15.02.2026-cı il tarixində AYB Mingəçevir bölməsinin yazıçılarının növbəti yaradıcılıq görüşü keçirildi
Ustad İsmayıl İmanzadə gənc şair Nicat Hunalpın 30 illik yubileyi münasibətilə onu bütün bölmə yazıçıları adından təbrik etdi və gələcək fəaliyyətində uğurlar arzuladı. Həmçinin onun yaradıcılığı bölmə yazıçıları tərəfindən yüksək təqdir edildi. Şairlərdən Mikayıl Yusif, Bəhman Gülövşəli, Məmməd Mərzili, Ağabala Salahlı, Mahir Musa, Zümrüd Rəhimova, Rəşid Rəsulov, Namiq Zaman, Eldəniz Cəfəroğlu müxtəlif mövzularda qələmə aldıqları şeirlərini səsləndirdilər. Nəhayət, gənc yazıçılardan Nicat Hunalp “Söykən çomağına, söykən eloğlu”, Elçin Məhərrəm “Atalardan eybi yox”, və “Bu nə birincidir, nə də sonuncu” kimi sərbəst şeirlərini, Şamil Həsən isə “Siçanlar vegeterian deyil” adlı yeni essesini oxudular.
Şamil Həsən AYB Mingəçevir bölməsinin mətbuat katibi
ASKEF-in 10 İllik Yubileyi Essam Deluxe Otelində Qeyd Olundu ASKEF – Avrasiya Sənət, Kültür və Ədəbiyyat Federasiyasının mərkəzi ofisi Antalya şəhərində yerləşir. Federasiyanın başında duran, təşkilatı uğurla idarə edən və inkişaf etdirən Genel Başkan hörmətli Savaş Ünaldır. Onun rəhbərliyi ilə ASKEF bu gün yalnız Türkiyədə deyil, bütün türk dünyasında tanınan və nüfuz qazanan beynəlxalq platformaya çevrilmişdir. 14 fevral tarixində ASKEF-in 10 illik yubileyi münasibətilə möhtəşəm tədbir Bakı şəhərində yerləşən Essam Deluxe Hoteldə keçirildi. Tədbir Genel Başkanımız hörmətli Savaş bəyin izni ilə yüksək təşkilatçılıq səviyyəsində və səmimi işgüzar mühitdə baş tutdu. Tədbir öncəsi çay süfrəsi arxasında təşkilatçılar və ziyalılar bir araya gəldilər. ASKEF Azərbaycan rəhbəri, Prezident mükafatçısı, yazıçı Sona Abbasəliqızı İsmayılova, Əli Vəliyev, Vüqar Abduyev və digər dəyərli ziyalılarımız yubileyin əhəmiyyətini vurğulayaraq tədbiri açıq elan etdilər. Qeyd olunmalıdır ki, Sona Abbasəliqızı İsmayılova uzun illərdir ASKEF-in Azərbaycan üzrə fəaliyyətini uğurla koordinasiya edir və Orta Asiya təmsilçisi kimi türk dünyası arasında ədəbi-mədəni əlaqələrin genişlənməsində mühüm rol oynayır. ASKEF-in əsas məqsədi türk dünyasının birliyinə xidmət etmək, ortaq dilimizi, dinimizi, tariximizi, milli mətbəximizi, ədəbiyyatımızı və mədəniyyətimizi yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürməkdir. Federasiya hər konfrans və tədbirdə müxtəlif ölkələrdən olan türkdilli ziyalıları bir araya gətirərək ortaq dəyərlər ətrafında birləşdirir. Bu gün ASKEF-in təmsilçiləri Fransa, Danimarka, İsveçrə, Amerika Birləşmiş Ştatları, Gürcüstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Azərbaycan və digər ölkələrdə fəaliyyət göstərir. Türkiyənin isə dörd bir yanından yaş fərqinə baxmadan şairlər, yazıçılar, alimlər, professorlar, universitet müəllimləri, iş adamları, polkovniklər və müharibə veteranları ASKEF tədbirlərinə qatılırlar. 14 fevral tarixində keçirilən yubiley tədbirində də çoxsaylı ziyalılar və qonaqlar iştirak etdilər. Çıxışlarda ASKEF-in 10 illik fəaliyyəti, türk dünyasının mənəvi birliyi və gələcək layihələr geniş müzakirə olundu. Tədbirin yüksək səviyyədə təşkilinə görə Essam Deluxe Otel rəhbərliyinə və kollektivinə xüsusi təşəkkürümüzü bildiririk. Eyni zamanda, tədbirin təşkilində əməyi keçən bütün təşkilatçılara və dəstək göstərən dəyərli ziyalılara minnətdarlığımızı ifadə edirik. Qeyd edək ki, ASKEF-in növbəti böyük tədbiri 22 mart tarixində Türkiyənin Afyon şəhərində keçiriləcək. Həmin gün böyük söz ustadı Aşıq Ələsgərin 205 illiyi və eyni zamanda vəfatının 100-cü ildönümü qeyd olunacaq. Bu mötəbər tədbirə Bakıdan 15 nəfər ziyalımızın qatılması planlaşdırılır. ASKEF 10 il ərzində böyük yol qət edərək türk dünyasının mənəvi birliyinə xidmət edən mühüm mərkəzə çevrilmişdir. Bu birlik sadəcə coğrafi deyil, ortaq mədəni və mənəvi bağların möhkəmləndirilməsidir.
Bir daha yubiley tədbirində iştirak edən hər kəsə təşəkkür edir, ASKEF-ə yeni uğurlar arzulayırıq.
Prezident mükafatçısı Yazıçı ASKEF Azərbaycan rəhbəri və Orta Asiya təmsilçisi Sona Abbasəliqızı İsmayılova
Mən təkcə sənin yanında uşaq kimi olurdum şıltaq və xoşbəxt…
Elə sevirdim ki, kənardan mənə baxıb gülə-gülə “sən də məni kimi dəlisən” deməyini
Elə sevirdim ki, içimdəki “uşağı” görməyini Amma sən böyüməyimi istədin, İkimizə yetmədi bu məhəbbət…
“Gözdən uzaq olan könüldən də iraq olar” deyirlər… Bəs niyə unuda bilmirəm səni, Ay gözdən uzaq olanım? Bəs niyə darıxıram sığal-sığal, qucaq-qucaq?
Mən bu ömrü böyük adamlar kimi ağıllı- ağıllı yaşamaq istəmirəm axı… Yenə sənsiz darıxır axı, “İçimdəki dəcəl uşaq”
Qırmızı alma kimi
Nağılların sonunda Göydən düşən qırmızı alma kimi Toz- duman ömrümün sonuna necə düşdün axı?
Sən payız ömrümün qızılgülüsən… Qoxusunu duymadığım Sən kitabda gördüyüm Şəkil kimisən, Gülüşünə doymadığım Sən xəyallarımdakı adam kimisən, Sevgimlə “zəhləsini töküb” yormadığım…
Sən bu ömrün sonuna necə düşdün axı?! Nağıllarda göydən düşən qırmızı alma kimi…
Deyəsən
Deyəsən yolu yarılamışam axı, Elə bil bu ömrü mən yaşamadım, Elə bil gözümə yuxu gedibmiş… Bir də ayıldım ki, Sən demə ömrün Yarısı, yarıdan çoxu gedibmiş…
Bir asma körpünün ən ortasında, Döyüş meydanının tən ortasında Əlləri silahsız əsgər kimiyəm… Qana qəltan olmuş səngər kimiyəm…
Yenidən başlamaqçün gec, Boş durmaq üçün də tezdir, Bilirəm… Nə edək, Tanrı, Bəlkə məni də yanına aparasan, Hər şeyi yenidən yazaq… Bəlkə ürəyimi köksümdən sökəsən, Bütün yuxuları Xeyirə yozaq…
Daş adam
Eh! Ürəyi daş adam, Sən hardan biləsən ki, daş mənim alın yazımdı… Sən hardan biləsən ki, Hər işim daşdan keçir, Çörəyim daşdan çıxır, Sən hardan biləsən ki, Hər səfərə çıxanda elə bil, Ayaqlarımdan daş asılır…
Bu dünyada düz deyənlər daşa basılır…
Sən hardan biləsən ki, Sənin günahın deyil, Sevgi payımı seçəndə Fələyin oxu daşa dəyib…
Eh! Ürəyi daş adam, Daş mənim alın yazımdı, Taleyimdəki son daş, Gecə rəngli mərmərdən, Sinəsi gülllü- çiçəkli məzar daşımdı.
Eh! Ürəyi daş adam, Daş mənim alın yazımdı…
Qızıl balıq
Sən bir qürub çağı Sahildəki balıqçıların Torlarını boş gördükləri Ən qəmgin anlarında Düz qarşımda Dalğaların arasından boylanıb Qızıl balıq kimi Məni salamlayıb Üç arzumu soruşsan Mən düz üç dəfə “Sən, sən və yenə sən” deyərdim…
Qəzetçi
Xatirələr dumanlı, gözlərimiz yuxulu, Həyat köşkə bənzəyir, ömür qəzet qoxulu Suallarla, nidalar sətirə naxış olsun Gəl, görüşək, əzizim, Öpüşün yağış olsun
Bax, qapını döyürəm, qulaqardına vurma Daşı tök ətəyindən, belə deyingən olma Gəl, yaşayaq bu ömrü bir gün qəzetçi kimi, bir gün simitçi kimi Gəl, yaşayaq bu ömrü, qalma seyirci kimi Nəyi pisdi dünyanın, yağışı var, qarı var Sən yanımda olanda dünya da cənnət olar Gəl, yaşayaq bu ömrü, zamanı çox daralmış iki kəpənək kimi Yenə aç qollarını Əəlvan çərpələng kimi Yenə yazda görüşək, yayda günaha bataq Sən qəm yemə, əzizim Nə də olsa payızın o leysan yağışları günahları yuyacaq Nə dalıbsan dəryaya tənha balıqlar kimi Çıxaq göyün üzünə qoşa buludlar kimi Gəl, barışaq, əzizim, məni sənsiz qoyma, gəl, Bilirsən, darıxıram, göz yaşıma qıyma, gəl Sən ki, özün deyirdin, hər şey yaxşı olacaq Aylar, illər keçəcək Köhnə qəzetlər kimi Ömrümüzə yazılan xatirələr qalacaq…
Baharım
Mən qar altında qalan Sırsırası salxımlanan tənha torpaq kimiydim Gündüzləri qış günəşi gözlərimi dalayardı Gecələri zülmət olar varlığımı talayardı Üşüyərdim… Hardan gəldin? Qarlı qışa sinə gərdin, nərgizim, Ləçək – ləçək nur ələdin köksümə… Budağından ayrı düşən yarpaq idim Buludlara qonaq edən Yel oldun… Ürəyim elə dolmuşdu ki, Gözyaşıma yoldaş olan sel oldun… Ruhumu sazaq vurmuşdu Sən könlümü isidən Alov oldun, od oldun Nə yaxşı ki, boz ömrümə cəmrə oldun, baharım Naxışıma ilmə oldun, nübarım…
Sevirəm
Mən Səni sevirəm Lal sular kimi Səssiz- səmirsiz Mən səni sevirəm Sönmüş ocaq tək İstisiz, hənirsiz… Mən səni sevirəm Boş qucaq kimi, Ağaca sancılmış Bir oraq kimi, Divardan asılmış Yiyəsiz yaraq kimi… Mən səni sevirəm Cızma-qara yazılmış, Əzilib, yumarlanmış Yerdəki varaq kimi… Varlığın yoxluğumu Nə duyur, nə eşidir Bu sahibsiz sevgim qar kimi, buz kimi İçimi üşüdür…
“Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” (Şahnaz Səxavətqızının eyni adlı kitabı haqqında) Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin mövzusu qadınlar haqqında yazan gənc xanım yazarımız Şahnaz Səxavətqızının “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” kitabı haqqında olacaq. Onu qeyd edim ki, Şahnaz Səxavətqızı Beynəlxalq Karyera akademiyasının dəvəti ilə fəxri qonaq qismində qatıldığım Milli Uğur Mükafatı gecəsində “Qızlarımız oxusun” layihəsi çərçivəsində “İlin yazarı” mükafatı ilə təltif olunanda diqqətimi cəlb etdi. Və müəllifi olduğu “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” kitabı “Kitabçı” kitab evindən əldə edib incələmək qərarına gəldim. Təfsilata keçməzdən əvvəl onu vurğulamaq istəyirəm ki, eyni ilə Südabə Məmmədovanın (Mətanətli) “Debüt”ü kimi bu kitab da məni heyrətləndirdi. Sual açıq qalır: Gənc xanım müəlliflərimiz hansı ehtiyacdan bu mövzuya üz tuturlar? Onların buna vadar edən səbəblər hansılardır!? Bütün bunlar tamam başqa bir söhbətin mövzusudur. Bu dəfə yuxarıda qeyd etdiyim kimi söhbətimizi Şahnaz xanımın adı çəkilən kitabı üzərindən qurmağa çalışacağam. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında qadın mövzusunun yeni çalarlarla ifadəsi diqqət çəkən istiqamətlərdən biridir. Bu istiqamətdə gənc müəllif Şahnaz Səxavətqızı öz səmimi və cəsarətli çıxışı ilə seçilir. 2002-ci il mayın 15-də dünyaya göz açan, əslən Naxçıvandan olan və hazırda Bakı şəhərində yaşayan müəllif peşəkar ədəbiyyat cameəsindən gəlməsə də, daxili ehtiyac və mənəvi məsuliyyət hissi ilə yazı dünyasına qədəm qoyub. Və artıq yazarlar cameəsinin sayılıb seçilən qələm sahiblərimdən biri kimi “İlin yazarı” nominasiyasında nüfuzlu müstəqil bir qurum tərəfindən təltif olunması artıq bu sahədə ciddi addımların atıldığını göstərən kifayət qədər yüksək nəticədir. Onun ədəbi yolunun başlanğıcı bir iddiadan deyil, bir çağırışdan doğur — qadınların səsi olmaq çağırışından. Müəllifin özünün də vurğuladığı kimi, bu yolun ən böyük ilham mənbəyi və dayağı anası olub. Bu fakt kitabın ruhuna xüsusi istilik və səmimiyyət qatır. Çünki burada yazılanlar yalnız nəzəri fikirlər deyil, həyatın içindən süzülmüş duyğular, yaşanmış müşahidələr və qadın taleyinə həssas münasibətin ifadəsidir. “Qadın yaz hekayəni … …” — bu ad özü-özlüyündə çox ciddi bir çağırış, hətta müəyyən mənada əmr kimi səslənir. Bu, sadəcə kitab adı deyil, bir çağırış, bir müraciət, bir oyanış siqnalıdır. Müəllif qadınlara səslənərək onları heç kimə və heç nəyə bağlı olmadan, yalnız öz güclərinə arxalanaraq yaşamağa təşviq edir. Bu çağırış müasir dövrün ən aktual sosial və mənəvi məsələlərindən birinə toxunur. Qadının özünü tanıması və öz səsini ucaltmasının vacibliyini vurğulayır. Şahnaz Səxavətqızı qadına yazmağı təklif edir. Yazmaq burada yalnız qələm və kağız mənasında deyil; öz həyatını yazmaq, taleyinə sahib çıxmaq, seçim etmək, susmamaq, varlığını qəbul etdirmək mənasındadır. O, inanır ki, qadının hekayəsi onun öz səsidir və bu səs boğulmamalıdır. Müəllifin sözləri ilə desək: “Arxanızda heç kim olmasa belə, içinizdəki gücə inanın və bu həyatda əsla məğlub olmayın.” Bu cümlə kitabın ideya qayəsini ümumiləşdirən əsas tezisdir. Burada qadına verilən mesaj aydındır: güc kənarda deyil, daxildədir. Şahnaz Səxavətqızı tibb sahəsində təhsil alıb. Bu məqam onun ədəbiyyatçı olmadığını göstərsə də, insanı, insan orqanizmini; cism və ruh olaraq daha yaxşı tanıya biləcəyi barədə ilkin məlumat ötürür. Və bu sözün əsl mənasında belədir. Onun haqqında söhbət açdığımız qələm təcrübəsi bu barədə fikir söyləməyimizə ciddi əsaslar verir. Şahnaz Səxavətqızının peşəkar yazıçı kimi fəaliyyətə başlamaması, əslində, bu kitabın dəyərini daha da artırır. Çünki burada ədəbiyyat akademik ambisiya deyil, daxili ehtiyacdır. O, yazı dünyasına bir müəllif kimi deyil, bir qadın kimi daxil olub. Və qadından yazır. Qadına “Yaz!’ deyir. Bu yanaşma kitabın dilində də hiss olunur — sadə, anlaşıqlı, emosional və birbaşa. Müəllif oxucu ilə məsafə saxlamır; o, tribunadan deyil, qadının yanında dayanaraq danışır. Bu isə publisistik üsluba canlılıq və təsir gücü verir. Kitabın əsas xətti qadının özünə inamıdır. Müəllif qadının kiminsə kölgəsində deyil, öz işığında yaşamasını təbliğ edir. Cəmiyyətin stereotipləri, ailə və sosial basqılar, qadının susdurulmuş arzuları — bütün bunlar kitabın fonunda dayanır. Lakin müəllif qaranlığı təsvir etməklə kifayətlənmir; o, işığı göstərir. Bu əsər bir növ psixoloji və mənəvi motivasiya mətnidir. Burada qadına deyilir: sən tək deyilsən, amma tək olsan belə, zəif deyilsən. Sənin səsin var və o səs eşidilməlidir. Şahnaz Səxavətqızının gənc nəsli təmsil etməsi də mühüm məqamdır. 2000-ci illərdə doğulan bir müəllifin qadın mövzusuna yanaşması, müasir sosial reallıqlarla iç-içə formalaşıb. Bu, kitabın ideyasında dinamika və çağdaşlıq yaradır. O, qadına mərhəmət obyekti kimi deyil, güc mənbəyi kimi baxır. Bu baxış tərzi yeni düşüncə modelinin göstəricisidir. Qadın artıq müdafiəyə ehtiyacı olan deyil, özünü müdafiə edə bilən, öz yolunu seçən, öz taleyini yazan bir fərddir. “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” kitabı bir ədəbi hadisədən daha çox, mənəvi bir çağırışdır. Bu əsər qadınlara ünvanlanmış səmimi bir məktub, daxili gücə inamın tərənnümüdür. Şahnaz Səxavətqızı bu kitabı ilə göstərir ki, yazmaq üçün yalnız qələm deyil, ürək lazımdır. Və o ürək qadının öz hekayəsini yazmağa qadirdirsə, deməli, cəmiyyət də dəyişməyə qadirdir. Çünki hər qadının yazdığı hekayə — bir az da azadlığın hekayəsidir. Ədəbiyyatımızda qadın mövzusu hər zaman aktuallığı ilə seçilib. Lakin bu mövzunun qadının öz dili, öz baxışı və öz daxili etirafları ilə ifadəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənc yazar Şahnaz Səxavətqızının “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” adlı kitabı da məhz bu baxımdan diqqət çəkən, düşündürən və oxucunu öz daxili dünyası ilə üz-üzə qoyan bir əsərdir. 2025-ci ildə Bakı şəhərində “Vektor” Beynəlxalq Nəşrlər Evində çap olunan, 168 səhifədən ibarət olan bu kitab ilk növbədə bir çağırışdır. Adın özündəki imperativ –“yaz!” əmri qadına ünvanlanmış bir müraciət, bəlkə də uzun illər susdurulmuş, kölgədə qalmış duyğuların dilə gətirilməsi üçün bir təkan rolunu oynayır. Müəllif burada təkcə fərdi hekayəni deyil, bütöv bir qadın talelərinin ümumiləşmiş mənzərəsini təqdim edir. Kitabın başlıca ideyası qadının öz hekayəsinin müəllifi olmasıdır. Əsər oxucuya xatırladır ki, qadının taleyi başqalarının qələmindən deyil, onun öz ürəyindən süzülən sözlərlə yazılmalıdır. Bu, həm ədəbi, həm də sosial mesajdır. Çünki qadının cəmiyyətdə rolu, ailədə mövqeyi, daxili mübarizəsi və arzuları çox zaman stereotiplərin kölgəsində qalır. Şahnaz Səxavətqızı isə bu stereotipləri qırmağa çalışır. Onun qələmində qadın yalnız ana, həyat yoldaşı və ya cəmiyyətin müəyyən çərçivələrə saldığı obraz deyil; o, düşünən, hiss edən, qərar verən və taleyini dəyişmək gücünə malik bir fərddir. Kitabın ideya xətti qadının özünü kəşf etməsi, daxili azadlığına qovuşması və öz səsini tapması üzərində qurulub. Əsərdə publisistik çalar açıq şəkildə hiss olunur. Müəllif bədii ifadə ilə yanaşı, oxucuya birbaşa müraciət edir, onu düşünməyə, mövqe bildirməyə səsləyir. “Sənin səsin, sənin hekayən…” ifadəsi sadəcə poetik bir deyim deyil; bu, həm də vətəndaşlıq mövqeyidir. Kitab qadınlara ünvanlansa da, əslində bütövlükdə cəmiyyətə mesaj verir. Çünki qadının susması cəmiyyətin susmasıdır, qadının danışması isə cəmiyyətin oyanışıdır. Bu baxımdan əsər sosial-psixoloji aspektdən də əhəmiyyətlidir. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında qadın müəlliflərin sayı və təsiri artmaqdadır. Şahnaz Səxavətqızının bu kitabı həmin prosesin davamı kimi qiymətləndirilə bilər. O, öz qələmi ilə qadın dünyasının incəliklərini, ağrılarını, ümidlərini və arzularını səmimi şəkildə ifadə edir. Kitabın redaktoru professor Elçin İsgəndərzadə, texniki redaktoru və dizayneri Şükufə Əhmədli Davudova olmuşdur. Bu fakt da əsərin peşəkar yanaşma ilə hazırlandığını göstərir. Nəşrin “Vektor” Beynəlxalq Nəşrlər Evində işıq üzü görməsi isə onun elmi-ədəbi mühitdə ciddiyyətlə qarşılandığını təsdiqləyir. Kitabda qadın mövzusunun yeni nəfəs, yeni baxış və yeni ifadə tərzi ilə təqdim olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şahnaz Səxavətqızının “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” adlı kitabı da məhz bu mənəvi ehtiyacdan doğan, qadının daxili aləmini, gücünü və varlığını sözün işığında təqdim edən dəyərli ədəbi nümunədir. Kitabda qadın təkcə bir cinsin adı deyil, bir varlığın, bir gücün, bir sevginin və bir həyatın adıdır. Bu yanaşma artıq qadını sosial rolların çərçivəsindən çıxararaq onu müstəqil, bütöv və dəyərli insan kimi təqdim edir. Müəllifin“Sən yalnız deyilsən” müraciəti isə sadəcə ədəbi ifadə deyil, bir çağırışdır – qadına öz səsini eşitdirmək, öz varlığını təsdiqləmək çağırışı. Mətnin ən təsirli məqamlarından biri qadının “həyatın ilk nəfəsi” kimi təqdim olunmasıdır. Ana, bacı, ömür yoldaşı – bütün bu sosial rollar sadalanır, lakin müəllif xüsusi vurğulayır ki, qadın hər şeydən əvvəl insandır. Bu fikir həm humanist, həm də fəlsəfi baxımdan mühüm məqamdır. Çünki qadını idealizə etmədən, onu mifləşdirmədən, ilk növbədə insan olaraq qəbul etmək bərabərlik düşüncəsinin əsasını təşkil edir. Şahnaz Səxavətqızının təqdimatında qadın nə zəifliklə, nə də sadəcə zərifliklə ölçülür. Onun daxilində həm fırtına, həm də səssiz bir dəniz var. Bu bədii paralel qadının daxili dünyasının mürəkkəbliyini, emosional dərinliyini və eyni zamanda dözümlülüyünü göstərir. Qadın güclüdür, lakin bu güc zorakılıqda deyil – səssizliyində, baxışında, səbrində və sevgisindədir. Bu yanaşma publisistik baxımdan da mühüm mesaj verir: qadının gücü fiziki üstünlükdə deyil, mənəvi bütövlükdədir. O, dünyanı zorla deyil, sevgi ilə dəyişdirir. Mətnin başqa bir önəmli xətti qadının görünməyən əməyinin vurğulanmasıdır. Müəllif yazır ki, qadın bütün dünyanı yaratmaqla məşğuldur, amma çox vaxt özü gözə görünmür. Bu fikir cəmiyyətin illərlə formalaşmış stereotiplərinə incə bir tənqiddir. Qadın pərdə arxasında qalır, amma həyatın bütün sahələrində iz qoyur. Publisistik baxımdan bu, sosial mesajdır: qadının əməyinə, zəhmətinə və varlığına görünən dəyər verilməlidir. Kitabın ruhunda qadın sevgi qaynağı kimi təqdim olunur. O, dağılanı bərpa etməyə, xarabanı saraya çevirməyə qadirdir. Bu ifadə simvolik məna daşıyır – qadın ailədə, cəmiyyətdə, hətta milli-mənəvi mühitdə yenidənqurucu rol oynayır. Burada müəllif qadını passiv obraz kimi deyil, yaradıcı və dəyişdirici qüvvə kimi təqdim edir. Qadın sadəcə mövcud deyil, o, həyatın hər zərrəsinə məna qatır. Bu kitab qadına öz hekayəsini yazmaq cəsarəti verir. Onu susmamağa, öz varlığını qəbul etməyə və öz gücünə inanmağa çağırır. Şahnaz Səxavətqızının dili sadə, lakin təsirli və emosionaldır. O, mürəkkəb fəlsəfi ideyaları ağır terminlərlə deyil, səmimi və ürəkdən gələn ifadələrlə təqdim edir. Bu da kitabı geniş oxucu kütləsi üçün anlaşılan və doğma edir. Bu kitab müasir Azərbaycan ədəbiyyatında qadın mövzusunun dərin, humanist və publisistik baxışla işlənmiş nümunələrindən biridir. O, qadını nə mücərrəd ideal, nə də aciz obraz kimi göstərir. O, qadını həyatın qəhrəmanı, səssiz gücü və görünməyən dayağı kimi təqdim edir. “Qadın yaz hekayəni: sənin səsin, sənin hekayən…” – əslində bir çağırışdır: –Qadın yazmalıdır. -Qadın danışmalıdır. -Qadın görünməlidir. Çünki qadın bir cinsin adı deyil – bir dünyanın adıdır. Şahnaz Səxavətqızının bu əsəri müasir oxucu üçün həm düşündürücü, həm də ruhlandırıcı bir mənbədir. O, qadın kimliyinin, qadın iradəsinin və qadın sözünün dəyərini bir daha xatırladır. Və ən əsası, hər bir qadına belə bir mesaj ünvanlayır: sənin hekayən dəyərlidir, çünki o, sənindir. Bu kitab qadına acımaq üçün deyil, onu güclü görmək, gücünü xatırlatmaq və öz hekayəsinin müəllifi olmağa təşviq etmək üçün yazılıb. Burada qadın nə qurban, nə də idealizə olunmuş mifdir. O, yaşayan, düşünən, mübarizə aparan və yaradan bir insandır. Nəticə etibarilə, Şahnaz Səxavətqızının bu əsəri qadın kimliyinin poetik-fəlsəfi portretidir. Bu kitab hər bir qadına ünvanlanmış bir məktub, hər bir oxucuya isə düşünmək üçün bir sualdır: “Sən öz hekayəni yazmağa hazırsanmı?” Bu əsər qadın səsinin susmadığını, sadəcə bəzən eşidilmədiyini xatırladır. Və ən əsası, o səsin yenidən yüksələcəyinə inam aşılayır.
Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Sağ olun.
Sevda Səfərlinin “Vətən sizə oğul dedi” kitabı 3 bölmədən ibarətdir. Birinci bölmə Şuşa Şəhidlərinin həyat və döyüş yolundan bəhs olunur. Hər bir Şəhidin həyat və döyüş yolu haqqında geniş məlumat və Şəhidin ailə üzvlərinin müsahibəsi kitabda öz əksini tapmışdır. İkinci bölmə isə “Şəhid şagirdlərim” adlanır. Bu bölmədə müəllif Şəhid olmuş şagirdlərinin həyat və döyüş yolunu ürək ağrısı ilə qələmə alıb. Bir zamanlar dərs dediyi şagirdlərinin valideynlərindən və doğmalarından alınmış müsahibə əsasında yazılmış bu bölmə daha təsirlidir. Öz sevimli şagirdlərinin ölümü-nakam taleyi haqqında yazmaq bir müəllim kimi nə qədər ağırdır. Elm yollarında şagirdləri ilə birgə addımlayan və onların ali məktəbə qəbul olunmasını ürəkdən arzulayan bir müəllim şagirdinin ölümünü böyük təəssüf hissi ilə qələmə almışdır. Kitabın üçüncü bölməsi isə 44 günlük Vətən müharibəsində iştirak edən 40 nəfər şuşalı döyüşçü qazilərin həyat və şərəfli döyüş yolu haqqında özlərinin müsahibəsi əsasında yazılmış oçerklərdən ibarətdir. Şuşada ilk dəfə bayrağımızı dalğalandıran polkovnik- leytenant Səbuhi Abdullayev, tank bölüyünün komandiri, leytenant Hüseyn Ələkbərli, baş leytenant Cümşüd Babayev, XTQ-nin baş giziri Eldəniz Əliyev, XTQ-nin gizirləri Nurani Mikayılov, ayağını Vətən yolunda qurban vermiş Nizami Cəfərov və digər şuşalı qazilərin həyat və döyüş yolu haqqında geniş məlumat verilir. Kitabda müəllifin yazdığı “Son söz” bir daha sübut edir ki, müharibə bitən kimi Şəhidlərin və qazilərin şərəfli döyüş yolunu işıqlandırmaq üçün müəllif ağrılı günlər yaşamışdır : “Qovrula-qovrula qələmə aldığım sətirlər… Hər sətir arasından boylanan nakam oğullar… Torpağa damcılayan qanınız qanımızı dondurdu…Sizə dəyən güllələr bizim ürəyimizi yaraladı, Şəhidlər! O tökülən qanlardan Qarabağ torpağında otlar cücərdi, güllər- çiçəklər açdı. Nə çətinmiş Şəhidlərdən yazmaq…Nə ağrılı imiş Şəhid anası ilə üz-üzə qalmaq.. Nə əzablı imiş Şəhid balasını dilləndirmək, Şəhid sevgilisinin dərd-sərdən soluxmuş gözlərinə baxmaq, qəmli xatirələrini dinləmək… Nə ağırmış nakam oğulların gülümsər şəkillərinə baxmaq.. Sanki dil açıb danışmaq istəyən on səkkiz yaşlı Şəhidlərin şəklinə baxmaq daha dözülməz idi. Sanki şəkillər danışırdılar, ana oğlu ilə, ata balaları ilə… Elə sizin qanınızla oyanan torpaqda da ruhunuz əbədi yaşayacaq, Şəhidlər! “
Əziz və dəyərli oxucu! Şuşa Şəhidlərinin və qazilərinin şərəfli döyüş yolundan bəhs edən “Vətən sizə oğul dedi” kitabını vərəqlədikcə keçirdiyiniz qürur hissi ağrılı hisslərdən daha güclü olacaq. Kitabın elektron variantı ilə buradan tanış ola bilərsiniz:OXU>>>> VƏTƏN SİZƏ OĞUL DEDİ
Gecə. İnsan. Və Ay. İnsan tənhalığı, özünə hesabatı, sabahın xəyallar məkanı. Gecələr. Sən və səni tək buraxmayan, həmdəm Ay. Gecələr… Belə gözəllik qarşısında ancaq onu duyanlar dayana bilər. Qazi – şair Rəfail Tağızadə özü də, sözü də ülvi duyğularla dolu işıq selində çimir gecələr – dənizdə Ay çimən kimi. Şair gecələr işıqlı hiss və həyəcanını həzin və kövrək misralara çevirib sözsevərləri aydınlıqlara səsləyir. O, sözlə müalicə edən loğmandı, hətta göylərin dərdini də bilir: “şimşək göy üzünün kardioqramını çıxarır” qaranlığın qucağında:
Göy üzü infarkt keçirib bu gecə, ağrıya-ağrıya pəncərəmi yuyur göz yaşlarıyla. Dünya laqeydlik buzunda üşüyürsə, bir şəfqətli nəfəsə möhtacdır. Gəl, yaxın dur, isidəcək, gecəni nəfəsimiz…
Ay gecələr sevənlərin əhd-peymanının şahididir, saxta sevgiləri görəndə buludlardan üzünə rübənd çəkir, bəşəri zülmətə qərq edir, saf sevgilərin yolunu işıqlandırır. Günəşin kiçik bacısıdı Ay, gecənin – sevgilisi. Rəfail müəllimin Ayı şairanədi:
Gecənin qaranlığı kölgən kimi sərinlik səpmək istədi od tutan bədənimə. Gecədə Ay da yox, baxıb oxşadım sənə… …Bu gecə qonaq Ay yox mənimlə söhbətləşə, bu lal-dinməz gecədə dərdlərimiz dərdləşə.
Rəfail Tağızadənin payız ovqatı təbiətin özü kimi səmimidir, payızla gecələrin ülfətinin lirik tərənnümü bütün yaradıcılığının leytmotividir. Onun şeirlərindəki payız və gecə bir-birinə çox oxşayan iki kövrək sevgilidi, – hər ikisi duyğuludu, səxavətlidi, həsrətə, nisgilə bələnən körpə kimi kövrəkdi, hətta məğrur Qız qalası da:
Bu payız gecəsində ağaclar sərxoş… …Dəniz şampan köpüklü, dalğalar vals gedir, gəmilər ləngər vurur. Bakının əlində gecəyə növbə çəkən Qız qalası dolu badə.
Şairin bütün şeirlərində, poemalarında, publisistik yazılarında lirik ovqat dominantlıq edir, istər saf sevgini, istər Vətən, torpaq həsrətini, istərsə də onun söz kəhkəşanının əbədi və ədəbi “qəhrəman”ı qara zülflü, qara gözlü gecələri tərənnüm etsin. Bəsirət gözü həmişə açıq insan üçün işığın, yaxud qaranlığın fərqi yox, onlar həmişə görürlər. Rəfail müəllim, qaranlıqda işıq axtarır, tapır, onu poeziyaya çevirib bizə göndərir. O, həm də qazi – Vətən, torpaq, haqq-ədalət uğrunda döyüşən zabitdi (“qılıncla qələmi əldə tutmaq hər kəsə qismət olmur” – dünya şöhrətli professor Rafiq Əliyev), işıqla zülmətin əbədi savaşında işığın tərəfindədi:
Eyvana çıxarsan tələm-tələsik: budur həmin səma, həmin göy üzü. Səni ulduz görər, Ay salamlayar bir ayrı baxışda, bir ayrı gözdə. Pəncərə önündən bir cüt göz baxar, o qəmli gözlərdən bir cüt yaş axar, evlərə bir həsrət daşıyar gecə, yenə öz ömrünü yaşayar gecə…
Şairin həsrətində də, qəmli gözlərində də işıq gördüm. Belə olmasaydı gecə öz ömrünü yaşamazdı… Axı “şeir şairin daxili monoloqudur, yəni iç səsidir” (Adil Mirseyid). Şairin iç səslərindəki dörd mövzu bütün yaradıcılığı boyu daha prioritet, daha bəşəridi – Qarabağ, payız, gecə və dəniz. “Qərib şəhərdəki gecə” daha çox həsrətlidi, nisgillidi, “yad otaqlar, boz divarlar, günün boşluğunu çıxarır üzə”, doğma gecələrin nisgili isə doğmadı, işıqlıdı, sevgiylə, lirik pıçıltılarlarla ləbələb doludu, Vətən, yurd yerlərinin həsrətindəki ümid, inam şirindi.
Qərib gecələrdə Gecədə darıxan bir qərib kimi qaçmaq istəyirsən özün-özündən, bir özgə otaqdan, özgə gecədən…
“Gecələrin müqəddəs günahı”nı özü çəkən Rəfail müəllim “gecənin sevgi nəğməsini qızaran şəfəq dilində” zümzümə edir, qəlbləri coşduran ecazkar nəğmənin notlarını yerə göz qırpan ulduzlar, sinəsi dağlı Sarı Aydan süzülüb gələn işıq zolaqları ilə bizə göndərir – “gecənin yuxusunu qaçıran yağışın həzin-həzin, yumşaq dənələriylə”, şimşəyin işıq diliylə, ildırım hayqırtısıyla. Şair bir yağış tablosu yaradır sözlərin rəngiylə:
Bu gecə qəriblərin yığıldığı otelin ən qəribiyəm… … səsini içinə almış otaqda çırpınır ürək, darıxan qapımı döyür musiqili külək, ovqatım dəyişir könlümün səsində, Şopenin həzin musiqisində. Çevirib üzünü, çevirib göyə ağacın torpaqdan küsən vaxtıdı, uzun gecələrdə tutub əl-ələ ulduzların yallı gedən vaxtıdı. Şimşək qapımı döyür sən gizlən içərimdə, içimə bir işıq sal, nur saçsın içərim də.
Hər misra, hər bənd rəssamlara ideya, mövzu verəcək qədər mükəmməl söz etüdüdü, insanın içini və çölünü qaranlıqda da nura bələyir. Sözü ağırsanballı professor Cahangir Məmmədli Rəfail Tağızadə poeziyasını ustad meyarı ilə dəyərləndirir: “təbiət atributları – gecə də, gündüz də, ağaclar da, qar, yağış, tutqun hava – bunların hamısı şairin baxış bucağında, yaşadığımız dərdlərin ifadəsində bədii detallara çevrilir”. Gecənin ilıq nəfəsində, “ağaclar, binalar mürgüləyəndə, yollar, pilləkənlər növbətçi fanar işığında dincələndə” dəniz şirin yuxu görmüş körpə kimi dodaqaltı qımışanda:
Tək bizim pəncərə evlərə növbə çəkir. Necə gözəl mənzərə: tək otağın işığı, qaranlıq sakit gecə… Saatsa öz öz işində…
Əsrarəngiz və duyğulu gecə mənzərəsi. Həm də gecə serenadası… İnanmıram ki, Rəfail müəllim gecələr tənhadı. Ulduzlar, Ay, ilham pərisi, siyah hörüklü gecələri nurlandıran xəyallar onu heç vaxt tənha qoymaz. Ancaq nə səbəbdənsə bir ilahi gecədə şair tənha qalıb. Təkliyə dözməyib “sonuncu qatara pənah gətirir”. Uman yerdən küsərlər, tez gecə həmdəmlərini – ulduzları, Ayı, ilham pərisini, romantik xəyallarını haraylyır ki, tez gəlin, “məni öz qoynuna alıb itirir, bitirir bu gecə, məni bitirir, tənhalıq içində, təklik içində, vaqonla dolu adam içində darıxan” şair “uzun, incə bir yol” gedir, Aşıq Veysəl kimi:
Ayı mürgüləyən, qaranlıq bitməyən bu zülmət gecədə, dəmir qollar arasında yırğalanıb gedirəm.
Qatar onu “gecə xəyalları”nın qanadında uzaqlara aparır – poetik düşüncələr sehrinə. Sözdən lirik və poetik lövhələr yaratmağı ona heç vaxt xəyanət etməyəcək ürəyinə, təxəyyülünə, qələminə güvənənlər bacarar, həmin lövhənin işığı xəyalları, sözü ilə zülməti dəlib keçənləri tənhalıqdan qurtarar. Baxın, üç bənddə neçə gecə etüdü var?
Göy üzü aram-aram ulduzları qoparır. Qolun boynuna salıb bulud Ayı aparır. Yenə dartaraq qaşını, əyib buludlu başını, tökür gözünün yaşını, bu gecə yaman ağlayır. Ay da yox, kiridə onu, dar olur sükutun donu. Göz yaşının yoxmu sonu? Bu gecə yaman ağlayır.
Lirik gözəllik. Bu gecənin göz yaşları bulaq suyu kimi dupdurudur, qaranlıqlara meydan oxuya-oxuya bəyaz işıq gətirir – “Ağ yol” göstərir sevənlərə. Rəfail müəllim, doğrudan da “ömür səhnə deyil, gecə də pərdə”. Ancaq bu tamaşaya baxmamaq da olmur. Pərdəarxası oyunlar nədənsə bizi özünə çəkir həmişə. Örtülü pərdələr arxasında bəşər övladlarının işləkləri deyəsən, hələ çox davam edəcək, kədərimizi sevincimizlə, yalanı doğruyla, şübhəni inamla sevgili edəcək. Zaman çox qəddar rejissormuş, biz də bizə verilən mizanları məzlumcasına oynamağa məcbur edilən aktyorlarıq. “Gecənin sükutu”nu sözlə pozmağı bacarsaq da, “işıqları sönməyən o tənha evin pəncərəsini döyən bir göyərçini” içəri çağırmağa cürətimiz çatmır. Nə olsun ki, o göyərçinin “dimdiyində gətirdiyi məktubun hər sözündən” sevgi ətri gələcək. Bizim Vətənə, torpağa, yurda, doğmalara sevgimiz, düşmənə nifrətimiz də qıtlaşıb. Göyərçinlə görüşdən bizə ancaq gözlərimizin öpüşünün duzlu-məzəli tamı qalacaq. Pəncərələrin işıq buraxmamağından, gözümüzün işığa allergiyasından qorusun Tanrı bizi.
Lal divarlar yaddaşına köçürər, pərdələrin izlədiyi görüşü. …Qoşa qol arasından ötür ömür qatarı…
Biz də bu qatarın sərnişinləriyik. Bizə qalan əməllərimizlə işıqlandıracağımız gecələrdi, Günəşli gündüzlərdi, mərhəmətimizdi, sevgimizdi, bəşəriliyimizdi, mənəvi dəyərlərdi, bunlar zülmətin bağrını yarmağa bəs edər, əgər içimizdə varsa. Bir də yollar. Həsrətinə 30 il dözdüyümüz yerlərə bizi aparacaq yollar. Bəs o yerlərin gecələri, Ayı, ulduzları bizi doğması kimi qaşılayacaqmı, əzizi biləcəkmi? O həzin gecənin, 30 ilə yaxındı qızılgülləri açmayan həyətin, düşmən dadmasın deyə bar verməyən “9 qoz ağacı”nın, bizim gəlişimizdən heyrətlənib dikələrək baxan uçuq evin daşlarının sevincini görəcəyi günü Rəfail müəllim səbirsizliklə gözləyir. Mən də. Bu duyğuların, nisgillə vüsalın dadı bambaşqa olacaq. O “gecənin sükutu”nda qazi şairin fərəhinə, sevincinə şahid və şərik olmağı bilirsiniz necə gözləyirəm? Axı mən də orada olacağam… Biz sirli-sehirli, həsrətli, vüsallı gecələrə vurğunuq, zülmətə yox. “Gündüz görmədiklərimizi görmək üçün”… “Yoxluqda varlıq”, qaranlıqda işıq axtaranlar Tanrının ovqatının xoş çağında doğulanlardı… “Tənha gecə dərd əlindən qaralır”. Ömrün bir anını da tənha qalmayaq, ömrün bir anı tənha qalmasın… Gecənin pənahı işıqdı, bir də kövrək xatirələr. Xatirələrimizin işığı yanar olsun… “Gecələri sübhə daşıyaq”. İşıqlı əməllərimizlə doludursa, daşıyacağıq… Müəllif: VAQİF OSMANLI
Bu gün Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, Qarabağ müharibəsi veteranı, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, Vətənpərvər, çox hörmətli EYVAZ HÜSEYNOVUN doğum günüdür. O, 15 fevral 1959-cu ildə Xocavənd rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Xocavənd rayon Kuropatkin kənd tam orta məktəbini bitirmişdir. 1976-cı ildə Çingiz İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutuna daxil olmuş, 1981-ci ildə həmin institutun “Elektron hesablayıcı maşınları” fakültəsini bitirərək, mühəndis –sistemotexnik ixtisasına yiyələnmişdir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 fevral 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif olunmuşdur. Həmçinin “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)” Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur. Eyvaz müəllimdən yaradıcılığıma və özümə qarşı daima yüksək hörmət və diqqət görmüşəm. 07.12.2022-ci ildə “Möhtəşəm Zəfərin Nişanəsi” adlı kitabıma Xocavənd rayonunda yüksək səviyyədə təqdimatın keçirilməsi buna ən yaxşı misaldır. Həmçinin müvafiq sərəncamlarına əsasən 2 dəfə Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin FƏXRİ FƏRMANINA layiq görülmüşəm. Hörmətli Eyvaz müəllimi doğum günü münasibəti ilə ürəkdən təbrik edirəm. Ona uzun ömür, can sağlığı və xoşbəxtlik arzu edirəm. 7 dekabr 2022-ci ildə Xocavənd rayonunda Eyvaz müəllimin şəxsi təşəbbüsü ilə keçirilmiş “Möhtəşəm Zəfərin Nişanəsi” adlı kitabımın təqdimat mərasiminə həsr etdiyim “ANA VƏTƏNİMDƏ UNUDULMAZ BİR GÜN” adlı məqaləmdən bir parçanı əziz oxucularımın diqqətinə çatdırıram: “Çıxışımı bitirdikdən bir neçə dəqiqə sonra tədbirin rəsmi hissəsini sona çatdırmaq üçün söz tədbirin birinci dərəcəli təşkilatçısı, Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı çox hörmətli Eyvaz müəllim Hüseynova verildi. Cənab başçımız ilk olaraq hər kəsi salamladı, sonra Xocavənd Rayon İcra Hakimiyyəti rəhbərliyinin Vətən müharibəsindən sonra gördüyü və görəcəyi işlər, proyektlər, layihələr haqqında iştirakçılara ətraflı məlumat verdi. O, bildirdi ki, Xocavənd rayon rəhbərliyi Şəhidlərin əziz xatirəsini əbədiləşdirmək, yad etmək, yaddaşlarda saxlamaq üçün öz səyini heç bir zaman əsirgəməyib və əsirgəməyəcəkdir. Şəhərciyin bir neçə yerində Xocavənddən olan və Xocavənddə Şəhidliyə ucalan qəhrəmanların xatirəsinə həsr olunan abidələr buna misaldır. İştirakçıların bir az əvvəl izlədikləri Xocavənddə Şəhid olan qəhrəmanlar üçün hazırlanan video-rolikin hər anı, hər saniyəsi bilavasitə cənab başçının rəhbərliyinin, təşkilatçılığının, yuxusuz gecələri, gərgin əməyi, sona qədər əsirgənməyən səyi və təşəbbüsü nəticəsində hazırlanmışdır. Həmçinin cənab başçı 44 günlük şanlı Vətən müharibəmizdən sonra dəyişən geosiyasi maraqlardan, yerini tapan haqq-ədalətdən, bütün dünyaya məlum olan əsl reallıqlardan və həqiqətlərdən söhbət açdı. Ölkəmizə, dövlətimizə və millətimizə açıq-aşkar düşmənçilik siyasəti yeridən qərb ölkələri, o cümlədən Fransa və cənub qonşumuz İran haqqında da fikirlərini, bu məkrə qarşı hansı tədbirləri almağımız haqqında tövsiyələrini bildirdi. Eyvaz müəllim qeyd etdi ki, mənfur düşmənin dərsini alıb geri otuzdurulmasına görə, qələbəmizə görə bizə qısqanclıqla düşmən fikirlər bildirən qərb ölkələrinin bizim hədəflərimizlə, etdiklərimizlə və reallığımızla qəti razılaşması və nəhayət, 30 ildən sonra Qarabağımızın azad edilməsi – bütün bunlar Şəhidlərimizin, Qazilərimizin və cənab Ali Baş Komandanımızın rəhbərliyi altında rəşadətli Azərbaycan Ordusunun sayəsində həyata keçdi. Biz də öz növbəmizdə sona qədər çalışırıq ki, onların ruhlarını şad edək, xatirələrini əbədiləşdirək, əmanət olan ailələrinin yaşayışları ilə maraqlanaq və onlara əlimizdən gələn köməyi əsirgəməyək. Eyvaz müəllim çıxışında vurğuladı ki, hazırda təqdimatı keçirilən kitabın respublikamızda bir neçə mədəniyyət ocaqlarında, kitabxanalarda təqdimatı keçirilib. Növbəti təqdimatı isə bir qədər gec olsa da doğma el-obasında, yəni burada, bu məkanda keçirilir. Mən isə fikirləşdim ki, bu heç də gec deyil. Bir fikir var ki, tez olan yaxşı olmaya da bilər, əsas odur ki, gec olsun, güc olsun. Eyvaz müəllim mənim haqqımda hazırlanmış video-rolikdə olmayan bir çox məlumatları ― əlaçı olduğumu, pianoda ifa etdiyimi və sərbəst şəkildə ingilis dilində danışa bildiyimi tədbir iştirakçılarının diqqətinə çatdırdı. Cənab başçımızın dəyərli vaxtını ayırmaqla mənim yaradıcılığımı, ümumilikdə, fəaliyyətimi bu qədər diqqətlə, dərindən izləməsi, sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarıma diqqətlə nəzər yetirməsi, izləməsi məni təəccübləndirdi və çox sevindirdi. Hörmətli Eyvaz müəllim söhbəti valideynlərimə də yönəldərək onlara da təşəkkürünü bildirdi. Sonra yaradıcılıq, həyat fəaliyyətimdə olan nailiyyətlərimə görə mənə təşəkkürünü bildirərək, gələcək həyatımda və yaradıcılığımda uğurlar arzulayaraq çıxışını bitirdi və tədbirin rəsmi hissəsi bununla da yekunlaşdı. Tədbir iştirakçıları ilə bərabər mən də gözəl, ətraflı, səmimi çıxışa görə Eyvaz müəllimi dayanmadan sürəkli alqışlarla alqışladım”.
SEVİNDİK NƏSİBOĞLU, Milli Aviasiya Akademiyasının İqtisadiyyat və Hüquq fakültəsinin hüquqşünaslıq ixtisasının 1-ci kurs tələbəsi, AJB və AYB üzvü
Otuz yaşın mübarək, Nicat. Necəsən? Bu suala “bir şair necə olmalıdırsa o cürəm” şablonda cavab verəcəksən?
Şamil, əvvəlcə məndən müsahibə aldığına görə sənə təşəkkür edirəm. Çox sağ ol. “Necəsən” sualını gündəlik həyatımızda çox eşidirik. Və demək olar, heç kim bu suala səmimi cavab vermir. Problemi olmayan da, ruhi sıxıntılarla boğuşan da, əzablarla qovrulan adam da bu suala “yaxşıyam” cavabını verir. Mənə elə gəlir ki, bunu ümumiləşdirmək olmaz. Bu hadisə hər şairdə eyni ola bilməz. Şair Əlisəmid Kür həyata fərqli bucaqdan baxırdı. Şair “Kentavr” şeirində Əlisəmid Kür birbaşa olaraq öz taleyini yazıb. Rüstəm Behrudi şeirlərində Tanrıyla danışır, yer-göylə əlləşir, iblisi günahkar görmür. Mənə maraqlıdır ki, Rüstəm Behrudi içindəki kədəri, ruhsal sıxıntıları çözə bildimi? Nicat Hunalp olaraq, mən özümü tapa bilməmişəm. Bir boşluğun içində, natamamlıq içindəyəm. Sanki nadanlar tərəfindən quyuya atılmış Yusif peyğəmbərəm. Daima düşünürəm, amma özümü tapa bilmirəm. Ümumiyyətlə, hansısa bir yazıçı özünü tapdığına əmin olanda yaradıcılığı da bitir.
“Şair taleyi” adlı bir şeirində belə bir sətr gözümə dəymişdi: “Bir şair taleyi yaşamalıyam mən”. Nicat, məgər indi başqa tale yaşayırsan?
Xeyr, mən elə doğulandan şair taleyi yaşayıram. Hər kəs şeir yaza bilər, ancaq şairlik başqa bir zirvədir. Əsl şairlərin özlərinə xas taleləri olur, əgər o taleyi yaşamırsansa, şair deyilsən. Əlisəmid Kür şair taleyi yaşadı, Musa Yaqub, Rüstəm Behrudi və s siyahımızı uzada bilərik. Səməd Vurğun səhvləriylə, düzləriylə şair taleyi yaşadı. Hüseyn Cavid, bəli, şair taleyi yaşadı. Məncə, rahatlıq, vəzifə yaradıcılığı öldürür. Necə ki tufanlardan küləklərdən, yağışlardan keçən ağaclarla dekorotiv bitkilər bir deyilsə, komfortda yaşayan insan da əzablar içində qıvrılanla eyni deyil.
Təxəllüsün Hunalpdır. Niyə Hunalp? Niyə Kamaloğlu və ya soyadına görə Qasım deyil, məhz Hunalp? Bunu sənin üçün xüsusiləşdirən nədir?
İstədim, təxəllüsüm daha fərqli olsun. Buna görə də Hunalp təxəllüsünü götürmüşəm. Hunalp, yəni hun igidi. Düzünü desəm, insanlar eşidəndə təəcüblənirlər, hətta sərgilərdə qeydiyyatçılar Hunalpı səhv yazırlar, dəyişdirməyə məcbur qalıram.
Səncə, Azərbaycan vətənpərvərlik ədəbiyyatı çərçivədən kənara çıxıbmı? Məsələn, sən bu çərçivədən çıxmısanmı?
Xeyr, bir mənalı olaraq bu çərçivədən kənara çıxa bilməmişik. Bizim yazdığımız pafoslu şeirlər hansısa avropalıya maraalı deyil. Şair Elşən Əzim Kəlbəcərə səfəri zamanı eynəyin itirib və eynək şeirin qələmə alıb. Son zamanların ən gözəl vətən şeirlərindən sayıram. Biz də bəzi şairlər elə bilir ki, şeirdə Şuşanın, Laçının adın çəkməsə, dünya dağılacaq. Şuşaya yazılan şeirlərin, demək olar əksəriyyətinin poetik çəkisi yoxdur. Mənim poeziyamda ara-sıra pafoslu şeirlər olub, ancaq o şeirlərin əksəriyyəti poetik çəkiyə malikdir. Vətəni, milləti sevməliyik, ancaq onu mistikləşdirməyək.
Venn diaqramı çəksək, səni digər şairlərdən fərqləndirən şərtlər hissəsində nələri qeyd edərdin?
O şairin ki şeiri, başqa şairlərin şeirindən fərlənmirsə, şeiri oxuyanda “bu şeir Vaqif Bayatlının şeiri ola bilər, bu şeir Ramiz Rövşənin şeiridir” demirsənsə, onda sən heç şeir yazma. Əvvəl şeir yazanda, şeirlərim bəzi şairlərin şeiri ilə oxşar idi. Amma zaman keçdikcə mən öz üslubumu formalaşdıra bildim. Mənim “Ayaqqabı tənhalığı” şeirim var. Orada vəfat etmiş birinin ayaqqabısının qapı ağzında qalmasından bəhs edilir. O ayaqqabı, sahibi öldükdən sonra tənhalığa məhkum olur. Onu külək vurur, yağış yuyur, gün qurudur. O yalnızlığı, tənhalığı poeziyaya gətirmişəm. “Alp Aruz taleyi” şeirimdə heç kimin baxmadığı prizmadan Alp Aruza baxmağa çalışmışam. Şeirdə Dədə Qorquda qarşı bir etiraz, küskünlük var. Daha bəsdir da, Tanrı taleyi yazıbsa, kimisə niyə sonsuz olmağına görə qınamalıyıq? Düzdümü? Men daha çox şeirlərimdə insanların ağrı-acısına şərik çıxmışam.
Atı daha çox düşünürsən, yoxsa yuxusu ərşə çəkilən balıqçını?
Səmimi olum. Atı çox düşünürəm. At mənə görə ideoloji bir şey də deyil. At bütün millətlər üçün eynidir. Atın əhilləşdirilməsi Eneolit dövrünə gedib çıxır. Atı ona görə sevirəm ki, at insanların tarix boyu ağrısını, yükünü çəkibdir. İnsanlar tarixdə addımlamağını atlara borcludur. Mən düşünmürəm ki, nə zamansa atlar dəbdən düşəcək. Mən at sürürəm deyəndə çox adam qəribə yanaşır. Maşınlar zamanla sıradan çıxa bilər, amma atlar çıxa bilməz. Ümumilikdə mən otaqda yalqız əzab çəkən hörümçəyi də, səhər yuxusu ərşə çəkilmiş balıqçını da düşünürəm. Amma indi atdan çox yazıram, yəqin ki ruhumun at ruhuna yaxınlığına görədir
Özünü yazırsan, Nicat, yoxsa başqasını? Şeirlərində intihara cəhd etdiyindən danışırsan. “Ölüm simfoniyası”nın sirkəni başına çəkmək istəyən drijoru sənsən?
“Konfransa Elegiya” şeirində özümü yazmışam. “Ölüm simfoniyası” şeirində xalamın ölümündən yazmışam. Anam qədər mənim əziyyətimi çəkib xalam, məni öz övladlarından ayırmayıb. Bu şeiri də yazmağı xalamın qarşısında mənəvi borc bildim. “Ayaqqabı Tənhalığı” kitabımı da xalamın ruhuna ithaf eləmişəm. Şeirlərimin demək olar, çoxunda özüm varam. “Bir bulud ağlayır, ay göy üzü, əl çək daha yaxamdan” şeirlərimdə darıxmalarım, sıxıntılarım əks olunub. Bəli, şeirlərimdə ölüm əsas yer tutur. Bilmirəm nədən, məncə, ölüm yaşamdan daha çox yaxındır mənə.
Deyirsən ruhum Altayda gəzir, amma Mingəçevirdə küçəyə çıxanda üşüyürsən. Sənin ruhun ora tab gətirər? Yoxsa yenə pafos?
Uzaq Altaylarda bir ruh dolaşır, Obun, Yeniseyin, Orxunun üstə Yazılır tarixin qanlı sözləri, Göytürkün, Ağ Hunun, Uyğurun üstə.
Tək Altaylarda yox, dünyada ruhlar dolaşır. Amma məhz ruhuma yaxın olduğu üçün şeir belə qələmə alınıb. Altay yazıram? Mənim ruhum Temza çayının sahilində də dolaşa bilər, Monqolustanda Qobi səhrasında da, Afrikanın Saxara səhrasında da. Altayın çöllərində ruhum həmişə tab gətirər, cismim tab gətirə bilməz. 50 dərəcə soyuqda, təbii ki, cismim tab gətirə bilməz.Pafos lazım deyil.
Ədəbiyyatda əyalət paytaxt ayrı-seçkiliyinin səbəbinin nə olduğunu düşünürsən? Bir əyalət şairi olaraq buna münasibətin necədir?
Əvvəlcə onu deyim ki, paytaxt-əyalət problemi tək bizdə deyil. XVIII-XIX əsr Fransa ədəbiyyatında əyalət şairləri Parisə köçməsəydilər, tanınmaqda çətinlik çəkərdilər. Uzun zaman ingilis yazıçıları London ətrafında cəmləşmiş, irland, şotland kimi millətlərin yazıçılarını qəbul etmirdilər. Rusiyada da bu problemi görə bilərik. Moskva, Peterburqda çap olunmayan yazıçılara məşhurluq misqal-misqal gəlirdi. İlk dəfə bu düşüncəni sarsıdan əyalət insanlarının həyatından yazmaqla Anton Çexov oldu. Məncə, bu məsələ bizdə çox sərt şəkildə gedir. Əyalət şairlərinə yuxarıdan aşağı baxmaq Azərbaycan ədəbiyyatına baş ucalılığı gətirməyəcək. Belə bir psixologiya formalaşıb ki, paytaxtdadırsa, deməli, yaxşı yazır. Bu kökündən yanlış düşüncədir. Əyalətdə də, paytaxtda da istedadlı şairlər var, həmçinin tərsinə istedadsız. Bu gün yaşadığım əyalətdə Mingəçevir şəhərində kifayət qədər ədəbiyyat adamları var. İsmayıl İmanzadə, Elşən Əzim, Əhməd Əfsun, Namiq Zaman kimi şairlərin adın çəkə bilərəm. Paytaxtla müqayisədə əyalətdə imkanlar azdı. Əyalətdə yaşayan şairlərin əli Bakıya çox zaman çatmır. Bunun kökündə ilk olaraq maddi sıxıntılar dayanır. Bəzi hallarda şəxsən paytaxt qəzetleri əyalət şairlərini çap etmir. Mən əminliklə deyə bilərəm ki, əyalət adını eşidən kimi çoxusu yazını oxumur heç. Bu gün öz imkan və əlaqələrimiz yetdiyi yerə qədər əyalətdə ədəbiyyat adına işlər görməyə çalışırıq. Vallah, əyalətdə elə gənclərimiz var ki, istedadlıdır, fərqli baxış bucağı var. Mən ilk növbədə Elçin Məhərrəmin adını çəkə bilərəm. Müasir Azərbaycan dramaturgiyasında yeni bir günəş doğulub desəm yanılmaram. Pyesləri Azərbaycanın müxtəlif teatrlarında səhnəyə qoyulub. Hətta Mingəçevir Dram Teatrına yeni nəfəs gətirib. Bir müddət əvvəl işlədiyi teatrı kitabxana ilə təmin etməyi bacardı. Elçin Məhərrəm əsərlərində insan ağrı-acısını, əzablarını, həyatın çılpaqlığını göstərir. Bu yaxınlarda “Günəşin Dostları” adlı əsəri Qax Kukla teatrında səhnəyə qoyulacaq. İcazənlə səni də qeyd eləmək istəyirəm. Şamil Həsən olduqca istedadlı, daima mütaliə edən bir yazıçıdır. Hər zaman müşahidə edir, öyrənir. Mən deyərdim ki, son dövrün ən yaxşı hekayələrindən birini – “Bağacıqlar”ı yazıb. Bu hekayəyə dəyərli ədəbiyyatşünasımız Mətanət Vahid təhlil yazıb. “Bumeranq” essesi isə başqa bir uğurlu alınıb. Essedə yaradıcılıq prosesinin necə baş verməsindən danışılır. Bayaq da dediyim kimi, əyalətdə bu gün də istedadlı şair və yazıçılarımız var. Sadəcə imkanların kasadlığı, təəəsüf ki, onların çoxunu kölgədə saxlayıb.
Müsahibə alan: Şamil HƏSƏN AYB Mingəçevir bölməsinin mətbuat katibi
Sakin sakin oturduğum Adalarda Sardı beni Eskişehir’in rüzgarı! Şehri- Aşkı’m, masallar diyarı… Dalgalanan bayrağın gölgesinde yalancı Güneş’e aldandım. Huzurumsun dedim, Eskişehir’im, Yeşiline kandım… Porsuk Çayı coşuyor, kuşlar uçamıyor… Esen deli rüzgar söyle bana gurbet nedir? Uzak olmak nedir? Hatıralarım, geçmişim, çocukluğum…. Neresidir gurbet ve ne zaman başlar? Bir melodi fısıldıyorum hangi nota olduğunu bile bilmeden. O bilmediğim nota beni nerelere götürüyor bilir misin esen deli rüzgar? Fa’nın, Sol’un, Do’nun yerleri ayrıdır… Her birisinin şanı ve her birinin deli gönlümde krallığı var. Sekiz nota sekiz krallık taşıması hiç ağır olmuyor… Gönlümde ne bir fırtına, ne de bir kavga olur, kalbimin rüzgarları tüm notaları yıkıp geçiyor! Sen şimdi rüzgarım, iyi dinle sen hep akışta kal ve doğanın sana bahşettiği o görevlerini tamamla… Git, tohumları uçur çiçekler açsın. Es, denizlerin dalgaları vursun kıyılara sevenler dalgalara baksın. Es ki, yurdumun pası kiri gitsin, Es es es es ki şanlı bayrağımız dalgalansın Es ki, Eskişehir’e bahar gelsin Es ki, es ki, Paris’e kadar gidip selam versin!
28/03/2025
Vapur
Merhaba yine ,İstanbul, Bak, yine ben geldim. İlk gördüğün Yusuf artık İstanbul’da tek başına. Bak, yine Kadıköy’deyim, Şimdi ise Karaköy’e doğru gidiyorum… Güle güle kaçırdığım vapur, bir dahakini alırım Ama neden naz yapıyorsun? Bürünmüşsün boz rengine İndirmişsin şemsiye açar gibi bulutlarını aşağıya Kara peçe yakışmıyor, aç cemalini göreyim… Galata Kulesi neredesin? Solumda Topkapı, sağımda Kız Kulesi Açılmanı beklerim, İstanbul, istersen dök bütün göz yaşlarını, Dertleşelim Seninle bir az Yağsın yine yağmur, sil pasını…
16/05/2025
Sonbahar duyguları
Yürürken köprülerden, artık yazın bittiğini görüyorum, Teker teker çiçekler solar, hoşçakal söylercesine… Günler kısalır, Eylül biter, Ekim gelir! Oy! Şimdi gurbet ellerde biçilmiş ekinler, kimsesiz kalan öksüz toprak… Uykuya dalar güneş, ufuktan serin serin sabahlara uyanmak için. O sabahlar ki, aldığın nefeste seni dünyaya yeniden gelmiş gibi hissettirecek… Yorgun bulutlar yas tutar akşamın şiir dolu yalnızlığına Yakında karlar yağacak, ruhumuzu ısıtmak için… O Sonbahar ki müjdeleyen Kardanadamı… Hiçbir Yaz gelmez Kışsız. Ve Sonbahar gelip der ki, “Ey ağaçlarda ve yerde olan yapraklar özgürsünüz! Savrulun!
