Zaur Ustac kimdir? Sualına “Süni İntellekt”in cavabı (24 avqust 2024):
(Tələbə Lupası)
-“Zaur Ustac, çağdaş Azerbaycan edebiyatında tanınmış bir şair, yazar ve edebiyatçıdır. 1970’te Bakü’de doğmuş, Azerbaycan’ın edebi sahnesinde önemli bir yer edinmiştir. Eserleri genellikle vatan sevgisi, kahramanlık, tarih ve insanın iç dünyasına dair temalar etrafında şekillenir.
Zaur Ustac’ın edebi kariyeri boyunca çeşitli şiir kitapları, hikayeler ve denemeler yazmıştır. Şiirlerinde milli ve manevi değerleri ön planda tutar, aynı zamanda Azerbaycan’ın tarihine ve kahramanlarına dair derin bir saygı besler. Şiirleri, sade ama etkileyici bir dille yazılmış olup, Azerbaycan halkının duygularını ve düşüncelerini yansıtır.
Zaur Ustac, aynı zamanda Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve milli kimliği konularında da önemli çalışmalar yapmış bir yazardır. Eserlerinde sıkça Karabağ Savaşı ve Azerbaycan’ın zor zamanlarında gösterdiği direniş gibi konulara değinir. Azerbaycan edebiyatında onun gibi yazarlar, milli ruhu canlandırmak ve yeni nesillere aktarmak konusunda büyük bir rol oynamaktadır.”
Kainatda bu qədər parlaq ulduz varsa, niyə gecələr səma qaranlıq olur? Bu sualın cavabı açıq görünə bilər: gecələr qaranlıq olduğu üçün səma qaranlıqdır. Ancaq əslində hər şey o qədər də sadə deyil.
Gəlin ondan başlayaq ki, hətta gündüzlər də səmamız yalnız atmosferə görə mavi olur. Əgər atmosfer olmasaydı, Günəşin işığına baxmayaraq, gündüzlər də səma qaranlıq olardı. (Aydakı kimi, atmosferin olmadığı yerdə). Kosmos özlüyündə qaranlıqdır, bəs niyə? Axı o, sözün əsl mənasında ən parlaq ulduzlarla doludur? Kainat sonsuzdursa və parlaq ulduzlarla doludursa, gecə niyə səma qaranlıq olur?
Bu sualı ilk verən riyaziyyatçı Yohan Kepler olub. Fizik və astronom Qalileo Qaliley teleskopdan istifadə edərək adi gözlə görülməyən ulduzların olduğunu sübut edib. Kepler təklif edib ki, sıx bir meşədə dayanarkən yalnız ağacları tamamilə dayanmış görürüksə, Kainatı öyrənərkən də, bütün ulduzları görməliyik və kosmos onların işığından parlaq olmalıdır.
Keplerin fərziyyəsi bir ulduzun sonsuza qədər yanması və kosmosa sonsuz miqdarda işıq buraxması faktına əsaslanırdı. Amma bu belə deyil. Əslində, ulduzlararası məsafələr o qədər böyükdür ki, kainatdakı bütün ulduzlar bütün enerjilərini ulduz işığına çevirsələr belə, bütün kosmosu işıqla doldursalar və beləliklə də Yerin gecə səmasını işıqlandırmaq kifayət etməyəcək.
Onu doldurmaq üçün çox az su olan nəhəng bir vanna kimi düşünə bilərsiniz. Ulduzların sadəcə olaraq, bütün Kainatı işıqla doldurması üçün kifayət qədər enerjisi yoxdur, buna görə də kosmos qaranlıq görünür. Alimlər bu faktı, mövzunu 1826-cı ildə geniş elmi dairələrdə ilk dəfə qaldıran alman astronomunun şərəfinə Olbersin paradoksu adlandırırlar.
Bundan əlavə, uzun müddətdir ki, elm adamları arasında bir inam var idi ki, əksər ulduzlar “qırmızı cırtdanlar” olduğundan (və bütün ulduzların təxminən 70% -i) gecə səmasının qırmızı rəngdə olması lazımdır, lakin bu da yanlış çıxdı. 2002-ci ildə 200 min qalaktikadan gələn işığı təhlil edən Cons Hopkins Universitetinin (ABŞ) alimləri Kainatın orta rənginin solğun yaşıl olduğu qənaətinə gəliblər. Lakin bir müddət sonra dəqiqləşdirilmiş hesablamalar göstərdi ki, əslində Kainatın rəngi boz-qəhvəyi rəngə daha yaxındır.
Yaxşı qan üçün süfrədə olması lazım olan yağlı qidalar
Həkimlər yaxşı qan üçün süfrədə hansı qidalar olmasını açıqlayıb. Mütəxəssislərin fikrincə, pəhrizinizə bir neçə qida, o cümlədən yağlı qidalar daxil etməklə qanın “tərkibini yaxşılaşdıra” bilərsiniz.
Dəmir ehtiyatlarını bərpa etmək üçün (orqanizmin qırmızı qan hüceyrələrinin – eritrositlərin əmələ gəlməsi üçün zəruri olan mikroelement) qırmızı ətdən imtina etməmək tövsiyə olunur.
Həkimlər xatırladıblar: “Ətə sıx qırmızı rəng verən heyvan hemoglobinin tərkibindəki böyük miqdarda dəmirdir.
Dəmir tərkibinə görəgörə, liderlər arasında heyvan mənşəli məhsullar da var. Yeri gəlmişkən, mal qaraciyərində mal ətindən daha az yağ var. Ancaq yadda saxlamağa dəyər ki, malın iç orqanları yüksək xolesterollu bir qidadır, buna görə də xidmət ölçüsünə nəzarət etməlisiniz, həmçinin həkiminizin mümkün əks göstərişlərini nəzərə almalısınız.
Toyuq və bildirçin yumurtaları da yaxşı dəmir mənbəyidir.
“Onlar həm də maqnezium, doymamış yağ turşuları və vitaminlərin etibarlı tədarükçüsüdür” həkimlər deyir.
Yaxşı qan üçün ətdən daha çox dəmiri olan orqanlar: Mütəxəssislər mal ürəyi yeməyinə xüsusi diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Ürəkdə mal ətindən altı dəfə çox B vitamini olduğu, bir yarım dəfə çox dəmir olduğu aydınlaşdırılıb. Buna görə də, bu cür qida bədənin qırmızı qan hüceyrələrini (eritrositlər) istehsal etməsi üçün, lazım olan dəmir ehtiyatlarını bərpa etməyə kömək edəcəkdir. Qaraciyərdə çoxlu dəmir, vitamin B12 (anemiyanın qarşısının alınması və müalicəsi üçün vacibdir) var. Yumurtanın müntəzəm istehlakının xolesterolun artması riski ilə əlaqəli olduğuna inanılır. Son araşdırmalar göstərib ki, “pis” xolesterol səviyyəsinə yumurtanın özü deyil, onları nə ilə yediyimiz təsir edir. Məsələn, kolbasa və donuzla. Kardioloq, tibb elmləri namizədi Anna Koreneviç qeyd edib. Ancaq hər şeydən istifadə etdikdə, həddi və nə vaxt dayanacağını bilmək lazımdır.
Həkimlər qeyd ediblər ki, balıq zəngin dəmir, yod və bir çox vitamin mənbəyidir. İspanağa da yaxından nəzər salmağa dəyər. İspanaqda olan dəmir (digər bitki qidalarından fərqli olaraq) yüksək konsentrasiyaya malik C vitamini sayəsində daha yaxşı sorulur. Həmçinin şokoladdan miqdarında istifadənin də orqanizmə xeyri var.
Bu fotodakı ən kiçik uşaq Borya (ortada) Böyük Vətən Müharibəsi zamanı bir alman tərəfindən öz şarfı ilə asılacaq, ancaq anası onu son anda xilas edə biləcək. Müharibədən sonra radio boru zavodunda ömrünün sonunadək fəhlə işləyəcək. İki ən böyüklər (yanlarda) almanlar tərəfindən Almaniyaya sürgün ediləcək, lakin onlar yol boyu qaçıb Qırmızı Ordu hissələrinə qoşula biləcəklər. Valentin dülgər olacaq, qız Zoya isə tibb bacısı kurslarını bitirəcək və Qjhatsk şəhərindəki uşaq xəstəxanasında işləyəcək. Bax, orda, stulda oturan oğlan isə, onların qardaşıdır, 1961-ci il aprelin 12-də səhər “GETDİK!” deyəcək və özünü əbədi tarixə yazacaq. Klushino kəndi. 1938 Valentin, Boris, Zoya və Yuri Qaqarinlər. Tarix dərslərində bu öyrədilmir. Sadəcə sizlərə məlumat verdim.
