www.bitik.az tərəfindən yazılmış bütün yazılar

Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin “Cənnət qəbzi” hekayəsinin fəlsəfəsi

Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin “Cənnət qəbzi” hekayəsinin fəlsəfəsi

Azərbaycan ədəbiyyatının nüfuzlu simalarından olan Yusif Vəzir Çəmənzəminli “Cənnətin qəbzi” hekayəsində insan varlığının, cəmiyyət quruculuğunun dərindən araşdırılmasını təklif edir. Bu əsər 20-ci əsrin əvvəllərində Azərbaycan həyatının mürəkkəbliklərini əks etdirən mənəviyyat, əxlaq və reallığın təbiəti mövzularını araşdırır, oxucuları tale, iradə azadlığı, əxlaq və varlığın təbiəti mövzuları üzərində düşünməyə dəvət edən fəlsəfi şah əsər kimi xidmət edir.
“Cənnətin qəbzi” hekayəsinin mərkəzində taleyin iradə azadlığına qarşı əbədi fəlsəfi dilemması yatır. Hekayə, baş qəhrəmanın həyatındakı hadisələri diktə edən sirli qəbzlə mübarizə apararkən onun həyatını izləyir. Çəmənzəminli bu əsər vasitəsi ilə oxucuları düşünməyə sövq edir ki, bizim yollarımız daha yüksək bir güc tərəfindən müəyyən edilib, yoxsa bizim öz taleyimizi təyin etmək səlahiyyətimiz varmı? Hekayə Azərbaycanda siyasi təlatümlər və sosial dəyişikliklərlə yadda qalan bir dövrdə yaranıb. Çəmənzəminlinin “Cənnətin qəbzi” hekayəsi, molla və dərvişlərin dinin yanlış təfsirini necə manipulyasiya etdiyini və xalqı elm və təhsildən necə uzaqlaşdırdığını təsvir edir. Hekayədə usta Ağabalanın cənnətə olan sevgisi və mömin olmaq arzusu, onun həyatının bütün dövrlərini əhatə edən bir axtarışdır. Ağabala, kiçik yaşlarından İrandan gəlmiş bir mollanın yanına aparılsa da, heç bir şey öyrənmədiyi halda, dindar kimi öz vəzifələrini sadiqliklə yerinə yetirir. Bu, Çəmənzəminli tərəfindən dinin insanların düşüncə tərzinə necə təsir etdiyini göstərir.Hekayə, Ağabalının həyatının son günü ilə başlayır, lakin hekayə boyu okuyucuya onun uşaq yaşalarında atası Kərbəlayi Cahangir tərəfindən İrandan gətirilmiş mollanın yanına aparılması ilə keçmişi təqdim olunur. Buranın ironik cəhəti odur ki, Ağabala, molla yanında mütəmadi olaraq olsa da, bir şey öyrənməmişdir. Bu vəziyyət, dinin öyrənilməsinin daha çox rituallar etrafında döndüyünü və real bilik axtarışının, alimlərin verdiyi mesajların gerisində qaldığını əks etdirir. Ağabalanın dini vəzifələrini canla-başla yerinə yetirməsi, onun yalnız formal bir inancla yaşadığını göstərir. Dini ritual və inancın mahiyyətinin önündən keçməsi, Çəmənzəminli tərəfindən bir tənqid olaraq ələ alınır. Bu, cəmiyyətin dərin dini inanclarına zidd olan bir görünüş yaradır: insanlar mükəmməl din xadimləri olmağa çalışırlar, lakin bunun arxasında real inanc, bilik ya da mənəvi dərinlik yoxdur. “Ağ buxaqda qara xal” və “Mərsiyəxan” hekayələrində də oxşar motivlər müşahidə edilir; burada da molla və dərvişlərin davranışları, dini inancın manipulyasiyası və cəmiyyətin elmə olan münasibəti ortaya qoyulur. Hər üç hekayə, dinin və dini rəhbərlərin xalqın düşüncə tərzinə olan təsirini tənqid edir. Çəmənzəminlinin təcrübələri və müşahidələri onun fəlsəfi dünyagörüşünü formalaşdırıb, o, vətəninin ənənəvi dəyərlərini yeni yaranan müasir ideologiyalarla uzlaşdırmağa çalışır. Onun işi sadəcə bir hekayə yaratmaq deyil, həm də dövrünün ictimai normaları və ekzistensial suallarının əks etdirici tənqididir. Çəmənzəminli “Cənnətin qəbzi” əsərində insan varlığının ekzistensial dərinliklərinə varır, əsrlər boyu filosofları çaşdıran fundamental sualları araşdırır. Qəhrəmanın səyahəti vasitəsilə oxucular öz fanilikləri, həyatın əbədiliyi və zahirən laqeyd görünən kainatda məna axtarışları ilə üzləşməyə məcbur olurlar. Qəhrəmanın qəbzdəki proqnozları öz istəkləri ilə uyğunlaşdırmaq mübarizəsi bəşəriyyətin tale və seçim arasındakı tarazlığı anlamaq üçün əbədi axtarışını əks etdirir. Çəmənzəminli məharətlə oxucuları hərəkətlərin əvvəlcədən müəyyən olunduğu dünyanın nəticələrini və bu çərçivədə fərdlərin öz səlahiyyətlərinin sərhədlərini necə keçdiyini düşünməyə çağıran bir povest toxuyur “Cənnətin qəbzi” hekayəsinin əsasını varlığın tədqiqi təşkil edir. Çəmənzəminli həm Şərq, həm də Qərb fəlsəfi ənənələrinə əsaslanaraq, həyatın məqsədi və insan vəziyyəti ilə bağlı suallar verir. Onun personajları tez-tez şəxsiyyətləri ilə ikili mübarizəaparır, sürətlə dəyişən dünyada daha geniş məna axtarışını əks etdirir.
Çəmənzəminli, “Cənnətin qəbzi” hekayəsində mollalar və dərvişlər arasında gedən ikili münasibətləri tənqid edir. Onun əsərlərində molla obrazları, bir tərəfdən inanc simgəsi, digər tərəfdən isə cəmiyyətin dinlə olan münasibətini manipulyasiya edən şəxsiyyətlər kimi təqdim edilir. Mollaların cəmiyyəti elm və təhsildən uzaqlaşdırması, insanları cənnət-cəhənnəm məsələləri ilə buxovlayaraq, onları geridə qoymağı hədəflədiyi vurğulanır. O, mənəvi dəyərlərin maddi işlərdən üstün olduğunu vurğulayır. Bu durum, hakim dairələrin dini inanc vasitəsilə insanları manipulyasiya etməsi və bu prosesdə şəxsi maraqları ön planda tutması ilə nəticələnir. Çəmənzəminli, dinin sərfəli tərəfinin istifadə edilməsi və cəmiyyətin geri itilərək istismar edilməsi məsələlərini açığa çıxarır. Beləliklə, yazıçı oxucuları dinin gerçək mahiyyətini dərk etməyə və toplumda müsbət dəyişikliklər yaratmağa çağırır. Çəmənzəminlinin tədqiqatının mərkəzində əxlaq mövzusu və onun nəticələri dayanır. Qəhrəman qəbzin göstərişlərinə əməl etdikcə, o, etik dilemmalar və məqsədlərin vasitələrə haqq qazandırıb-haqq verməməsi ilə bağlı qalıcı sualla qarşılaşır. Qəhrəmanın hərəkətləri və onların təsirləri vasitəsilə əsər oxucuları əxlaqi qərarların qəbulunun mürəkkəbliyi, seçimlərinin özünə və başqalarına təsiri haqqında düşünməyə sövq edir. Başlıqdakı “cənnət” anlayışı sadəcə ölümdən sonrakı həyatı deyil, etik yaşayış və introspeksiya yolu ilə əldə edilə bilən bir varlıq vəziyyətini simvollaşdırır. Müəllif oxucuları ictimai xaos şəraitində mənəvi həyat sürməyin nə demək olduğunu düşünməyə çağırır. “Cənnətin qəbzi” oxucuları ayıq-sayıq reallıqla qarşı-qarşıya qoyur ki, hətta ən nəcib niyyətlər belə gözlənilməz nəticələrə gətirib çıxara bilər, adi doğru və yanlış anlayışlara meydan oxuyur. Çəmənzəminli bizi hərəkətlərimizin bir-birinə bağlılığını və insan təcrübəsini müəyyən edən əxlaqın mürəkkəb qobelenini nəzərdən keçirməyə dəvət edir. Hekayə sərvət və statusu fəzilət və şəfqətdən üstün tutan ictimai normaların tənqidi rolunu oynayır. Çəmənzəminlinin personajları tez-tez fərdi istəklər və kollektiv məsuliyyətlər arasındakı gərginliklə üzləşir, uğurlu həyatın nədən ibarət olduğunu yenidən qiymətləndirməyə çağırırlar.
“Cənnətin Qəbzi”ndə təkrarlanan mövzu istək və reallığın üst-üstə düşməsidir. Çəmənzəminli fərdlərin can atdıqları ilə real olaraq əldə edilə bilənlər arasındakı tez-tez ağrılı uçurumu ifadə edir. Bu dissonans, həm gərginlik, həm də oxucunun öz arzularını və uğursuzluqlarını araşdıra bilməsi üçün əks etdirici obyektiv təmin edərək hekayə qövsünü gücləndirir. Təbiət həm ziyarətgah, həm də ilham mənbəyi kimi xidmət edən insan ruhunun əksi kimi təsvir edilmişdir. Çəmənzəminli təbiət aləminin gözəlliyi ilə personajlarının daxili mübarizələri arasında paralellər apararaq, təbiətlə harmoniyanın şəxsi və mənəvi dolğunluğa səbəb ola biləcəyini irəli sürür. Əsər başlığının özü əlçatmaz idealın – həmişəlik əlçatmaz olan cənnət vədinin metaforası kimi xidmət edir. Çəmənzəminlinin bu mövzunu tədqiqi təkcə fərdi miqyasda deyil, həm də daha geniş ictimai kontekstdə rezonans doğurur, çünki o, tez-tez uğur və yerinə yetirilmə ilə bağlı mədəni hekayələrin təbliğ etdiyi illüziyaları tənqid edir. Çəmənzəminli əsərin fəlsəfi əsaslarını gücləndirən zəngin, təsviri üslubdan istifadə edir. Onun simvolizmdən istifadə etməsi, xüsusən də cənnət və təbiətin təsvirində oxucuları daha dərindən düşünməyə dəvət edir. Personajlar arasında dialoq çox vaxt fəlsəfi diskurs üçün vasitə rolunu oynayır, insan təcrübəsini müəyyən edən fikirlərin toqquşmasını göstərir. Baş qəhrəman həm məna axtarışını, həm də həyatın absurdluğu ilə mübarizəni əks etdirən səyahətə çıxır. Çəmənzəminli oxucunun öz məqsəd axtarışı ilə səsləşən, bizi varlığın əsas sualları ilə üz-üzə qoymağa vadar edən əsər yaradır: Arzularımızın təbiəti nədir? Onlara nail olmaq mümkündür, yoxsa bunlar sadəcə illüziyalardır? Hekayə fərdin istəkləri ilə laqeyd kainat arasındakı gərginliyi nümayiş etdirərək mühüm ekzistensial mövzuları ortaya qoyur. Çəmənzəminlinin bu mübarizəni təmsil etməsi insan varlığına xas olan ziddiyyəti – ruhun transsendensiyaya can atması ilə yer üzündəki həyatın əsas reallıqları arasındakı ziddiyyəti vurğulayır.
Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin “Cənnətin qəbzi” əsəri öz ədəbi formasını aşır, həyat, mənəviyyat, insan ruhu haqqında düşünülmüş təfəkkür təklif edir. Çəmənzəminli ekzistensial mövzuları tədqiq etməklə təkcə öz dövrünün mədəni və fəlsəfi cərəyanlarını əks etdirmir, həm də müasir oxucularda rezonans doğuran zamansız suallar yaradır. Cənnətin qəbzi” hekayəsi, dini inancın cəmiyyətə təmin etdiyi müsbət dəyərlərlə yanaşı, onun istifadəsi və manipulyasiyası məsələlərini şərh edir. Ağabalanın hekayəsi, inancın nə qədər dərin işlənməsini tələb etdiyini yalnız formalizmində deyil, həm də insanların dərin bilik və mənəvi axtarışlarına dəyəri vurğulayır. Çəmənzəminli, cəmiyyətin gerçək dərdlərini ortaya qoyaraq, oxucuları düşünməyə və dini inancların arxasında yatan daha mürəkkəb sosial əlaqələri anlamağa yönləndirir. Onun əsəri bizi introspeksiya, etik yaşayış və həm təbiətlə, həm də insanlıqla dərin əlaqə vasitəsilə öz “cənnət qəbulumuzu” axtarmağa dəvət edir.

Müəllif: Zəhra HƏŞİMOVA

“ARİSTOTEL POETİKASI” RUBRİKASI

ZƏHRA HƏŞİMOVANIN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Yenə payız gəldi…

Güney Azərbaycan xanımları ifa edir:

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Təranə Dəmir – Uzun mətnləri sevmirəm

***

Uzun mətnləri sevmirəm. Mətnin əvvəlində hiss etdiyim həzzi sonunacan çəkib apara bilmirəm. Ya mətn gözdən düşür, ya yazan. Fikirlərim haçalanır. Mənim fikrimcə mətn konkret və qısa olmalıdı. Sitatlar, bir fikrin üstündə ilişib qalmaq, kimlərəsə istinad etmək, hadisələri və məsələləri dörd tərəfdən təhlil etməyə çalışmaq artıqdı zənnimcə. Yəni mən belə düşünürəm. Mənimçün mətn sirr olmalıdı. Oxucunun qənaətləri və gəldiyi nəticələr mətni işıqlandırmalıdı. Acı bağırsaq kimi uzanan mətnlər adamda oxu mədəniyyəti formalaşdırmır. Əksinə insanı qaranlığa çəkib aparır. Həddən artıq işıq da adamı yorur axı. Mətnçi fikirlərini bütün çılpaqlığı ilə ortalığa tökməməlidi. Oxucu tamarzı qalmalıdı. Oxucunu boş və mənasız fikirlərlə doyurmaq və iyrəndirmək olmaz. Təkrar edirəm ki, bu mənim fikrimdi. Sürət zamanında oxucunu dağdan, daşdan keçirmək olmaz. Kəsə getmək lazımdı. Mətn insanla danışmalıdı. Dili, qulağı, gözü olmalıdı mətnin. Mətn pıçıldamalıdı. Hay-küy salan mətnlərin ömrü çox az olur. Qorxaq doğulan mətnlər bu gündən sabaha keçə bilməz. Fikirlər mətn halına salınanadək sənindi. Yazdınsa cəmiyyətin, dünyanın. Amma hər yazı dünyəviləşə bilirmi? Sözün ucundan tutub ucuzluğa getməklə , fikirləri müəyyən qəlibə sığdırmaqla mətni uzunömürlü etmək olmaz.
Poema, povest, roman , epopeya zamanı keçib artıq. Problemlər, qayğılar, informasiya bolluğu cəmiyyəti yorub . Düşüncələr bölünüb.Heç kim yolunu uzatmaq istəmir. Hamı kəsədən getməyə çalışır. 15 bəndlik şeirdəki fikirləri əslində bir bəndə də sığdırmaq olar. Təbii ki, bu da xüsusi məharət və ustalıq tələb edir. Eyni zamanda bir hekayəni bütöv roman səviyyəsinə qaldırmaq olar. Bir əliçiçəkli qadın tablosuna dünyaca fikirləri cəm edə bilərsən. Yetər ki, istəyəsən və bacarasan. Mətnləri köhnə paltardan çıxarmaq lazımdı. Sürət əsrinə uyğun , azad, konkret mətnlər doğulmalıdı. Zamanla ayaqlaşa bilməyən yazılar onsuz da ömrünü başa vuracaq. Biz istəsək də, istəməsək də. Əgər bu gün də 100 il əvvəlki yazılarda ilişib qalmışıqsa, irəliyə bir addım ata bilmiriksə , sıçrayış və novatorluqla razılaşmırıqsa bunun fəsadlarına da hazır olmalıyıq. Boynumuza alaq ki, gözəl və xırda mətnlər doğulur və bu gün meydan onlarındı. Boyası getmiş , nimdaş mətnlərdən çıxma zamanıdı.

Müəllif: Təranə DƏMİR

AYB – nin və AJB -nin üzvü.

TƏRANƏ DƏMİRİN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Sən gəlləndə gethagetdi, köç idi…

İNDİ

Səndən əvvəl nəyim vardı dünyada?
Dünya özü mənim üçün heç idi…
Söylə görüm qalıbmı heç yadında
Həmən günün nişanəsi üç idi…


Dil açanda ata-ana demişdim,
Ağzım üstə tərs şilləni yemişdim,
Bağ-baxçada nəyim vardı dərmişdim,
Sən gəlləndə gethagetdi, köç idi…


Dayan dedin tərəddüdsüz dayandım,
Oyan dedin hövlank qalxdım oyandım,
Nə gətirdin nə verdinsə hey aldım,
Bunlar mənə həyat verən bac idi…


Zaman ötüb özümə mat qalmışam,
Ta sayəndə zəngin adam olmuşam,
Bu halımdan inan tamam bihuşam,
Çox düşündüm bir yol olar gec idi…


Sən gələn gün vaxt sataşdı gözümə,
Zaman adlı yoldaş tapdım özümə,
Həmən gündən sərhəd yoxdu sözümə,
Səndən əvvəl kəlmələr də bic idi…


Varidatım saya gəlməz qələmlə,
Gecə mənim, gündüz mənim səhərlə,
Günəş mənim, ulduz mənim qəmərlə,
Tək olanım üzü qara sac idi….


Uzatdıqca uzanacaq siyahı,
Yer götürməz, Göy götürməz bu ahı,
Ustac sorar nədə olub günahı,
Günahsızı dustaq etmək suç idi…

Müəllif: Zaur USTAC

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN YAZILARI

YENİ KİTAB İŞIQ ÜZÜ GÖRÜB

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Tağı Əhmədov haqqında

“Tağı Əhmədov Metropolitenin rəisi idi. Deyirdilər ki, çox yaxşı adamdı. Ürəklənib ona bir məktub yazdım. Yazdım ki, “Əlimdə 600 səhifəlik kitabım var- adı da “Şeirin içindəki adam”- çap etdirməyə imkanım yoxdur. Xahiş edirəm çapına kömək edəsiniz” Kitabın diskini də qoydum paketin içinə. Göndərdim. Bir aydan sonra mənə zəng etdilər ki, kitab hazırdı, hara aparaq?


Kitabı gətirib iş yerimdə verdilər.Tağı müəllim 600 səhifəlik kitabı min tirajla çap etdirmişdi. Çox sevindim. Təşəkkür məktubu yazdım. Sonra onunla nə görüşə bildim, nə də şəkil çəkdirdim. Ümumiyyətlə, heç vaxt onunla görüşməmişdim. İndi o, həyatda yoxdur. Amma işıqlı xatirəsi həmiə bizimlə yaşayacaq. Çünki Tağı müəllim şeirin içindəki adam idi. Allah rəhmət eləsin!”

Ehtiramla: QƏŞƏM NƏCƏFZADƏ

QƏŞƏM NƏCƏFZADƏNİN YAZILARI

GÜNNUR AĞAYEVANIN YAZILARI


>>>SATIŞDA OLAN KİTABLAR


Aşıq Qurban: – Pərdəli gəzməyən

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“XƏZAN” JURNALI PDF

WWW.BEYDEMİR.RU

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Zəngilan kitabxanasında tədbir keçirilib – fotolar

18 oktyabr 2024-cü il taxində Bakı şəhəri, Nərimanov rayonunda yerləşən Zəngilan kitabxanasında 20 oktyabr Zəngilanın azad olunması günü münasibətilə tədbir keçirilib. Kitabxananın rəhbəri Könül xanımın təşəbbüsü, təşkilatçılıgı və moderatorluğunda baş tutmuş tədbirdə öncə şəhidlərimizin ruhu bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Sonra zəngilanlı tanınmış yazıçı Əli bəy Azəri Zəngilan barəsində arayış xarakterli geniş və məzmunlu çıxış edib. Tədbirdə tanınmış şairlərdən Balayar Sadiq, Zaur Ustac və digər qələm adamları, ziyalılar iştirak ediblər. Tədbirin gedişində digər zəngilanlı tanınmış yazıçı Ayaz İmranoğlunun Zəngilandan olan Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı kapitan Surxay Noçuyevin əziz xatirəsinə həsr etdiyi “Komutan” adlı yeni kitabı da tədbir iştirakçılarına təqdim olunub. Sonda qələm adamları öz yeni kitablarından Zəngilan kitabxanasına hədiyyə ediblər. Tədbirdən fotolar:

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Dayandur Sevgin – AZƏRBAYCAN BAYRAĞI

Müstəqillik günümüz mübarək olsun!!!

AZƏRBAYCAN BAYRAĞI

Millətimin fəxridi, haqqa gedən yoludu,
Koroğlumun qılıncı, Babəkimin qoludu,
Müstəqillik günəşi, Azadlıq simvoludu,
Seyr elə, igid əsgər, dalğalanan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

“Balam” deyib ağlama, o millətin balası,
Vətən yolunda getdi, qurdu qeyrət qalası,
Düzəlt, qəddini düzəlt, şax dur, şəhid anası,
Ucalarda saxlayar, tökülən qan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Yaşılı İslamçılıq, göyü Turan şanıdı,
Vətən oğlu, qırmızı şəhidlərin qanıdı,
Ümummilli liderin bizə ərmağanıdı,
Oğullardı ucaldan, ata sancan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Tanrıdan səda gələ, yazdığın haqqa yaza,
Mələklər səcdə edə, bu aya, bu ulduza,
İgid oğlanlarımız, sevdiyi gözəl qıza,
Atsın zərif çiyninə, versin nişan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Azadlığın yanğısı alışar, sönməz dedi,
Millətim haqq yolundan, heç zaman dönməz dedi,
Bir dəfə qalxan bayraq, bir daha enməz dedi,
Endirmərik bir daha işıq saçan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Könlümdə göyərəni Qarabağda bitirsin,
Dalğalansın, arzumu Savalana yetirsin,
Ucaldıqca ucaldaq, dosta sevinc gətirsin,
Düşmənlərin köksünü oda yaxan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

-Hayqırır azad ölkəm tiranlara, şahlara,
Son qoyulsun deyirik zülmlərə, ahlara,
Qaranlıq gecələrdən, işıqlı sabahlara,
Oyatsın səhər mehi, oxşasın dan bayrağı.
Üç rəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Gözəldi qarlı qışı, yaşıl yazı Vətənin,
Qəriblikdə bilinər dadı-duzu Vətənin,
Uğrunda şəhid olaq, yada qazi Vətənin,
Yolunda verək qurban, qorusun can bayrağı.

Üçrəngli göy qurşağı, Azərbaycan bayrağı!

Müəllif: Dayandur SEVGİN

DAYANDUR SEVGİNİN YAZILARI

ARİFƏ ƏLİYEVANIN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru.

Pərvanə Salmanqızı – Azərbaycanım!

ŞANIM-ŞÖHRƏTİM,
AZƏRBAYCANIM
!

Bu gün sənin bayramındır,
Doğma Azərbaycanım.
Xoşbəxt günlər məqamındır,
Şanlı Azərbaycanım.

Sərbəst bir ölkəsən,
Uğurların böyükdür,
Zəfərlərdən doğan
Canım Azərbaycanım.

Dirəyindir hər övladın,
Şərəfinlə sən uçaldın.
Dünyaya səs salıb adın,
Yurdum Azərbaycanım.

Yoxdur tənin,saf niyyətin,
Qızın ilə oğlun mətin
Şərəfindir,söz haqqındır,
Doğma Azərbaycanım.

Tənin yoxdur,zəfər çaldın,
Sən adınla lap uçaldın.
Zirvədədir al Bayrağın,
Şanım-şöhrətim, Azərbaycanım.
18.10.2021
Müəllif: Pərvanə SALMANQIZI 

PƏRVANƏ SALMANQIZININ YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Heyva çiçəyi və ötüb keçənlər

“Ötüb keçənlər” silsiləsindən olan hekayələr

Qələm dostum, tanınmış şair Nəzakət Məmmədliyə ithaf edirəm.

Heyva çiçəyi və ötüb keçənlər

(hekayə)

Uşaqlıq illəri Abşeronun dənizkənarı səfalı bağlarında keçmişdi. Özündən bir yaş kiçik bacısı və qonşu bağlardakı yaşıdları ilə birgə Xəzərin qırçın ləpəli sahilində, yalçın qayalar üstündə oturar, ətrafdakı füsunkar mənzərəni seyr edər, uşaq təxəyyülündəki xəyallarına bürünərdi. Ağsaçlı dənizin dalğaları üstündə uçuşan bəmbəyaz qağayılar, sahildəki balıqçı qayıqları, tənha əncir ağacı, səmadakı əlçim buludlar, qüruba enən günəşin rəngarəng şəfəqlərindən doğan göyqurşağı, qövsi-quzeh … ona olduqca sirli-sehrli görünərdi. Əsrar dolu, möcüzəli aləmdən, göz işlədikcə uzanan mavi ənginlikdən gözünü çəkə bilməzdi.
Məktəb zamanı gələndə isə bu şirin xatirələri şagird dostlarına danışmaqdan yorulmazdı. Dərslərini yaxşı oxuyur, yüksək qiymətlər alırdı. Amma üçüncü sinifdə oxuyan bu ağıllı qızcığazın fotoşəkli heç vaxt əlaçıların lövhəsinə vurulmazdı. Səbəbini özü də təndürüst bilmirdi. Axı, oxusu, yazısı, riyazi biliyi, hazırcavablığı ilə sinifdəki uşaqların çoxundan fərqliydi. Bütün bunlar, birinci sinifdən onlara dərs demiş müəllimini nədənsə qane etmirdi. Daim özünə qarşı qısqanc münasibəti uşaq fəhmiylə hiss edirdi. İş elə gətirmişdi ki, müəllimin əkiz qızları da bu sinifdə oxuyurdu. O daha çox öz qızlarının “əla” qiymətlər almasına can atır, onları yerli-yersiz tərifləyib az qala göylərə qaldırırdı. Balaca qəhrəmanımız ədalətsiz yanaşmadan incik düşür, narahatlığını daim içində gəzdirirdi. Bu əsmər çöhrəli, iri, qara gözlü, nüfuzedici baxışları olan qızcığaz həm də dilli-dilavərdi, fikrini anlaşıqlı, sərbəst ifadə etməyi bacarırdı. Yaşı az olsa da, haqqı nahaqdan ayıra bilirdi. Sinifdə uşaqlara qarşı ayrı-seçkiliyi, onlara, elə özünə də fərq qoyulduğunu görəndə az qala nitqi tutulurdu.
Atasını təzəcə itirdiyi üçün elə kövrək, köməksiz idi ki… O, iş vaxtı baş verən istehsalat qəzasından sağ çıxmamışdı. Bu erkən ölüm ailəni sarsıtmış, vaxtsız-vədəsiz itkidən doğan nisgil qız övladların sanki qol-qanadını qırmışdı. Bacısı kimi, o da tez-tez yaz buludu kimi dolub-boşalırdı. Axı, atası hər iki qızını çox sevirdi. Böyük qızına isə daha çox bağlıydı. Zarafat deyildi: kiçik qəhrəmanımız düz on ildən sonra doğulmuşdu. Ata-anasının gözünün ilk ovu, sevinc payıydı.
May ayının ilk günləriydi. Hər yerdə 1 May ‒ Dünya zəhmətkeşlərinin həmrəylik gününə və nümayişə hazırlıq görülürdü. Məktəbdən bildirmişdilər ki, şagirdlərin bir qrupunu pioner sıralarına qəbul edəcəklər. Üçüncülərin siyahısında qızcığazın da adı vardı. Müəllimləri tapşırmışdı ki, sabah hər kəs məktəbə gül-çiçəklə gəlsin. Anasına bunu söyləyəndə etirazla qarşılaşmışdı:
‒ İndi gül dəstəsini haradan alaq? Çiçəksiz olmaz bəyəm? Bir-iki günə xəzələ dönəcək, ‒ deyib sınayıcı nəzərlərlə qızına baxdı.
‒ Yox, ay ana, müəllimimiz deyib ki, mütləq gül dəstəsi gətirin. Bizi pionerə qəbul edən, boynumuza qırmızı qalstuk bağlayacaq qonaqlara verəcəyik.
Mətləbdən hali olan ananın qırışığı açıldı:
‒ Qonşu məhəllədəki bağbanın həyətində hər cür çiçək var. Deyirlər, qoca əsl gülüstan yaradıb orada. ‒ Sonra isə pulqabını açıb qızına əlli qəpik verdi:
‒ Ovcunda bərk saxla, bala, itirmə. Bağbandan çiçək alarsan.
Qəpiklərə diqqətlə baxdı. İki iyirmi, bir on qəpiyi ovcunda bərk-bərk sıxıb, qonşu məhəlləyə yollandı. Bağbanın qapısının çaxçaxını vurub gözlədi. İçəridə görəcəyi çiçəkləri bir anlıq göz önünə gətirdi. Elə bu an ayaq səsləri eşitdi. Ucadan səslənən “Kimsən orda?” sədasıyla qonşu həyətdəki itlərin hürüşməsi bir-birinə qarışdı. Əlində su şlanqı və vedrə tutmuş, ayağına rezin çəkmə geymiş bağban qapıda göründü:
‒ Nə lazımdır, balaca? ‒ deyə xəbər aldı.
‒ Anam əlli qəpik verib, mənə gül satarsınız?
Üzündə təbəssüm sezilən çalsaçlı bağban bu utancaq qıza və əlindəki qəpiklərə nəzər saldı:
‒ Axı, səndə otuz qəpikdir…
Qızcığaz iyirmi qəpiyin birini itirdiyini indi başa düşdü. Ağlamsınaraq:
‒ Vallah, indicə ovcumdaydı, yəqin yerə düşüb, ‒ dedi.
Bağban başını buladı. O, sıralanmış qızılgül kollarının arası ilə irəliləyib, balaca müştəriyə çiçək seçmək istəyirdi. Amma üstü ən gözəl butalar, qönçələrlə dolu kollardan yan keçir, elə bil, şux, təravətli çiçəkləri dərməyə əli gəlmirdi. Birdən nə fikirləşdisə, ətrafdakı heyva ağacının açıq çəhrayı çiçəklərə bürünmüş bir neçə budağını kəsib qıza verdi.
“Pulu alın zəhmət olmasa”, deyib ovcundakıları bağbana uzadanda gözlərinə inanmadı. Əlində cəmi iyirmi qəpik qalmış, on qəpiyi də salıb itirmişdi. Həyəcandan əlləri titrəyirdi, sanki oğurluq üstündə tutulmuşdu. Düşünürdü ki, bağban baba yəqin onun pulu itirməsinə inanmır. Səsi titrəyə-titrəyə: “mən qəpikləri, həqiqətən, itirmişəm, məni bağışlayın,” ‒ dedi.
Bağban üz-gözünü turşudub, ayırdığı heyva çiçəklərini saralmış qəzet parçasına bükərək onu yola saldı. Yol boyu gülləri sinəsinə sıxıb əzizləyirdi. Heyva çiçəkləri elə zərif və incə idi ki… Bəyazla çəhrayının qarışığından yaranmış bu əsrarəngiz gözəllik göz qamaşdırırdı.
Evə çatanda anası artıq işə yollanmışdı, həmin gün ikinci növbədə çalışacaqdı. Gülləri divar-divara yaşadıqları qonşu qadına verib suya qoymasını xahiş elədi. Çəkinə-çəkinə:
‒ Kaş səhərədək çiçəklər elə bu gözəllikdə qalaydı, yoxsa onu danlayarlar.
Anası səhər tezdən qonşunun gətirdiyi solğun çiçəkləri görəndə dodaqaltı mızıldandı:
‒ Axı, deyirdim ki, xəzələ dönəcək…
Qızının müəllimi və şagirdlərlə birgə sahil bağına yollandılar. Müəllim təravətini itirmiş heyva çiçəklərini görəndə narazı nəzərlərlə qızcığaza baxıb dodağını büzdü. Sonra isə uşaqların gətirdiyi güllərdən bir neçəsini ona verdi.
Musiqi ilə müşayiət olunan mərasim başladı. Pioner qalstuklarını qollarından asan məktəblilər and içib təntənəli şəkildə bu uşaq təşkilatının sıralarına üzv olurdu.
Tanınmış simalar ‒ yazıçılar, alimlər uşaqları salamlayır, təbrik edirdilər. Sinəsi orden-medallı əmək qəhrəmanı saçlarına ağ bant vurmuş qızcığaza yaxınlaşıb bir şeir söyləməsini istədi. Cingiltili uşaq səsiylə söylədiyi “Vətən” şeiri hamını heyran etdi. Əmək qəhrəmanı məktəbli qızın başını tumarlayıb ona ağızdolusu “əhsən” dedi. Az öncə şagirdlərin ona verdiyi rəngarəng gül dəmətini qızcığaza bağışladı. Ağ qızılgüllərdən bağlanmış bu iri gül dəstəsini qucağında güclə saxlayırdı. Mərasimi işıqlandıran fotomüxbirlər onun orden-medallı əmiylə şəkillərini çəkdilər. Bu fotoların bəzədiyi qəzetlər ertəsi gün məktəbdə əldən-ələ gəzirdi. “Onu hamı tanıyacaq!” fikriylə qanadlanırdı. İndi müəllimi də ona tamam başqa nəzərlərlə baxırdı. Həmin günün sevincini uzun müddət yaşasa da, aradan illər keçsə də, atılmış heyva çiçəklərini hər dəfə kövrək hisslərlə xatırlayırdı.

MÜƏLLİF: ZEMFİRA MƏHƏRRƏMLİ

ZEMFİRA MƏHƏRRƏMLİNİN YAZILARI

>>>> Zemfira Maharramli. The Swallow’s Nest.

Vaqif İsaqoğlunun yazıları

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

VAQİF OSMANLI

DƏNİZ VƏ SARI AY DASTANI
(kiçik dastanlar silsiləsindən)
I

Dəniz özü boyda xalçadır. Bu xalçanın bütün ornamentlərindən – hər çeşnisindən, naxışından -butasından, ərişindən, arğacından məhəbbət yağır. Buta məhəbbətin rəmzidir. Yarımürəkdir, o biri yarısını (yarını) axtarır. Xalçanın üstündə dayanıb ki, göylərə uçub yarına yetişsin.
Bu xalça – Dəniz hər gecə sevgilisi Sarı Ayın yollarına sərilir ki, gələndə qədəmləri inciməsin. Sarı Ay hər gecə Dənizdə çiməndə Dəniz ona sərinlik gətirən Bulud dostunu səsləyir, ondan xahiş edir ki, göylərə pərdə tutsun, rəqibi Ulduz Sarı Ayı görməsin. Bəlkə də Dəniz bir uçan xalçadır, gecənin bir aləmində göylərə uçur, Sarı Ayın qonağı olur, sevgisinin ləpə diliylə Sarı Ayın qulağına sevgi nəğməsi pıçıldayır.
Sarı Ay sarı-sarı saçlarıyla sarı cığır açaraq Dənizə sarı bir ismarış göndərir ki, gəlmə, əzizim, mavi gözlüm. Sən göylərə gəlsən mən harada yuyunar, güzgülənərəm, sarı-sarı saçlarımı necə darayaram? Sən mənim ən təmiz güzgümsən. Söz verirəm ki, mən hər gecə sənin mavi qoynuna gələcəyəm, heç kimdən qorxub çəkinmədən, cəsarətlə….

II

Dənizin uzaqlara-əngin göylərə gəlin köçmüş qızını tanıyırsınızmı? Göylərdən tez-tez anası Yerə tələsən şəffaf və incə gözəl Yağışı deyirəm. Bəzən Leysan, bəzən Gürşad da deyirlər ona. Körpə çağlarında Çiskin də çağırardılar onu. O, həmişə Yerdəki bacılarına – şirin-şirin zümzümə edən ləpələrə qahmar çıxan, uzaqlardan kiçik və dəcəl bacılarına göz-qulaq olan böyük və şəfqətli bacıdır. Yağış tez-tez Dənizə – atasıgilə qonaq gəlir. Atası və bacıları ilə öpüşür, qol-boyun olur, onları ovundurur, inci-inci Damlalarla. Damlalar Yağışın qızlarıdır, babaları Dənizin, nənələri Sarı Ayın büllur və incəbelli nəvələri, Göylərin nərmənazik gözəlləri. Yağış gələndə qısqanc və qaşqabağı yer süpürən sevgilisi Qara Buluddan Yerə -əmiləri Dənizə və Sahilə sərinlik, təravət, bərəkət gətirirlər, ayrılqdan, həsrətdən alışıb-yanan, cadar-cadar olmuş ürəklərə – Torpaqlara su çiləyirlər, yuyundururlar, əmisi oğlanları Qumlarla gizlənpaç oynayırlar. Qumlar ağızlarını açaraq Göylərdən gələn xeyirxah və səxavətli əmiqızlarını öpüb qucaqlayırlar, bağrına basırlar.
Damlalar Göylər gözəli nənəsi Sarı Aydan genişürəkli babası Dənizə sevgi ismarışları gətirirlər -şırhaşır. Bu gizli heroqlif sətirləri baba Dəniz gizlin-gizlin oxuyur. Gündüz buxar heroqliflərlə, gecələr sarı cığır misralarla nənə Sarı Aya cavab məktubları göndərir. Yağışın qızları Damlaların babaları Dənizə nənələri Sarı Aydan gətirdikləri məktubu oxuyan Dənizin çiçəyi çırtlayır, gündüz Günəşə, gecə şorgöz Ulduzlara sinəsində meydan verir. Axşam görüşə hazırlaşan Dəniz qağayı diliylə, gülüşüylə, xəzri, gilavar pıçıltısıyla sevgilisi Göylər gözəli Sarı Aya ismarış yollayır:
– Səni gözləyirəm, sarışın gözəlim..

III

Dəniz göylərdə sevgilisini axtaran məşuqdur. Görüşəndə şirin-şirin zümzümə edir, nazlı ləpə diliylə. Gecələr Sarı Ayın üzünü qısqanc qardaşı Qara Bulud örtəndə hayqırır, qəzəblənir qızmış nəhəng və amansız korrida öküzünə bənzəyən şahə qalxan dalğalarıyla. Qarşısına çıxanı buynuzlayır, yıxır, uçurur. Hirsi sönüb sakitləşəndə qurbanlarına əbədi sığınacaq verir qoynunda…
Ulduzlar göylərin şıltaq gözəlləridir, uzaqdan nəhəng güzgüdə güzgülənirlər, güzgüdə ləkə görəndə Bulud qaqaşlarının arxasında gizlənirlər. Dənizdə Sarı Ay çiməndə isə həsəddən rəngləri solur, saralırlar, him-cimlə Sarı Ayı öz sarayına- göylərə çağırırlar…
Gecənin bir aləmində sarışın Sarı Ay hamını yuxuya verib Dənizlə gizlincə qol-boyun olur. Niyə gizlin- gizlin? Qorxur ki, onları qol-boyun görüb qınayar Günəş ana. Ona görə də Günəş ana yuxudan oyanmamışdan qaçıb gizlənir, Dənizin ürəyini odlayıb gedir…
25.02.2020

Müəllif: VAQİF OSMANLI

VAQİF OSMANLININ YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru