Zaur Ustacın “Aşiq gecələr” şeiri
(Zaur Ustac – Aşiq gecələr)
Zaur Ustacın “Aşiq gecələr” şeiri sevginin ən incə, ən səssiz və ən dərin məqamlarını gecə obrazı üzərindən ifadə edən lirika nümunəsidir. Bu şeirdə gecə artıq sadəcə zaman anlayışı deyil, aşiq ruhun sirdaşına, sevgini qoruyan və yaşadan bir varlığa çevrilir. Şair gecəni hiss edən, seçən və hətta aşiq olan bir obraz kimi təqdim edir və bununla da poetik düşüncəni daha da dərinləşdirir.
Şeir ilk misralardan etibarən bu duyğusal yaxınlığı açıq şəkildə göstərir:
“O zülmət gecənə şam olum, gülüm,
O gül cəmalına aşiq gecələr!”
Burada aşiqin özünü “şam”a bənzətməsi təsadüfi deyil. Şam həm işıq saçır, həm də yanaraq əriyir. Bu, sevginin qurbanlıq tərəfini simvolizə edir. Aşiq sevdiyi üçün yanmağa, əriməyə hazırdır. Gecə isə bu yanğıya şahid olmaqla kifayətlənmir, sanki onun özünə vurulur — “aşiq gecələr”.
Digər misrada verilən “Əriyən mumlara aşiq gecələr!” ifadəsi sevginin ağrı ilə vəhdətini göstərir. Mumun əriməsi zamanın keçməsi və hisslərin tükənməsi kimi yox, əksinə, sevginin davam etməsi üçün verilən bir bədəldir. Burada şair incə bir məqamı vurğulayır: həqiqi sevgi rahatlıqda deyil, məhz yanmaqda və dözməkdə özünü göstərir.
Şeirin ikinci bəndində isə aşiqin arzuları daha açıq şəkildə ifadə olunur:
“İstərəm bir gecə qoynunda uyam,
Yumulu gözlərə aşiq gecələr…”
Bu misralarda sevgi artıq fiziki yaxınlıqdan çox, ruhani bir sığınacaq kimi təqdim olunur. “Yumulu gözlər” ifadəsi sakitliyi, etibarı və təslimiyyəti simvolizə edir. Aşiq üçün ən böyük xoşbəxtlik sadəcə yanında olmaq, o sakitlik içində var olmaqdır.
Şair gecəyə mistik bir məna da yükləyir:
“Gecənin öz sirri, öz aləmi var”
Bu fikir gecənin adi bir məkan olmadığını, onun özünəməxsus qanunları və duyğuları olduğunu göstərir. Gündüz gizlənən hisslər, etiraf olunmayan sevgilər məhz gecədə üzə çıxır. Gecə burada sanki insanın iç dünyasının aynasına çevrilir.
Son bənddə verilən “Şəhrizad misalı, sirli, gözəl yar” bənzətməsi isə şeirin poetik yükünü daha da artırır. Şəhrizad obrazı ilə sevgi həm sirli, həm də cazibədar bir məna qazanır. Bu sevgi tam açılmayan, amma hiss edilən bir duyğudur. Və məhz buna görə “Sirli gözəllərə aşiq gecələr” — gecə yalnız zahiri gözəlliyə yox, sirr daşıyan, dərinlikli ruhlara yönəlir.
Nəticə etibarilə, “Aşiq gecələr” şeiri sevginin səssiz, lakin güclü tərəflərini ifadə edən poetik bir düşüncədir. Bu şeirdə sevgi nə gurultuludur, nə də nümayişkaranə — o, gecə kimi sakit, amma dərin və sonsuzdur. Şair oxucuya göstərir ki, həqiqi sevgi bəzən ən çox danışılmayan, amma ən çox hiss olunan məqamlarda yaşayır. Və gecə — bütün sirləri, səssizliyi və qaranlığı ilə — bu sevginin ən sadiq şahidinə çevrilir.
Müəllif: Süleymanova Ümmü İsmayıl qızı
Şəki şəhəri 14 nömrəli tam orta məktəbin riyaziyyat müəllimi,
AJB-nin üzvü, “Qızıl Qələm” media mükafatçısı.
Zaur Ustacın “Buta”sı haqqında
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında