik ayrılıqdan sonra doğmalarının gözünü yolda qoyan yollardan gözümüz çəkilərdi. Qayıtdı. Gözlərimiz yollardan çəkiləcəkmi? Dünyada ən uca zirvə anadır…

Dilimin ucunda Nüsrət Kəsəmənlinin iki misrasını vird etdim:

Analar yollara göz yaşı səpir,
Bəlkə izləriniz göyərdi deyə.

Göyərdi də. Ancaq nə deyək əzmli, dözümlü, ümidi heç vaxt ölməyən analara. Gözünüz aydınmı, yaxud başınız sağ olsunmu?

Teymur, sən həmişə mənim gözümdə Sehranın çəkdiyi portretdəki kimi qalacaqsan – qatal baxışlı, ciddi. O baxış da yağıya gözdağıdı. Alman xalq məsəlinə görə, cəsarətlinin baxışı, qorxağın qılıncından itidir”. Sehran həssasdı, o baxışı görməyə bilməzdi.

Qarabağ həsrətlisi şair Şahmar Əkbərzadə haray çəkirdi: “Bəs ölmüş torpağı harda basdıraq?” Biz torpağı basdırmadıq. Teymur kimi oğullar buna imkan vermədi. Çünki torpaq onlara daha çox lazım idi – qoynunda əbədiyyətə qovuşmaq üçün. Ona görə şəhidlər ölməzdir…

Musa Yaqubun arzusu Vətən olmaq idi:

Öləndə qoynunda qoy ölüm ki, mən,
Çürüyüm, bir ovuc torpağın artsın.

Ona görə də bu torpaqdan Teymurlar göyərir və göyərəcək…

Ehtiramla:  VAQİF OSMANLI

VAQİF OSMANLININ YAZILARI

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

www.USTAC.az

Sehran Allahverdi – Alın yazısı

Bir şərh yazın

Rəssam: Sehran Allahverdi

ALIN YAZISI

(povest)

ikinci hissəs

əvvəli burada: Sehran Allahverdi – Alın yazısı

Nəhayət, qadın bütün çaşqınlığını bir kənara qoyub özünü toparladı və ayağa qalxdı. Bu, son illərdə onun üçün möcüzə idi. Çünki adətən çarpayıdan qalxmaq üçün əl ağacına möhkəm söykənmədən, kimsənin köməyi olmadan addım atmaq mümkün deyildi. İndi isə qadın sanki bütün ağrılarını unudaraq, görünməz bir qüvvənin təsiri ilə rahatlıqla yerindən qalxmışdı.

Əslində, ayağa qalxmasına səbəb yalnız ağrısızlıq deyildi. Onun içini yandıran başqa bir güc, başqa bir maraq vardı. Bu maraq — qarşısında dayanan sirli adamın kimliyini bilmək istəyindən doğmuşdu. Ona görə də bütün ehtiyatını bir anlıq unutdu, pəncərəyə tərəf addımladı.

Çöldən içəri boylanan adam get-gedə aydınlaşırdı. İndi qadın onun gənc bir zabit olduğunu seçə bilirdi. Hərbi geyimi bədəninə yaraşırdı, mərd duruşu, sifətindəki izlər onun müharibə həyatını açıq-aydın göstərirdi. Cüssəli, yaraşıqlı bir zabit idi. Qadının ürəyi daha da sürətlə döyünməyə başladı.

Artıq o, ikinci mərtəbənin pəncərəsindən 0boylanan bu nəhəng adam ilə üz-üzə dayanmışdı. Gözlərini yumub-açdı, amma gördükləri dəyişmədi. Normal boylu adamlardan iki dəfə hündür olan bu adam sanki dumanın içindən çıxaraq bir addımlığında dayanmışdı. Qadın çaşqınlıq içində baxışlarını ondan çəkə bilmirdi. Dərin, qara gözlər ona tanış görünürdü. Son illərdə yaddaşında qarışıqlıq olsa da, yaxınlarının üzlərini gec tanısa da, bu baxışları bir anın içində seçdi.

Əlləri titrəyirdi. O titrək əlləri ilə pəncərənin kənarına toxundu, sonra adamın küləyə qoşulub
içəri keçmiş hərbi paltarının ətəyini burnuna yaxınlaşdırdı. İllərin xəstə vərdişi ilə bunu edərkən gözləri doldu. Elə bil ki, paltarın qoxusundan illərin arxasından boylanan əziz bir nəfəs, doğma bir nəfərin hənirtisi gəldi.

Qadının boğazı düyünləndi. Dodaqları titrəyə-titrəyə pıçıltı ilə, amma bütün ruhunun həyəcanını yığaraq güclə soruşdu:
— Teymursan?..
Bu kəlmə sanki onun dilindən deyil ruhundan qopdu. Ona elə gəldi ki, heç Teymuru doğanda bu qədər ağrı çəkməmişdi. İndi Teymur adlı bu ağrı ildırım kimi çaxıb Bakının göydələn binalarının arasında əks-səda veriərək susmaq bilmirdi.

ardı burada:

Müəllif: Sehran Allahverdi

Sehran Allahverdinin yazıları

www.USTAC.az

Sehran Allahverdi – Alın yazısı

Bir şərh yazın

Rəssam: Sehran Allahverdi

ALIN YAZISI

(povest)

birinci hissə

Soyuq qış günündə bu istilik heç cür başa düşülə bilməzdi. Hətta soba yansa belə, bu qədər içi isitməzdi. Amma bu nur sanki başqa aləmdən gəlmişdi. Pərdənin arxasından süzülən axın otağı nura boyayır, Xanımqız ananın ürəyində uzun illərdir donmuş olan ümidi də azacıq hərəkətə gətirirdi.

Birdən o, nura qarışmış bir kölgə gördü. Hündür boylu, sanki insan ölçülərindən böyük bir adam idi. Qadın əvvəlcə elə bildi ki, yuxudadır. Öz-özünə pıçıldadı: “Yox, bu ancaq yuxuda ola bilər.” Amma dərhal əllərini üzünə apardı, gözlərini ovuşdurdu, özünü sınağa çəkdi. Əgər bu yuxu idisə, tezliklə yox olacaqdı. Amma kölğə pəncərəyı bir az da yaxınlaşdı. O çox qəribə bir susqunluqla pəncərədən içəri baxırdı. Qadın nəfəsini güclə udaraq düşünməyə başladı: “Məni qarabasma tutur? Yoxsa doğrudan da kimsə var?”

İkinci mərtəbənin pəncərəsinin çölündə dayanmış hərbi geyimli nəhəng adamın hərəkətləri real görünürdü. Qadın, özünü yoxlayaraq sağ əlinin titrək barmaqlarını yatağın kənarına toxundurdu. Hiss elədi ki, hər şey gerçəkdir, ağlı başındadır. Deməli, bu gördüyü təsadüfi bir xəyal yox, hansısa sirli bir varlığın işarəsi idi.

Otağa dolan nur seli bir tərəfdən ağrılarını azaldırdı, digər tərəfdən isə bütün diqqətini həmin qəribə varlığa yönəldirdi. İndi artıq qadın dərk edirdi ki, pəncərədən baxan bu adamın boyu adi insan boyundan qat-qat hündürdür – azı üç metr olar. Belə bir nəhəng adamı o, ömründə nə eşitmiş, nə də görmüşdü.

Xanımqız ana bütün həyatını yaşamış, çox müdrik bir insan kimi adətən yuxulara, qarabasmaya, uydurma hekayələrə inanmayan bir qadın idi. Amma indi inanc ilə inamsızlıq arasında ilişib qalmışdı.

ardı burada: Sehran Allahverdi – Alın yazısı

Müəllif: Sehran Allahverdi

Sehran Allahverdinin yazıları