
YAZARLAR JURNALININ 14-CÜ SAYI – FEVRAL 2022
Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

YAZARLAR JURNALININ 14-CÜ SAYI – FEVRAL 2022
Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

GƏL, BU DƏRDƏ DÖZ DƏ YAŞA…
(Poladla, İlqarın məzarı başında)
Hanı qoşun, hanı ləşkər?
Tək qalbdı iki Paşa…
Baiskarı kimdi, bilməm,
Kaş dönəydi özü daşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
* * *
Əlim üzümdə qalıbdı,
Sözüm ağzımda qalıbdı,
Arzum gözümdə qalıbdı,
Qanım gözdə dönüb yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
* * *
Ustacam, artıb ələmim,
Ta yazmır, sınıb qələmim,
Hər gün də artır sələmim,
Eşqim düzdə dönüb quşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
17.07.2020. II FX. Bakı.
TORPAQ BİZİ GÖZLƏYİR…
(Milli Qəhrəman İlqar Mirzəyevin xatirəsinə)
Gəlmişəm görüşə yenə də, qardaş!
Ayaqlar olmadı sonadək yoldaş…
Qollarım qoynumda qurudu bardaş…
Yadıma xırdaca günahım düşdü…
Yanında boş yerə tamahım düşdü…
* * *
Gəlmişəm görüşə yenə də, qardaş!
Ayaqlar olmadı sonadək yoldaş…
Qollarım qoynumda qurudu bardaş…
“Hazırdır məzarlar”, – eyindən keçir…
Yanına gələn yol çiyindən keçir…
* * *
Gəlmişəm görüşə yenə də, qardaş!
Ayaqlar olmadı sonadək yoldaş…
Qollarım qoynumda qurudu bardaş…
Bu süslü “otaqlar” xiffət eyləyir…
“Daş yastıq yataqlar” minnət eyləyir…
* * *
Gəlmişəm görüşə yenə də, qardaş!
Ayaqlar olmadı sonadək yoldaş…
Qollarım qoynumda qurudu bardaş…
Səngər, məzar ortaq bizi gözləyir…
Qardaş, Ana torpaq bizi gözləyir…
23.08.2020. – Bakı. (II F.X.)
ŞƏRİT ŞAHİD…
Müharibə,
Şərit şahid…
Pandemiya,
Şərit şahid…
* * *
Doğulursan,
Döyülürsən,
Böyüyürsən,
Şərit şahid…
* * *
Toy-büsat var,
Ziyafət var,
Şücaət var,
Şərit şahid…
* * *
Oldun əsgər,
Dəydi xətər,
Verər xəbər,
Şərit şahid…
* * *
Tək bir dəfə,
Etməz vəfa,
Çəkməz cəfa,
Susar şahid…
*Şərit- zivə, paltar ipi.
17.09.2020. Bakı.
YER CƏZA YERİDİR!
Ey insan, unutma;
Almanı xatırla,
Adəmi xatırla,
Həvvanı xatırla!
* * *
Ey insan, unutma;
Əzanı xatırla,
Qəzanı xatırla,
Cəzanı xatırla!
* * *
Ey insan, unutma;
Yer cəza yeridir!
Yer cəza yeridir!
Yer cəza yeridir!
14.09.2020. Bakı.
HERMAFRODİT
Məchulsa, cinsi bir kəsin,
Bəlkə, hermafroditdi…
Adı yoxsa, bir nakəsin,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Qışdı ya payız bilinmir,
Qovun ya qarpız bilinmir,
Oğlandı ya qız bilinmir,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Adamdı, oyux bilinmir,
Bordaxdı, burux bilinmir,
Atdı ya ulax bilinmir,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Şalğamdı, pazı bilinmir,
Çoxu çox, azı bilinmir,
Ördəyi, qazı bilinmir,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Nə sudadı, nə quruda,
Nə lildədi, nə duruda,
Çatmayıb, qalıb boruda,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Bilinmir hara malıdı,
Ayağında at nalıdı,
Qabağında it yalıdı,
Bəlkə, hermafroditdi…
* * *
Halından halıdı Ustac;
Dərdi böyük, dərdə möhtac,
Nişanı var, ləçəkli tac,
Bəlkə, hermafroditdi…
14.09.2020. Bakı.
MƏNBƏ: ZAUR USTAC – XƏZƏR DELTASINDA GÖYQURŞAĞI
Müəllif: Zaur USTAC,
“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,
şair-publisist.
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

CAVİD QURBANOVUN ATASI QƏNBƏR QURBANOVA İTHAF
İndi şəkillər də danışmır, susub,
Ruhunla dinirsən, Qənbər müəllim,
Kədər naləsini qəlblərdən asıb,
Qəlblərə dağ basdın, Qənbər müəllim.
* * *
Yasını de necə saxlayaq indi?
Yoxluğun çox pisdi, Qənbər müəllim.
Haqqında danışıb nələr deyərdim?
Nitqim də kəsildi, Qənbər müəllim.
* * *
Qəfildən getdiniz, de niyə belə?
Cənnətmi tələsik çağırdı sizi?
Əzəldən hər kəslə halallaşdınız,
Xəbərsiz gedişin çox üzdü bizi.
* * *
Üzünün nurunu torpağa tökdün,
Torpağını nura boyadan əmim,
Bağrımı de niyə bu boyda sökdün?
Ağrını içimdə oyadan əmim…
Müəllif: Şəlalə CAMAL
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

GƏL, BU DƏRDƏ DÖZ DƏ YAŞA…
(Poladla, İlqarın məzarı başında)
Hanı qoşun, hanı ləşkər?
Tək qalbdı iki Paşa…
Baiskarı kimdi, bilməm,
Kaş dönəydi özü daşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
* * *
Əlim üzümdə qalıbdı,
Sözüm ağzımda qalıbdı,
Arzum gözümdə qalıbdı,
Qanım gözdə dönüb yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
* * *
Ustacam, artıb ələmim,
Ta yazmır, sınıb qələmim,
Hər gün də artır sələmim,
Eşqim düzdə dönüb quşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
Gəl, bu dərdə döz də yaşa…
17.07.2020. II FX. Bakı.
MƏNBƏ: ZAUR USTAC – XƏZƏR DELTASINDA GÖYQURŞAĞI
Müəllif: Zaur USTAC,
“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,
şair-publisist.
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

Qurban BAYRAMOV
Bayramov Qurban Fərman oğlu (30 may 1946, Əlimədətli, Ağdam rayonu) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1985), Respublika Qarabağ Ağsaqqallar Şurasının üzvü (2001), Azərbaycan Ziyalılar Hərəkatı Ali Şurasının üzvü (2003), filologiya üzrə fəlsəfə doktoru (1979), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi.
HƏYATI
Qurban Bayramov 1946-cı il mayın 30-da Ağdam rayonunun Əlimədədli kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini burada almış, indki N.Tusi adına ADPU-nin filologiya fakültəsini (1963-1967) bitirmişdir. Orta məktəbdə müəllim, tədris işləri üzrə direkor müavini vəzifələrində çalışmışdır (1967-1971). Hərbi xidmətdə olmuş (1967-1968), aspirantura təhsili almışdır (1970-1974). 1972-ci ildən Ədəbiyyat İnstitutunda baş laborant, elmi işçi, baş elmi işçi olmuşdur. Hazırda həmin institutda aparıcı elmi işçi vəzifəsində fəaliyyət göstərir.
1979-cu ildə “Səməd Vurğun poeziyasında lirik qəhrəman problemi” mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir. Dövri və elmi mətbuatda 300-dən çox məğalə dərc etdirmiş, “Vurğun poeziyası”, “Lirik qəhrəman və zaman”, “Yaşar Qarayev: Milli yaddaş təlimi – Azərbaycançılıq” elmi-nəzəri, “Yaralı Vətənin yaralı övladları” bədii-publisist kitabları var. Onun “Müasir Azərbaycan poeziyasında üslubi meyillər”, “Azərbaycan ədəbiyyatında tarixilik və müasirlik”, “M.Ə.Sabir ənənələri və Azərbaycan ədəbiyyatı”, “Səməd Vurğun dünən, bu gün və sabah”, “M.H.Şəhriyar poetik üslubu”, “Qarabağ ədəbi mühiti – uzaq keçmişdən bu günümüzə qədər” kimi tədqiqat işləri vardır.
Azərbaycan ədəbiyyatının əksər nümayəndələri barəsində məqalə yazmış, fikir söyləmiş, elmi və bədii kitabların redaktoru olmuş, onların bir çoxuna ön söz yazmış, xüsusən, “Azərbaycan poeziyası”na dair ədəbi icmallar yazmışdır.
Uzun illər “Gənclik” nəşriyyatında rəsmi rəyçi, Azərbaycan Dövlət Televiziyasında “Ədəbiyyatşünaslıq və zaman”, “Ədəbiyyat” (1982-1992) elmi-kütləvi, tədris televiziya verilişlərinin müəllif-aparıcısı, Ədəbiyyat İnstitutu Elmi Şurasının, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bir illik fərdi təqaüdçüsü olmuşdur(2011).
Azərbaycan MEA-nın Rəyasət Heyətinin (2016), Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin (2011), Azərbaycan Respublikası Həmkarlar Konfederasiyasının Fəxri fərmanlarına(2016, 2019), “Tanınmış Vurğunşünas alim”(2011), “Fədakar alim”(2011), “Elm fədaisi”(2012) fəxri diplomlarına, “Səməd Vurğun mükafatı”na(2011), “Avropa Nəşr Mətbu Evi”nin “Qızıl medal”ına (2011), AMEA-nın Azad Həmkarlar İttifaqının “Fəxri fərmanı”na (2016),Beynəlxalq statuslu “Vintsas” Mükafatı diplomuna (2020) və “Ziyadar” Mükafatı diplomuna (2021) layiq görülmüşdür.
ƏSƏRLƏRİ
Vurğun poeziyası, B., Elm, 1976, 78 səh., 1.000 nüsxə.
Lirik qəhrəman və zaman (Səməd Vurğun poeziyasında lirik qəhrəman problemi.), B., Elm, 1986, 140 səh., 1.200 nüs.
Tarixilik və müasirlik – “Sosialist realizmi müasir mərhələdə” kitabı (kollektiv), B., Elm, 1988, 388 səh., 1.800 nüs.
Yaşar Qarayev: Milli yaddaş təlımi – azərbaycançılıq, (Jalə Qurbanqızı ilə birgə) B.,BDU-nun nəşriyyatı, 2001, 138 səh., 500 nüs.
Poeziyanın sirri: Çaylar geri axmır, dənizə can atır və yaxud, qəlbini nar təkin kağıza sıxan şair Şahməmmədin poeportreti (mini-modern monoqrafiya), B., “MBM”, 2009, 104 səh., 500 nüs.
Əli İldırımoğlunun yaradıcılıq yolu: milli-mənəvi dəyərlərin bədii salnaməsi və yaxud, müasir Azərbaycan ədəbiyyatında avtobioqrafik roman janrının təkamülü (monumental monoqrafiya), B., “Nurlan”, 2009, 560 səh., 500 nüs.
Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığı ədəbi tənqiddə (Jalə Qurbanqızı ilə birlikdə), Bakı, “Yazıçı”, 2014, – 272 səh.
Xalq şairi Nəriman Həsənzadə (akademik İsa Həbibbəyli ilə birlikdə). – “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” 2 cilddə, I c., (kollektiv), Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, s.529-560. – 800 s.
Şeirlərindən görünən şair – Musa Yaqub. – “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” 2 cilddə, I c., (kollektiv), Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, s.623-638. – 800 s.
Hidayətin poeportretindən cizgilər. – “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” 2 cilddə, II c., (kollektiv), Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, s.29-48. – 1088 s.
Çağdaş poeziya – ədəbi istiqamətlər, mövzu aktuallığı, sənətkarlıq məsələləri. – “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” 2 cilddə, II c., (kollektiv), Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, s.548-563. – 1088 s.
Sonsuzluğun ahəngini yazan şair – Əhməd Qəşəmoğlu. – “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı” 2 cilddə, II c., (kollektiv), Bakı, “Elm və təhsil”, 2016, s.714-724. – 1088 s.
Yaşar Qarayev: Azərbaycan istiqlalı – yaxın və uzaq tarixlər… (Jalə Qurbanqızı ilə birlikdə), – kollektiv, Bakı, “Sabah” nəş., 2016, s.162-186. – 404 s.
HAQQINDA
Şahməmməd. Qurban Bayramov – şəxsiyyətin böyüklüyü, böyüklüyün şəxsiyyəti (essevari publisist tədqiqat) B., MBM, 2011, 480 səh., 1500 nüs.
Qurban Bayramov -70. Azərbaycan Yazıçıları Birliyinin təbrik məktubu. “Ədəbiyyat qəzeti”, 28.05.2016, şənbə, № 20(5039), s.4.
Mahir Qabiloğlu.Professor Qurban Bayramova təbrik-70. 27.05.2016, “Modern.az”.
Asif Rüstəmli. Tənqidçi səmimiyyəti. “Ədəbiyyat qəzeti”, 28.05.2016, şənbə, № 20(5039), s.4-5.
Qələndər Xaçınçaylı. Sözün qüdrətinə ilahi gözlə baxan alim. “Həftə içi” qəzeti, 27.05.2016.
Asif Rüstəmli. Ədəbi tənqidimizin fədaisi. “525-ci qəzet”, 04.06.2016,№ 100(4596), s.19; “Kredo”, № 22(883) 30.05.2016,s.13.
Ədəbi tənqiddə bənzərsiz ifadə tərzi. “Azertag.az” Xəbərlər, 06.06.2016. (Təqdim edən: Elçin Kamal.)
Rəhim Əliyev. Tənqidçi ürəyinin miqyası. “525-ci qəzet”, say.119(4615), 05.07.2016, s.7;”Bütöv Azərbaycan” qəzeti, say:22(306),14-20.07.2006.
Mənzər Niyarlı. “Ah, bu nəvələr, bu nəvələr”, Qurban Bayramovun 70-illik yubileyinə sənədli hekayə. 05.07.2016.; “Ədəbiyyat qəzeti”, 02.08.2016, say.25(5044), s.26-27.
Asif Rüstəmli. Təbrik məktubu, Qurban Bayramlı-70.
Müşfiq Borçalı, Yazıçılar Birliyində Yubiley tədbiri, Qurban Bayramov-70.
Aslan Salmansoy. Ruhların da, sevindiyi o gün… “Bütöv Azərbaycan” qəzeti, say 19(303), 9-15.06.2016., s.2.; “Kredo”, №21(882) 13.05.2016,s.4.
Akif Bayram. Tanınmış tənqidçi, vətən sevdalı alim. “Respublika” qəzeti, say.131(5582), 19.06.2016, s.5.
Əli Rza Xələfli. Tənqidçi meyarı – sözün əyarı. Söz içində sözü görmək, yaxud tənqidçinin adı, istedadı.”Kredo”, №21(882) 13.05.2016,s.1.
Qəzənfər Kazımov. Ustadları kimi. “Kredo”, №21(882) 13.05.2016,s.3.
Qurban Bayramov – 70. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin təbrik məktubu. “Kredo”, №21(882) 13.05.2016,s.3.
İsmayıl Kazımov. Kimin kim olduğu bilinməlidir. “Kredo”, №21(882) 13.05.2016,s.8.
Şakir Qabbısanlı (Həmzəyev). Qurban Bayramov-70. Pərəstiş ediləsi alim, Nə yaxşı ki, sən varsan Qurban Bayramov. “Respublika gəncləri” qəzeti, № 78(699), 15.06.2016, s.8.
Şahməmməd. “Sözün də çəkisi var” (Tənqidçi haqqında poema), Bakı, “Ekoprint” nəş., 2017. – 143 səh.
Şahməmməd. Qurban Bayramovun yaradıcılığı və şəxiyyəti (müəllifdən), (Sözün də çəkisi var (poema), Bakı, “Ekoprint” nəşriyyatı, 2017 kitabında, s.3-14.
İsa Həbibbəyli. Mən heç inanmırdım ki… (“Ön söz əvəzi), ( Sözün də çəkisi var (poema), Bakı, “Ekoprint” nəşriyyatı, 2017 kitabında, s.15-17.
Tahir Taisoğlu. Redaktordan son söz əvəzi. ( “Sözün də çəkisi var” (poema), Bakı, “Ekoprint” nəşriyyatı, 2017 kitabında, s.138-142.
Aqil Hüseynov . Şairin yeni poeması və onun qəhrəmanı (Yeni kitab təqdim edirik), “Təzadlar” qəzeti, 16.05.2017, say: 18(2114), s.15; “Zim.AZ.” saytı, 10.05.2017; “Media.İnfo.Az.”, 08.05.2017.
Qarabağ Azərbaycandır, Azərbaycan isə dünyamız! – Yubiley təbriki DƏYƏRLİ ALİM QURBAN BAYRAMOVUN 75 İLLİYİNƏ – Zaur Ustac.
Asif Rüstəmli. Qurban Bayramlı tənqidinin, ədəbi düşüncəsinin keyfiyyət göstəriciləri. “Aziya.İnfo” elm və araşdırma portalı, 30-05.2017.
Qələndər Xaçınçaylı . Tənqidçi- ədəbiyyatçünas Qurban Bayramova doğum günü təbriki , “Yazarlar” jurnalı, may 2021, say: 05(05), s.4-8.
Mənbə: “21 – XXI ƏSRİN 21 AYDINI”-TUNCAY ŞƏHRİLİ
Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

KÜLÜM GÖZLƏYİR
(20 Yanvar 2019)
İgidlərim şir olacaq,
Vətən bütöv, bir olacaq,
Yurdlar əziz pir olacaq,
Gələcək o ilim mənim.
Bülbül havalanıb uçmur,
İnciyibdi, qönçəm açmır,
Daha qızlar dərib qaçmır,
Qəribsəyib gülüm mənim.
Yurd sarıdan üzüm qara,
Qisas hara, söhbət hara?
Düşmənə vuracam yara,
Uzanacaq dilim mənim.
Qürurum, vüqarım enməz,
Hərarətim, odum sönməz,
Qarabağdan üzüm dönməz,
Yol gözləyir külüm mənim.
Müəllif: Mayil Dostu
<<<20 YANVAR – YAZARLAR.AZ>>>
20 YANVAR
Bu gün arzumuzun azadlıq günü,
Bu gün azadlığın zurvə günüdür.
Ulu babaların səpdiyi dəni,
Göyərdən millətin zərbə günüdür.
Bu gün min illərlə gələn yollarıın,
Sabaha açılan hür qapısıdır.
Haqqını istəyən mərd oğulların,
Şərəflə keşdiyi nur qapısıdır.
Bu gün yer üzündə ən qədim xalqın,
Özünə yenidən dönüm anıdır.
Vətəni canından çox sevənlərin,
Vətən qarşısında imtahanıdır.
Bu gün hüzün günü, qəm günü deyil,
Fəxarət günüdür, qürur günüdür.
Xalqın varlığını təsdiq eləyən,
Şərafət günüdür, möhür günüdür.
Bu gün öz qanıyla yazdı bu millət,
Ən yeni tarixin salnaməsini.
Ucaldı müqəddəs şəhidləriylə,
Çatdırdı dünyaya haqqın səsini.
Bu gün azadlığın, müstəqilliyin,
Qan ilə yazılmış təməl günüdür.
Ölümün üzünə dik baxa-baxa,
Özgür yaşamağın bədəl günüdür.
Bu gün ürəklərdən qorxunun, xofun,
Ölümün əliylə çıxan günüdür.
Millətin divləri, əjdahaları,
Birliyin gücüylə yıxan günüdür.
Müəllif: Müzəffər Məzahim
<<<20 YANVAR – YAZARLAR.AZ>>>
QİSAS DADIR
Yavaş yeri, asta dolan,
Bu torpaqda şəhid yatır!
Çiçək deyil burada solan,
Qərənfildi qanda batır!
Salam söylə, endir başın,
Şəhid ruhu inciməsin!
Nalə çəksin, öpsün daşın,
Zəminxarə səngiməsin!
Güllə səsi gəlir burdan,
Burda səssiz ruh ağlayır!
Can alışır burda qordan,
Burda ələm, qəm çağlayır!
Müqəddəsdi o qara daş,
Müstəqillik, İstiqlaldı!
Əli yalın gedən savaş,
Özgürlüyə çığır saldı!
Bu torpağı Vətən etdi,
Cərgə – cərgə gömülən can!
Bayraqları bayraq etdi,
Köynək – köynək tökülən qan!
Asta yeri, təzimlə dur ,
Bu torpaqda şəhid yatır!
Qaytar yurdu, əzmlə dur,
Şəhid qanı qisas dadır!
Müəllif: Təvəkkül Goruslu
Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

ƏDƏBİYYAT
Bir hökumət tazə çıxmış, ismi Azərbaycan.
Şəkli cümhuri, idarə üzvü yeksər bəylə xan.
Heç görübsüzmü ki, olsun kəlləyə qurtdan çoban?
Bir nəfər xalis rəiyyət kabinədə yoxdur, inan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Hər şəhərdə xandır, əyandır keçib iş başına,
Hər cəhətdən üz görür öz qövmu, öz qardaşına.
Get dolan kənd-kəsəyi, bax bir axan göz yaşına,
Hər tərəfdə kamirandır bəy, əkinçi bağrı qan.
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Get Qazaxdan keç, Tovuzdan keç, özün ver Gəncəyə,
Gör necə vermiş rəiyyət bəylə pəncə-pəncəyə,
Kəndliyə, rəncbərlərə bax bir olan işkəncəyə.
Bax nə cür bu zülmdən qan ağlayırlar hər zaman,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Nəql edim bir-bir sənə mən hər yerin əhvalını,
Kəndlinin, rəncbər, əkinçi, fəhlənin bil halını,
Bax, düşün, gör onların idbarını, iqbalını,
Qalma qəflət uyqusunda, dur, gözün aç, bir oyan!
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Xoylu xan bir müddət etdi tək idarə milləti,
Kabinə təşkil eylədi, hər yerdə çıxdı şöhrəti,
Çünki böhran oldu, dəyişdi vizarət heyəti,
Hər tərəfdən toplanıb məbus açıldı parlaman,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Bəh, nə məbuslar ki, tanrı bədnəzərdən saxlasın,
Qıymasın canlarına, hər şur-şərdən saxlasın,
Qəlblərin sinsitməsin, qəmdən, kədərdən saxlasın,
Çünki millət onlara mərhuni-minnətdir hər an,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Var o cür məbus əsla anlamaz bəsət nədir,
Parlaman nə, üzv nə, bu vəz, bu halət nədir,
Kimdi millət, kimdi dövlət, bu qədər bidət nədir,
Çünki onda nə fərasət var, nə təqriri-bəyan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Get soruş öyrən, gör, aya, bunları kimlər seçib,
Onların kim qəddinə bu xələti ölçüb-biçib,
Hər biri yüz min fırıldaq işlədib,zorən keçib,
Ayda on min donluq alsın, müftə olsun kamiran,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Böylə getsə binəvalər büsbütün pamal olur,
Bu fəlakətdən, yəqin, axırda izmehlal olur,
Kim bu bəylərdən səvay bu vəzidən xoşhal olur,
Hər tərəfdən ərşə qalxıbdır bütün ahu fəğan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Vardı min dinsiz, imansız hər biri milyon yeyib,
Beş gün əqdəm lüt gəzərkən indi xəz paltun geyib,
Doğrudur həqqən, keçənlər mətləbin lübbün deyib,
İndi bülbüllər yerində qarğalar tutmuş məkan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Qan töküldü, can verildi, oldu hürriyyət pədid,
Köhnə istibdad düşdü, parladı tərzi-cədid,
Şahidi-məqsud göstərdi üzün, verdi nəvid,
İxtiyar olmuş könüllər oldular yeksər cavan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Leyk, heyf olsun, üzü bir binəvanın gülmədi,
Milləti-cahil bu feyzin qürb-qədrin bilmədi,
Fəhlənin bir kəs üzündən əşki-alın silmədi
Canəvərlər əl-qol açdı oldu zalımlar əyan
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
İndi getsən hər mahala hər yetən dad eyləyir,
Dövreyi-mənhusi-istibdadı dəryad eyləyir,
Bəs ki xanlar, bəs ki bəylər zülmü bidad eyləyir,
Qalmayıbdır rəncbərlərdə dəxi tabu təvan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
İndi lazımdır ki, millət huşunu cəm eyləsin,
Hər cür olsa haq danışsın, haq desin, haq söyləsin,
Yoxsa bizlərə təpər yoxsa, buna kim neyləsin?
Qalmaz axırda bu cür bivayə millətdən nişan,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
* * *
Çünki bu millət susayıb bir-birinin qanına,
İndi firsətdir, düşüb qardaş qardaş canına ,
Gözləri qızmış, qudurmuş, getmək olmaz yanına,
Ol səbəbdəndir olur gündən-günə işlər yaman,
Əlaman bu müstəbidlərdən, ilahi, əlaman!
Müəllif: Əliqulu QƏMKÜSAR
“Hürriyyət”,
4 oktyabr 1919, N: 17
Mənbə: Əliqulu Qəmküsar “Seçilmiş Əsərləri” AZƏRBAYCAN DÖVLƏT NƏŞRİYYATI Bakı – 1959, səh. 97 – 99. Kitab şair-publisist Zaur Ustacın şəxsi kitabxanasında QF – N 0001(Qızıl Fond) qorunur.

ƏDƏBİ VƏ ƏBƏDİ SÖZÜN ÜFÜQÜNDƏ
Əsası Həsən bəy Zərdabi tərəfindən qoyulan Azərbaycan jurnalistikasının zaman-zaman parlaq imzaları olub və o imzalar məktəbə çevrilib, jurnalistikaya yeni stil, manera, üslub yenilikləri gətiriblər, jurnalistikanın üfüqlərini genişləndiriblər. Biz bu imzaları oxuya-oxuya qələmimizi bərkitdik, sözə vicdan işi kimi baxdıq, o insanlar bizə Sözün Aliliyini və müqəddəsliyini anlatdılar. Biz bu əqidəylə yetişdik – Söz Ana kimidir, Vətən kimidir, ona xəyanət etmək olmaz.
İyirmi beş ildir ki, mətbu cameənin içindəyəm, az müddət deyil. Zaman-zaman sözə xəyanət edənləri, qələmə dönük çıxanları da gördük, bəzilərinin əqidəsini dəyişərək müxtəlif cəbhələrdə xırdalana-xırdalana kirə çıxdığının da şahidi olduq… Zamanın ələyində qılçıq kimi qalanlar da oldu. Amma çox az sayda qələm sahibləri oldu ki, onlar heç vaxt yazdığı sözə arxa çevirmədi. Belə insanlardan biri də unudulmaz Akif Şahverdiyevdir. Bu qəbil insanlar haqqında heç vəchlə keçmiş zamanda danışa bilmirəm. Onlar bütün zamanlara aiddir.
Akif müəllim mütəvazi insan idi, zəngin ömür yolu keçmişdi, jurnalistikanın inkişafında böyük xidmətləri olmuşdu. Yüzlərlə yazının, onlarla kitabın müəllifi olmuşdu. Yazıçı kimi də qələmini sınamışdı, hekayələr, povestlər, şeirlər müəllifi idi. Çoxşaxəli yaradıcılığa malik idi. Ali məktəb tələbələri üçün “Azərbaycan mətbuat tarixi” dərsliyini yazmışdı. Mətbuatımızın tarixini yazmış bir alim, pedaqoq nədənsə layiqincə qiymətləndirilmədi. Ömrünün son illərində sanki həyatdan küskün görünürdü. Ara-sıra tədbirlərdə, yolda rastlaşırdıq, həmişə jurnalistikanın indiki durumundan gileylənirdi, yana-yana danışırdı. Səhhətində problemlər yaranmışdı, onunla bağlı içimdə bir narahatlıq hissi kök salmışdı, “özünüzü qoruyun, siz bizə çox lazımsınız” deyirdim. Eləcə gülümsəyirdi, bu ağrılı təbəssüm içimi sızladırdı.
Sonuncu dəfə telejurnalist dostum Namiq Qurbanın çəkdiyi “Dharmendra-Məhəbbət Elçisi” filminin təqdimat mərasimində görüşdük. “Pullman” otelində keçirilən təqdimat mərasiminə ölkənin tanınmış mədəniyyət xadimləri toplaşmışdı. Mən bir az tez gəldiyimdən foyedə bir-iki nəfərdən başqa bir kimsə yox idi. Birdən gözüm sağ tərəfdəki divanda tək oturmuş Akif müəllimə sataşdı, yaxınlaşıb salamlaşdım. Az sonra Azərbaycan mətbəxinin mütəxəssislərindən olan Milli Kulinariya Mərkəzinin Prezidenti Tahir Əmiraslanov da bizə qoşuldu. Xeyli söhbətləşdik.Akif müəllimin əməlli-başlı kefi açılmışdı. Səhhətiylə maraqlandım. “İndi yaxşıyam, şükür” dedi. Doğrudan da çox gümrah görünürdü. Yadımdadır, Tahir müəllim səhhətiylə bağlı ona bəzi məsləhətlər də verdi. Onun şux görünüşü içimdəki narahatlığı sovuşdurdu. Yaradıcılıqla bağlı suallar verdim, dedi əlimdə bəzi yazılar var, onların üzərində işləyirəm. Ən yaxşı dərman yazmaqdır, dedim. Gülümsədi, “doğrudan da elədir, yazanda dincəlirəm”- dedi.
Heç vaxt ağlıma gəlməzdi ki, bu, bizim Akif müəllimlə son görüşümüz olacaq. Güzəran qayğılarına başım qarışdığından bir müddət ondan xəbət tuta bilmədim. İsti yay günlərindən birində ağır xəbər daş kimi sinəmə dəydi. Taledən növbəti zərbəni almış uşaq kimi xəlvətə çəkilib ağlamaq istədim. Ürəyimi boşalda bilmədim, bütün yaxşı insanların itgisi ürəyin yükünü bir az da ağırlaşdırır…
Yazıçı Gülər Eldarqızının onun haqqında kitab yazdığını eşidəndə sevindim. Taleyin işinə baxın ki, mən uzun müddət bu kitabın əlyazmasını oxumağa macal tapa bilmədim. Onun haqqında yazacaqlarım da beynimin bir köşəsində məni incidirdi, özümü onun ruhu qarşısında günahkar sayırdım. Bu yazını sübh çağı yazıram. Pəncərədən səmaya boylanıram, dan yeri çəhrayı ilə qırmızının qarışığına boyanıb. Bu əsrarəngiz rəng qovşağı Günəşin doğmasını müjdələyir. Masa arxasına keçib kompyuterimi yandırıram və… Akif Şahverdiyevi xatırlayıram.
Ədəbi və Əbədi Sözün üfüqlərində onun imzası hər zaman görünəcək və ürəyimizi isidəcək.
Ruhuna salam olsun, Sözün qasidi!
Müəllif: Kənan HACI
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

Şahid körpü
Beli bir kənara tullayıb əlcəklərini çıxartdı. Oturub siqaret yandırdı. Ətrafa nəzər salıb, götür-qoy etməyə başladı.
Bura heç kimin ağlına gəlməyəcək. Gözdən uzaq bir yer seçmişdi. Heç kim ondan şübhələnməyəcək, buna əmindi.
Hər şeyi əvvəlcədən ölçüb-biçmişdi. Basdıqdıqdan sonra istifadə etdiyi əşyaları ayrı-ayrılıqda çaya atacaq, ordan birdəfəlik uzaqlaşıb, gedib qatili “axtaracaqdı”.
Hər kəs bir-birinə dəymişdi. Valeh yoxa çıxmışdı. Evdən ayrı heç yerdə gecələməzdi Valeh. Sakit təbiətli, üzüyola bir insan olan Valehin müəmmalı şəkildə yox çıxması bütün qəsəbəni narahat edirdi.
İki körpə qızı boynunu büküb durmuşdu. Atalarına hədsiz bağlı olan körpələrin gözlərində kədər ürək parçalayırdı.
Polisə artıq xəbər verilmişdi. Axşamdan qəsəbənin yanından keçən Sarı çayında axtarışlar başlamışdı. Qonşular iki yerə ayrılıb meşəyə, Valehi axtarmağa getmişdilər.
Valeh dünən səhər evdən bazara getmək adı ilə çıxmışdı. Qonşularda usta işləyib ailəsini yarıac-yarıtox dolandıran biçarə, hər kəsin işinə yarıyırdı. Gülərüz, mehriban insan idi Valeh. Qonşular xətrini çox istəyirdi. Heç kimlə işi olmazdı. Əlindəki son tikəsini də tanıdığı insanlarla bölən Valehin yoxa çıxması hamını narahat edirdi.
Nə çayda, nə meşədə Valehə aid heç nə tapılmadı.
Valehgil iki qardaş idilər. Saleh və Valeh.
Ata-anaları 2 il olardı ki, rəhmətə getmişdi. Qardaşlar ikisi də ailəli idi. Salehin iki oğlu vardı. Bir həyətdə ayrı-ayrı evdə mehribancasına yaşayırdılar.
Hər yeri ələk-vələk edən qohum-qonşu əllərini hər yerdən üzüb axtarışın nəticəsini gözləməyə başladılar.
Valehin yoxa çıxmasından sonra ailə maddi cəhətdən sıxıntı çəkməyə başladı. Salehin qazancı ancaq ailəsinə çatırdı.
Qapıda bir balaca əkin yeri düzəldən Durna ordan götürdüyü tərəvəzi aparıb bazarda satır, güclə uşaqlarını dolandırırdı. Uşaqlar böyüyür, tələbatlar artırdı. Durna uşaqlarını dolandırmaq üçün özünü oda-közə vururdu. Durnanın ata-anası da onlara əl yetirir, uşaqların pal-paltarlarını alırdılar.
Durna evlərə təmizlikçi kimi gedir, qazandığı qəpik-quruşla uşaqlarını saxlayırdı. Qızları ilə hər gecə oturub söhbət edirdi:
– Qızım, dərslərinizi yaxşı oxuyun.
– Ana, biz hər gün dərslərimizi hazırlayırıq.
– Bilirəm qızım, amma daha yaxşı oxumaq lazımdır.
– Düzdü ana, müəlliməmiz də o gün dedi ki, uşaqlar yaxşı oxumaq lazımdır.
– Görürsənmi, qızım mən oxumamışam, atandan sonra necə əziyyət çəkirik.
– Elədi, ana, atam olsaydı sən bizimlə, dərslərimizlə daha yaxşı maraqlanardın. O işə gedərdi, sən də bizim dərslərimizə kömək edərdin.
– Canım qızlarım, mən də yaxşı oxuyurdum, nənəgil məni oxumağa qoymadı. İndi oxusaydım hər şey ayrı cürə olardı.
– Bu günümüzə şükür edək, ana. Bizdən də pis vəziyyətdə olanlar da var. Sən bizi çox yaxşı saxlayırsan.
– Çox sagolun, balalarım. Gedin yatın gecdi artıq.
Uşaqlar gedib yatandan sonra Durna oturub corab toxumağa başladı. Gecələr toxuduğu corabları səhər işə gedəndə dükana verir, aldığı pula vacib ərzaqları alırdı.
Valehdən iki il idi ki, xəbər yox idi. Polis işin araşdırıldığını, bir nəticə olmadığını deyirdi.
Valehin yaxın dostlarından olan Qəhrəman tez-tez onları gəlib yoxlayır, bir ehtiyacları olub olmadıgını soruşurdu. Durnanın əvvəldən ondan nəsə xoşu gəlmirdi. İndi də görəndə çalışırdı özünü görməməzliyə vursun.
Həyət qapısı döyüldü. Gələn Qəhrəman idi. Uşaqlar üstünə yüyürdülər. Gələndə uşaqlara şirniyyat alıb gətirirdi. Qızlar payların alıb, onu evə kimi dartıb gətirdilər.
– Ana, ana gör kim gəlib.
Durna pəncərədən Qəhrəmanın gəldiyini görmüşdü. Özünü o yerə qoymadı. Başını qapıdan çıxardıb xoşgəldin etdi.
Qəhrəman sözlü adama oxşayırdı. Həm də elə bil içkili idi.
– Ay Durna, (həmişə Durna bacı deyərdi) bəsdi ta, hamıdan qaçdığın, gəl otur bir az dərdləşək!
Durna özünü eşitməməzliyə vurdu. Ürəyində yalvardı ki, Saleh evə gəlməsin. Onun da Qəhrəmandan xoşu gəlmirdi. Boş yerə qanıqaraçılıq ola bilərdi.
Qəhrəman səsini başına atmışdı. Sanki kiməsə eşitdirmək istəyirdi.
-Ay Durna, çay noldu?
Durna çölə çıxıb sakit səslə:
– Qəhrəman qardaş, Saleh evdə olanda gələrsən, – dedi.
– Həmişə gəldiyim evdi. Buranı doğma bilirəm. Valehdən ta xəbər-ətər çıxmadı.
Son söz Durnanı yaman tutdu. İstədi çıxıb Qəhrəmanı qovsun. Yenə səbrini basıb dinmədi. Qızları evə səslədi ki, bəlkə “üzlü qonaq” durub gedə.
Qəhrəman ayağa durub, sagollaşmadan çıxdı. Çıxarkən qapıdan Durnanı süzdü:
-Görüşərik.
Durnanın canına qorxu düşmüşdü. Qəhrəmanın addımbaşı qarşısına çıxması onda şübhələr yaradırdı. Salehə deməyə qorxurdu. Kişi xeylağıdı gedib nəsə deyər, heç nədən söz-söhbət yaranar deyə özünü saxlayırdı.
Axşam uşaqlarla söhbətində üstüörtülü uşaqlara başa saldı ki, onlar artıq böyük qızdılar, hər adamın yanına getməsinlər.
Humayın sualı onu çaşdırdı:
-Ana, kimlərin yanına gedə bilərik?
Sunay tez cavab verdi:
– Bizi çox istəyən insanların, məsələn əmimin, Qəhrəman əminin.
Durna onun sözünü ağzında qoydu:
– Qızım, Valeh əmidən başqa heç kimin yanına getmək olmaz.
Uşaqların niyə sualı cavabsız qaldı.
Nə qədər əziyyətli işdə çalışsa da, Durna öz gözəlliyini qoruyub saxlaya bilmişdi. Valehdən sonra ağaran saçları ona tam başqa gözəllik verirdi.
Qulağına tez-tez gəlib çatan evlilik təkliflərini rədd edirdi. Valehin ölümünə inanmırdı, nə vaxtsa geri dönəcəyi günü səbrsizliklə gözləyirdi.
İstintaq davam edirdi. Polis Valehi tanıyan hər kəsi dəfələrlə şöbəyə çağırıb dindirmişdi. Heç bir iz yox idi.
Durnanın ağlına yüz fikir gəlirdi. Ancaq dərindən oturub fikirləşəndə, Valehin mərdimazar biri olmadğı üçün onu kiminsə öldürəcəyi versiyasına inanmırdı.
Tək əlac gedişatı izləmək idi.
Saleh də qardşının işi üçün polis şöbəsinə tez-tez gedir, maraqlanırdı.
Durna işdən evə dönürdü. Yolu qısalsın deyə dar aralıqlara dönməli oldu. Buralar helə də gedişli-gəlişli deyildi. Yorğun oldugundan, əlindəki zənbilləri yerə qoya-qoya gələn Durnanın gözlərindən yuxu tökülürdü.
Qəfildən qarşı tərəfdən səs gəldi. Durna bir qədər duruxdu. Deyəsən kimsə yıxıldı. Durna addımlarını yavaşıtdı. Ürəyinə min cür fikir gəldi. Valehdən sonra ehtiyyatlı davranırdı. Cibində qatlanan bıçaq gəzdirirdi. Aralığın başında Qəhrəmanı görəndə elə bil başına qaynar su tökdülər. Qəhrəman yenə də içkili idi. Axır vaxtlar haqqında müxtəlif şayələr dolaşan Qəhrəman kafelərin sevimli müştərisinə çevrilmişdi. Deyilənə görə zəhirmara qalmış narkotikə qurşanmış , hətta alverinə də başlamışdı. Ailəsilə də münasibəti yaxşı deyildi. İki gündən bir yoldaşı qızını da götürüb atası evinə gedirdi.
Durnaya gəlib çatan, ayaq üstə güclə dayanan Qəhrəman qollarını açıb Durnanın yolunu kəsdi. Kinayəli gülüşlə:
– Salam, ay Durna bacı, hardan gəlirsən belə? – dedi.
Durna dinməyib, onun çəkilməsini gözlədi.
– Nolub, nə naz edirsən belə? Gəl kömək edim zənbilinə, bir az dərdləşək.
Yıxılmamaq üçün divarları özünə dayaq edən Qəhrəman yolu kəsmişdi. Durna nifrətlə onu süzdü:
– Çəkil, yolumdan!
– Niyə hirslənirsən, nə dedim axı?
– Sən nə qədər arsız insansan? Valehin evində çörək kəsmisən, yoldaşına sataşırsan?
– Ay Durna, həyat davam edir. Neyniyim, nə yalan deyim sənə olan sevgim günü-gündən artır.
Durna bıçağı çıxardıb onu hədələdi:
– Yoluma çalış çıxma!
Qəhrəman tez özünü düzəldib, yol verdi.
Durna ürəyi əsə-əsə evə gəldi.
Yox, belə olmaz. bu barədə Salehə deməlidir. Deməsə də olmur. Bu əclaf onu biabır edəcək.
Axşamı, Salehin işdən qayıtmasını gözlədi. İstədi əvvəl Nərminlə (Salehin yoldaşı) məsləhətləşsin, Sonra vaz keçdi.
-Sözü kim böyüdər, yİyəsi,- deyib atalar.
Saleh hər gün işdən gələndə onlara keçər, hal-əhval soruşub, uşaqlarla oynayardı.
Bu gün də gəlmişdi.
– Xoş gəlmisən, Saleh qardaş.
– Xoş gününüzə gəlim, Durna bacı.
– İşlər necədi? Qurtaran ərzaqların siyahısını yaz ver, sabah bazara gedəcəm alım gətirim.
-Allah razı olsun. Yazaram.
Saleh bir az oturdu. Durub getmək istəyəndə Durna:
-Sənə sözüm var. Söz ver qanqaraçılıq yaratmayacaqsan.
Salehin qaşları çatıldı.
-Nolub, kimsə xətrinizə dəyib?
-Yox.
– Qızlar, otagınıza keçın, əmiylə sözüm var.
Qızlar sakitcə otaqlarına keçdilər.
– Bilirsən, qardaş məsələ Qəhrəmandı.
– Hə, ondan gözüm çoxdan su içmir. Sənə nəsə deyib?
Durna qorxdu.
-Yox, sadəcə bura vaxtsız gəlir, yolda görəndə özün yaxşı aparmır bir az.
– Nəsə deyir, sənə?
– Yox, yox!
– Qorxma, bacım. Mənim ondan gözüm çoxdan su içmir. Bir söz desə mənə de.
– Yaxşı!
Durna məsələnin ciddiləşməsindən qorxurdu.
– Gecəniz xeyrə.
-Xeyrə qarşı.
Qəsəbəyə yeni xəbər yayılmışdı. Deyilənə görə Qəhrəmanı həbs etmişdilər. Durna sevincindən “uçurdu”. Amma bu sevincin ömrü 1-2 saat çəkdi.
Qəhrəmanın yoldaşı boşanma ərizəsi vermişdi. Deyilənə görə səbəb, Qəhrəmanın həyatımda biri var deməsi olmuşdu. Heç kim biri kimdi deyə maraqlanmamışdı. Kişi xeylagı sözdü deyib, deyə qadını sakitləşdirmək istəsələr də, qərarı qəti olan qadın ərizəsin yazıb vermişdi.
Bir gün çayxanada dostları ilə çay içən Saleh qəribə bir söz eşitmişdi. Qəhrəmanın münasibəti olan qadının əri itgin düşübmüş. Saleh söhbətin Durnadan getdiyini anlasa da, özünü eşitməməzliyə vurmuşdu.
Neçə gün qaş-qabağı yerlə gedən Saleh, Durnaya heç nə demədən məsələni araşdırmağa qərar vermişdi.
Valehin yoxa çıxmağından 3 il ötürdü. Durna onun geri qaydacağı günü səbrsizliklə gözləyirdi. Valeh onları buraxıb heç bir yerə getməzdi axı.
Saleh Durnayla ətraflı danışmaq qərarına gəlmişdi. Qəhrəmanın Durna haqqında danışdığı xoşagəlməz sözlər Salehdə şübhə yaratmağa başlamışdı. Qəhrəman Durnanın ona hə dediyini, sadəcə zaman istədiyini, Durnaya görə ailəsini dağıtdığını agız dolusu danışır, Durnaya şər böhtan atlrdı.
Evin qapısı döyüldü.
-Ana, əmimdi.
– Hə, xoş gəlib, qızım. Denən keçsin içəri gəlirəm.
Durna işdən yenicə qayıtmışdı. Yorğunluğunun azalması üçün uzanmışdı.
Ayağa durub Salehə: – Xoşgəlmisən, – dedi.
– Durna bacı, səninlə açıq danışacam. Bilirsən ki sənə necə hörmətim var.
– Çox sagol, Saleh qardaş, bilirəm.
– Qardaşım Valeh həmişə sənə qarşı yaxşı olub, sevib ailə qurmusunuz. Başını aşağı salıb fəhləlik edib, sizləri saxlayıb. Uşaqlarını necə çox sevirdi, yazıq.
– Bunları mənə niyə deyirsən ki? Mən Valehin bir gün gələcəyinə inanıram.
– Bax, bacım, ailə qurmaq fikrin varsa açıq de. Sən də xoşbəxt olmaq istəyirsən. Gənc yaşda iki uşaqla qalmısan. Həm kişi işinə, həm qadın işinə qaçırsan.
– Nə danışırsan? Nə? Ailə qurmaq?
– Bacım, bu sənin haqqındı. Amma…
– Amma nə?
– Qəhrəman kimi əclafla yox.
– Nə Qəhrəman?
– Hamıya deyir ki, Durnaya görə boşanmışam, münasibətimiz var, evlənəcəyik.
Elə bil Durnanı ilan sancdı.
– Sən o alçağın sözünə inanırsan?
– Mən inanmıram, ona görə də səndən soruşmaq qərarına gəldim.
– Yaxşı, bacım mən gedim.
Saleh sağollaşıb gedəndən sonra Durnanın gözünə yuxu getmədi. Əsəbdən bədəni tutrəməyə başladı. Bu dəmdə evin pəncərəsi döyüldü. Durna qorxa-qorxa pəncərəyə yaxınlaşdı.
– Yenə də sən???
– Hə, gözəlim gəlmişəm. Qəhrəman ayaqüstə güclə durmuşdu.
Durna onu polislə hədələdi.
Qəhrəman şaqqanaq çəkib güldü.
– Polis? O kimdi elə? Mən ailə qurmaq istəyirəm, polis nə deyə bilər?
Qəhrəmanın gecənin bu vaxtı arsızcasına dediyi sözlər Durnanı özündən çıxartsa da səs-küy yaratmaq istəmədi. Xoşluqla onu burdan uzaqlaşdırmaq lazım idi. Ona görə:
– Qəhrəman qardaş, get sabah danışarıq, – deyib pəncərəni bağladı.
Qəhrəman mahnı oxuya-oxuya uzaqlaşdı.
Durna artıq başqa cür hərəkət etməli idi. Amma necə?
Polis Qəhrəmana tərəfə olacaqdı. Həm də onu şər atmaqda suçlaya bilərdilər.
Vəziyyət get-gedə dəyişirdi.
Salehi işə qatmaq istəməyən Durna məsələni yoluna qoymaq üçün gecə-gündüz baş sındırırdı.
Qəhrəmanın yaydığı şayə qəsəbəyə yayılmışdı. Heç kim məsələnin dogru və ya yalan olduğunu araşdırmırdı. Durnaya da ağır gələn bu idi. İşə gedəndə yolda gördüyü qohum-qonşusunun o keçəndən sonra arxasınca dediyi sözləri eşidir, özünü eşitməməzliyə vururdu. Çox pis təsir edirdi bunlar Durnaya. Onu bu vaxta qədər tanıya bilməmişlər demək.
Hər gün Allaha yalvarır, bu bəladan onu xilas etməsi üçün dua edirdi. Qəhrəman artıq ona göz verib, işıq vermirdi .
Qarabaqara arxasınca gəzir, hə deməsi üçün hədələyirdi. Durna heç vaxt cavab vermirdi . Bilirdi ki, mənasızdı. Qəhrəman bunu razılıq əlaməti kimi qəbul edir, daha da irəli gedirdi.
Saleh Durnaya nə qədər inansa da, qəsəbədə danışılanlar onu çaş-baş salmışdı.
Durna Qəhrəmanı çagırıb danışmaq qərarına gəldi.
Saleh Qəhrəmanı öldürmək qərarını vermişdi. Qəhrəmanı öldürəndən sonra Durnanı da öldürəcək, sonra təslim olacaqdı. Bəs uşaqlar? Uşaqlar uşaq evinə verərlər. Neynəsin axı? Çölə çıxa bilmir. Hər kəs ona qeyrətsiz kimi baxır, hətta söz belə atırdılar.
Durna Qəhrəmanı gözləyirdi. Görüş vaxtına az qalmışdı. Durna bıçağı cibinə qoydu. Qəhrəman maşını saxlayıb düşdü. Durnaya yaxınlaşıb salam verdi. Nə əcəbsə içkili deyildi. Ağlı başında adamlar kimi oturub söhbət edəcəkdilər. Durna deyəcəklərini əvvəlcədəm düşünmüşdü.
Sükutu Qəhrəman pozdu:
– Durna, mənim fikrimi bilirsən. Mənimlə evlənərsən?
Durna düşünmədən:
– Hə, dedi.
Qəhrəman gözləmədiyi cavabdan çaş-baş qaldı.
– Zarafat edirsən?
– Yox, niyə ki?
Amma şərtlərim var.
Sevinən Qəhrəman tez-tələsik şərtlərlə razılaşacagına söz verdi.
Durnanın planları baş tuturdu. Bir müddət əvvəl Qəhrəman haqqında eşitdiklərindən sonra araşdırma aparmış, bəzi məsələləri öyrənə bilmişdi.
Durnanı qarabaqara izləyən Saleh onların görüşdüyü gün də görmüşdü. Onun da planı hazır idi. Hər şeydən bixəbər Qəhrəman sevindiyindən
“göylərdə uçurdu”
Durna yenə də asma körpünün altına gəlmişdi. Əlindəki bellə qazdığı yerlərə yenidən baxırdı.
Bir neçə gün bundan qabaq qapıları bərkdən döyülmüşdü Durnagilin. Qapıya gedən Durna qapıda əyni-başı cırıq-cırıq olan bir yaşlı kişinin durduğunu görüb, kim lazım oldugunu soruşanda:
– İçəri keçə bilərəm, qızım?
– Evdə kişi xeylağı yoxdu, əmi.
– Bilirəm, qızım. Çox vacib sözüm var.
Durna qorxa-qorxa ətrafa baxıb, onu içəri dəvət etmişdi.
Əmi danışmağa başlamışdı.
O danışdıqca Durna əlini dizinə çırpıb Valehim lay-lay, deyib için-için ağlamışdı.
Əvvəl əminin danışdıqlara inanmaq istəməsə də, sonradan onun göstərdiyi sübutlar inandırıcı gəlmişdi.
O sübutların izinə düşüb, həmən “lal“ körpünün yanına gəlmişdi. Qazdığı yerdən Valehin saatının əqrəbini tapmışdı. Yenə də inanmamışdı. Bir neçə günlük axtarışından sonra Valehin çürüməkdə olan köynəyinin bir qolunu tapmışdı.
Və … planını cızmışdı.
Saleh Qəhrəmanı görüşə çağırmışdı. Xoş dillə aldadıb, asma körpünün altına aparacaq, orda öldürüb, basdıracaqdı .
Həyat təsadüflərlə doludur. Körpüyə çatanda kiminsə orda eşələndiyini gördülər. Onları görən Durna qaçıb gizləndi. Qaraltı yaxınlaşdıqca onların Salehlə Qəhrəman olduğunu gördü. ”Ürəyi ayağının altına düşdü”.
Burdan “qan“ iyi gəlirdi.
Durna gizlənib onları güdməyə başladı. Saleh Qəhrəmanın qollarından tutub yerə yıxdı.
– De görüm, Durnayla münasibətin var?
– Burax, burax deyirəm sənə.
-Sualıma cavab ver!
– Mənə nəsə olsa, polis dostlarım biləcək.
– Mən söz soruşdum axı, məni hədələmə.
– Məndən nə istəyirsən?
-Durna sənə söz verib?
– Hə, biz evlənəcəyik.
-Nə???
Asma körpü yellənməyə başladı. Hər ikisi başını qaldırıb yuxarı baxdı. Qəhrəman vəziyyətdən istifadə edib, Salehin əlindən çıxdı. Yerdən əlinə keçən taxta parçasıyla ona hücum etdi. Saleh qorunmaq üçün kənara tullandı. Artıq gec idi. Qəhrəman onu öldürə bilərdi.
Qıraqdan baxa-baxa qalan Durna qorxusundan yaxınlaşa bilmirdi. Saleh nə düşünərdi. Amma əli-qolu bağlı dayanıb seyr edə də bilmirdi.
Qəhrəmanın vurduğu taxtaların səsi ətrafa yayılırdı. Səssizlik içində Salehin iniltisi dəhşət saçırdı. Saleh xırıldamağa başladı.
Durna dözə bilməyib köməyə gəlmək istədi. Çox qəribə hadisə baş verdi. Durnanın Qəhrəmana çatmağına 1 addım qalmış asma körpü uçdu. Qəhrəman körpünün altında, Saleh bir qədər kənarda idi.
Salehin xırıltısı kəsildi. Qəhrəmandan da səs çıxmırdı. Durna inildəməyə başladı .
Səhər üzü idi artıq. Bütün qəsəbə buradaydı. Körpünün uçma xəbəri ildırım sürətilə yayılmışdı. Körpü qəsəbəylə kəndi birləşdirirdi. Kənddən səhər üzü gəlmək istəyən maşınlar körpünün uçduğunu görüb polisə xəbər vermişdilər.
Körpünün altından çıxarılan Qəhrəmanın vəziyyəti agır idi. Saleh hələ də ayılmamışdı, Durna o qədər də zədələnməmişdi.
Artıq qəsəbədə onlar haqqında müxtləif fərziyyələr irəli sürürdülər. Bəziləri oranın Durnayla Qəhrəmanın görüş yeri oldugunu, Salehin sonradan ora getdiyini, bəziləri Salehin Durnanı öldürmək üçün ora apardıgını Qəhrəmanın ora sonradan gəldiyini, bəzilərisə əksinə Salehin Qəhrəmanın öldürmək üçün ora aprdığını düşünürdü.
Heç kim məsələnin tam tərəfini bilmirdi.
Durnanın vəziyyəti yaxşı idi. Polisə izahat verimişdi. Salehin səhhəti yavaş-yavaş düzəlməyə doğru gedirdi. Ondan da izahat alınmışdı.
Hadisədən 3 ay keçirdi…
Qəhrəman yavaş-yavaş özünə gəlməyə başlamışdı.
Ən maraqlısı o idi ki, istintaq zamanı körpünün altından kişi meyidi tapılmışdı. Meyidin Valehə aid olduğu məlum olmuşdu.
Durna izinə düşdüyü qətl barədə məlumat vermişdi.
Araşdırmalar zamanı məlum olmuşdu ki, Valehi Qəhrəman qətlə yetirib. Durnaya gözü düşən Qəhrəman Valehi aradan götürüb istəyinə çatacağına ümid edirmiş. Valehlə yeyib içəndən sonra onu körpünün yanına gətirib, bıçaqla öldürmüşdü. Sonrada burdaca basdırmışdı.
Beləcə Valehlə illərin dostu olan Qəhərman, bir gün onun qatilinə çevrilmişdi.
Qəhrəmanın heç vaxt ağlına gəlməzdi ki, “lal” körpü bir gün onun sirrinin üstünü açmaq üçün sınıb yerə tökülə bilər.
Müəllif:Leyla YAŞAR
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

Zaur USTAC
Zaur Mustafa oğlu Mustafayev (8 yanvar 1975, Bakı) — şair, publisist, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, Azərbaycan Respublikası Prezident təqaüdçüsü (2019-cu ildən).
HƏYATI
Zaur Ustac 1975-ci il yanvarın 8-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Ağdam rayonunun Yusifcanlı kənd orta məktəbində almış, ardıcıl olaraq Bakı Dövlət Universitetində, Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbində, Beynəlxalq İxtiraçılıq və Biznes İnstitutunda və Şamaxı Humanitar Kollecində davam etdirmişdir. Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı və hal-hazırda ehtiyatda olan zabitdir.
Zaur Ustac 1988-ci ildən etibarən dövri mətbuatda çıxış edir.
Zaur Ustac “Yazarlar” jurnalının təsisçisi və baş redaktorudur. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Qızıl qələm mükafatı laureatıdır.
YARADICILIĞI
Zaur Ustac yaradıcılığında nəzm və nəsr nümunələrinin payı bərabər bölünmüşdür. Yazar bədii əsərlərin, əlavə dərs vəsaitlərinin, vacib mövzularda publisistik yazıların müəllifidir. O həmçinin müxtəlif vaxtlarda nəşr olunmuş toplu və almanaxlarda, eyni zamanda ayrı-ayrı qrumların tərtib etdiyi metodik vəsaitlərdə yer almışdır.
ƏSƏRLƏRİ
Kitabları
”Günaydın “(“Ağçiçəyim”)
“Mum kimi yumşalanda”
”Məhdud həyatın məchul düşüncələri”
”İstəməzdim şair olum hələ mən”
”Gülzar”
”Oriyentir Ulduzu”
”Şehçiçəyim”
“Gülünün şeirləri”
”Balçiçəyim”
”Bayatılar”
”Bərzəxdə”
”Sevin ki, seviləsiz”
“Qəlbimin açıqcası”
“93-ün yayı və ya bir qaşıq qatıq”
“2016”
“Nişangah”
“Ustadnamə”
“Usubcan əfsanəsi”
“Çəhrayı kitab”
“Otuz ildir əldə qələm “
“Əliş və Anna”
“Qələmdar”
“Yaradanla baş-başa”
“Zimistan”
“45” (şeirlər)
“Ülyahəzrət”
“Qədimliyə bürünmüş yenilik”
“Gülüzənin şeirləri”
“Uşaq boğçası”
Tərcümələri
Stiven Reblinin “Mavi Ay Vadisi” (Stephen Rabley “Blue Moon Valley”)
Stiven Rebli.”Troya Daşı” (Stephen Rabley “The Troy Stone”)
Tədris vəsaitləri
“Güllünün şeirləri” Məktəbəhazırlıq qrupları üçün vəsait.
“39 Həftə” (İngilis dili üçün xüsusi proqram) “39 Weeks” (Special program for English)
“Uşaq boğçası” Məktəbəhazırlıq qrupları və I siniflər üçün vəsait.
MƏQALƏLƏRİ
Zaur Ustac “Dağlar” haqqında
Su — dünyaya açılan bir pəncərədir
“Hərb mövzulu yazılar” I və II
Nəzmi şah və ya Kəmaləddin Qədim
və digər.
LAYİHƏLƏRİ
“Dağlar – 200” (Aşıq Ələsgərin anadan olmasının 200 illik yubileyi münasibəti ilə).
“Mübariz – 31” (Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovun 31 yaşı münasibəti ilə)
“Kərəmli – 700” (Şamaxılı memar Əliş Kərəmlinin anadan olmasının 700 illik yubileyi münasibəti ilə)
və digər.
MÜKAFATLARI
Qızıl qələm mükafatı
İlin Vətənpərvər Şairi
ƏDƏBİYYAT
Aida Hacıxanım “Məqam”
Aida Hacıxanım “Ömrün anları”
Aida Hacıxanım “Otuz şeir, otuz fikir”
Gülü “Zaur Ustac”
Qələndər Xaçınçaylı “Taclı şair”
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi “Məktəbə hazırlaşırıq” I hissə və II hissə
Kamal Camalov “Əliş və Anna haqqında”
Ayətxan Ziyad “Zaur Ustacın uşaq dünyası”
Mənbə: “21 – XXI ƏSRİN 21 AYDINI”-TUNCAY ŞƏHRİLİ
Hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ
YAZARLAR.AZ
===============================================
<<<<<< WWW.USTAC.AZ və WWW.BİTİK.AZ >>>>>>
Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru