Bu gün bütün ad və titulların fövqündə dayanan, gözəl insan, əsl ziyalı, dəyərli alim, sevimli şair Mahirə Nağıqızının doğum günüdür! Ad günü münasibəti ilə Mahirə xanımı təbrik edir, uzun və sağlıqlı bir ömür, bütün fəaliyyətində yeni-yeni naliyyətlər arzu edirik! Uğurlarınız bol olsun, Mahirə xanım!
BU YERƏ VƏTƏN DEYİB! Elə ki, mən boy atdım, Yeridim addım-addım, Anam tutub əlimdən bu daşı, bu torpağı, bu otu, bu yarpağı, yaşadığım küçəni, qızındığım ocağı Göstərib, Vətən deyib! * * * Adı Azərbaycandı, Hər guşəsi bir candı. Heç düşməyib dilindən Şəki, Şirvan, Qarabağ, Bakı, Xızı, Qaradağ, Göyçay, Qəbələ, Quba elbəel, oba-oba Bil, cənnətə tən deyib! * * * O atadan sevimli, O anadan irəli. Uzaq düşmə elindən sev yurdunu hər zaman, yaşasın Azərbaycan! vətən-adın, soyadın əlbəəl, addım-addım Qoru onu sən deyib! * * * Nə qədər ki, qolun var, Tək bir məqsəd, bir amal, Üçrəngli bayrağını qaldır başının üstə, dalğalansın ahəstə böyük Turan elində! bu bayrağın önündə Diz çöksün düşmən, deyib! * * * Anam tutub əlimdən, bu yerə Vətən, deyib!
SAVAŞ GÜNÜDÜR BU GÜN! (İkinci Qarabağ müharibəsi qəhrəmanlarına həsr olunur.) Haydı igid oğullar, atalanın Qarabağa, Üzü Şuşa, Xankəndi, Ağdərə, Murov dağa. Geriyə yolumuz yox, yalnız üzüqabağa! Cıdır düzünü seyrə çıxarıq biz də bir gün! Savaş günüdür bu gün! * * * Gözləyir yolunuzu Zəngilanla, Qubadlı, Qartalım havalansın səmamızda qanadlı! Siz ey cəsur oğullar, enlikürək, ağ atlı, Üç rəngli bayraq ilə bəzənsin dağın-düzün! Savaş günüdür bu gün! * * * Kəlbəcəri, Laçını, Xocalı, Füzulisi, Çağırır babaların məzardan haray səsi. Yurdumun qanı-canı, gedib gələn nəfəsi Açılsın Qarabağın taleyindən bu düyün, Savaş günüdür bu gün! * * * Boynubükük gözləyir Topxana meşələri, Cənnətməkan yurdumun ən gözəl guşələri. Hər gecə yuxumuzda görürdük bu yerləri Gerçəklərə dönüşüb yuxumuzda olur çin! Savaş günüdür bu gün! * * * Nə qədər düşməndəndi Cəbrayılı, Xankəndi, Düsmənə üz çevirib yurduma baxan kəndi. Torpağın hər addımı, hər qarışı Vətəndi! Qələbə xəbəriylə salamat geri dönün! Savaş günüdür bu gün! * * * Bir Vətən var, oduna, alovuna yanası, Əymə dik tut başını, sən ey Şəhid anası! Qəhrəman igidlərin incəbelli sonası, Qurarıq Qarabağda sizin üçün toy-düyün! Savaş günüdür bu gün! * * * Azərbaycan-Qarabağ, Qarabağ-Azərbaycan! Başıuca olasız Vətən önündə hər an! Mürəkkəb ilə deyil, tarixləri yazır qan! Əmanət edib bizə bunu kökün, soykökün! Savaş günüdür bu gün!
TARİXLƏRƏ YAZILAN ŞƏXSİYYƏTDİ, HEYƏRİM! (Ulu Öndər Heydər Əliyevə ithaf olunub.) Yoğurdu torpağını o qanıyla-canıyla, Öyünmədi bircə yol şöhrətiylə, şanıyla. Durdu çiyin-çiyinə yurdu Azərbaycanıyla, Zirvələrin duyduğu bir heyrətdi Heydərim! Tarixlərə yazılan şəxsiyyətdi Heydərim! * * * Gecə yatdı, gündüzlər oyandı xalq yolunda, Min bir zülmə-zillətə boyandı xalq yolunda, Nə yoruldu, dincəldi, dayandı xalq yolunda, Həm namusdu, şərəfdi, həm qeyrətdi Heydərim! Tarixlərə yazılan şəxsiyyətdi Heydərim! * * * Hər sözü, hər söhbəti incidi-dürdanədi, Ağızlarda dolaşan nağıldı-əfsanədi, Duruşu şah çinardı, yerişi mərdanədi, Yurduma bəxş edilən bir sərvətdi Heydərim! Tarixlərə yazılan şəxsiyyətdi Heydərim! * * * Ordusunun önündə qorxmaz, cəsur sərkərdə, Tək canıyla dəvaydı min yaraya, min dərdə, Bu gün yerin görünür, baxdığımız hər yerdə, Azadlıq, müstəqillik, hürriyyətdi Heydərim! Tarixlərə yazılan şəxsiyyətdi Heydərim! * * * Yediyi bir tikəni xalqdan ayrı yemədi, Hamının inam yeri oldu onun məbədi, O, ölmədi yaşayır ürəklərdə əbədi! Azərbaycan adında bir dövlətdi Heydərim! Tarixlərə yazılan şəxsiyyətdi Heydərim!
ZƏFƏR BİZİM ZƏFƏRİMİZ! Önümüzdə İlham kimi qorxmaz, cəsur sərkərdə var! Mübarizlər, Vidadilər, Poladtək igid oğullar. Azərbaycan millətinə Tanrı olsun daima yar! Qarabağda mübarizə, səfər bizim səfərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Kəlbəcərin, Füzulinin yanan ocağın, odunun, Şuşa alınmaz qalamız, qadasın alım adının! Cıdır düzündə atlanan məhşur Qarabağ atının Ayağında nal da bizim, yəhər bizim yəhərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Yatmayıbdı qoca qartal Murov dağında oyaqdı, Torpaq bizim torpağımız, yolumuz haqq yolu haqdı! Bir millətik, iki dövlət, Türkə yalnız Türk dayaqdı! Birlikdədi sevincimiz, birlikdədi kədərimiz. Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Zənguləsi, zili-bəmi hələ də barıt qoxuyan Gəlir Xudayarın səsi, düşmənə meydan oxuyan. Oba-oba, küçə-küçə, qarış-qarış, burda hər yan, Kənd də bizim, qəsəbə də, şəhər bizim şəhərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Bu torpağa şəhid verən ataların, anaların, Başları qara örpəkli incəbelli sonaların, Gözüyaşlı, boynubükük körpə-körpə balaların Gözündə qəm, boğazında qəhər bizim qəhərimiz, Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Hər bir şeydən, hər bir kəsdən uca tutub biz Vətəni, Canımızla, qanımızla çaldıq yeni qələbəni! Bir yumruqla pərən-pərən elədik yağı düşməni, Dəmir yumruqdakı qüvvət, təpər bizim təpərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Bu torpağa şəhid verən ataların, anaların, Gözləri yollarda qalan incəbelli sonaların, Gözüyaşlı, boynubükük körpə-körpə balaların, Üzündə qəm, boğazında qəhər bizim qəhərimiz, Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Böyüklərin qabağında qul, qaravaş, kölə olub. Yaltaqlığı, satqınlığı düşüb dildən-dilə, olub. Qadir bizik! Qalib bizik! Bu əzəldən belə olub, Aşlarına qatdığımız zəhər bizim zəhərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz! * * * Əl-ələ, çiyin-çiyinə dayanıb cəsur ordumuz, Keşik çəkir sərhədlərdə gecə-gündüz boz qurdumuz. Gün doğduqca Qarabağdan, cənnətə dönür yurdumuz! Ağ günlərə yelkən açan səhər bizim səhərimiz! Zəfər bizim zəfərimiz!
Aqşin HACIZADƏ “Tikdim ki, izim qala” adlı yeni kitabının işıq üzü görməsi münasibəti ilə “Yazarlar” jurnalı tərəfindən yeni kitabların nəşrinə görə verilən “Ziyadar” Mükafatına layiq görülüb. Müəllifi və onun sevənlərini bu münasibətlə təbrik edirik!
30 ilə yaxın torpaqlarımız işğal altında olmasına baxmayaraq, biz hər zaman torpaqlarımızın bir gün işğaldan azad olunacağına inanırdıq. Ali Baş Komandanın göstərdiyi yüksək diqqət, qayğı və incə düşünülmüş siyasət nəticəsində güclü ordumuz 30 il həsrətində olduğumuz torpaqlarımız 44 gün ərzində işğaldan azad etdi. Bu bizim hər birimizi çox sevindirdi. 27 sentyabr döyüşlər başladığı gündən efir vasitəsilə ölkə başçısının hər gün öz xalqına, millətinə şad xəbərlər çatdırması bizim qələbəyə daha da yaxın olmağımızdan və torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasından xəbər verirdi. Nəhayət gözlədiyimiz həmən an gəlib çatdı. Azərbaycan xalqı “Şuşa sən azadsan!”, “Qarabağ Azərbaycandır” kəlmələrini 08.11.2021 ci ildə tarix yazan xilaskarımız Ali Baş Komandanın dilindən eşitdi. Artıq biz qalib ölkənin qalib vətəndaşlarıyıq. Qeyd edim ki, hər bir döyüşdə olduğu kimi bizim Qarabağ döyüşləri də itkisiz ötüşmədi. Ölkəmizdə çox şəhidlərimiz, qazilərmiz, qəhrəmanlarmız oldu. Mən atamla birgə bir çox şəhid ailələrini ziyarət etdik. Mən şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr etdiyim şeirlərimi çərçivəyə alıb şəhid ailələrinə təqdim edirdim. Bunu etməklə 44 günlük müharibədə, bu Zəfərdə mənim də kiçik bir payım olsun istəyirdim. Bizlər üçün canından qanından kecən şəhidlərimizin əziz xatirəsini hər zaman yad edirəm . Şəhidlərimiz haqqında bir çox kitablarda, qəzetlərdə, jurnallarda və saytlarda şeirlərim, məqalələrim dərc olunur. Şəhid ailələrini müntəzəm olaraq ziyarət edirəm. Hər zaman olduğu kimi dövlətimiz tərəfindən diqqət və qayğı ilə əhatə olunan şəhid ailələri deputatımız Fəzail Ağamalı tərəfindən də diqqət mərkəzində saxlanılır. Rayonumuzda şəhidlərimizin əziz xatirəsinə bulaqlar tikilir və tədbirlər keçirilir. Deputat Fəzail Ağamalının köməkçisi Xidmət müəllimlə birlikdə bir çox şəhid bulaqlarının açılışında iştirak etmişəm. Şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr etdiyim şeirimi səsləndirmişəm. Biz birlikdə bir çox şəhid ailələrinidə ziyarət etmişik. Hər bir şəhid anasının övladı haqqında danışdığı sözlər mənim yaddaşımda əbədi olaraq qalacaq. Şəhidlərimiz bizim hər birimizin xatirəsində yaşayır və yaşayacaqdır. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin, məkanları cənnət olsun.
Mən doğma Azərbaycanımla, Prezidentimlə, bayrağımla fəxr edirəm. Şəhidlərimizi hörmətlə yad edirəm:
Tarix yazan şəhidlər
İyirmi yeddisi gecə Getdiniz döyüşlərə Gedəndə mərd qürurlu Düşmənə vurduz zərbə. * * * 44 gün dayanmadan Ön cəbhədə vuruşduz Şəhidliyə ucalıb, Yeni bir tarix olduz. * * * Azərbaycan torpağı Heç bir zaman bölünməz. Şəhid olan oğullar Ürəklərdən silinməz.
Zəfər çaldı Azərbaycan
30 illik həsrətə Son qoydu 44 günə. Ali baş komandanın Güvənirik əmrinə. * * * Azərbaycanlıyıq biz, Silinməzdir izimiz. Bizim güvən yerimiz, Qalib gələn ölkəmiz. * * * Azaddır Qarabağım, Dalğalanır bayrağım. Fəxr edirik onunla Müqəddəsdir torpağım.
NOYABR Xəstə kimi bu ara, Göz altlarım qaralmış. Saçlarımsa tam əksi, Dibdən bir-bir ağarmış. Ayrılıq oldu yaman Gözləmirdim bitirək İstəyirdim biz birgə Sənlə filmlər, kitablar Bir qazan qaynar şorba Birgə ömür bitirək. Alınmadı canın sağ, Yolun salamat olsun Bir gün geri dönəsi, Mənə salam verəsi, Olar işdi bir anlıq Peşman olsan, o anlıq Məni birdə tanıma. Keçirmə heç içindən, O an baxmaq üzümə. And olsun Yaradana, Əzbər olan gözlərin Unudulmuş olacaq İndi yanan bu ürək Çoxdan sönmüş olacaq.
Əziz oxucu! Beləliklə mən 50 illik həyatımın yalnız son 2-3 ayında başıma gələnləri Sizə söylədim. Həyatımın qalan hissəsin isə bu kitabın müəllifin maraqlandırarsa yenidən söyləyə bilərəm.
Müəllifdən
Mən Vasifi lap uşaqlıqdan tanıyırdım. O Göytəpənin sayılıb, seçilən kişilərindən biri olan Salmanın oğludur. Gözəl ailə başçısı Salman kişi hər iki övladını, ağıllı, tərbiyəli böyütmüş, onlara mükəmməl təhsil vermiş, hər ikisinə ailə qurduqdan sonra ev tikib bağışlamışdır. Ancaq bədbəxtlik bu ailədən də yan keçməyib. Vasifin evliliyinin 5-ci ilində bu ailədə hər şey alt üst oldu. Mən bilirdim, Vasifin həyatında qaranlıq məqamlar çoxdur. Şəhərə qayıdandan 2 həftə sonra onun yanına getdim. Artıq təqaüdə çıxmışdı.Tamamilə tək qalmışdı. Dostları Ariflə, Aydın ondan üz döndərmişdilər. Maisa ilə Əlinin münasibəti yavaş-yavaş şəhərə yayılırdı. Mən gəlişimin məqsədini dedim. Bildirdim ki, oxucular hər gün mənə zəng edirlər, sənin həyatınla maraqlanırlar, birinci, ikinci evliliyini və atanın, ananın kim və necə adam olduğnu bilmək istəyirlər. Əvvəlcə yox dedi. Lakin bir qədər keçəndə sonra üzünü mənə tutub dedi:
-Bundan sonra mənim vaxtım çoxdur. Belə edərik. Mən öz həyatımı bircə -bircə kağıza yazıb, sizə verərəm. İndi daha mənim üçün həyatın mənası yoxdur. Qoy hamı bilsin mən kiməm. Bəlkə də sizin kitab işıq üzü görəndə mən həyatda olmayacağam. Ancaq bir məsələ var. Onu dəqiqliyi ilə bilməliyəm.
Mən: –Axı sən niyə həyatda olmayacaqsan?Nə baş verəcək?
Müəllim, məsəl var deyərlər oddan kül törəyər. Mən o kişiyə oxşamadım. Mənim atam namuslu, qeyrətli adamdı. İntihar edəcəm, müəllim intihar. Amma hələlik ümüd var. Bəlkə bunların heç birisi baş vermədi. Hər şey gələcəkdən asılıdır. Mən xeyli öyüd-nəsihət verəndə sonra sakitləşdi. Razılaşdıq ki, 2 aydan sonra gəlib yazılanları aparım. Durub sağollaşıb evdən çıxdım.
İki ayın tamamına az qalmışdı. Televizorda Xəzər-xəbərə baxırdım. Diktor bu gün olmuş bədbəxt hadisələri söyləyirdi. Diktor xəbər verirdi, bü gün səhər qayıqla gəzinti zamanı sərnişinlərdən biri ehtiyatsızlıq ucbatından qayığın arxa hissəsində suya düşmüş və nəticədə boğulub ölmüşdür. Sonradan məlum olur ki, ölən Vasif adında 50 yaşlı kişidir. Allah rəhmət eləsin. Yerimdən dik atıldım. Tez geyinib onlara getdim. Gecikmişdim.Vasifi artıq dəfn etmişdilər.Yuxarı qalxıb zəngi basdım. Qapını təxminən 38-40 yaşında gözəl xanım açdı. Zəminənin dediyi yadıma düşdü. Cakondaya oxşayırdı. Geyimi də həm bahalı, həm yaraşıqlı idi.
Mən: -gəlmək olar?
-Buyurun keçin- dedi və öndə gedərək adamlar oturan böyük otağa apardı. Ayaqlarına geydiyi kapron corab ağ mərmər sütüna oxşayan ayaqlara, qara yubka, ağ sviter isə bədənə yaraşıq verirdi. Otağa daxil olub salam verdim. Elə çox adam yox idi. Böyük, geniş stolun arxasında cəmi iki kişi əyləşmişdi. Ayağa qalxıb mənimlə görüşdülər. Keçib əyləşdim. Divanda bir qadın oturmuşdu. Başını yaylıqla bağlamışdı. Gözləri ağlamaqdan şişmişdi. Yəqin Vasifin bacısı Aybənizdir və stolun arxasında oturanlardan biri də onun əridir. Kişilərdən biri çox yaraşıqlı idi. Cavan görünməsinə baxmayaraq sifətində bir amiranəlik, inam hiss olunurdu. Əynindəki bahalı qara kostyum, ağ köynəyin üzərindən taxılmış qalstuk bir-birini tamamlayırdı. Elə üzdən də çox yaraşıqlı idi. Vasifin yazdıqları yadıma düşdü. Bəli bu Əlidir. Birinci mən başladım.
-Bağışlayın mən Vasifin köhnə dostuyam. Xəbəri indicə televizorda eşitdim və birbaşa bura gəldim. Axı bu necə olub? Sorğuma Əli cavab verdi:
-On-onbeş gün olar, Vasif hər gün gedib qayıqla dənizi gəzirdi. Soruşanda deyirdi, evdə tək darıxıram. Qayıqla gəzmək yaxşıdır.T am bir saat dənizdə üzürsən, həm də şəhəri seyr edirsən. Həmişə də qayığın arxasında dururmuş, sahildən uzaqlaşan qayıqdan şəhəri seyr etmək ona ləzzət edir. Axırıncı dəfə qayıq dövrə vurarkən müvazinətini itirir və suya yıxılır. Bədbəxtçilikdən onu heç kim görmür. Onlardan sonra gəzintiyə çıxan qayığın işçiləri suyun üzərində bir kişi meyiti görürlər. Meyidi qayığa qaldırıb sahilə xəbər verirlər. Sənədləri üstündə imiş. Bizə xəbər çatanda tibbi ekspertizayaya aparılmışdı. Müayinədən sonra bizə verdilər. Mərhumun üzərində heç bir zorakılq əlaməti yoxdur. Sadəcə bədbəxt hadisədir. Meyiti bizə təhvil verəndə artıq saat üç idi. Böyüklərin məsləhəti ilə qəbirsanlığa aparıb dəfn etdik. Bu arada yataq otağının qapısı açıldı. Oradan bir uşaq çıxıb sağ əlini qapıya söykəyib mənə baxırdı. Bu Vasifin oğlu Orxan idi. Amma Vasifiə heç oxşamırdı. Vasif arıq, sarışın cılız adamdı. Uşaq isə çox qəşəng idi. Yumşaq uzun saçları alnını, qulaqlarını öptmüşdü. Xeyli baxandan sonra:
-Ana mən yemək istəyirəm. Onu birinci Əli çağırdı:
-Orxan, oğlum gəl bura mənimlə yeyək. Uşaq gəlib Əlinin yanında oturdu.
Mənim deyilənlərə inanmağım gəlmirdi. Bu bədbəxt hadisə deyildi, intihar idi. Vasif məni xəbərdar etmişdi. Amma nəyə görə və həm niyə dənizdə intihar edib bu mənim üçün qaranlıq idi. Bunları onun yazdıqlarından biləcəkdim. Qeyri-müəyyənlik məni hövsələdən çıxarırdı. Tələsik ayağa qalxıb Maisa xanımı çağırıb onun yatdığı otağa keçdim. Hirsimdən boğulurdum. Bilmirəm bu cəsarət mənə hardan gəlmişdi.
-Onu siz oldürdünüz Maisa. Axı o sənin təkcə ərin deyil, doğmaca dayın oğlu idi. Yalan deyirsiniz. Bu bədbəxt hadisə deyil. İntihardır. O məni xəbərdar etmişdi. Səs-küyə Əli gəlib çıxdı.
Burda nə olub? Bağışlayın siz kimsiniz? Nə haqla bu sözləri deyirsiz?
-Mən Vasifin dostuyam.
-Dostu idiniz. Amma indi o yoxdur. Biz isə sizin dostunuz deyilik. Deməli burda sizlik bir iş yoxdur. Gedə bilərsinz. Mən tamamilə ruhdan düşdüm. Onlar düz deyirdi. Vasif daha həyatda yox idi. Bəs yazılar necə olsun… Vasif söz vermişdi, həyatını, başına gələnləri yazıb mənə verəcək. Yazılar yəqin burdadır. Mən yalandan üzümə yaltaqlıq ifadəsi verib:
-Onda sizdən bir xahişim var. Düz iki ay bundan əvvəl mən Vasifə bir dəftər vermişdim. İndi icazə verin həmin dəftəri götürüm və bir daha sizi narahat etməyim.
-Yaxşı. Onu nəyi varsa burdadır. Düz deyirsiniz. Son zamanlar mən onun əlində bir dəftər görürdüm. Bizim bu gün vaxtımız olmayıb bu otağa girək. Əgər tapa bilərsinizsə götürün aparın. Hər ikisi otaqdan çıxdı. Mən tələsik hər yeri axtardım. Dəftər və ya ona oxşar heç nə yox idi. Mən otaqdan çıxıb tamamilə dilxor halda :
-Mən dəftəri tapmadım.-dedim. Məni Maisa ötürdü. Qapının astanasında:
-Narahat olmayın. Biz o biri otaqları da axtararıq. Əgər sizin dəftəri tapsaq özunüzə qaytararıq. Mən təşəkkür edib aşağı düşdüm. Bu gün cümə günüdür. Şənbə, bazar günü evdəyəm. Deməli səhər tezdən oyanmaq lazım deyil. Evdə də elə bir işim yoxdur. Vasifgilin evi Yasamalda “ATV”-nin yanında köhnə beşmərtəbələrin birində idi. Mənim evim isə “H.Aslanov” metrosunun yaxınlığında keçən əsrin 80-cı illərində yığma dəmir-beton konstruksiyalardan tikilmiş beşmərtəbələrin birində idi. Piyada “Elmlər Akademiyası” metro stansiyasına gedib, ordan qatara minib, “H.Aslanov” metrosunda qatardan düşüb yenə piyada öz evimə gedəcəkdim. Mən Vasifdən çox yaşlıyam. Şəhər gözümün önündə bina-bina tikilib, kvartal-kvartal böyüyüb.
Evə gəlib çatanda artıq saat bir idi. Heç kimi narahat etmədən öz otağıma keçib, yıxılıb yatdım. Bazar günü axşam çağı oxuculara təqdim etdiyim kitabımın birinci hissəsindəki Zəminənin şeirlərini səliqə ilə kağıza köçürüb həmişə özümlə gəzdirdiyim portfelin içərisinə qoydum. Məqsədim birinci gün işə gedəndə həmin şeirləri əməkdaşlıq etdiyim, ”Yurd həsrəti “ ədəb-bədii almanıxında çap etdirmək idi. Ertəsi gün iş yerinə çatıb, yoldaşlarla görüşəndən sonra iş stolun arxasınada oturub çapa gedəcək materilları hazırlamağa başladım. Birdən qonşu stolda oturan gənc işçimiz Ənvər Ocaqlı mənə müraciət etdi:
-Həmid müəllim burda bir bağlama var. Sizin adınıza göndərilib və gətirib bağlamanı mənə verdi. Bağlamanın üzərində belə yazılmışdı: “Çatacaq “Yurd həsrəti” ədəbi-bədii almanaxının əməkdaşı Həmid müəllimə. Vasif.”
Tələsik bağlamanın büküldüyü kağızı səliqə ilə ayırdım. İçərisindən mənim gözlədiyim dəftər və əlavə yazılı vərəq çıxdı. Sevindiyimdən qışqırdım. Əvvəlcə vərəqi oxumağa başladım və tez də örtdüm. Yox onu burada oxumaq olmaz. Dəftəri götürüb baş redaktorun yanına getdim. Əlimdəki dəftəri göstərib dedim: – Mənə bir həftə yaradıcılıq məzuniyyəti lazımdır. Burda yazılanların üzərində işləməliyəm. Baş redaktor mənim xasiyyətimi bilirdi.Odur ki, telofonla kadrlar şöbəsinə göstəriş, mənə isə əli ilə çıx işarəsi verdi. Redaksiyadan çıxıb evə gəldim.
Qapını öz açarımla açdım. Bu vaxt bizdə heç kim ev evdə olmur. Ailəlikcə hamımız işləyirik. Beş-on dəqiqəlik hazırlıqdan sonra iş otağıma keçib əvvəlcə mənə yazılmış vərəqi oxumağa başladım. Vərəq belə başlayırdı:
“Hörmətli Həmid müəllim! Sizə söz verdiyim üçün mən öz həyatımı, uşaqlıqdan bu günə kimi necə olubsa qalın dəftərə yazdım. Bunun üçün mənə ay yarım vaxt lazım oldu. Bununla yanaşı mən bir işlə də möhkəm məşğul oldum. Yadınızdadır sizə demışdim intihar edəcəm. Məni intihardan yalnız bir xəbər xilas edərdi. Ancaq tale bu dəfə də üzumə gülmədi. Maisadan lap çoxdan şübhələnmişdim. Ancaq xəstələnəndən sonra evdə qalanda oğlum Orxanla daha çox rastlaşdığımdan hər şey mənə daha aydın olurdu. Bu uşaq heç cürə mənə oxşamırdı. Şübhələr məni didib dağıdırdı. Nəhayət qəti qərara gəldim . Orxanın və öz saçımdan kəsib DNT testindən keçirilməsi üçün müraciət etdim. Mənə dedilər bu çox uzun prosesdir. Bir az tanışların köməyi ilə , bir az da əlavə xərclər hesabına bu ayın sonuna az qalmış məni həyatdan əl çəkməyə məcbur edən dəhşətli xəbəri aldım. Bəli Orxan mənim oğlum deyildi. Daha mənim həyatda heç nəyim yox idi. Yaşamaq üçün sağ canım, nə evim, nə məni sevən qadınım, nə də bizim nəslimizi davam etdirəcək oğlum. Bütün bu əzablardan məni yalnız bir şey xilas edə bilərdi. İntihar! Ancaq necə intihar etməli. Özünü qatarın altına atmaq, hündür yerdən aşağı atılmaq bunlar mənim xoşuma gəlmirdi. Mən istəyirdim yavaş-yavaş ölüm. Geridə qalan həyatın şirinliyini duyum. Birdən Martin İdenin intihar etməsi yadıma düşdü. Martin İden dənizdə üzən gəminin arxa hissəsindən özünü suya atır. Suya düşəndən sonra bir anlığa ayılır. Ondan uzaqlaşan gəmiyə üzüb çatmaq istəyir. Cəhdinin yersiz olduğunu biləndə ürəkdən qəh –qəhə çəkib gülür. Qərarım qətidir. Onun üçün dənizkənarı parka gedib qayığa minib gəzintiyə çıxdım. Gəlib qayığın arxasında durub, sahildən şəhəri seyr etməyə başladım. Ax, hər tərəf necə gözəldir. Ancaq indi mənim üçün əhəmiyyəti yoxdur. Beləcə bu gəzintilərə bir neçə gün davam etdim. İstəyirdim işi elə yerinə yetirim ki, bunu bədbəxt hadisə kimi bilsinlər. Bu mənim öz qərarım idi. Fikirləşdim ki, qayıq dövrə vurub geri qayıdanda güya mən müvazinətimi itirirə suya düşürəm və məni heç kim görmür. Bu mümkün idi. Çünki hava xeyli soyuq oduğundan göyərtədə demək olar adam olmurdu. Mən bilirdim ki, siz “ Yurd həsrət” ədəbi-bədii almanaxı redaksiyasında işləyirsiniz. Hadisədən bir gün əvvəl poçta gedib bağlamanı sizin adınıza göndərdim. Siz bağlamanı alanda mən artıq həyatda olmayacağam. O ki, qaldı həyatıma, bunları dəftərdə yazmışam. Sağ olun, Həmid müəllim. Siz yeganə adamsınız ki, dərdimi sizə söyləyə bildim. Əlvida!”
Gərək ürəyin daşdan olsun, belə bir yazını oxuyandan sonra əhval-ruhiyyəndə dəyişiklik olmasın. Amma mən belələrindən deyiləm. Məktub məni tamamilə sarsıtmışdı. Düşündüklərimə, axtardıqlarıma cavab tapa bilmirdim. Axı niyə belə olsun. Vasifin nə günahı vardı. Niyə onun taleyi belə gətirdi. Bəziləri bunu alın yazısı ilə izah edirlər. Kimi isə belə amansız işlərin fələyin əməli olduğunu deyir. Dünya yaranandan fələk oz işini görür. Kimini ata mindirir, kimini atdan düşürür. Kimini dağa qaldırır, kimini dağdan endirir. Səhər-səhər Daranın mətbəxini 70 dəvə çəkib apara bilmirdi, axşamüstü isə taxta boşqabda qabağlna bir sümük qoyurlar, onu da it qapıb aparır. Bir dəfəyəyə 70 şiənin ölümünə fərman verən Səddam Hüsenin özünün böğazına kəndir keçirirlər. Kaddafi 70 milyard dollar pul yığmışdı. Amma pul onu xilas edə bilmədi. İran şahının da 25 milyard var idi, amma dərdinə əlac edə bilmədi, II Nikolayın nəsli kəsildi. 50 milyon insanın ölümünə bais olmuş Hitler zəhər içib öldü. Fələk haqqında Nizami, Cami, Sədi və habelə bizim müasirimiz Baba Pünhan çox gözəl yazmışlar. Kimdir bu fələk? Niyə amansız işlər tutur. Heç kim bunu izah edə bilmir. Ən böyük mütəfəkkirlər bu suallara cavab verə bilməmişlər və ən nəhayət insanlar onunla təskinlik tapmış, hər şey Ulu Tanrının əlindədir. O özü necə məsləhət bilirsə elə də edir.
Vasif haqqında suallarım çox, cavab isə yox idi. Ümüdüm yalnız dəftərə idi. İndi yorulmuşam. Mənə dincəlmək lazımdır. Ertəsi gün isə daha özümü saxlaya bilmədim. Dəftəri götürüb oxudum. Vasifin həyatı məni dəhşətə gətirdi. Bu bədbəxt adam iki dəfə ailə qurmuş və ikisində də xanımları ona xəyanət etmişdir. Mən belə bir hekayəti Dostayevkinin “Həmişə ər” kitabından oxumuşam. Həmin hekayətdə Trus…d iki dəfə evlənir. Onun da xanımları ona xəyanət edir. Hətta birinci evlilikdən Liza adında qızı olur. Lakin sonralar məlum olur ki, qız onun yox arvadının yaxın dostu Velçaninovun qızıdır. Vasifdə isə əksinə olur. Birinci evlilikdən övladı olmur, ikinci evlilikdən isə Orxan dünyaya gəlir və Vasif biləndə ki, Orxan onun yox, Əlinin oğludur intihar edir.
Mən oxuculara söz vermişdim ki, Vasifin bütün həyatı, atası, anası və bacısı haqqında məlumatları öyrənib onlara çatdıracağam. Dəftərdə yazılanları elə Vasifin dili ilə sizlərə təqdim edirəm:
“Əziz dostum Həmid müəllim! Sizə bildirirəm ,mənim həyatım iki hissədən ibarətdir:
I hissə -Göytəbə günləri -30 il,
II hissə-Bakı illəri -20 il .Əvvəlcə birinci hissəni başlayıram.”
Bu dəfə“SƏMİMİ SÖHBƏT”in qonağı tanınmış jurnalist Adil İrşadoğludur.Bizimlə söhbətə qoşulanların hamısına əvvəlcədən təşəkkür edirəm. Sual 1: – Adil müəllim, hər şeydən əvvəl sizi doğum gününz münasibətilə təbrik edir, sizə uzun ömür və can sağlığı arzu edirəm. Arxada nə az, nə çox 68 il var. Ömür karvanında özünüzü necə hiss edirsiniz? Cavab: – Bu keşməkeşli dünyamızda diqqət göstərib məni yada saldığınıza görə, doğum günüm münasibətilə məni təbrik etdiyinizə görə çox sağolun. Sizə və oxucularınıza minnətdaram. Ömür karvanımda özümü ruhən cavan, cismən yaşlı, qəlbiqırıq, müqəddəs arzularından çoxuna çata bilməyən bir insan kimi hiss edirəm. Ancaq buna baxmayaraq Tanrıya – Allaha daim şükür edirəm. Ümidlə yaşayıram. Allah heç kimi ümidsiz buraxmasın. Sual 2: – Siz Ağdamda sayılan seçilən ailələrdən birində anadan olmusunuz. Valideynlərinizdən aldığınız tərbiyəni öz övladlarınıza ötürə bildinizmi? Cavab: – Valideynlərimdən aldığım tərbiyəni öz övladlarıma ötürməyə çalışdım, ancaq onlar başqa bir zamanda yaşayırlar, həmin tərbiyəni qismən qavradılar. Hər bir ailə, hər bir xalq özünün xoşbəxt gələcəyi naminə ümidlərini ilk növbədə, gənc nəslə bağlayır. Gənc nəslin bilikli, vətənpərvər, diqqətli, məsuliyyətli, xeyirxah, halal və haramı başa düşən kimi yetişdirilməsi hər bir ailə üçün, hər bir ölkə üçün ən başlıca məsələdir. Sual 3: – Dostumuz və sevimli şairimiz Adil Cəmilin bir şeiri var “Mən yaşamaq istədim, mən yaşaya bilmədim”… Bu sözlər sizə nə dərəcədə aiddir? Cavab: – Allah tələbə yoldaşım, dostum və Azərbaycan xalqının sevimli şairi Adil Cəmilə cansağlığı, uzun ömür versin. Onun rəhmətlik oğlu Orxanla da dost idim. Orxan mənim oğlum Elşadla universitetdə birlikdə təhsil almışdılar. Onlar da dost idi. Ancaq heyf ki, indi Orxan bu dünyadan köçüb… Qaldı ki, Adil Cəmilin “Mən yaşamaq istədim” şeirinə, bu şeir qismən mənə aiddir. Mənə aid olan Adil Cəmilin bax, bu şeiridir :
MƏN DÜNYANI DUYAN GÜNDƏN Mən dünyanı duyan gündən Taleyimə biçilmədim. Böyük-kiçik şahiddir ki, Böyümədim, kiçilmədim. Yenə qaldım mənliyimdə – Yeyilmədim, içilmədim. Nə yaxşı ki, “pay verilən Qismətimlə” ölçülmədim. Özgə qismət qismətimmiş – Bu fürsəti keçirmədim. Ürəyimin yanğısını Boş günlərə içirmədim. Dünya mənə çox yalvardı, Ürəyimə köçürmədim… Sual 4: – Gəlin həyatımızın ən gözəl anlarına, uşaqlığa qayıdaq. Ağdam şəhəri, armudlu həyət, qonaqlı-qaralı baba evi… Nələr düşür yadınıza? Cavab: – Həmin həyətin ağdamlıların və Ağdama gəlib-gedənlərin dilindən səslənən məşhur bir adı var idi, “Armudun dibi”. Bu barlı-bəhərli həyətin, evin bünövrəsini mənim rəhmətlik babalarım, …Məhəmmədəli bəy, Mikayıl bəy, Məhəmməd bəy qoymuşdur. Soruşursunuz ki, nələr düşür yadınıza? Yadıma çox şey düşür. “Armudun dibi”ndə Əsgərana, Xankəndinə, Şuşaya gedən avtobusların stansiyası var idi. Rəhmətlik Əmir kişi avtobus stansiyasında çayxana açmışdı. Çayxanaya yaxın əkilmiş armud ağacının hacalanmış gövdəsində oturub armud yeyərdim və armudun qalığını erməninin başına atardım. İndi fikirləşirəm ki, o vaxt lap düz etmişəm… Valideynlərim ailə quranda həmin ünvanda yaşayıblar. Mən doğulandan 6 yaşıma qədər valideynlərimlə bu evdə yaşamışam. Bu məkanla bağlı xatirəm çoxdur. Sonra ailəmiz baba yurdundan başqa bir evə köçdü. Sual 5: – Siz jurnalistsiniz. 1980-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüsünüz. Nə vaxt və harada başladınız, bu işə? Cavab: – Bəli, mən Azərbaycan Respublikasının ahıl jurnalistlərindən biriyəm. Jurnalistikaya uşaqlıqdan böyük həvəsim olub. Hələ Ağdam şəhər 1 saylı orta məktəbdə 5-6-cı siniflərdə oxuyanda məktəbimizin ictimai həyatından yazılar yazar və fotolar çəkib rayon qəzetimizdə çap etdirərdim. Çapdan çıxan qəzeti səhər tezdən köşkdən alıb evimizə gətirərdim. Atam, anam, bacım və qardaşım mənim uğuruma sevinərdilər. Bu da məni çox ruhlandırırdı. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdim. Fikirləşirdim ki, ya şərqşünas olacam, ya da jurnalist. Jurnalist olmaq qismətimdəymiş. Azərbaycan Dövlət Universiteti (BDU) Jurnalistika fakültəsinin telejurnalist bölməsini əla qiymətlərlə bitirdim. Məni Azərbaycan Respublikası Nazirlər Sovetinin yanında Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinə redaktor işləməyə göndərdilər. 25 il (5 il ştatdankənar, 20 il ştatda) bu məbədgahda, əsl həyat məktəbində nöqsansız, şərəflə çalışdım. Sonra digər mətbuat orqanlarında fəaliyyətimi uğurla davam etdirdim. Bu vaxtadək sevimli peşəmdən ayrılmamışam. Sual 6: – Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısısınız. O vaxtlar səngərdə döyüşcülərimizin yanında olur, cəbhə xəbərlərini mütəmadi olaraq xalqa çatdırırdınız. Qəhrəman əsgər və zabitlərimizdən verilişlər hazırlayırdınız. Həmin günləri necə xatırlayırsınız? Cavab: – Bu barədə danışmaq üçün gərək dərinə gedəm. Ancaq bu, sizin layihənizə uyğun gəlmir. Qısaca deyim ki, ölkədə müharibə gedirdi, ancaq o boyda Dövlət Televiziyasıının hərblə bağlı bircə proqramı – “Hünər” verilişləri proqramı var idi. Mən Şöbə müdirliyini buraxdım, dövlət televiziyasının “Hərbi Vətənpərvərlik və Salnamə Baş Redaksiyası”nın təşkil olunmasında və fəaliyyət göstərməsində əlimdən gələni əsirgəmədim. Fikrim-zikrim Qarabağda qalmışdı, Bakıda dözə bilmədim, yenə könüllü cəbhəyə yollandım. 1996-ci ilin axırınadək cəbhənin müxtəlif bölgələrində oldum və tamaşaçıların intizarla gözlədikləri maraqlı verilişlər hazırlayıb efirdə göstərdim. Həmin verilişlər mənim və çəkiliş qrupumun canı və qanı bahasına başa gəlmişdir. Kim idi çəkiliş qrupumun üzvləri? Jurnalist Adil İrşadoğlu, kinooperatorlar Tahir Qarayev, Fikrət Hüseynov, Ramiz Rüstəmov, Əlövsət Aslanov və Şakir Məmmədov, rejissorlar Taleh İsmayılov, Tofiq Gülməmmədov və Rövşən Əliyev Birinci Qarabağ müharibəsinin acı dəhşətlərini görmüş və həmin hadisələrin işıqlandırılmasında yaxından iştirak etmiş vətən fədailəridirlər. Çəkiliş qrupumun üzvləri ilə Ağdamın Güllücə, Ağdərənin Şıxarx (Cənubi Azərbaycanın Marağa bölgəsindən Qarabağa köçürülmış ermənilər Şixarxın adını dəyişib Marquşavan qoymuşdular), Goranboyun Gülüstan yaşayış qəsəbələri uğrunda gedən qanlı döyüşlərdə mühasirəyə düşmüş və igid əsgərlərimizin qəhrəmanlığı sayəsində mühasirədən qurtulmuşuq. Allah şəhidlərimizə rəhmət eyləsin. Allah qazilərimizə ağrısız- acısız uzun ömür qismət eyləsin. Sual 7: – Adil müəllim, qardaşınız – təhlükəsizlik mayoru Oqtay İrşad oğlu Əliyevin vaxtsız ölümü sizə çox pis təsir etmişdi. Hətta “mən qanadlarımı itirdim” demişdiniz, o vaxt. Oqtay müəllim sizinçün kim idi? Cavab: – Oqtay mənim kiçik qardaşım idi. Oqtay mənim döyüş yoldaşım idi. Oqtay mənim dostum idi. Bu dünyanı cavan ikən, 45 yaşında tərk etdi. Bizi ağlar qoydu… Oqtay çox ağıllı, təmkinli, vətənpərvər, diqqətli, məsuliyyətli, istiqanlı və ailəcanlı bir insan, bir zabit idi. Heyf Oqtaydan. Arzularını həyata keçirə bilmədi, onları özü ilə apardı. Sual 8: – 30 ilə yaxın Azərbaycan xalqı Qarabağ həsrəti yaşadı. Siz bir ağdamlı olaraq o illəri necə yaşadınız? Cavab: – Mən bu 30 il heç yaşamadım ki… Ah-nalə içərisində üzüldüm. Ruhum Qarabağda, Ağdamda idi, cismim isə Bakıda. Dostum, Qarabağ Azadlıq Təşkilatı İdarə Heyyətinin sədri Akif Nağı vaxtilə mənə belə tərif vermişdi: “Ağdam şəhəri ayrıca planet idi, ağdamlıların balaca bir planeti. Mən kənd uşağı idim, şəhəri yaxşı tanımırdım, kənddə məktəbi bitirəndən sonra Bakıya çıxıb gəlmişəm. İndi də Ağdam şəhərini o qədər də tanımıram. Yanımda Ağdamdan danışanda çox yerini, çox adamlarını tanımıram. Amma Ağdam şəhərlilərinin Ağdamın hər xırda detalından, döngəsindən, tinindən, məhəlləsindən, adamlarından necə danışdıqlarına heyranlıqla qulaq asıram. Heç kəsin xətrinə dəyməsin, amma bu, ağdamlılardan başqa heç kimdə yoxdur. Ağdam bəlkə də dövlət içərisində bir şəhər-dövlət, Azərbaycan içərisində Azərbaycanın özündən böyük bir meqapolis idi. “İdi” deməyə də adamın dili gəlmir. Xeyli ağdamlı tanıyıram ki, onların sözü-söhbəti, hərəkəti və ruhi vəziyyətinə baxanda məndə elə təsəvvür yaranır ki, onlar Ağdamdan çıxmayıb, çıxmaq istəmirlər, hələ də Ağdamdadırlar, orda yaşayırlar. Belə insanlardan biri də dostum, tanınmış jurnalist Adil İrşadoğludur. O, Bakıya qaçqınlıq vaxtı gəlməyib, universitet təhsilindən sonra burda çalışıb, amma sovet dövrünün assimilyasiya maşını Adilin də ağdamlılığını əlindən ala bilməmişdir. Onunla oturub söhbət eyləyəndə, daim hiss edirsən ki, o, burda deyil, Ağdamdadır. Onun Ağdama belə bir təmənnasız, sözlə deyilə bilməyən bir sevgisi var”. Sual 9: – Adil müəllim, bilirəm ki, çox kövrək ürəkli insansınız, Şuşa alınan günü göz yaşlarınızı saxlaya bildiniz? Cavab: – Ulu babalarımızdan bizə miras qalan qədim mədəniyyət mərkəzimiz Şuşa erməni və rus işğalından azad edilən gün az qaldı ki, sevincdən ürəyim partlasın. O qədər ağladım ki… Təzyiqim yüksəldi, evdəkilər təcili müdaxilə etməsəydilər mən bu gün sizə müsahibə verə bilməzdim. Hələ ki, yaşayıram. Bütün günü yazıram, çalışıram. Görəcəyim çox işlər var. Allah bunları həyata keçirməyimə imkan versin, yardımçım olsun. Sual 10: – Şuşa demiş, Sizin Şuşayla bağlı çöxlu xatirələriniz olmalıdır. Bu gün Şuşada olsaydınız ən birinci hara gedərdiniz? Cavab: – Bir gün Şuşanı yenidən görmək mənə nəsib olsa birinci məscidə gedib dualar oxuyardım, doyunca ürəyimi boşaldardım. Sonra hər il yay fəslində 3 ay qonağı olduğumuz evə gedərdim. Həmin ev Molla Pənah Vaqifin məqbərəsi ilə üzbə-üz dayananda məqbərənin sol tərəfində yerləşirdi. Həmin evdə ailəmizin bütün üzvlərinin xatirələri yaşayır. O evin, o ailənin başçısı Muxtar əmiyə, onun həyat yoldaşı Mehri xalaya və bu unudulmaz ailənin dünyasını dəyişmiş digər üzvlərinə dualar oxuyardım, rəhmətlər diləyərdim. Qonşumuz Gülbuta xalanı, görkəmli sənətçimiz Flora Kərimovanın əmisigili xatırlayardım. Öz ailə üzvlərimin, uşaqlıq dostlarım Zahid Tağıyevin, Fikrət Xudatzadənin, Təranə Məmmədin, Habil Qurbanovun, İlham Qurbanovun, Nurəddin Süleymanovun, Çingiz Tağıyevin, İbrahim Rüstəmovun, Kamil Hüseynovun, Əli İsmayılovun, Şaiq Bəşirovun, Nizami Aslanovun, Tahir Qarayevin, Malik həkimin (İsmayılov), Zahid Qarayevin yanımda olmasını istəyərdim. Sual 11: – Adil müəllim, Zəfərimiz möhtəşəmdir. İndi biz ancaq irəli addımlayırıq. Siz Ağdama həmişəlik yaşamağa gedəcəksiniz? Bu qayıdışı necə təsəvvür edirsiniz? Cavab: – Mən, 1972-ci ildə ali təhsil ocağı olan Azərbaycan Dövlət Unuversitetinə daxil olduğum və 1977-ci ildə ali təhsili başa vurub təyinatla Nazirlər Soveti yanında Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinə işləməyə göndərildiyim üçün o vaxtdan Bakı şəhərində yaşayıram, məcburi köçkün deyiləm. Ancaq dünyasını Bakı şəhərində dəyişən rəhmətlik atam, rəhmətlik anam, rəhmətlik qardaşım ailəsilə birlikdə məcburi köçkün idilər… Mən məcburi köçkün olmasam da, Bakıda atamın evlənib ailə qurduğum zaman mənə aldığı darısqal mənzilimi oğullarımdan birinə verib Ağdam şəhərində məskunlaşmağı arzu edirəm. Soruşursunuz ki, Qarabağa qayıdacaqsınızmı? Əlbəttə qayıdacam! Ömrümün qalan hissəsini dünyaya gəldiyim, gözümü açdığım doğma Ağdamda ləzzətlə yaşamaq istəyirəm. Dövlətimiz məni 6 sot torpaq sahəsində evlə təmin etsə elə sevinərəm ki… Keçmiş köçkünləri də bu qayıdışa qoşulmağa dəvət edirəm. Biz hamımız uzun illərdir ki, ata-baba yurdumuza, əzizlərimizin doğulduğu, yaşadığı, uyuduğu yerlərə həsrətik. Şərait yaradılan və təhlükəsizliyimiz təmin edilən zaman dövlətimizin “geri qayıt” əmrini canla-başla yerinə yetirməyə hazıram. Siz də hazır olun. Qayıtmaq istəməyənləri isə məcbur qaytaqmaq lazımdır. Biz işğal altındakı torpaqlarımızı geri qaytarmaq üçün müharibə aparmışıq. Bu qədər şəhid vermişik. Biz o torpaqları azad edib ərazi bütövlüyümüzü təmin etmişik. Bəs, torpaqlarımız nə üçün azad olunub? Sual 12: – Deyirəm, kaş burda bir piano, ya da tar olaydı. Sizin musiqi duyumunuz, bir neçə alətdə ifa edə bildiyiniz mənə məlumdur. Nə ifa edərdiniz indi burda? Cavab: – 1993-cü ildən bu yana nə tarda, nə pianoda, nə də gigər alətdə heç bir ifa etmədim. Yalnız ürəyim oxuyurdu, ağlayırdı, ancaq musiqi alətinə yaxın dura bilmirdim. Elə həmişə ürəyimdə bunu ifa etmişəm: Azad bir quşdum, Yuvamdan uçdum, Bir bağa düşdüm Bu gənc yaşımda. Bir ovçu gördüm, Köksümdən vurdu, Torpağa düşdüm Bu gənc yaşımda. Azad bir quşdum, Yuvamdan uçdum, Bir bağa düşdüm Bu gənc yaşımda. Sözlər: Cəfər Cabbarlı. Nota köçürən: Əfrasiyab Bədəlbəyli. İfaçısı: Səxavət Məmmədov. Sual 13: – Musiqi insanın ruhunun qidasıdır, deyirlər. Ruhunuzu daha nə qidalandırır? Cavab: – Mənim ruhumu birinci qidalandıran dünya şöhrətli sənətçi professor Arif İmran oğlu Babayevin, Əbülfət Əliyevin, Əhsən Dadaşovun, Habil Əliyevin, Mənsum İbrahimovun ifalarıdır. Məni həm də sevdiyim işlərlə məşğul olmaq, ailəmin və övladlarımın xoşbəxtliyi, məni sevən, hörmət edən səmimi dostlarımla görüşmək, onlarla birlikdə məclis qurub yeyib-içib şənlənmək, keçmişi xatırlayıb gələcəyin planlarını qurmaq qidalandırır. Sual 14: – Siz indi də internetdə, Facebookdakı səhifələrinizdə jurnalist işinizi davam etdirirsiniz, maraqlı məlumatlar, yazılar və videolar hazırlayıb paylaşırsınız. Müasir jurnalistlərə nə tövsiyyə edərdiniz? Cavab: – Onlara heç nə tövsiyyə etmirəm. Çünki onlar bizim tövsiyyəmizi bəyənmirlər. Bizi keçmişin qalığı hesab edirlər. Kinayə ilə bizə Sovetdən qalma insan olduğumuzu xatırladırlar. Ancaq bu, belə deyil. Düşündüyümə görə jurnalistika çoxplanlı, çoxmənalı, çoxüzlü kütləvi informasiya vasitəsi olub, “dördüncü hakimiyyət”, cəmiyyətin güzgüsüdür. Əfsuslar olsun ki, bizi keçmişin qalığı hesab edib yalan yazanlar azlıq təşkil etsələr də, sadəcə reytinq xətrinə, “filankəsi filankəslə filan yerdə gördülər” kimi sensasiyalı “hekayə”lər yazanlar, evinə “çörək pulu” aparmaq üçün insanları şantaj eləyib “hörmət” qazananlar da var. Amma fəxrlə deyə bilərik ki, ömrünü bu sahəyə həsr edən, həqiqi, vicdanlı, obyektiv, qərəzsiz qərarlar verən qələm sahiblərimiz reket jurnalistlərə qarşı uğurla mübarizə aparmaq, onlara qalib gəlmək və cəmiyyətimizi parlaq ayna kimi əks etdirmək əzmindədirlər. Əsl Jurnalistlər dövlətin sütunlarıdır. Onları böyük bir okeanda üzən gəminin kapitanları adlandırmaq olar: hansı istiqamətə getsələr, nə yazsalar, xalq da onlarla gedəcək, həmin məlumatı oxuyacaq. Ona görə də, jurnalistlər çalışmalıdırlar ki, öz şərəfli vəzifələrinin öhdəsindən ləyaqətlə gəlsinlər, Azərbaycan həqiqətlərini dünyaya tanıtsınlar. Çox sevindiricidir ki, Azərbaycan jurnalistləri bunu böyük əzmkarlıqla həyata keçirməyə çalışırlar. Sual 15: – Adil müəllim, bu gün 68 yaşınız tamam olur. Arzulardan doğan arzunuz varmı? Cavab: – Əlbəttə var. İnsan ölənədək nələri isə arzulayır və arzulardan arzular doğur. Çox arzulayıram ki, xalqımızın və millətimizin düşmənlərindən başqa bütün insanların, eləcə də mənim xoş niyyətli arzularım çin olsun. Yaxşı arzular həyata, yaşamağa və insanlara sevgidən yaranır. Ürəyində sevgi hissi olmayan insan heç vaxt xoş niyyətli arzu arzulaya bilməz. Çünki bunu yalnız sevgi bacarır. Sual 16: – Bir Qarabağ atı olsaydı və onu saxlamaq imkanınız olsaydı neyləyərdiniz? Heç özünüzü at belində Qarabağda təsəvvür etmisinizmi? Cavab: – Bir Qarabağ atını saxlamaq imkanım olsaydı onu saxlayardım. Həmişə özümü Qarabağ atının yanında və tərkində hiss etmişəm. Ata məhəbbət mənə gen yaddaşımdan miras qalıb. Ulu babam Allahverən oğlu Mehdi bəyin Qarabağ cinsli böyük milli at ilxısı olub. Bu ilxı ona ulu babalarından yadigar qalıbmış. Azərbaycanda Sovet Hakimiyyəti qurulanda bolşeviklər digər bəylər kimi babam Mehdi bəyi də çox sıxışdırıblar. Onun bütün varidatını əlindən almaq istəyiblər. Mehdi bəy yaşadığı kəndini və kəndinin əhalisini qorumaq üçün Qarabağ cinsli böyük milli at ilxısını və xeyli qızılını Sovet hökumətinə bağışlayıb. Bir müddətdən sonra həmin hökumət babamın bütün varidatını müsadirə edib… Sual 17: – Adil müəllim, jurnalist olaraq çox söz demisiniz. Nələri deməmisiniz? Nədən yazmamısınız və yazmaq istəyərdiniz? Cavab: – Hörmətli jurnalist, yazıçı Seymur Baycan deyir ki, “yazılanlara inansaq, belə bir əhvalat olub. Bir gənc qız gəlir Dostoyevskinin yanına. Əsər yazmaq firkirində olduğunu bildirir, məsləhət istəyir. Dostoyevski deyir ki, get öz həyatını yaz. Heç nə uydurma. Sən öz həyatından maraqlı heç nə uydura bilməzsən…İlk baxışdan sadə görünən bu sözdə böyük bir həqiqət, böyük bir hikmət var. Bütövlükdə həyat təcrübəm sayəsində deyə bilərəm ki, bu, çox faydalı bir məsləhətdir. Bizim jurnalistikamızın, ədəbiyyatımızın ən böyük problemlərindən biri də odur ki, yazarlarımız öz həyatlarını, qəhrəmanlarının həyatlarını dəqiq və açıq yazmaqdan utanırlar. Ola bilsin, buna cəsarətləri çatmır. Mentalitetdən, arvad-uşaqdan, qohumlardan utanırlar və ola bilsin, həm də qorxurlar. …İkinci böyük problem odur ki, yazarlarımız sadə görünməkdən qorxurlar. Taqor deyirdi ki, sənətdə öz gücünü dəqiq hesablamaq çox böyük şərtdir. Təəssüf ki, bizim jurnalistlər, yazarlar öz güclərini dəqiq hesablaya bilmirlər. …Bizim yazıçılar yazıçı kimi yox, tacir kimi, bankir kimi, müdir kimi danışırlar. Zatən elə sifətdən də çoxu müdirə oxşayır. Onların müsahibələri çox quru olur”. Hörmətli Seymur Baycanın bu fikirləri ilə tam şərikəm. Təranə xnım, siz həyatda və öz yaradıcılığınızda tam səmimisiniz. Mən də həyatda və yaradıcılığımda tam səmimi olmağa çalşmışam və çalışıram. Bugünədək demədiklərimi indi sizə dedim. Hazırda ilk kitabımı çox məsuliyyətlə çapa hazırlayıram. İnşallah tezliklə kitabsevərlərə təqdim edəcəm. Sual 18: – Sizi bir daha təbrik edib, ailə səadəti və sağlam uzun ömür arzu edirəm. Ümid edirəm ki, bir zaman atalarımızın dostcasına yaşadığı Ağdamda görüşəcəyik sizinlə. Şuşanın dumanlı dağlarını seyr edəcəyik. Dəvətimi qəbul edib mənimlə səmimi söhbət etdiyinizə görə təşəkkürümü bildirirəm. Cavab: – İnşallah. Allah qismət eyləsin. Təranə xanım, siz sağ olun ki, diqqət göstərmisiniz, məni yada salmısınız, müraciət etmisiniz, “Səmimi söhbət”in qonağı olmuşam. Sizinlə təmasda olmaqdan, bu layihənin – rubrikanın qonağı olmaqdan qürur duydum. Sizə yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram. Çox sağolun. Sual 19: – Sonda mənə və “Səmimi söhbət”in oxucularına deyəsi sözünüz varmı? Cavab: – Bəli, sizə və oxucularınıza deyəsi sözüm var. Hamının xəyalı, arzuları var və bunlar gizlidir. Çox vaxt bu xəyal və arzular gerçəkləşmir. Buna görə ruhdan düşmək olmaz. İrəliyə baxmaq, çalışmaq, səbrli olmaq, Allaha dua etmək lazımdır. Vətəni sevmək hamımızın müqəddəs borcudur. Vətənin bütövlüyünü qorumaq üçün xalqın birliyi çox vacibdir. Qüdrətli və bütöv Azərbaycan naminə hamımız öz işimizdə məsuliyyətlə çalışmalı, bir-birimizə qarşı diqqətli və qayğıkeş olmalı, canımızı fəda etməyi bacarmalıyıq.