WWW.YAZARLAR.AZ

RAFİQ YUSİFOĞLUNUN YAZILARI

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Rafiq Yusifoglu – Yumruq kimi…

Dekabr 31, 2023 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Həmrəylik Günümüz Mübarək!

 YUMRUQ KİMİ

BİRLƏŞMƏSƏ ELİMİZ

Göz dağına dönən ulu Kəpəzin
Zirvəsində soldu neçə gülümüz.
Torpaq üçün vuruşmadıq, vətənin
Qarşısında gödək oldu dilimiz.

Ağbulağın bəxti qara yazıldı,
Şamsız adı xəritədən pozuldu.
Qəlbimizdə bir əbədi sızıltı –
Gözləmirdik belə fitnə-feli biz.

Qardaş deyib başımızı qatdılar,
Ömrümüzü alovlara çatdılar,
Izimizi qaşıdılar, atdılar,
Əldən çıxdı kövşənimiz, çölümüz.

Nökərimiz üzümüzə ağ oldu,
Dağlarımız gözümüzə dağ oldu.
Sonaları pərən-pərən dağıldı,
Qara geydi bizim Qara gölümüz.

Ürəyimdə ağrı, nisgid boy atar,
Başımıza dünya oldu niyə dar?
Dağ döşündə yetim qalıb Niyədar,
Bir də ona çətin yetə əlimiz?

Qələm çəkdi yağı doğma adlara,
Torpağımız qismət oldu yadlara.
Bu ayrılıq saldı bizi odlara,
Tarixlərə səpələndi külümüz.

Nə vaxtacan yurdumda yad gəzəcək?
Ürəyimiz haqsızlığa dözəcək?
Yağı bizi tapdayacaq, əzəcək,
Yumruq kimi birləşməsə elimiz…

Müəllif: Rafiq YUSİFOĞLU,
şair, Əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, professor.

RAFİQ YUSİFOĞLU HAQQINDA

TƏVƏKKÜL GORUSLUNUN YAZILARI

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Təvəkkül Goruslu – Mübarək olsun!

Dekabr 31, 2023 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Xalqımızı dünya azərbaycanlılarının həmrəylik günü və yeni il münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm.

QƏDƏMİ MÜBARƏK OLSUN

Təzə il yolunda, gəlir,
Şələsi dalında gəlir,
Qar qızı qolunda gəlir,
Qədəmi mübarək olsun!

Olsa da gözündə kədər,
Köhnəsi getmədi hədər.
Təzəylə açılar səhər,
Qədəmi mübarək olsun!

Zamanla bir-birin haqlar,
Təzə gülər, köhnə ağlar,
Şad olsun millətlər, xalqlar,
Gələni mübarək olsun!

Döyüşlər, vuruşlar bitsin,
Qan-qada köhnəylə getsin,
İnsanlar toy-bayram etsin,
Hər dəmi mübarək olsun!

Allahdan arzumdu, bir də,
Fənalıq bitsin bu ildə,
Nəğmələr dodaqda, dildə,
Hər dəmi mübarək olsun!

31.12.2023.

Müəllif: Təvəkkül GORUSLU

VAQİF SULTANLININ YAZILARI

QƏŞƏM NƏCƏFZADƏNİN YAZILARI

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Sülh küləyi vətən daşın darasın…

Dekabr 30, 2023 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Sülh küləyi vətən daşın darasın…

Azər Laçınlının şeirləri haqqında

Şair Azər Laçınlı ilə dağ qonşusuyuq, Xoşbulaq yaylağında, Qoşqar dağının ətəyində. Sazlı-sözlü bir adamdı, dağa aşiqdi. Laçın həsrətini Xoşbulaqda özünə bir kümə qaraltmaqla ovudub. Tez –tez mənə deyir- əlini uzadıb Qoşqarı göstərərək- Qoşqar dağının o üzü Kəlbəcərdi, bir az gedirsən Laçındı, sağa dönürsən, bir az da düz gedirsən, bir yal var, onu aşırsan, dərəni keçəndən sonra soldakı kənd bizim kənddi, Şeylan- Sonra addımları ilə o yana bu yana gedir, nəyisə göstərir- Qəşəm müəllim, yüz addım gedirsən qarşına çıxan ilk ev bizim evdi.

Evlərinin yerini göstərənəcən Azər nə qədər əli və ayağı ilə uzun yollar çəkir. Yorulmaq bilmədən. Əslində yol şairidir Azər. Onun şeirlərində yol vətəndir. Görün, nə deyir:

Yol tanıyır Azər yatan məzarı

Bir misrada Azər öz həyatını tam şəkildə verə bilib. Məhz yol məzarı tanıyırsa, demək, onun məzarının başı adamla dolu olur, yol tapdanır, yaşayır. Tapdanmasa, lələkləyir, ölür. Əgər Azər desəydi, məzarımı adamlar tanıyır, bu artıq hamının bildiyi və dediyi publisistikadır. Azər “yol”sözünə insan nəfəsini, sevgisini, düşüncəsini yerləşdirib. Məncə, şairlik də elə burdan başlayır. Və yaxud başqa bir misrada Azər yenə yolu qaralayır.

Ağ günlərə yollar keçir qaradan

Türk düşüncə tərzində qara böyük mənasını ifadə edir.Məşhur İran şairi Söhrab Sipehri yazır ki, qarada nə qədər rəng ölür. Əslində qarada neçə rəng yaşayır.Həqiqət saf qaranlığın içindədir. Qara saç olmasa, saçlarımız ağarmaz, ağlıq qaradan keçir.
Aşıq Ələsgər deyirdi ki, “Qşda dağlar ağ geyinər, yaz qara” yəni yaşıllıq, göylük qaranın içindədir. Allahın həqiqəti də qaranlığın bətnindədir, Günəş, işıq aldadıcıdır. Əsas saf qaranlıqdır. Azər bu cür informasiyalardan keçərək öz “həqiqətini” ortaya qoyur və bütün hadisələrin qaradan keçdiyini deyir, o cümlədən, yolun da…

Azər daim axtarışlara meyl edən şairdir. Obrazları dəqiqdir. Insanda elə cizgilər tapır ki, istər-istəməz dodağın ləpələnir. Aşağıdakı şeirə baxaq:

Adama rast oldum, tapmadm çıxış,
Şimaldır, bir cizgi üzündə yoxdur.

Insanın “cizgiləri” ilə yaxşı adam olmasını dəqiq ifadə edən bu iki misra göstərir ki, Azər bura qədər müəyyən bir yaradıcılıq yolu keçib. Yaxşılıq insanın ən başlıca cizgilərindən biridir. Heç olmasa bəd ayaqda ondan yapışmaq olur. Elə bir insana rast gəlirsən ki,onda heç bir cizgi tapa bilmirsən, şümaldır. Azər insanı ağaca bənzədir. Ağacın budaqları onun yaxşılıqlarıdır, cizgilər isə insanın.

Azər obrazlar şairidir, sadəcə bunu ayırıb seçmək gərək. Çünki onun saz havası üstündə yazdığı və oxuduğ şeirlər obrazlar sətənətini, xüsüəsən bədiilik qüdrətini kölgədə qoyur. Bununla da onun modern şeirləri kölkədə qalır. Bəzən elə blirlər ki, Azər sadəcə bir xalq aşığıdı.

Dumana açıbdı dağ dərə qapı,
Dumanın ilməsi bərəkət sapı.
Bahar butasına eşqin söyləyir,
Budaq sinəsində tumurcuq topu.

Bur şeirdəki materillar əsasən aşıq şeirinə aid elementlərdir. Ilmə, buta, eşq, duman, dərə, bərəkət, top və sair aşıq şeirimizdə çox işlənən, xüsusən heca və gəraylı “tikintisində” istifadə olunan ifadələrdir. Azər bu ifadələri bir yerə yığıb aşıq şeir formasından çıxararaq yeni bir xətt yaradır və bununla dünya şeirinə çıxır. “Dumanın ilməsi bərəkət sapı” misrası Azəri umumilikdən azad edir və onun fərdı yaradıcılıq stixiyasını təsdiqləyir.”budaq sinəsəsində tumurcuq topu” misrasında tumurcuğun topa bənzədilməsi gözlərimiz qarşısında tablo yaradır. Biz bu səhnəni dəfələrlə görmüşük, ancaq tumurcuğa top demək heç vaxt ağlımıza gəlməyib.

Bilirəm ki, Azər ona aşıq şair deyəndə bir qurur hissi keçirir. Agər onun şair adının yanından “aşıq” sözünü müvəqqəti silsəm, bilirəm ki, məndən küsər. Mənim fikrimcə, başqa aşıqlardan fərqli olaraq Azər modern şairdir. Aşağıdakı ifadəyə baxın:

Sülh küləyi vətən daşın darasın

Vətən daşını sülh küləyinin daraması ifadəsi ən gözəl orjinal ifadədir. Mənə elə gəlir ki, ədəbiyyatımızda az şair olar ki, sülh istəyini bu cür ifadə edə bilsin..Vətən daşını güllə də daraya bilər, bir az dərindən düşünsək, vətən daşı insan da ola bilər. Amma bütün məqamlarda şairin arzusu budur ki, daramaq və daranmaq məsələsində ancaq əsas rolda sülh küləyi olsun. Şair “daramaq” sözünə görə “sülh” sözünə “külək” sözünü qoşub. Və gözəl də alınıb.

Şairin əksər şeirlərində qəm – kədər öz atını dördnala çapır. “Dördnala” sözünü ona görə deyirəm ki, Azər atları çox sevir, həm də çox yaxşı tanıyır və at onun şeirlərindən bir obraz kimi keçir. Aşağıdakı şeirə fikir verək:

Xoş günləri qürbət eldə çağırdım,
Qəm tez uçub yuva qurdu sinəmdə.

Çünki şairin sinəsi həmişə qəm yuvasıdır. Bu, elə qəm ki, bunun həzzi bütün sevinclərdən üstündür. Şair qəmi daha da çox sevər, çünki bu qəmin müqabiləndə demək, hardasa bir mövcud olan gözəl bir düyğu var, insan var, bir sözlə, ayrıldığın böyük bir dünya var, “mən” var. Əgər bu qəm olmasaydı, axtardığın “O” da olmazdı. Qəmin şirinliyi hardasa, bir “mən”in olmasının təsdiqi kimi deyilmi? Aşağıdakı şeirdə də…

Yayda uca zirvə ağ görünsə də,
Güllər köynək yırtar qar ətəyində.

Azər həqiqətin lövhəsini o qədər gözəl yaradır ki, bəzən aşıq şeirinin hazır və köhnəlmiş qəlibləri ona fikrini tam ifadə etməyə imkan vermir. Şair dağın başındakı qarı köynəyə bənzədir və çiçəklər də bu köynəyi yırtır.Yəni həyat bu şeirdə var gücü ilə çırpınır. Gül və qar anlayışı 15 yaşlı qızın sinəsinə bənzədilir.Təbiətlə insanın oxşarlığı şair qələmində orjinal bir şəkildə sərgilənir.

Bir gün görəcəksən eşqimiz mənlə,
O son mənzilimə getdi, ay gedən.

Azərin mütaliəsi sazla bağlıdır. Onun kitabı sazın pərdəsi və havalarıdır. Amma o, bu havaları aşıq kimi yox, şair kimi hiss edir. Azər başqasının sözünü oxuyan aşıqlardan uzaqlaşır. Öz həqiqətinə enir. Biz bilmirik ki, bu “Ay gedən”nin adı nədir? Bu, kimdi, haradan gəlib, hara gedir? Min illərdir, gedir. Sarı Aşıqdan da gedib, Abbas Tufarqanlıdan da, İndi də Azərdən gedir. Və min llərdi o, öz həqiqətinə doğru addımlayır. Azərin əsas “işi” bu şeirdə budur ki, bu gedənin əvvəlinə bir “getdi” sözünü artırır. “O son mənzilimə getdi, ay gedən!” Bəli, hamı son mənzilə gedəcək amma o “ay gedən milyon il də keçsə, öz gedişində olacaq. Dünyaya gələn hər yeni şair bu “Ay gedən”i saxlamaq istəyəcək, amma o, dayanmayacaq.

Müəllif: Qəşəm Nəcəfzadə,

“Azərbaycan” jurnalının poeziya şöbəsinin müdiri.

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

İmperator I Nikolay onun güclü ordularını dəfələrlə məğlub etmiş qəhrəman sərkərdə ilə şəxsən görüşmək istəyirdi

MİLLİ KİMLİK ARAŞDIRMALARI QRUPU

İmperator I Nikolay onun güclü ordularını dəfələrlə məğlub etmiş qəhrəman sərkərdə ilə şəxsən görüşmək istəyirdi

İki rus sərkərdəsinin karyerasına son qoymuş azərbaycanlı general – II hissə

Şimali Azərbaycanın istilasını sona çatdırmaq istəyən çarizm 1826-cı ildə müxtəlif təxribatlarla İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarını, eləcə də Qacarlar dövlətini yeni müharibəyə təhrik etdi.

Savaşdan əvvəl əsgərləri qarşısında qısa nitq söyləyən general Sər Aslan Həsən xan and içdi ki, Qafqazda yaşayan din və dil qardaşlarını kafir rusların əlindən qurtaracaqdır. İlk döyüşlərdə general Həsən xanın qoşunları uşaq qatili, infanteriya generalı, Aleksey Yermolovun (1771–1861) komandanlığı altında olan rus ordusuna ağır zərbələr vurdular. Ruslar Tiflis istiqamətində geri çəkilməyə məcbur oldular.

Bu qələbənin təsirilə Şimali Azərbaycanda ruslara qarşı alovlanmış ümumxalq üsyanı, bəzi mənbələrə görə isə, əsl inqilab nəticəsində işğalçılar Azərbaycan torpaqlarından tamamilə çıxarıldılar. Uğursuzluqlardan qəzəblənmiş rus imperatoru Çar I Nikolay Holstein-Gottorp (1796–1855) infanteriya generalı A.Yermolovu ikiüzlü və riyakar adlandıraraq hərbi xidmətdən qovdu, onun yerinə Ukrayna kazakı general-adyutant (1829-cu ildən sonra general-feldmarşal) İvan Paskeviçi (1782–1856) təyin etdi.

1827-ci ildə general-adyutant İ.Paskeviçin böyük ordusu yenidən (artıq üçüncü dəfə) İrəvanı mühasirəyə aldı. General Həsən xan süvariləri ilə şəhərdən çıxaraq ruslara qarşı partizan müharibəsinə başladı.

Alman əsilli rus tarixçisi, süvari generalı Vasili Potto (1836–1911) yazırdı: “Həsən xan əmr verdi ki, əyalətlər viran, taxıl sahələri isə məhv edilsin, erməni (hay) kəndləri yandırılsın, sərdarın (İrəvan xanının) iradəsinin ziddinə əkinə su verən hər bir erməni (hay) və tatar (azərbaycanlı) öldürülsün. Hər rus (hərbçisinin) başına görə yüz rubl, hər (satqın) erməninin başına görə isə əlli rubl vəd etdi. Həsən xan şəhəri mühasirəyə almış korpus üçün ən təhlükəli döyüş əməliyyatları sisteminə keçdi”.

V.Pottonun (1836–1911) yazdıqlarının ardına nəzər salaq: “Həsən xanın enerjisinə və hərbi təcrübəsinə təəccüblənməmək mümkün deyildi. Paskeviçin ifadə etdiyi kimi o, özünün bu keyfiyyətlərilə şahzadənin (Abbas Mirzənin) tələm-tələsik hesablamalarını dəfələrlə üstələyirdi. Araz çayının sahillərində apardığı əməliyyatlarla kifayətlənməyən Həsən xan qarnizonun ruh yüksəkliyini və enerjisini saxlamaq üçün hər cür yolla özü haqqında xəbərləri qalaya çatdırmağa çalışırdı. İki-üç gün ərzində rus postlarında qalaya doğru irəliləyən yeddi casus tutuldu. Mayın 14-də isə Həsən xan bütöv bir süvari bölüyünü hücuma göndərdi”.

Araz çayının sahillərində qoşun starşinası (mayor) Verjbitskini və onun 300 nəfərə yaxın ukraynalı kazakını aldadıcı manevrlə pusquya salıb qılıncdan keçirən Həsən xan Qacar bunun ardınca düşmənin kommunikasiya xətlərinə güclü zərbə endirdi. Nəticədə ruslar İrəvanın mühasirəsini dayandırıb geri çəkilməyə məcbur oldular.

1827-ci il avqustun 17-də Şahzadə Abbas Mirzə Qacarın (1789–1833) və general Həsən xan Qacarın komandınlığı altındakı Azərbaycan ordusu Ukrayna kazakı, infanteriya generalı Afanasi Krasovskinin (1781–1843) başçılıq etdiyi rus qoşunlarını Acıdərə döyüşündə dəhşətli məğlubiyyətə uğratdı.

İşğalçıların 4.000-ə yaxın zabit və əsgəri (rus mənbələrinə görə, 24 zabit, 1130 əsgər) məhv edildi. Lakin rus ordusunun hərbi potensialı tükənmək bilmirdi. 1827-ci ilin sentyabrında onlar Sərdarabad qalasını mühasirəyə aldılar. Həsən xan özünü yetirərək müdafiəyə rəhbərliyi öz üzərinə götürdü. Generalın və onun mücahidlərinin inadlı müqavimətinə baxmayaraq ağır topların tətbiqi qalanın taleyini həll etdi. Həsən xan təslim olmayaraq döyüşçülərilə birlikdə mühasirəni yarıb İrəvan şəhərinə qayıtdı.

Sentyabrın 22-də ruslar İrəvana doğru irəliləyib 3 gün sonra şəhəri tamamilə mühasirəyə aldılar. İrəvan 7 gün ərzində şiddətli artilleriya atəşinə məruz qaldı. V.Potto (1836–1911) yazırdı: “İrəvan şəhərindəki bütün tikililər mərmi zərbələrindən dağıldıqdan sonra sağ qalmış əhalinin bir hissəsi Həsən xanın yanına gələrək təslim olmasını istədi. Həsən xan isə onlara söyüş və lənət yağdıraraq bildirdi ki, sonadək müqavimət göstərəcək”.

Nəhayət oktyabrın 1-də İrəvan şəhəri süquta uğradı. Lakin Həsən xan söz verdiyi kimi axıradək döyüşüb sonuncu gülləsi ilə rus ordusunun ober-auditoru Belovu uzaq məsafədən başından vurub öldürdü. Ardınca mühasirəni yarmağa çalışdı və rus hərbçilərilə əlbəyaxa döyüşə girdi. Lakin qüvvələr qeyri-bərabər idi. Ruslar çətinliklə də olsa Həsən xanı əsir ala bildilər. Rus çarı I Nikolay Holstein-Gottorp (1796–1855) bu hadisəni böyük sevinc və razılıq hissilə qarşıladı.

V.Potto yazırdı ki, “İmperator I Nikolay onun güclü ordularını dəfələrlə məğlub etmiş qəhrəman sərkərdə ilə şəxsən görüşmək istədiyini bildirərək tapşırdı ki, onu böyük hörmətlə Sankt-Peterburqa yola salsınlar. Lakin siyasi vəziyyət onun Sankt-Peterburqa gəlməsinə mane oldu”.

Ruslar, xüsusilə Ukrayna kazakı, general-adyutant (1829-cu ildən sonra general-feldmarşal) İvan Paskeviç (1782–1856) Həsən xanın hərbi şücaətini və vətənpərvərliyini yüksək qiymətləndirir, onunla ehtiramla davranırdılar. Həsən xan da öz növbəsində Əmir Teymurun (1336–1405) məşhur qılıncını Rusiya imperatoruna hədiyyə göndərdi.

Amma bütün bunlara baxmayaraq, Türkmənçay müqaviləsi bağlandıqda yalnız üç azərbaycanlı sərkərdə – Naxçıvan xanı Kərim Kəngərli, İrəvan xanı Hüseynqulu Qacar və onun qardaşı Həsən xan Qacar müharibə dövründə işğalçılara çox ağır zərbələr vurduqlarına görə Şimali Azərbaycandakı bütün əmlaklarından məhrum edildilər. Digər Azərbaycan xanlarına isə icazə verildi ki, buradakı varidatlarını satsınlar və ya özlərilə aparsınlar.

İgid sərkərdə Həsən xan Sər Arslan 1855-ci ildə Kermanda ürək xəstəliyindən vəfat etdi. O, İraqın Nəcəf şəhərində İmam Əli əleyhissəlamın (600–661) məqbərəsinin yanında dəfn olundu. General Həsən xan Qacarın öz xalqı qarşısında xidməti Qərbi Azərbaycanın istilasını 23 il yubatması, bizim və rusların hərb tarixində şanlı iz qoymasıdır.

Onun qələbələri iki ən qəddar rus sərkərdəsinin – general-feldmarşal İvan Qudoviçin (1741–1820) və infanteriya generalı Aleksey Yermolovun (1771–1861) hərbi karyerasına son qoymuş, Qafqazın müsəlman xalqlarını bu hərbi canilərin qanlı əllərindən xilas etmişdi.

Tarix boyunca məşhur Şah I Abbas Səfəvidən (1571–1629) sonra hay təhlükəsini, bu cılız xalqın iddialarının əsl mahiyyətini dərk etmiş və ona qarşı barışmaz mübarizə aparmış ikinci azərbaycanlı məhz general Həsən xan Qacar olmuşdur. Haylar bugün də Sər Arslan Həsən xan Qacarı özlərinin əsas tarixi düşmənlərindən biri hesab edirlər.

Müəllif: Araz ŞƏHRİLİ

İlkin mənbə: Milli Kimlik

ARAZ ŞƏHRİLİNİN YAZILARI

VAQİF SULTANLININ YAZILARI

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

ESENIN, Sergei Yesenin, Sergey Yesenin, www.USTAC.az, Сергей Есенин

Сергей Есенин и Айседора Дункан

СТИХИ ЕСЕНИНА О ЛЮБВИ

Сергей Есенин и Айседора Дункан

«И какую-то женщину сорока с лишним лет называл скверной девочкой и своей милою…», – так Сергей Есенин писал о своей жене, Айседоре Дункан. Их союз продержался всего три года. Постоянные скандалы и бурные выяснения отношений, тем не менее, были плодотворны для творчества. Их разделяло очень многое: языковой барьер (он не говорил по-английски, она знала по-русски несколько слов), 18-летняя разница в возрасте и менталитете. А объединяло то, что они были равновелики по силе таланта и популярности. Она была всемирно известной американской танцовщицей, он стал всемирно известным русским поэтом.

Роман Айседоры Дункан с Есениным был таким же недолгим, как и ее роман с советской властью. Она с восторгом приняла революцию 1917 г. и ожидала от нее больших перемен. Ее саму называли революционеркой, но в иной стихии – хореографии. Айседора Дункан танцевала без пуантов и корсета, в легких хитонах, босиком. Ее называли «живым воплощением души танца», а позже признали основательницей современного танца.

Впрочем, хореографию Дункан оценивали неоднозначно: ее танцевальную лексику часто называли скудной, говорили, что она слишком стара и тяжеловесна для танца и занимается в большей степени пантомимой.

В 1921 г. она написала наркому просвещения СССР Луначарскому: «Я устала от буржуазного, коммерческого искусства. Я хочу танцевать для масс, для рабочих людей, которым нужно мое искусство и у которых никогда не было денег, чтобы посмотреть на меня». В ответ Луначарский пригласил Дункан в Москву с предложением открыть танцевальную школу.

Когда Айседора отправилась в Россию, она ожидала чего угодно, только не того, что ей предсказала гадалка: в новой стране она выйдет замуж. Ей было 44 года, она никогда не была замужем. В тот вечер, когда 26-летний Есенин впервые увидел Айседору Дункан, она танцевала под «Интернационал» в красном хитоне, символизирующем победу революции. Они познакомились и специфически пообщались: все, что она сказала ему по-русски, – «золотая голова», «ангел» и «тщорт».

Дункан и Есенин поженились в СССР в 1922 г. Вскоре после этого они уехали за границу – танцовщица отправилась на гастроли по Америке и Европе. Но Есенина там представляли исключительно как мужа знаменитой Дункан, он много пил и не находил себе применения. Об Америке он написал: «Американцы – народ весьма примитивный со стороны внутренней культуры. Владычество доллара съело в них все стремления к каким-либо сложным вопросам».

Союз поэта и танцовщицы часто высмеивали, в Москве Айседору прозвали «Дунькой-коммунисткой», а в злых эпиграммах писали: «Есенина куда вознес аэроплан? В Афины древние, к развалинам Дункан».

В 1923 г. они расстались. Оба вскоре после расставания трагически погибли. Есенина нашли повешенным в гостинице «Англетер» (согласно официальной версии смерти), Айседора Дункан тоже вскоре погибла от удушья.

Она отдыхала в Ницце, и вечером 14 сентября 1927 года поехала кататься на своем шикарном Bugatti. Концы длинной шелковой шали развевались по ветру. Один из них вдруг попал на колесо автомобиля. Все произошло буквально за доли секунды – намотавшийся на колесо шарф убил Айседору, переломив ей позвоночник и порвав сонную артерию, словно стальной трос. «Великой босоножке» было 49 лет.

Имя Айседоры Дункан навсегда вошло в историю танца. Творчество Есенина оказало огромное влияние на развитие русской поэзии. Его стихи продолжают вдохновлять поэтов и читателей во всем мире.

Первоисточник: Сергей Есенин

Другие источники: ЕСЕНИН

Читайте нас в телеграме: https://t.me/nashesenin

“Yazarlar” jurnalı

“YAZARLAR” – SİFARİŞ ET

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

MASSAGETLƏRİN HÖKMDARI TOMRİSİN ADININ MƏNASI.

>>>> DAHA ÇOX MƏLUMAT

MASSAGETLƏRİN HÖKMDARI TOMRİSİN ADININ MƏNASI.

Hələ b.e.ə.V əsrdə yaşamış qədim yunan tarixçi və coğrafiyaçı alimi Herodotun (b.e.ə.484-425) “Tarix” əsərində indiki Azərbaycan ərazisində Araks(Araz) çayının ətrafında yaşayan xalqları “Massagetlər” adlandırırdı.Herodot onları oxla, qılıncla, nizə ilə silahlanmış döyüşkən xalq kimi təsvir etmişdi.
Massagetlərin qadın sərkərdəsi Tomris Xatunun Əhəminilər hökmdarı II Kiri məğlub etməsi və onu öldürməsini öz “Tarix” kitabında geniş təsvir etmişdir.
“Massagetae” (Massaget) məfhumuna nəzər yetirək.Sözün 1-ci hecası “mas” latın dilində “kişi, adam”,2-ci heca isə, latın dilində ”sagitta” –“ox” sözündəndir.”Massagetlər” məfhumu “ Oğuzlar” mənasını bildirir.Həiqətən də qədim oğuzların inancı “ox” olmuşdur və etnos özünü inancın adı ilə adlandırmışdır.(İnancın-totemin tərifində də belə deyilir.)
TOMRİS XATUNUN adı haradan gəlir?Ensiklopedik mənbələrdə Tomris (Tomiris) adı haqqında olan məlumatlara baxaq.Əsasən qərbin tarixçi-dilçi alimləri Massagetlərlə Persiyanın (İranın) müharibələrinin fonunda bu adın iraniskadan (qədim İran dili) adlanması haqqında təsvirləri irəli sürmüşlər.Alimlər Tomrisi qədim iran dilində Tahmirih kimi götürüb və bu sözün “tahma” “rayis”yəni “gözəl görünüş” kimi mənalandırıblar.
Əgər biz Qədim Hun qəhrəmanlarının adlarının yunanlar tərəfindən adlanmasına fikir versək görərik ki , onlar Teomanı latın dilində “Deo-Teo” (d-t)-“Tanrının adamı-Tanrıqulu”; Atillanı “Tanrının qamçısı” kimi adlandırmışlar.
Tomris (Tomiris) adına diqqət yetirək.Sözün 1-ci hecası”to” “Deo-Teo (d-t) məfhumundan “To” şəklini almış “Tanrı” sözüdür.2-ci heca “miris” latın dilində “mirus” sözü olub, “valehedici, heyrətamiz, möcüzəli, gözəl və s.” mənalarını verir.Tomris adı bütövlükdə latın dilində “Tanrının möcüzəsi”, “Tanrının gözəli”, “Tanrının fövqəltəbiisi” mənalarını bildirir.
Tomrisi türkdilli xalqlar bu adın türk dilində “dəmir” sözündən yarandığını hesab etmişlər.Yunanlar da bu adın dəqiqliyini bilmədikləri üçün, Tomrisin Hun əsilli olduğunu nəzərə alaraq, onlar türk versiyasını qəbul edərək, onun bənzəri olan “Dəmir Qadın” kimi adlandırmışlar.
Çox güman ki, gürcülər də öz qadın hökmdarlarını da bu addan bəhrələnərək Tamara adlandırmışlar.
Yeri gəlmişkən əgər tarixdən danışırıqsa, onu mütləq dilçiliklə əlaqəli şəkildə öyrənmək daha da əhəmiyyətli olar.Gürcü hökmdarı Qurucu Davidin (“Qurucu” təxəllüsünü də ona Səlcuqlar vermişlər) qadını səlcuqlu Saruxanın (Sarı-ay Ayxan) qızı Quranxtun kimi tarixə düşmüşdür.Əslində bu onun əsl adı deyildir.Bu adın mənası “Quranın Xatunu” adının assimlatik formasıdır.Elə “gürcü” adının özü də “Qurucu” adından yaranmadır.

Müəllif: Həsən ƏLİYEV

SÖZ YARADICILIĞI

ALTERNATİV DÜŞÜNCƏ

HƏSƏN ƏLİYEVİN YAZILARI

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN YAZILARI

SATIŞDA OLAN YENİ KİTABLAR

“YAZARLAR” – SİFARİŞ ET

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

HESABAT, İLLİK HESABAT, www.USTAC.az, ZAUR USTAC, ZAUR USTAC HAQQINDA

ZAUR USTAC – HESABAT-2023

Dekabr 29, 2023 www.yazarlar.az 1 Şərh

ZAUR USTAC MƏTBUATDA 2023

Zaur Ustac – “Bayraq bizim bayrağımız”, “Ədəbiyyat qəzeti”, 7 yanvar 2023-cü il, say: 1 (5391), s.15.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, yanvar – 2023, say: 01 (25), s.3.
Yusif Dirili, “Zaur Ustac”, “Yazarlar” jurnalı, yanvar – 2023, say: 01 (25), s.5-13.
“Mustafa Müseyiboğlu – 70” – Zaur Ustacın yaradıcılığı, “Yazarlar” jurnalı, yanvar – 2023, say: 01 (25), s.14-47.
Zaur Ustacın hesabatı, “Yazarlar” jurnalı, yanvar – 2023, say: 01 (25), s.48-55.
Nəzakət Eminqızı (Kərimova – Əhmədova) “Zaur Ustacın yaradıcılığı və “BB” kitabı haqqında”, “Carçı” jurnalı, Xüsusi buraxılış (yanvar) say: 130, 2023. s.46-48.
Zaur Ustac “Xudayar dastanı” (sonet çələngi), “Yurd” jurnalı, yanvar – 2023, say: 01, s.46-48.
Zaur Ustac, “75-in mübarək, Ramiz İsmayıl”, “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, 3 fevral 2023-cü il, say: 05 (481), s.10-12.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, fevral – 2023, say: 02 (26), s.3.
Zaur Ustac “Oriyentir ulduzu” (povest), “Yazarlar” jurnalı, fevral – 2023, say: 02 (26), s.10-33.
Əli bəy Azəri, “Zaur Ustac nasir kimi” (“BB” hekayəsi – böyük bir sahənin söz mənzərəsi), “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti, 11 fevral – 2023, say: 01-02 (135-136), s.7.
Zaur Ustac, “Hər gün nəfdir”, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti, 11 fevral – 2023, say: 01-02 (135-136), s.7.
Zaur Ustac, “Yetmiş beşin mübarək, Ramiz İsmayıl”, “Xəzan” jurnalı, fevral – 2023, say: 02 (47), s.5-25.
Zaur Ustac, “Qarabağ sinəmdə açılan şırım” (Şair Budaq Təhməzin yaradıcılığı haqqında), “Xəzan” jurnalı, fevral – 2023, say: 02 (47), s.70-81.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Mart – 2023, say: 03 (27), s.3.
Zaur Ustac “Ana dilim” (şeirlər), “Yazarlar” jurnalı, Mart – 2023, say: 03 (27), s.53-55.
Zaur Ustac, “Məhəmmədhüseyn Şəhriyar saytı yaradılıb”, “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, 07 aprel – 2023, say: 14 (490), s.15.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Aprel – 2023, say: 04 (28), s.3.
Zaur Ustac “Əliş və Anna” (poema), “Yazarlar” jurnalı, Aprel – 2023, say: 04 (28), s.39-87.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, May – 2023, say: 05 (29), s.3.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, İyun – 2023, say: 06 (30), s.3.
Zaur Ustac “İlham Qazaxlı ümumbəşəri şairdir” (İlham Qazaxlı-50), “Yazarlar” jurnalı, İyun – 2023, say: 06 (30), s.14-17.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, İyul – 2023, say: 07 (31), s.3.
Zaur Ustac “Doğum günü hədiyyəsi” (hekayə), “Yazarlar” jurnalı, İyul – 2023, say: 07 (31), s.20-22.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Avqust – 2023, say: 08 (32), s.3.
Zaur Ustac “Ağ adam” (Rəşad Məcidin doğum gününə), “Yazarlar” jurnalı, Avqust – 2023, say: 08 (32), s.48-49.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Sentyabr – 2023, say: 09 (33), s.3.
Zaur Ustac “Sənətin seçdiyi adam” (Şəhid Həmdəm Ağayevin doğum gününə), “Yazarlar” jurnalı, Sentyabr – 2023, say: 09 (33), s.69-79.
Zaur Ustac “Sənətin seçdiyi adam” (Şəhid Həmdəm Ağayevin doğum gününə), “Xəzan” jurnalı, Avqust-Sentyabr – 2023, say: 07 (52), s.4-10.
Zaur Ustac “Doğum günü hədiyyəsi” (hekayə), “Xəzan” jurnalı, Avqust-Sentyabr – 2023, say: 07 (52), s.96.
Zaur Ustac, “İlham Qazaxlı ümumbəşəri şairdir” (İlham Qazaxlı-50), “Xəzan” jurnalı, Avqust-Sentyabr – 2023, say: 07 (52), s.111.
“Müharibə şairləri” Zaur Ustac – “Dağlar” şeiri, “Xalq qəzeti”, 28 sentyabr 2023-cü il, say: 210 (30326), s.12
Zaur Ustac, “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir”, “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, 29 sentyabr 2023-cü il, say: 33 (509), s.14
Zaur Ustac, “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir”, “Təzadlar” qəzeti, 3 oktyabr 2023-cü il, say: 14 (2368), s.15
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Oktyabr – 2023, say: 10 (34), s.3
Zaur Ustac “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir” (58-ci yazı), “Yazarlar” jurnalı, Oktyabr – 2023, say: 10 (34), s.31-38.
Zaur Ustac “Sənətin seçdiyi adam” (Şəhid Həmdəm Ağayevin doğum gününə), “Hərbi And” qəzeti, 06 oktyabr – 2023, say: 37 (998), s.12.
Zaur Ustac, “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir”, “Həftə içi” qəzeti, 12-18 oktyabr 2023-cü il, say: 37 (3503), s.7.
Zaur Ustac, “Anam” (şeirlər), “525-ci qəzet”, 20 oktyabr 2023-cü il, say: 190 (6238), s.15
Zaur Ustac, “Xalqımın, ordumun ilhamı İlham!” (şeirlər), “Təzadlar” qəzeti, 31 oktyabr 2023-cü il, say: 16 (2370), s.11.
Zaur Ustac, “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir”, “Xəzan” jurnalı, oktyabr – 2023, say: 08 (53), s.88-90.
Zaur Ustac, “Ustacam” (şeirlər), “Xəzan” jurnalı, oktyabr – 2023, say: 08 (53), s.73-75.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Noyabr – 2023, say: 11 (35), s.3
“Zaur Ustac Zəfər yolunda” (şeirlər), “Yazarlar” jurnalı, Noyabr – 2023, say: 11 (35), s.38-58.
“Zaur Ustac” (şeirlər), “Ədəbi ovqat” jurnalı, Noyabr – 2023, say: 10, s.24-25
Zaur Ustac, “Üç qardaş” (şeirlər), “Xəzan” jurnalı, noyabr – dekabr – 2023, say: 09 (54), s.103 -105.
“Baş redaktordan”, “Yazarlar” jurnalı, Dekabr – 2023, say: 12 (36), s.3
Pərvanə Fərhadqızı, “Azərbaycanın Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev haqqında kitab nəşr olunub – fotolar”, “Yazarlar” jurnalı, Dekabr – 2023, say: 12 (36), s. 88 -92

*Davamı 2024-cü il siyahısında.

Antologiyalar – 2023.

“Qəhrəman Şuşam”, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 360 səh. Zaur Ustac s. 347-350.
“Söz çələngi”, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 416 səh. Zaur Ustac s. 395-400.
“Laçın bizi səsləyir”, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 392 səh. Zaur Ustac s. 374-378.
“Bütöv Azərbaycan bədii təfəkküründə Şuşa”, (antologiya) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 496 səh. Zaur Ustac s. 395-399.
“Gəlin gedək Ağdama” III hissə, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 544 səh. Zaur Ustac s. 534-537.
“Sirli dünya”, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 400 səh. Zaur Ustac s. 385-390.
“Ömrün səhifələri”, (poeziya antologiyası) Bakı, “Maarif” nəşriyyatı, 2023-cü il, 416 səh. Zaur Ustac s. 395-402.

Müəllif əsərləri – 2023.

Zaur Ustac, “Yulğun Çiçəyi” (şeir toplusu), Təbriz, “AzərTuran” nəşriyyatı, 2023-cü il, 90 səh. Köçürən və hazırlayan: Əli Aslani.
Zaur Ustac, “Tapmaca tap – rənglə” (rəqəmlər), Təbriz, “Parlaq qələm” nəşriyyatı, 2023-cü il, “Gisoom”.

Tərtibçilik – 2023.

Zaur Ustac, “Ümummilli Lider” (Heydər Əliyevin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə), Bakı, “Ustac.Az” nəşrləri, 2023-cü il, 64 səh. “Yazarlar dərnəyi” XXXII – KİTAB.
Zaur Ustac, “Çingiz Abdullayev” (Çingiz Abdullayevin həyat və yaradıcılığı haqqında), Bakı, “Ustac.Az” nəşrləri, 2023-cü il, 72 səh. “Yazarlar dərnəyi” XXXIII – KİTAB.
Zaur Ustac, “Kamal Camalov – 50” (Professor Kamal Camalovun 50 illik yubileyi münasibətilə), Bakı, “Ustac.Az” nəşrləri, 2023-cü il, 48 səh. “Yazarlar dərnəyi” XXXIV – KİTAB.

Redaktorluq – 2023.

“Ömrün payız duyğuları”, (şeirlər) Murad Məmmədov. Bakı, “Ustac.Az” nəşrləri, 2023-cü il, 84 səh.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

“Yazarlar” jurnalı

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

AZƏRBAYCAN YAZARLARI