BİR ÖMRÜN TABLOSU… (Nəşr olunmuş yeni kitab təqdimatı) Nəşr olunmuş yeni kitabım Cəlilabad rayonunda təsviri incəsənət sahəsinin ilk xanım rəssamı, mənə rəssamlıq sənətini öyrətmiş əziz və dəyərli müəlliməm, həm də mənəvi anam Laləzar xanım Sadıqovaya həsr olunmuş təqdimat kitabıdır.
Ümumi məlumatlar: Kitabın adı: “Bir ömrün tablosu” (Cəlilabad rayonunda təsviri incəsənət sahəsinin ilk xanım nümayəndəsi Laləzar xanım Sadıqovanın təqdimatı) Müəllif: İlqar İsmayılzadə Naşir: “Həməşəra” mətbu orqanı, Cəlilabad Çap: “Qazi” Çap Mərkəzi Nəşr olunduğu il: 2026 Çap növbəsi: Birinci Kağız formatı: 60×90 1/16 Səhifə sayı: 120 səhifə.
Kitab barədə: Bu kitab Cəlilabad rayonu üzrə hələ sovetlər dönəmində ilk xanım rəssam olaraq tanınmış və Cəlilabad tarixinə düşmüş, o vaxtlar bir neçə il ərzində Cəlilabad şəhər Pioner və Məktəblilər Evinin Təsviri incəsənət dərnəyinin rəhbəri və baş müəllimi işləmiş dəyərlimiz Laləzar xanım Əsədova (Sadıqova) haqqında qələmə alınmış və hazırlanaraq işıq üzü görmüş bir təqdimat əsəridir. Kitab Laləzar xanımın öz həyat hekayəsi barədə maraqlı məlumatlar təqdim edən ön sözü ilə başlamış, bundan sonra mənim kitab üçün qələmə aldığım təəssürat, izahat və arzu-diləklərlə davam etmişdir. Bunun ardınca isə aşağıda göstərilən beş fəsildə onunla bağlı təfərrüatilə danışılmış, ətraflı məlumatlar təqdim edilmişdir: Birinci fəsil: Bioqrafik məlumat; İkinci fəsil: Laləzar xanımın xüsusiyyətləri; Üçüncü fəsil: Laləzar xanım barədə bir hekayə; Dördüncü fəsil: Laləzar xanım media orqanlarında; Beşinci fəsil: Fotoşəkillər və Laləzar xanımin əl işlərindən nümunələr. Kitabda Laləzar xanımın həyat yolu və bioqrafik məlumatlarından tutmuş, şəxsi xüsusiyyətləri və keyfiyyətləri, onun haqqında qələmə aldığım “Təsviri incəsənət kraliçası” adlı xüsusi bir hekayə, həmçinin, istər Sovet dönəmi, istərsə də müstəqillik illərində haqqında müxtəlif yazı, məqalə və təqdimatların dərc edildiyi bir sıra mətbuat və media orqanlarından nümunələr göstərilmişdir. Kitabın son fəslində isə Laləzar müəllimənin özü və yaxınlarının fotoşəkillərindən əlavə, son 40 il ərzində çəkdiyi və müxtəlif sahələrə (tablo, mənzərə və s.) aid olan 31 əl işi və rəsm əsəri təqdim edilmişdir.
Təşəkkür və diləklər! Sonda dəyərlimiz, eyni halda Cəlilabad rayonunda təsviri incəsənət sahəsinin kraliçası sayılan, həmçinin, mənə və mənim kimi onlarla şagirdinə əziz, mehriban müəllimə, qayğıkeş və mənəvi ana kimi rəssamlıq sənətini öyrətmiş əziz Laləzar müəlliməyə bu kitabın ərsəyə gəlməsində özü ilə bağlı şəxsi məlumatları və xüsusilə də rəsm əsərlərini yollamaqda səmimiyyət göstərdiyinə görə təşəkkürümü bildirir, ona uzun, sağlam və mənalı-məsud ömür, ailə xoşbəxtliyi arzulayıram! Eyni halda indiyədək işıq üzü görmüş sayca 53-cü məlum əsərimin çapında xüsusi peşəkarlıqla zəhməti olmuş “Qazi” Çap Mərkəzinin direktoru Yasər müəllim İsmayılova və çap mərkəzinin əməkdaşı Nurəddin müəllim Hüseynova dərin təşəkkürümü bildirir, Ulu Tanrıdan onların hər birinə uzun, sağlam və mənalı-məsud ömür diləyirəm!
İlqar İsmayılzadə fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi, Azərbaycan Yazıçıar Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, “Ziyadar” Mükafatı, “Qızıl Qələm” və “Zəfər” Media Mükafatları laureatı, teoloq, araşdırmaçı, tərcüməçi, yazıçı-publisist 07.03.2026
ADA Universitetinin və “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Atatürk Mərkəzində Azərbaycan Hərb tarixinin və Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsinin əvəzolunmaz araşdırıcısı, “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin Ağsaqqallar Şurasının üzvü, tanınmış yazıçı, publisist, nasir, tərcüməçi, tədqiqatçı, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, polkovnik-leytenant mərhum Şəmistan Nəzirlinin QORİDƏN GƏLƏN QATAR kitabının təqdimatı keçirildi. Tədbirdə ADA Universitetinin rektoru, professor Hafiz Paşayev, “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədov, Şəhid ailələri, ADA Universitetinin əməkdaşları, ziyalılar, elm adamları, millət vəkilləri, “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin üzvləri, Şəmistan Nəzirlinin ailə üzvləri, media nümayəndələri iştirak edirdilər.
Kitab ADA Universitetinin təşəbbüsü ilə çap olunmuşdur. Şəmistan Nəzirlinin əziz xatirəsinə həsr olunur. Əsər müəllifin sağlığında etdiyi düzəlişlər və əlavələr nəzərə alınmaqla yenidən nəşr olunmuşdur. Kitabda Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycanın maariflənməsi və mədəniyyət tarixindəki rolundan, eləcə də bu təhsil ocağının yetirmələri, xüsusilə Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələri və ictimai xadimləri haqqında tarixi-sənədli tədqiqatlardan bəhs edir. Kitabda maarifçilik ideyaları və yetişən ziyalıların fəaliyyəti işıqlandırılır. Qori Seminariyasının Azərbaycan üçün maarifçi kadrlar yetişdirməsinin önəmi vurğulanır. Əsərdə həmin Seminariyanı bitirən görkəmli şəxsiyyətlər haqqında məlumatlar verilib. Kitab tarixi faktlara, arxiv materiallarına əsaslanır. Əsər Azərbaycan maarifçilik tarixinin qaranlıq qalan səhifələrini aydınlaşdıran mühüm tədqiqat əsəridir.
Tədbiri giriş sözü ilə akademik Nizami Cəfərov açaraq Şəmistan Nəzirlinin Azərbaycan hərb tarixində və Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsinin araşdırılmasında xüsusi xidmətlərindən, Şəmistan Nəzirli yaradıcılığının tarixi əhəmiyyətindən danışdı. Qoridən gələn qatar kitabının yenidən və nəfis şəkildə çap olunmasına görə Hafiz Paşayevə minnətdarlığını bildirdi.
Sonra çıxış üçün söz “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyi İdarə heyətinin sədri, professor İlham Pirməmmədova verildi. İlham Pirməmmədov Şəmistan Nəzirlinin dostluğa sədaqətindən, Qazağa qəlbən, ruhən bağlılığından, əsərlərini Qazax sevgisi ilə yazdığından, onunla olan görüşlərindən söhbət açdı: “Hafiz müəllim, biz tez-tez görüşərdik. Yeni kitabı çap olunan kimi zəng edərdi ki, Qağa təzə kitabım çapdan çıxıb. Sonuncu görüşümüz ölümündən bir az əvvəl avqust ayının 12-də oldu. Qazaxlı ziyalılarla bərabər Şəmistan müəllimin ad gününü qeyd etdik. Sonuncu dəfə Qazağa gedəndə də bizimlə əlaqə saxladı. Qazağa getdiyini dedi. Qoridən gələn qatar kitabı özündə olmadığı üçün həmin kitabdan istədi. Puşkin Əhmədovda 5 kitab qalmışdı. Həmin kitabları Şəmistan müəllimə göndərdi. Şəmistan müəllim sonuncu danışığımızda sizin dəstəyinizlə Qoridən gələn qatar kitabının yenidən çap olunacağını da söylədi. Hörmətli Hafiz müəllim, Şəmistan Nəzirli yaradıcılığına hər zaman diqqət və qayğı göstərmisiniz. Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsinə yeni həyat bəxş etmisiniz. Sizin diqqət və qayğınız sayəsində Qazaxda möhtəşəm elm məbədi fəaliyyətə başladı. Bütün bunlara görə sizə öz adımdan, Qazax mahalının ziyalıları adından təşəkkürümü bildirirəm”.
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin sədri Elçin Şıxlı Qoridən gələn qatarın Azərbaycana saçdığı işıqdan danışdı: “Bu qatar simvolik məna daşıyır. Qatar Qoridən Azərbaycanacan gəlib çatır. Qatar fiziki cəhətdən Qazaxda dayansa da, onun içində olanlar, onun daşıyıcıları, onun gətirdiyi maarif işığını bütün Azərbaycana yayan insanlar olubdur. Qoridən gələn Qatar kitabının yenidən və nəfis şəkildə çap olunmasına görə Hafiz müəllim sizə təşəkkür edirəm. Kitabın işıq üzü görməsində zəhməti keçən insanlara, çox sağ olun, deyirəm”.
Millət vəkili, ADA Universitetinin prorektoru Fariz İsmayılzadə, ADA Universitetinin ABŞ-dakı mərkəzinin direktoru Qalib Məmməd, millət vəkili Azər Allahverənov, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Şərəf Cəlili, Əməkdar jurnalist Gülbəniz Hüseynova, Azərbaycan Beynəlxalq Radiosunun proqramlar şöbəsinin rəisi Natəvan Dəmirçioğlu, , yazıçı Məti Osmanoğlu, tənqidçi alim Rüstəm Kamal, professor Ədalət Tahirzadə, publisist Ramiz Göyüşov, dünya şöhrətli yazıçı Varis, Türkiyədən olan qonaq Ufuq Aydın çıxış edərək Şəmistan Nəzirli yaradıcılığı haqqında ətraflı danışdılar. Onun Azərbaycan xalqının tarixi köklərinə bağlılığını xüsusi vurğuladılar. Qoridən gələn qatarın Azərbaycan elmi üçün verdiyi misilsiz töhfələrdən söz açdılar. Çıxış edənlər qatarın bir əsr öncə Qoridən Qazağa gələndə Azərbaycana elm işığı yayıldığını, illər sonra isə Bakıdan Qazağa gedən qatarın təkcə Azərbaycana deyil, dünyaya elm işığı bəxş etdiyini təbdir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdılar. Seminariyanın bərpasına və yenidən elm məbədinə çevrilməsinə görə Hafiz Paşayevə təşəkkürlərini bildirdilər. Natiqlər Şəmistan Nəzirli yaradıcılığının tarixi əhəmiyyətindən söhbət açdılar. Şəmistan Nəzirli yaradıcılığını qədirbilənlik məktəbi, tarixin şərəfli səhifəsi adlandırdılar. Çünki Şəmistan Nəzirli şərəfli tariximizin qəhrəmanlığını, elmini yorulmadan qələmə aldı. Gələcək nəsillərə əvəzsiz tarixi irs qoyub getdi.
Professor Hafiz Paşayev Qazax Müəllimlər Seminariyasının tarixi-mədəni irsinin bərpası, köklü maarifçilik ənənələrinin dirçəldilməsi, milli təhsil dəyərlərinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində göstərdiyi ardıcıl, məqsədyönlü və səmərəli fəaliyyətinə, habelə yüksək ictimai əhəmiyyətə malik xidmətlərinə görə “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyi tərəfindən “Xalq şairi Səməd Vurğun adına Fəxri Diplom”la təltif olundu. İlham Pirməmmədov Xalq şairi Səməd Vurğun adına “Fəxri Diplom”u Hafiz Paşayevə təqdim edəndə ona ADA Universitetinin Qazax mərkəzini elm məbədinə çevirdiyi üçün təşəkkür etdi. Qazax mahalının ziyalılarının təşəkkür və salamlarını Hafiz müəllimə çatdırdı: “Hörmətli Hafiz müəllim, 2018-ci ildə rəhmətlik Şəmistan müəllim mənə dedi ki, biz Seminariyanın 100 illiyinin qeyd olunması ilə əlaqədar Cənab Prezident İlham Əliyevə məktub yazmalıyıq. Biz “Qazax” Xeyriyyə İctimai Birliyinin adından Cənab Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanladıq. Cənab prezident İlham Əliyev 2018-ci il 3 noyabr tarixində Azərbaycan təhsil sisteminin inkişafında müstəsna xidmətlərini nəzərə alaraq, Qazax müəllimlər seminariyasının yaradılmasının 100-cü ildönümünün layiqincə qeyd olunmasına dair sərəncam imzaladı. Və həmin sərəncamda qeyd olunduğu kimi Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi, Qazax Rayon İcra Hakimiyyətinin təklifləri nəzərə alınmaqla, Qazax müəllimlər seminariyasının 100 illik yubileyi ilə bağlı tədbirlər planı hazırlandı. Həm Qazaxda, həm Bakıda Seminariyanın 100 illik yubileyi yüksək səviyyədə qeyd olundu. Hörmətli Hafiz müəllim, siz Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan Şöbəsinə yeni həyat bəxş etməklə, Cənab prezidentin Azərbaycan elminə göstərdiyi diqqət və qayğıya öz böyük töhfənizi verdiniz. Sizin gördüyünüz işlər bir məktəbdir. Biz həmişə düşünürdük ki, Qori Müəllimlər Seminariyasının binası necə olacaq. O bina yenidən təmir olunacaqmı? Siz bizim suallarımıza cavab verdiniz. Siz həm də bizim ürəyinizin səsinə səs verdiniz. Artıq ADA Universitetinin Qazax mərkəzi elm, təhsil Brendinə çevrildi. Bu müqəddəs və xeyirxah işlərinizə görə sizə təşəkkür edirik və deyirik: Hörmətli Hafiz müəllim, biz Sizinlə fəxr edirik”.
ADA Universitetinin rektoru, Professor Hafiz Paşayev öz çıxışında Şəmistan Nəzirli yaradıcılığını yüksək qiymətləndirdi: “Şəmistan Nəzirli unudulmaz tariximizi yazdığı əsərlərində, kitablarında yaşadıb. Səməd Vurğun haqqında yazdığı kitabda Mir Cəlal Paşayevin Səməd Vurğun haqqında dediyi fikirləri ustalıqla qələmə almışdır. Ümumiyyətlə Şəmistanın yazdıqları hər zaman oxunub, xalq tərəfindən sevilib. Bizim onunla birlikdə çox planlarımız vardı. Allah Şəmistan müəllimə rəhmət eləsin. Mən hər zaman deyirəm: Nə iş görürsünüz, çalışın nümunə olsun. Biz ADA Universiteti olaraq Qazaxda Seminariyanın bərpasına başlayanda bilirdik ki, Seminariyaya yeni həyat bəxş etməklə, nümunəvi iş görürük. Bu həqiqətən belə oldu. Artıq ADA Universitetinin Qazax mərkəzi bir elm məbədinə çevrildi. Şəmistan müəllimin “Qoridən gələn qatar” kitabı ADA Universitetinin Qazax mərkəzinin tarixi keçmişini özündə əks etdirir. Bildiyiniz kimi, Seminariyanın ətrafında evlər var idi. Biz həmin evləri sahiblərindən onların razılığı ilə aldıq və həmin ailələri onlara rahat olan mənzillərə köçürdük. Bu işdə bizə Qazaxdan olan sahibkar Məmməd Musayev kömək etdi. Elm yolunda göstərdiyi dəstəyə görə Məmməd Musayevə çox sağ ol, deyirəm. Qoridən gələn qatarın tarixini bizə irs olaraq qoyub gedən Şəmistan Nəzirlinin ruhu şad olsun”.
Şəmistan Nəzirlinin oğlu Aslan Nəzirli atasının yaradıcılığına göstərilən diqqət və qayğıya görə Hafiz Paşayevə təşəkkürünü bildirdi. Şəmistan Nəzirlini həm sağlığında, həm də vəfatından sonra unutmadığı üçün İlham Pirməmmədova və Şəmistan müəllimin xatirəsini əziz bilib tədbirdə iştirak edən hər kəsə minnətdarlığını bildirdi.
Sonda professor Hafiz Paşayev tədbirdə iştirak edən Şəhid leytenant Teymur Abbaslının anası Başxanım Abbaslı və Əfsanəvi Kəşfiyyatçı, kapitan rütbəsində Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin Kəşfiyyat Tabor Komandiri vəzifəsinə yüksəlmiş ilk və yeganə zabiti Şəhid Mühüd Orucovun ailəsi və övladları ilə görüşüb, səmimi söhbət etdi. Mühüd Orucovun övladlarının təhsili ilə ətraflı maraqlandı. Daha sonra tədbir iştirakçıları ilə xatirə şəkli çəkdirildi. Tədbirdən fotolar:
Bizim təmsil olunduğumuz səcərə kəndimizdə, (Bərdə.Yeni Daşkənd) el arasında RƏSULLU adı ilə tanınıb, çağrılır. Səcərəmizin hər zamanda xalq üçün, dövlət üçün, el üçün gərəkli, layiqli çox nümayəndələri olub. Bu təmsilçilik bir çox sahələri əhatə edir ki, buraya ötən əsrin əvvəllərində Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalında (Daşkənd kəndi) ermənilərə qarşı mübarizə aparmış, adları tarixə düşmüş igidlər, elin, xalqın yaddaşında yaşayan saz-söz adamları, müharibə iştirakçıları, qəhrəman şəhidlər, alimlər, dövlət adamları, general və qazilər, hörmətli ağsaqqallar, ziyalılar, müxtəlif peşə sahibləri və s. aiddir. Və səcərə üzvü olaraq biz hər zaman öz səcərəmizlə fəxr edib, səcərəmizin tanınması üçün təbliğatlar aparmışıq. Bu təbliğatın daha yüksək səviyyədə bariz nümunəsi isə səcərəmizin çox layiqli nümayəndəsi, təkcə elimizdə, kəndimizdə deyil, elmi və bədii araşdırmaları, publisistik məqalələri, folklorumuza töhfə verən bir çox kitabları ilə, eyni zamanda efir və radio çıxışları ilə tanınan, çox böyük auditoriya tərəfindən sevilən, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin üzvü Araz Yaquboğlunun bu günlərdə Elm və Təhsil nəşriyyatında çapdan çıxmış “Soyumuz, kökümüz, özümüz” adlı iri həcmli kitabıdır. Qeyd edim ki, müəllif təxminən 1750–ci ildən 2025–ci ilin sonlarına qədər yaşamış bütün səcərə üzvlərini doğum və ölüm tarixləri, ailə üzvləri ilə dəqiqliklə qeydə almışdır. Əlbətdə bu müəllifdən çox böyük diqqət və bacarıq tələb edir ki, Araz müəllim bü işin öhdəsindən layiqincə gəlmişdir. Ondan irəli gələrək, kitab çapdan çıxan elə ilk gündən nəinki səcərə üzvlərinin, hətda başqa səcərə təmsilçilərinin də böyük marağna səbəb olmişdur. Bu mənada 08 fevral 2026-cı il tarixdə başda müəllif özü olmaqla səcərinin onlarla üzvünün iştirakı ilə çay masası ətrafında kitabın təqdimatı qeyd olunmuşdur. Tədbirdə iştirak edən səcərə üzvləri kitabın müəllifi Araz Yaquboğluna və kitabın nəşri üçün maddi dəstək göstərmiş, müəllifin qardaşı Eldəniz Hacıyevə öz minnətdarlıqlarını çatdırmışlar. Təqdimat tədbirinin vidio-yazısı burada: >>>>>> Bax
