TAŞ BABA
Türk Beylerine ait heykel biçimli mezar taşları.
Bu heykeller genel olarak “Balbal ya da Taş Baba” olarak bilinir. Eski Türk inançlarında ölen önemli kişilerin Tanrı katına yükseldiği ve orada ebedi bir hayata başladığı düşünülür. Özellikle Göktürklerde savaşta ölmek ölümlerin en şereflisidir. Bundan dolayı Alp’ların mezar ritüelleri de özeldir. Onların mezar taşları, “Hayat Suyu” inancına uygun bir şekilde, ellerinde “İçki Kadehi” tutar vaziyette yapılır. Bu ikonografi, Tanrı katında ve Cennette ebediyete kadar yaşayacakları anlamı taşır. Bir bakıma onlara “Tanrısallık” atfedilir. Bu inanç biçimine “Atalar Kültü” adı verilir. Türkler, ölen önemli insanların “Eren” olduğunu düşünür. Kime Eren? Elbette Tanrıya Eren. Alp Eren kavramı da bu inanç ve düşünce ile bağlantılıdır. Bu mezar taşlarının “Kozmik Merkezler”, Tanrı ve insan arasında “Kozmik Yollar” olduğu düşünülür. İşte bu yüzden, dualar bu merkezlerin başında yapılır, dilekler bu merkezlerin başında dilenir ve kurbanlar bu merkezlerin başında kesilir.
Ünlü Macar antropolog ve psikiyatrist Geza Roheim’e göre, Arkaik çağlarda ölen ya da öldürülen her şey BABA olur. Bu bağlamda Türklerdeki Ölümle ilgili ATALAR KÜLTÜ bu kuramla örtüşür. Türkler ölen Atalarına saygı duyar, “Taş Baba” tabiri ile de onları onurlandırır. Ataların ölümünden sonra, onlara karşı duyulan korku ve saygı, bu taş heykeller ile ifade edilir. Eliade’ya göre ölen Baba-Atanın ruhu bu taş heykeller içine sabitlenir ve bir anlamda “tehlikesiz” hale gelir.
Anadoludaki Türkler hala mezar, türbe ve kümbetlerde bu ritüelleri sürdürür. Kurbalarını keser, dileklerini bağlar ve dualarını bu “Kozmik Merkezlerde” yapar. Çünkü Tanrıya en yakın olan yerler, Ataların yattığı yerlerdir.
Mənbə: GÖKTÜRK QRUPU