www.bitik.az tərəfindən yazılmış bütün yazılar

Vaqif Yusifli – “Zəfər sevinci” kitabına ön söz.

İLHAM QAZAXLININ ŞEİRLƏRİ
Səməd Vurğun böyük şairimizdir. 100 ilə yaxındır ki, onun poeziyası Azərbaycanı qarış-qarış, addımbaaddım gəzir, dolaşır və neçə nəslin ürəyinə və şüuruna
işıq saçır. Səməd Vurğun həm sağlığında, həm də ölümündən sonra bir ədəbi məktəb yaradıb. Onun təsiri ilə
ədəbiyyata gələn, onu ustad hesab edən Bəxtiyar Vahabzadə, Nəbi Xəzri, Adil Babayev, Qabil, Əliağa Kürçaylı, Hüseyn Arif, Məstan Günər dünyalarını dəyişmişlər, lakin bu gün də Səməd Vurğun poeziyasının təsiri və cazibə qüvvəsi davam edir. Onun doğulduğu
Qazaxda bunu daha çox hiss etmək olar. Əlinə qələm
alıb şeir yazan hər bir qazaxlı gənc Səməd Vurğun
poeziyasını örnək hesab edir. Haqqında söz açdığım İlham Qazaxlı da Səməd Vurğun poeziya bulağından su içib.
İlham Qazaxlı Qazax rayonunun Dağ Kəsəmən
kəndində dünyaya göz açıb. Ali təhsilini BDU-nun tətbiqi riyaziyyat və informatika fakültəsində alıb. Amma
Səməd Vurğuna, şeirə-sənətə olan sevgisi onu tələbəlik
illərində tərk etməyib. Uzun müddət tərəddüd edib,
ara-sıra mətbuatda çap olunsa da, özünü şair adlandırmayıb, yalnız dostlarının təkidi ilə 2018-ci ildə “Qəlbimin duası” adlı ilk şeirlər kitabını nəşr etdirib, dörd il sonra ikinci kitabı işıq üzü görüb. İndi mən o iki kitabla
üz-üzə qalmışam, İlham Qazaxlının şeirləri haqqında
söz açmaq istəyirəm.
İlham ilhamlı şairdir. Qəlbinə, ruhuna hansı hisslər,
duyğular yol tapırsa, onları şeirə çevirir. Həyatda, yaşadığı mühitdə və ümumən cəmiyyətdə baş verən hadisələrə heç vaxt biganə qalmır, Vətənə, xalqa məhəbbətini,
azərbaycançılığını bir çox şeirlərində qürurla söyləyir.
Gerçəklikdə baş verən naqisliklərə, rəzalətə, pisliyə, şərə
qarşı da dözümsüzdür, bir sözlə, şairlik missiyasını yetərincə ifadə etməyə çalışır. İlhamın bir şeiri var, o şeir mənim fikrimcə, onun şairlik kredosudur:

İlhamlanıb şeir yazan,
Həm şairəm, həm də ozan.
Bir bulağam, eşqə sızan
Mən məhəbbət şairiyəm.

Tanrı verib ilhamımı,
Qoruyuram inamımı.
Dostlar bilir məramımı,
Mən həqiqət şairiyəm.

Tükənməzdir dəyanətim,
Poladdandır mətanətim.
Sönməz odum-hərarətim,
Mən hürriyyət şairiyəm.

Qazaxlıyam, Vətən canım,
Damarımdan axan qanım.
İlqarımı necə danım,
Vətən, millət şairiyəm!

Şeirin sonuncu misrası İlham Qazaxlının Vətən
sevgisini ifadə edir. Və onun şeirlərində Vətənə – Azərbaycana məhəbbəti tükənməzdir. Məsələn, “Vətən”
şeirində hər bəndin sonu bu misralarla bitir:… “Sinəm-
də odumdu Vətən”, “Müqəddəs andımdı Vətən”, “Qo-
lum-qanadımdı Vətən”, “Qürurum, adımdı Vətən”,
“Kamım, muradımdı Vətən”. Deyərsiniz ki, bu ifadələr
başqa şairlərin şeirlərində dönə-dönə işlənib. Olsun! Bu
ifadələr bir də işlənərsə, təbiidir. İlham həmin şeirdə bir
bənddə yazır:

Keçmişimdir, bu günümdür,
Şadlığım, toy-düyünümdür.
Səsim, harayım, ünümdür,
Nalə, fəryadımdı Vətən!

Bu da Vətənə məhəbbətin daha önəmli ifadəsi.
Çünki Vətən həm də tarixdir və bu tarixdə nalə də, fəryad da yox deyil. 20 Yanvar faciəsi də, Xocalı soyqırımı
da, azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizələrdə tökülən qanlar da, Vətən uğrunda şəhid olan oğullarımız da
bizim tariximizdir. İlham Qazaxlı Vətənin ən ağır günlərində şair olmağın, Vətəni necə sevməyin, vətənpərvərliyin mənasını dərk etdiyi üçün yazır ki:

Azad düşüncəsi, fikri yoxdusa,
Məddahlıq etməyə meyli çoxdusa,
Doğrunu yazmaqdan əgər qorxdusa,
O şair cəsarət şairi deyil.

Yazırsa bülbüldən, çəməndən, güldən,
Yazmırsa yaralı Vətəndən, eldən,
O şair həqiqət şairi deyil.

“Qaldırın başları, ay ziyalılar” şeiri isə şairin öz
həmvətənlərinə – ziyalılara çağırışı kimi səslənir. Deyir
ki, pafosla “Ana Vətən” nidasını səsləndirmək hələ Vətəni sevmək deyildir, Vətəni sevmək böyük Məmməd
Araz demişkən – Vətən daşı olmaq deməkdir.
İlham Qazaxlının “Xalqım” rədifli qoşması onun
Vətən, xalq sevgisini ifadə edən ən yaxşı şeirlərindən biridir.

Üçrəngli bayrağa sevgi bəslədi,
Bir an ümidini Haqdan kəsmədi,
Gəsur oğulları hərbə səslədi,
Xain yağılara yenmədi xalqım.

Obası talandı, yuvası yandı,
Torpağı al rəngli qana boyandı.
Düşmən qabağında dağ tək dayandı,
Odlara qalandı, sönmədi xalqım.

İkinci Qarabağ müharibəsi ilə bağlı şeirlər də belə
pafosla yazılıb. “Göstər hünərini, igid əsgərim”, “Qisas
almasaq əgər” şeiri çağırış ruhundadır.
İlham Qazaxlı yaşadığımız mühitdə baş verən
nöqsanlara, ayrı-ayrı insanların bəd əməllərinə qarşı da
dözümsüzdür. “Ey nadan, özünü salma dillərə” şeirində o, şeirə, qəzələ qiymət verməyən, sözü ucuz tutan
nadanlara qarşı etiraz səsini ucaldır. “Get-gedə məhv
olur milli dəyərlər”də isə daha önəmli məsələlərə toxunur. O, avropaçılığa kor-koranə sitayiş edənləri tənqid
atəşinə tutur:

Əcdadlar demədi Avropalaşaq,
Öz soy-kökümüzdən biz uzaqlaşaq,
Neyçün yad dillərdə yazaq danışaq,
Get-gedə məhv olur milli
dəyərlər.

Ataya-anaya azalır diqqət,
Qoyulmur böyüyə-kiçiyə hörmət,
Kənar təsirlərə uyur cəmiyyət,
Get-gedə məhv olur milli dəyərlər.

İlham Qazaxlı müxtəlif mövzuda şeirlər yazmışdır.
Özü də bu şeirlərin əksəriyyəti qoşmadır, gəraylıdır, heca şeirləridir. Bu da ənənədən, Səməd Vurğuna, Osman
Sarıvəlliyə, Hüseyn Arifə olan böyük poeziya sevgisindən irəli gəlir. Ancaq o, nədən yazırsa-yazsın, öz ürəyinin səsinə qulaq asır, çalışır ki, səmimi olsun. Sevinc hisslərini paylaşanda da, nigarançılığını, nədənsə narazılığını, ya nəyəsə etirazını ifadə edəndə də səmimidir. Onun
fikrincə, hər bir insan həyatda həmişə istəyinə, arzu və
ümidlərinin baş tutacağı zirvəyə yüksəlmək istər, amma
qarşıda o qədər çətinliklər, sarsıntılar var ki…

Hər gün işdən əzgin dönürəm evə,
Günləri birtəhər vururam başa.
Zəmanə bənzəyir təpəgöz divə,
Girirəm dövranla hər gün
savaşa.

Amma bu dünyada, yaşadığımız mühitdə insanı
qanadlandıran elə hisslər, duyğular var ki, onlar “təpə-
göz divə” də qalib gəlməyə qadirdir. O hissin, o duyğu-
nun adı məhəbbətdir. Vətənə məhəbbət, yaxşı insanlara
məhəbbət, ata-anaya məhəbbət və ən əsası iki sevən insanın qarşılıqlı məhəbbəti. Sonuncusunun üzərində dayanaq. İlham Qazaxlı hələ məhəbbətin payız fəslinə daxil olmayıb, hələ bahar fəslinin məhəbbətindən söz açır.
Hissləri təbiidir, yaşanılan, ürəkdə kök salan məhəbbəti
bəyan edir. Ümumiyyətlə, məhəbbətdə yalan danışmaq olmaz.

Ətirli çiçək tək təzədir, tərdir,
Nəşəsi, sevinci dünya qədərdir.
Sevgisiz yaşanan ömür hədərdir,
Vüsala açılan qoldu sevgimiz.

Onun sevgi şeirlərində vüsal da, hicran da, məhəbbət əzabı da və bundan doğan üzüntülər də öz əksini
tapır, bunlar təbiidir. Amma “Məni bu həyata sevgi
bağladı” şeiri onun bu mövzuda yazdığı bütün şeirləri
üçün başlanğıcdır, mənbədir, yəni demək istəyir ki, sevgi-məhəbbət ali hissdir, insanın ürəyində sevgi olmasa,
onun yaşamağı heçdir, hədərdir.

İlhamam, borcluyam qələmə, sözə,
Sevgiylə görmüşəm neçə möcüzə.
A dostlar, açıram sirrimi sizə,
Məni bu həyata sevgi bağladı.
Arzu edirəm ki, bu sevgi – bu həyat sevgisi, Vətənə, insanlara, dünyaya və gözəllərə, gözəlliklərə olan
sevgisi heç vaxt tükənməsin İlham Qazaxlının…

Vaqif YUSİFLİ
ədəbi tənqidçi,
filologiya elmləri doktoru,
AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat
İnstitutu Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri.

İki bölünməkdən elə qorxmuşam, Çöpü də ikiyə bölmərəm daha.

“İki bölünməkdən elə qorxmuşam,
Çöpü də ikiyə bölmərəm daha.” Zöhrab Tahir

Səsləndirdi: TURAN UĞUR

“FƏDAİLƏRİMİZİ TANIYAQ!” RUBRİKASI

“ÖNCƏ SÖZ VARDI…” RUBRİKASI

FÜZULİ 530 – MƏHƏMMƏD FÜZULİ

TURAN UĞURUN YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

“KULTURA” – “ MƏDƏNİYYƏT” DEMƏKDİRMİ?

“KULTURA” – “ MƏDƏNİYYƏT” DEMƏKDİRMİ?

Bu gün biz beynəlxalq söz kimi işlənən “kultura” sözünü “mədəniyyət” sözü kimi başa düşürük və onun işlənməsini sinonim kimi qəbul edirirk.Demək olar ki, kultura sözü ilə mədəniyyət sözü danışıqda yarıbayarı işlənir.
Həqiqətənmi “kultura” sözü dilimizə ərəb dilindən keçmiş “mədəniyyət” sözüdürmü?
Bütün dünya dillərində Ulu dilə aid az saylı sözlərdən biri də “kult” sözüdür.Bu söz başlanğıcını tanrıçılıqdan almışdır.Dilçilik tarixinə nəzər salsaq görərik ki, ən ulu dilə aid ilkin söz “ka”dır.(Prof.Qəzənfər Kazımov)O, bütün tanrıçılıqda “tanrı” mənasında işlənmişdir.Qədim Oğuzlarda “qor, qut”,qərb mənşəli dillərdə “kor, kr, kur, kir, qot, qod.”, Qədim Misirdə “gi – qibti” və s.
Əslində latın dilində “cult” sözü “cur, cor” sözündəndir.Yəni Tanrı sözündəndir.Sözdə mümkün r-l samitinin fonetik dəyişikliyi baş vermişdir.Cur- cul.
Ən qədim insanlar tanrının təsviri kimi qəbul olunan inanclara, tanrının məkanı hesab etdikləri uca dağlara,ağac kultlarına və s.səcdə edərək inam gətirmiş və onların qarşısında dini ayinlər, bayram təntənələri, məhsul bayramları, təbiət bayramları və s. toplu şəkildə yığıncaqlar keçirmişlər.Qədim Oğuzların Novruz bayramı da bizim qədim mədəniyyətimiz hesab edilir.Eyni zamanda digər xalqların mədəniyyətinə xas milli bayramlar, rəngarəng adət-ənənələr mövcuddur.
“Kult” sözü bütün dillərdə bir neçə mənada işlənilir.Kənd təsərrüfatında torpağa qulluq (kultivatsiya), bədənə qulluq (bədən tərbiyəsi-fizkultura), geyim və bəzək əşyalarının istifadəsi, qədim mədəni irsin nümayiş etdirilməsi və s. bu kimi tədbirlər bütövlükdə mədəniyyət-kültür hesab olunur.
Latın dilində olan “CULTURA” sözünü izah edək.
Maraqlı burasıdır ki, “kultura” sözü günümüzə haradan gəlmişdir?Əvvəldə qeyd edildiyi kimi qədim insanlar tanrı inancları, tanrı məkanları hesab etdikləri, tanrının təsvir olunduğu bütlər və s. qarşısında dini ayinlər və dualar edib ona səcdə edirdilər.
Sözün 1-ci hecası latın dilində olan “cult” sözü “cur” sözündən olub, ulu dildə “tanrı” deməkdir.
2-ci heca “ur”, bu günkü “or” sözünün əski formasıdır.”Hor” –“adam” sözündən şəkilçi halına düşən “or” sözü peşə sahibliyini bildirir.
Sözün 3-cü hecası “Ra” günəş tanrısının adındandır.Cultura sözündə “r” samitinin biri eliziyaya uğrayaraq düşmüşdür.
“CULTURA – KULTURA” sözü bütıvlükdə “Günəş tanrısına ibadət edənlər” mənasına gəlirSovet dövründə işlənən (Stalin haqqında), bu gün Şimali Koreyada mövcud olan “şəxsiyyətə pərəstiş” sözü də bu mənadan yaranmadır.
Qədim türk dillərində olan “qulluq etmək, qul işi” sözləri də ulu dildən gəlmədir.Rus dilində də “раб, работа” (Ra tanrısının adından), ingilis dilində “work, worker” sözləri Fironun tanrı titulundan gəlmədir.”For” sözünün latın variantıdır.
Dilimizdə işlənən “abid” sözü də qərb mənşəlidir.İngilis dilində “abbey” sözü “monastr, kilsə” mənasını bildirir Orada ibadət edənlər isə “abbat” – “rahib” adlanırlar.”Ra” sözünün özü “tanrı” mənasındadır.Abidlər təkyəçilər (zahidlər) kimi də başa düşülür.Onlar monastr həyatı keçirirlər.Yəni tərkidünyaçılıq edirlər.Ola bilsin ki, ingilis dilində “Abbat” sözü “abandon” – “tərk etmək, qapılmaq,əl çəkmək, uymaq,” sözündən alınmadır.Dilimizdəki ”təkyə, təkyədə oturan, təkyədə sakin olan (təkyənişin)” sözlərinin mənasına gəlir.
P.S. Dilimizdə olan sözlər çox vaxt şablon kimi işlənir.Lakin hər bir sözün nüvəsində sözün mənası vardır.İstər öz sözümüz olsun, istərsə də digər dillərdən keçən sözlər.Dilçilik elmi sözdən başlayırsa, sözün mənşəyi həmin dildə öyrənməlidir və bu mümkündür.Bu səbəbdən də dilçi alim 5-6 dilə bələd olmalı, sözləri sözduyumu, paralelliklə, müqayisəli şəkildə axtarıb, onun yuvasını tapmalıdır.
Dilçilik elmində reformaya böyük ehtiyac duyulur.Qədim sözlərin fonetik qaydada öyrənilməsi praktikası nəzəri cəhətdən elmi surətdə işlənib hazırlanmamışdır.
Bu gün bütün elmlər kimi, dilçilik elmi də müasir tələblərə cavab verməlidir.

Müəllif: Həsən ƏLİYEV

SÖZ YARADICILIĞI

ALTERNATİV DÜŞÜNCƏ

>>>> DAHA ÇOX MƏLUMAT

HƏSƏN ƏLİYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Leonid Kannegiser kimdir?

Leonid Kannegiser kimdir?

1920-ci il avqust ayının 30-da baş verən iki qətl hadisəsi bütün Rusiyanı silkələdi. Bunlardan biri Fanni Kaplan tərəfindən “proletariatın dahi rəhbəri” Vladimir İliç Leninə atılan zəhərli güllə idi.
Həmin gün daha bir gurultulu qətl hadisəsi oldu. Belə ki, 22 yaşlı gənc şair Leonid Kannegiser (1896-1918) 30 avqust 1918-ci il tarixdə Petroqrad “ÇK”-sının sədri “çekist” Moisey Uritskini qətlə yetirdi. Birinci hadisə bütün dünyada əks-səda verdi, ikinci hadisənin üstü isə Sovet “çekistləri” tərəfindən tezliklə ört-basdır edildi. Kannegiserin adının çəkilməsi uzun müddət qadağan olundu.
Yeri gəlmişkən, Leonid Kannegiser o zamanlar artıq məşhurlaşmaqda olan Sergey Yeseninin ən yaxın dostlarından biri idi. Onu bəzən terrorist, habelə, pozğun və əyyaş kimi də təqdim edirlər.
Kannegiserin bir şeirinin tərcüməsi ilə tanış ola bilərsiz.

Aman, onyeddidə tökülən o qan
Hələ kəsilməyib, durmadan axır –
Axı azadlığın sevinci hər an
Bizə ruhumuztək yaxındır, yaxın.

Biz ölsək- arzumuz çin olar bəlkə.
Özünəvurğunluq, qısqanclıq, kədər,
Boş-mənasız sözlər, nifrət, səksəkə,
Sevincə çevrilər, biz dözsək əgər.

Ağrılar sıxmasın qoy qəlbimizi,
Məhbəsdən çıxmışıq –ruhumuz təmiz…
Qoy ölüm kandarda gözləsin bizi,
Ölsək də ölümsüz olacağıq biz.

Mənbə: Firuz Mustafa

Müəllif: Firuz MUSTAFA

FİRUZ MUSTAFANIN YAZILARI

ZƏHRA HƏŞİMOVANIN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

“bellum omnium contra omnes”

“bellum omnium contra omnes”
Tomas Hobbs deyirdi ki, insanlıq vəziyyəti hamının hər kəsə qarşı olan müharibəsidir. Bu vəziyyətdə hər kəs öz ağlı ilə idarə olunur və öz canını düşməndən qorumaq üçün əlindən gələni edir. Buradan belə nəticə çıxır ki, hər kəsin hər şeyə, hətta başqasının bədəni üzərində də haqqı var. Buna görə də, hər bir insanın hər şeyə olan bu təbii hüququ davam etdikcə, təbiətin normal olaraq insanların sağ qalmasına icazə verdiyi müddətcə, nə qədər güclü, ağıllı və ya başqa cür olursa olsun, heç bir insanın yaşaması üçün heç bir təminat ola bilməz.
Buradan da ağılın ümumi qaydası belə çıxır:“Hər kəs sülh əldə etmək ümidi olduğu müddətcə onu təmin etməyə çalışmalıdır.Əgər bunu əldə edə bilməsə, o zaman müharibədən kömək və fayda axtarıb istifadə edə bilər”

Məlumatı hazırladı: Zəhra HƏŞİMOVA

ZƏHRA HƏŞİMOVANIN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

12 May – Beynəlxalq Tibb Bacısı Günü kimi qeyd olunur

12 May – Beynəlxalq Tibb Bacısı Günü kimi qeyd olunur. Başqa sözlə desək, bu gün nəcib əməllərinə görə humanist peşə sahiblərinə təşəkkür etməyə dəyər.

İlkin tibbi təhsil almış şəfqət bacıları müalicə müddətində xəstələrlə ən çox ünsiyyətdə olan, həkim və ya feldşerin göstərişlərini yerinə yetirən peşə sahibləridir.

Hazırda tibb bacıları səhiyyə işçiləri arasında sayca çoxluq təşkil edirlər. Xəstələrin sağalıb şəfa tapması və normal həyata qayıtmağında həkim göstərişlərini yerinə yetirən xidmət işçisi kimi onun üzərinə böyük vəzifə düşür.

Beynəlxalq Tibb Bacısı Günü Krım müharibəsi zamanı (1853-1856) ilk dəfə şəfqət bacısı xidməti təşkil edən məşhur ingilis Florens Haytingelin ad günü şərəfinə təşkil edilib.
Arəstə Kərim qızı Baxışova 1989-cu il mayın 4-də Xaçmaz şəhərində anadan olub. Atası – baş leytenant Kərim Baxışov Fövqəladə Hallar Nazirliyində Mühafizə İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışıb və Arəstənin dörd yaşı olanda vəfat edib.

Azərbaycanın dünya miqyasında tanınmış tibb bacısı:

Arəstə Baxışova 1995-2004-cü illərdə Biləcəri qəsəbəsində yerləşən Şuşa şəhər 3 nömrəli tam orta məktəbdə oxuyub. 2004-2008-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Kollecində İngilis dili üzrə təhsil alıb. 2018-2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş Hərbi Hospitalında tibbi statist olaraq çalışıb. 2019-cu il iyulun 12-dən isə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Beyləqan rayonunda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində operator vəzifəsində xidmət edirdi.

Azərbaycan Ordusunun çavuşu olan hərbi feldşer Arəstə Baxışova 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən Müharibəsi zamanı Füzulinin, Zəngilanın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə yaralı hərbçilərə döyüş meydanındanca tibbi yardım göstərib. O, oktyabrın 23-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub. Biləcəri qəsəbəsinin Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıb.

Ölümündən sonra “Vətən uğrunda” medalı və 2021-ci il mayın 12-də Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi tərəfindən ingilis tibb bacısı Florens Naytingelin şərəfinə təsis olunan “Florence Nightingale” medalı ilə təltif edilib.

Mərdan adında oğlu və Zəhra adında qızı yadigar qalıb.
Ruhu şad olsun. Amin.

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Təvəkkül Goruslu – SÖZÜ İÇİNDƏ

SÖZÜ İÇİNDƏ

Rahatlıq gətirmir, ha danış, ha çöz,
Qəlbində yaralar açılıb göz- göz.
Daha pöhrələmir sözləri söz- söz,
Dindirmə, öləni sözü içində!

Gözləri nursuzdu, baxışları lal,
Dəymişi budaqda, töküləni kal,
Duyğusu kütləşib…soruşma əhval,
Dindirmə, öləni özü içində!

Üzlərdən içincə üzlünün üzü,
Düzlərdə qalıbdı düzlünün düzü,
Odur ki, yerimir sözlünün sözü,
Dindirmə, öləni düzü içində!

Ha çalış köhnədən biçilməz təzə,
Goruslu yorulub, gəlibdi dizə,
Ölənin nəşini bükərlər bezə,
Dindirmə, öləni bezi içində!

2024

Müəllif: Təvəkkül GORUSLU

TƏVƏKKÜL GORUSLUNUN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Opera studiyasında Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə görüş keçirilib.

Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə görüş keçirilib

Bu axşam Opera studiyasında Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə, onun 65 illiyi ilə əlaqədar yaradıcılıq görüşü oldu. Xəstəlikdən sonra bu gün o 2 saat ayağ üstə oxucuları ilə səmimi söhbət etdi. Fotolar:

Məlumat və Foto: Nadir Əliyev

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Turan Uğur – Öncə söz vardı…

Öncə söz vardı…(6)

Baba bəy Şakir

(Bu rubrikanı sözü qutsal sayan şairlərimizin ruhuna ithaf edirəm)
Qədim Cavanşir elinin, Sarıcalı oymağında yetişən, Pənahəli xanın nəslindən
(Pənahəli xanın qardaşı nəvəsi) daha bir imza, daha bir qələm sahibi-Baba bəy Şakir…
Keçmişdə yazılan məqalələri çözələyəndə əksər yazılarda “Bababəy” şəklində yazılıb yəni bəy titulunu səhvən adına bitişik yazıblar.
Bunun iki səbəbi ola bilər:
1) Ya araşdırmaçılar yuxarıların qamçılarına məruz qalmamaq naminə “bəy” titulunu ada bitişik yazıblar.Xüsusən sovet vaxtı izi azdırmaq:
Yəni “bəylə, xanla sənin nə işin var?!” tənəsindən yaxalarını yan çevirmək üçün;
2) Yaxud da təzkirəçilər elə düşünüblər ki, onsuz da bəy oğlu bəy övladına elə adın tərkib hissəsi kimi “bəy” pərçim edilməlidir.
Bütün hallarda, Şakirin soyuna-sopuna aşina, şəcərəsinə bələd olan araşdırmaçılar onun adını təzkirələrində vurğulayıblar, hərçənd onun şeirlərini tənqid edən ədəbiyyatşünaslarımız da az olmayıb.
Əslində, Baba bəy Şakiri “analı-atalı yetim” saymaq daha doğru olardı.Bəy nəslindən oluban Mehdiqulu xanın, Cəfərqulu xanın mərhəmətindən kilometrlərlə aralı düşmək Baba bəyin mənhus taleyinə yazılmışdı: sözün həm məcazi, həm də həqiqi mənasında.
Ağdam yaxınlığında Qarqar çayın üstündə bir parça əkin yerində qurdalanmaqla baş girləyən Babanın görəsən qohum-əqrabası qarşısında suçu nə idi?
-Çömçə aşdan isti olmayacaq ki?
Onsuzda, nə qədər can atsaq da, şairin öz yaxınlarından çox məhrəmləri bilmək çabamız faydasızdır. Ona görə bu sualı taleyin ümidinə buraxıb mövzu ətrafında hərlənməyə davam edək, hərçənd taleyin ümidinə qalmaq da yönlü bir iş deyilmiş. Baba bəyin güzərandan gileyli məktublarından, şeirlərindən yaşadığı sıxıntılardan duyuram.Yazığın dərdləri, kədərləri Cinni Cəfər qoşunu kimi adamın üstünə elə gəlir ki, deyirsən şair bir çobanın, ya fəhlə-babanın daxmasında doğulsaydı başı bu qədər qeylü-qal çəkməzdi.

Külli-Qarabağa olub mehriban,
Gətirdikcə dövlət eylədi ehsan,
Bizlərə yetəndə xani-valaşan,
İşıqlı dünyanı eylədi zülmət.

Haşiyə: Valaşan
Vala-farscada yüksək, ali, uca mənasını verir.
Şan isə ərəbcədir.Bildiyimiz şan-şöhrət.
Deməli, yüksək şana çatmış, şan-şöhrətli deməkdir.Bəs Baba bəy Şakir bu şeirlə bizə nə demək istəyib?
Yəni bütün Qarabağa var-dövləti ilə mehriban olan, malını ehsan edən bu şanlı adam-Mehdiqulu xan bizə çatanda işıqlı dünyanı zülmət elədi.
Görünür, Baba bəy Şakir təkcə biganəlikdən deyil, həm də qohumlarının ona qarşı olan hansısa zülmündən oxucusunu agah etmək niyyətindədir.Zira burada təkcə mehribanlıqdan söhbət getmir, hətta nəsil arasında olan nifaqdan bəhs edilir.Mehriban dedim, yeri gəlmişkən, Şakirin doğulduğu kəndin adı da Mehribandır.Orada doğulub, orada yaşayıb, orada vəfat edib.Təkcə qohumu Qasım bəy Zakirlə ülfəti varmış şairin.Zatən Zakirin şeirlərində Baba bəyin dəfələrlə adı çəkilir.Şakiri özünə ustad sayıb, təxəllüsünü oxşadaraq Zakir götürüb Qasım bəy. -Çox gözəl!
-Çox pakizə!
Biri şükr edən-Şakir, o biri zikr edən-Zakir.
Sözünü yaz, şükrunü de, zikrini elə!
Lap Nəimi-Nəsimi dəstiri.
Bir vəzndə, bir ahəngdə, bir amalda, bir niyyətdə.
“Niyyətin hara, mənzilin ora” deyən atalarımızı da unutnayaq.Elə bil Baba bəy üçün çəkiblərmiş bu məsəli.
Axı son mənzili də elə ilk niyyəti oldu Şakirin.Hicri təqvimi ilə 1261-ci ildə doğulduğu kənddə torpağa tapşırıldı.
Baba bəyin ölümündən sonra onu hələ xeyli zikr edəcəkdi Zakir.

Rişteyi-təbimə yox tab verən, çərx əfsus,
Eyləyib xak ilə yeksani-qəddi-Babani.

Onu deyirdim axı…
Baba bəy dövrünün yaltaqlarını, yalaqlarını, rüşfətxorlarını həcvlərində doyunca top atəşinə tutub.
Şairin yaltaq Molla Qasımı yerin dibinə batıracaq misraları bu gün də meydandadır.Ancaq meydanda nə rüşfətxor Mehdi bəylər, nə 500 manat rüşfət verib Cavanşir elinə naib təyin olunan Əmiraslanlar, nə də yaltaq Molla Qasımlar var.

İbrət deyil, bəs nədir?!
-Təəssüf ki, deyil.Anındaca məşhur bir deyimi xatırladım:
“Tarix təkkərrür edər, fəqət bir dürlü ibrət alınmaz”
Hər zaman ibrət alanlardan olmaq diləyi ilə…

12 may 2024

(Yazımda ərəb-fars sözləri lüğətimə, habelə Salman Mümtazın, Məhəmməd ağa Müctəhidzadənin araşdırmalarına istinad etmişəm)

MÜƏLLİF: TURAN UĞUR

“FƏDAİLƏRİMİZİ TANIYAQ!” RUBRİKASI

“ÖNCƏ SÖZ VARDI…” RUBRİKASI

FÜZULİ 530 – MƏHƏMMƏD FÜZULİ

TURAN UĞURUN YAZILARI


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin 25 illik yubileyi TÜRKSOY-un baş ofisində qeyd olunub

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin 25 illik yubileyi TÜRKSOY-un baş ofisində qeyd olunub

Mərkəzi Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində olan Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin 25 illik yubileyi TÜRKSOY-un baş ofisində qeyd olunub.
Türkiyənin paytaxtı Ankara şəhərində TÜRKSOY-un konfrans salonunda baş tutan yubiley törəninin açılış nitqini söyləyən TÜRKSOY -un baş katibi Sultan Rayev TÜRKSOY-un qurulduğu 1993-cü ildən bu günümüzə qədər Türk dünyasının mədəniyyətinin və sənətinin təbliğ olunması üçün fəaliyyət göstərdiyini vurğulayaraq, hər il üzv ölkələrin yazarları tərəfindən qələmə alınan önəmli əsərlərin qardaş dillərə uyğunlaşdırılaraq çap olunmasını təmin etdiyini, TÜRKSOY-un Türk dünyası yazarlarını bir platforma ətrafında birləşdirmə özəlliyini daşıdığını vurğuladı.

“Bu fəaliyyətlər nəticəsində Türk dünyası bir çox önəmli yazarı tanıma fürsəti tapmış, yazarlarımız Anadolunu Ata torpaqları ilə qovuşdurmuş, qədim mədəniyyətimizin əsintiləri oxuculara qovuşmuşdur.”
Çıxışının davamında Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin mərkəzi qardaş ölkə Azərbaycanda olsa da mənəvi mərkəzinin Ankara olduğunu bildirən Rayev “Birliyin qurulduğu gündən bu yana 50-dən çox əsərin çap olunmasına vəsilə olması, ədəbi-mədəni fəaliyyətlərdə və önəmli tədbirlərdə aktiv olması təqdir olunmalı haldır” dedi.
Yubiley tədbirində çıxış edən Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin Məsləhət Şurasının üzvü Dr. Şəmsəddin Kuzəçi: DGTYB olaraq təkcə Türkiyədən 20-ə yaxın kitab çap etdik, 35 şair və yazıçıya Türk dünyasına xidmət ödülü verdik. Türkiyənin bir çox tədbirlərində yer aldıq.
2000-ci ildə Fizuli şeir yarışması ilə Türk Dünyası Şeir şöləni təşkil etdik deyərək, çıxışını TÜRKSOY -a təşəkkür etməklə yekunlaşdırdı.
Çıxış üçün söz alan DGTYB-nin qurucu-başqanı, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin Mədəniyyət komitəsinin eksperti Əkbər Qoşalı göstərmiş olduğu qonaqpərvərlik üçün TÜRKSOY-a və Sultan Rayevə təşəkkür edərək, Türk dünyasına 25 il müddətində xidmət etmiş DGTYB-nin bundan sonra da geniş fəaliyyətinə davam edəcəyinə inamını ifadə etdi.
Əkbər Qoşalı çıxışının davamında Türkiyənin dünyadakı bütün türklərin vətəni olduğu kimi, TÜRKSOY-un da Türk dünyasının bütün mədəniyyət xadimlərinin öz evi olduğunu bildirdi. 25 illiyin bir bitmə yox başlanğıc olduğunu qeyd edərək, DGTYB -nin fəaliyyətinin davam edəcəyini, yeni nəsillərin təşkilatı daha da irəliyə aparacağını söylədi.
DGTYB başqanı İntiqam Yaşar çıxışında 25 illik yubiley törəninin TÜRKSOY-un mərkəzi ofisində keçirilməsini əlamətdar hadisə kimi qeyd etdi. Bütün türk coğrafiyalarından olan üzvlərlə fəaliyyətin davam edəcəyini, Türk dünyasını əhatə edəcək layihələrin davamlı olacağını söylədi. TÜRKSOY-un bu kimi tədbirlərə ev sahibliyi etməklə Türk dünyası üçün bir mədəni körpü təmin etdiyini vurğuladı.
Toplantıda söz alan DGTYB-nin Məsləhət Şurasının üzvü, professor Rəsmiyyə Sabir isə 25 il öncə heç bir maddi imkan olmadan sadəcə sevgi ilə yola çıxan birliyin bu keçən zaman ərzində qət elədiyi yolun təqdirəlayiq olduğunu söylədi. O təşkilatın davamlı fəaliyyətinin hələ çox əlamətdar günlərə vəsilə olacağına inamını ifadə edərək, dahi şair Hüseyn Cavidin “Turana qılıncdan daha kəskin ulu qüvvət, Yalnız mədəniyyət, mədəniyyət, mədəniyyət” misraları ilə çıxışını yekunlaşdırdı.

Toplantının panel bölümündə söz alan Avrasya Yazarlar Birliyinin başqanı Yaqub Öməroğlu Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin fəaliyyətinin çox ürəkaçan olduğunu bildirdi. O təşkilatın fəaliyyətini mütəmadi izlədiyini, görülən işlərin Türk dünyası üçün önəmli olduğunu bildirdi.

Kitab təqdimatı panelində Rəsmiyyə Sabirin “Yerlə göy arasında” , Əkbər Qoşalının “Altaylardan qopan atlar”, Şəmsəddin Kuzeçinin “Şeirlərim”, İntiqam Yaşarın “Adını çəkirəm” kitabları təqdim olundu. DGTYB və yeni çıxan kitablar haqqında Avrasiya Yazarlar Birliyinin başqanı dr. Yaqub Öməroğlu, Dünya Söz Akademiyası başqanı Prof. Dr. Hayrettin İvgin və keçmiş millət vəkili, şair Mehmet Atilla Maraş Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi və kitablar haqqında düşüncələrini bölüşdülər.
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin 25 illik yubileyi münasibətilə TÜRKSOY baş katibi Sultan Rayevə, baş katibin yardımçısı Sait Yusufa, Avrasiya Yazarlar Birliyinin başqanı Yaqub Öməroğluna və Hayrettin İvginə “25 illik” yubiley medalı təqdim olundu. Bundan əlavə TÜRKSOY-un Türkdilli topluluqlar ilə əlaqələr departamentinin müdiri dr. Cavid Mövsümlüyə Xidmət plaketi ilə təqdim olundu.
Bundan əlavə TÜRKSOY-un Baş katibi Sultan Rayev tərəfindən Dr. Şəmsəddin Kuzəçi, prof.dr Rəsmiyyə Sabir, Əkbər Qoşalı, İntiqam Yaşar və Murad Toyluya TÜRKSOY-un 30 illik yubiley medalları təqdim olundu.
Tədbirə sənətçi Kaya Kuzunun ifası və kollektiv foto ilə yekun vuruldu. Fotolar:

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru