Sözün həqiqi mənasında böyük şeirlər yalnız oxunan mətn olmur, onlar insanın daxilində uzun müddət yaşayan bir ovqata çevrilirlər. Səlim Babullaoğlunun “İyunda oxunan nəğmələr” şeiri də məhz belə poetik nümunələrdəndir. Bu şeir ilk baxışda gündəlik həyatın sadə mənzərələri üzərində qurulmuş kimi görünür. Pəncərədən keçən maşınlar, quş səsləri, uşaqlarını yatızdıran analar, çay içən nənələr, efirdə nümayiş olunan köhnə filmlər, dost məclisləri və budaqdan qopan yarpaq, bütün bunlar adi həyatın hər gün qarşılaşdığımız səhnələridir. Lakin şair bu adi görünən məqamların daxilində insan varlığının ən mürəkkəb suallarını gizlədir. Şeirin hər misrasında hiss olunur ki, burada sadəcə müşahidə yoxdur, həm də dərin daxili dinləmə var. Müəllif həyatın səslərini eşitməklə kifayətlənmir, o səslərin arxasındakı sükutu da duymağa çalışır.
Bu şeirin əsas fəlsəfi yükü “anlaşılmazdır əbədiyyət qədər” misrası üzərində qurulub. Şair bu ifadəni təkrar etdikcə oxucu anlayır ki, söhbət sadəcə nəğmədən yox, insan ruhunun izah olunmayan qatlarından gedir. Hər bir insanın içində bir nəğmə yaşayır. Bu nəğmə bəzən sevinc, bəzən qorxu, bəzən həsrət, bəzən də səbəbsiz bir kədər formasında üzə çıxır. Amma insan o nəğməni tam anlaya bilmir. Necə ki, əbədiyyət anlayışı insan ağlının sərhədlərindən kənardır, insan ruhunun gizli qatları da eləcə sirr olaraq qalır. Səlim Babullaoğlu bu sirri böyük pafossuz, sakit və təmkinli poetik dillə təqdim edir.
İYUN
İyunda oxunan nəğmələr Pəncərəm önündən maşınlar ötər, quşlar civildəşər pəncərəmin ağzında, maşınların içində adamlar, adamların içində nəğmələr, nəğmələrin sonunda sükut – anlaşılmazdır əbədiyyət qədər. Analar uşaqlarını yatırar – layla çalar, nənələr çay içər – bu səhnəyə qürurla baxar, yuxusu qırılmış subay və texnoman əmilər nəyisə öyrənər, qurdalar, hamının içində nəğmələr – anlaşılmazdır əbədiyyət qədər. Efirdə ən köhnə filmlər ən yeni dublyajda – sözlər həminki, səslər bambaşqa avazda, sanki nə isə dəyişər, qəhrəmanlarsa yenə də körpələr, dodaqlarında qığıltıya bənzər gözəl nəğmələr – anlaşılmazdır əbədiyyət qədər. Bu axşam rejissor dostumun Raskolnikovun evinə bənzəyən evində yeni şeiri necə yazmaq haqqında düşündük – həyatı kadra, sözə, obraza və nələrə böldük, ən orijinal formalar haqda mülahizələr deyilsə, həyatın özü qədər gözəl, deməli, bu mənasız yarışma lal sükutla ötüşməliydi – ötüşdü, bu nə qələbə, nə məğlubluq, ən adi həyati görünüşdü… Və beləcə, bu sükutun sehrində bir yolçu yol gedər – bu mənəm, içimdə anlaşılmaz nəğmələr – gözəldir əbədiyyət qədər. Pəncərəm önündən maşınlar ötüşər, beynimdə əvvəlki nəğmədir, dolaşar, quşlar civildəşər yarpaqlar arasında uçuşar və yayın dördüncü axşamı bir yaşıl yarpaq budağından qopar – nə dinər, nə susar, nə saplaq qollarından çarmıxa çəkildiyi bilinər, nə yaşamaq həvəsi, nə ölüm xofu, nə də qatil quşlar haqqında danışar – ya bunlar hamısı susmağında, mənsə əbədiyyət qədər anlaşılmaz nəğmələr oxumağımda.
Şeirin bədii təhlili:
Bu şeirin ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri onun səssizlik estetikasını yaratmasıdır. Şair burada sükutu boşluq kimi təqdim etmir. Əksinə, sükut şeirin ən danışqan qatına çevrilir. “Nəğmələrin sonunda sükut” misrası göstərir ki, insanın bütün səsləri, bütün izahları, bütün həyat hekayələri sonda səssiz bir nöqtəyə gəlib çatır. Bu sükut məğlubiyyət deyil, həm də qəbuldur. İnsan həyatın bütün sirlərini anlaya bilmədiyini qəbul edir. Bu qəbul isə şeirdə böyük daxili sakitlik yaradır.
Şeirdə gündəlik həyatın detalları xüsusi poetik güclə təqdim olunur. Buradakı analar, nənələr, subay əmilər və maşınların içindəki insanlar ümumiləşmiş insan obrazlarıdır. Şair onları fərdi xarakter kimi yox, həyatın axarındakı insan taleləri kimi göstərir. Hər kəs yaşayır, düşünür, öyrənir, sevir, yorulur, amma hamının daxilində görünməyən bir nəğmə dolaşır. Bu nəğmələr insanların daxili aləminin poetik ifadəsidir. Müəllif bununla göstərir ki, insan zahirdə nə qədər adi görünürsə görünsün, daxilində həmişə mürəkkəb və sonsuz bir dünya daşıyır. “Ən köhnə filmlər ən yeni dublyajda” misrası isə zamanın dəyişməsi ilə mahiyyətin dəyişməməsini ifadə edir. Səslər dəyişir, avaz dəyişir, texnologiya yenilənir, amma insan ruhu yenə eyni qalır. İnsan yenə sevir, qorxur, darıxır, xatırlayır və susur. Burada müəllif müasir dünyanın sürətinə qarşı incə bir ironiya yaradır. Sanki dünya dəyişirmiş kimi görünür, amma əslində insanın içindəki əsas duyğular dəyişmir. Şeirin ən maraqlı hissələrindən biri rejissor dostun evində keçən səhnədir. “Raskolnikovun evinə bənzəyən ev” ifadəsi təsadüfi deyil. Bu detal Dostoyevski ruhunu xatırladır və insan vicdanının, daxili parçalanmasının simvoluna çevrilir. Burada sənət haqqında düşüncələr aparılır, yeni şeirin necə yazılması müzakirə edilir. Həyat kadra, obraza, sözə bölünür. Lakin sonda şair anlayır ki, həyatın özü bütün nəzəriyyələrdən daha böyükdür. Əgər sənət həyat qədər səmimi deyilsə, onda o, sadəcə mənasız yarışmadır. Bu fikir şeirin estetik manifestinə çevrilir. Müəllif forma yarışını deyil, həyat həqiqətini üstün tutur. Şeirin finalındakı yaşıl yarpaq obrazı xüsusi poetik dərinliyə malikdir. Yarpaq budaqdan qopur, amma nə danışır, nə də susur. O, sadəcə varlığın axarına təslim olur. Burada insan taleyinin böyük simvolu yaradılır. İnsan da həyat qarşısında çox zaman həmin yarpaq kimidir. Haradan gəldiyini, niyə yaşadığını, niyə getdiyini tam anlaya bilmir. Amma buna baxmayaraq yaşayır, hiss edir və daxilində anlaşılmaz nəğmələr daşıyır. Şeirin dili olduqca təbiidir. Burada süni bədii ağırlıq yoxdur. Misralar sanki həyatın öz nəfəsi ilə yazılıb. Bu sadəlik şeirin gücünü daha da artırır. Çünki müəllif fəlsəfi düşüncəni mürəkkəb terminlərlə deyil, adi həyat səhnələri ilə ifadə edir. Elə buna görə də oxucu şeiri oxuyarkən öz həyatından parçalar görür. Nəticə etibarilə, “İyunda oxunan nəğmələr” insan ruhunun səssiz musiqisini dinləyən dərin poetik mətnlərdən biridir. Bu şeir həyatın adi görünən anlarında gizlənən əbədiyyət hissini ortaya çıxarır. Burada nə böyük hadisə var, nə dramatik süjet. Amma həyatın özü bütün sadəliyi ilə elə böyük təqdim olunur ki, şeir insanın daxilində uzun müddət yaşayır. Səlim Babullaoğlu bu şeirdə göstərir ki, insanı insan edən bəzən məhz izah edə bilmədiyi duyğular, anlaya bilmədiyi nəğmələr və sükutun içində gizlənən mənalardır. Şeir oxuyub bitəndən sonra belə davam edir, çünki onun əsl səsi misralarda yox, oxucunun daxilində yaşayır. Sizə cansağlığı, bərəkətli ömür və yaradıcılıq uğurları arzulayıram, dəyərli Səlim müəllim! 02.06. 2026
Хочу поделиться в любимом мною ФБ маленькой «исповедью»…Так уж получилось, что в данное время я переживаю один из трудных периодов своей жизни. И внутри этого периода оказался очередной день моего рождения. Но дни рождения никто не может отменить, переносить. Его празднование? Да. Но сами дни – ну, никак… А надо ли? И кто сказал, что все дни рождения должны совпадать с радостными, беззаботными днями…Я люблю этот День. И расцениваю его каждый год, скорее всего, не как приближение старости, а как ещё один естественный для всех людей день взросления и мудрения, приобретения ещё большего жизненного опыта, хотя, казалось бы, учитывая мой возраст, куда ещё… Так было угодно Судьбе, что в этот раз мой День совпал с очередным жизненным испытанием, достаточно весомым, можно сказать, очень серьёзным, и скажем так, по масштабу превосходящим все предыдущие… Здесь хочу поставить смайлик, чтобы никто не подумал, что я подавлена. Отнюдь! Мне очень импонирует мысль, которая повторяется моими друзьями, близкими в знак утешения о том, что «испытания никогда не даются человеку Творцом сверх его силы». Значит, ОН знает, что пройти его в моих силах. И я постараюсь, с ЕГО помощью и молитвами моих родных, близких, друзей, реальных и виртуальных, не подвести. Тем более, что следующий ДР – юбилейный…
ПОСВЯЩЕНИЕ СЕБЕ
В июне, десятого, я в этот мир пришла, В прекрасный день, в самом начале лета. Счастливым детством предначертана была Жизнь, вся полная любви, тепла и света.
Годы испытаний трудных не сумели К людям любовь убить, тепло искоренить, И они с годами даже крепче стали, Помогая свет свой в душе мне сохранить.
Так, с детских лет с любовью к людям я живу, Стремясь тепло и свет души им отдавать. По мере сил, сколько на свете проживу, Буду стараться я себе не изменять.
С днем рождения, ФЛОРА НАДЖИ! Удачи тебе!
10 iyun 2026 года
MƏNIM GÜNÜM
Bu gün sevdiyim FB-də dostlarıma kiçik bir «etiraf» etmək istəyirəm… Elə oldu ki, hal-hazırda həyatımın ən çətin dövrlərindən birini yaşayıram. Və bu dövr çərçivəsinə növbəti ad günüm də daxil oldu. Bəlli ki, heç kim öz ad günü tarixini ləğv edə və ya təxirə sala bilməz. Bununla bağlı tədbirləri? Bəli, olar. Amma günlərin özünü – yox, heç cürə mümkün deyil… Heç buna ehtiyac varmı? Kim deyib ki, bütün ad günləri sevincli, qayğısız günlərlə üst-üstə düşməlidir… Mən bu Günü sevirəm. Və hər il onu qocalığa bir addım kimi deyil, yaşa dolmaq, müdrikləşmək, daha da çox həyat təcrübəsi qazanmaq üçün növbəti bir gün kimi dəyərləndirirəm, baxmayaraq ki, yaşımı nəzərə alsaq, bundan artıq hara… Tale elə gətirdi ki, bu dəfə ad günüm növbəti həyat sınağı ilə üst-üstə düşdü – kifayət qədər ağır, demək olar ki, çox ciddi və miqyasına görə əvvəlkilərin hamısını üstələyən… Heç kim mənim ruhdan düşdüyümü düşünməsin deyə, buraya bir gülümsəyən смайлик qoymaq istəyirəm. Qətiyyən! Mənə yaxınlarımın, dostlarımın təsəlli məqsədilə tez-tez dedikləri «Tanrı heç vaxt sınağı hər bir insana onun gücündən artıq vermir» fikir çox ürəyimcədir. Deməli, O bilir ki, bunu adlamaq mənim gücüm daxilindədir. Mən də ONUN köməyi, əzizlərimin, doğmalarımın, real və virtual dostlarımın duaları ilə sizi məyus etməməyə çalışacağam. Üstəlik, növbəti ad günüm yubileyimdir.
ÖZÜMƏ İTHAF
Bu dünyaya onu iyunda gəldim, Gözəl bir gün,yayın lap əvvəliydi. Sevgi, işıq, isti dolu uşaqlıq Gələn həyatıma siraət etdi.
Sınaqlı illərim heç bacarmadı, İnsanlara olan sevgimi ala, İşığım sönmədi, istilik qaldı, İllərim keçdikcə gücləndi daha.
İnsan sevgisiylə dolu ürəyim, Ruhumda istilik, işıq saxlaram. Elə sona qədər ömrü yaşayıb, Mən özüm özümə sadiq qalaram.
Oslo Azərbaycan Evində Norveç Azərbaycan diasporunun ilk şahmat turniri təşkil olunub
Osloda Norveç Azərbaycanlıları Gənclər Təşkilatı- NAYO-nun 20 illik yubiley ilinə həsr olunmuş tədbirlər çərçivəsində Oslo Azərbaycan Evində Norveç Azərbaycan diasporunun ilk şahmat turniri təşkil edib.
Müxtəlif yaş qruplarını təmsil edən 16 uşaq və gəncin iştirak etdiyi turnir böyük maraq və rəqabət şəraitində keçib. Yarış iştirakçıları öz bilik və bacarıqlarını nümayiş etdirərək məntiqi və strateji düşünmə qabiliyyətlərini sınayıblar.
Turnirin keçirilməsi gənclərin intellektual inkişafına, strateji düşünmə bacarıqlarının gücləndirilməsinə və onların dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə tövhə verib.
Gərgin mübarizə şəraitində keçən yarışın yekununda Mirana Bədəlova birinci yerə layiq görülüb. Ənvər Ramberg ikinci, Arvin Balanji isə üçüncü yeri tutub. Qaliblərə diplom və hədiyyələr təqdim olunub, bütün iştirakçılar isə fəal iştiraklarına görə diplomlarla təltif ediliblər.
NAYO-nun təşkilatçılığı ilə hər həftəsonu keçirilən şahmat kursunun müəllimi Kabir Bədəlov bildirib ki, bu cür tədbirlər uşaq və gənclərin intellektual inkişafında mühüm rol oynayır. O qeyd edib ki, gələcəkdə də şahmatın təbliği, eləcə də gənclərin intellektual, sosial və mədəni inkişafına xidmət edən müxtəlif layihə və tədbirlərin həyata keçirilməsi davam etdiriləcək.
Turnir iştirakçılar, valideynlər və qonaqlar tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb və tədbir xoş, səmimi şəraitində başa çatıb. Sonda bütün iştirakçıların iştirakı ilə xatirə şəkli çəkdirilib.
Valideynlər tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunmasına görə NAYO rəhbərliyinə və şahmat kursunun müəllimi Kabir Bədəlova təşəkkürlərini bildirərək, bu kimi intellektual tədbirlərin davamlı keçirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.
Qeyd edək ki, şahmat turniri NAYO-nun 20 illik yubiley proqramı çərçivəsində təşkil olunan silsilə tədbirlərdən biridir və iştirakçılar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb.
ƏFRAHİM ABBAS: GÖRKƏMLİ ZİYALI, BÖYÜK SÖZ USTASI (Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli siması, yazıçı, şair-publisist Ustad Əfrahim Abbasa ithaf olunur!)
Cəlilabad rayonu və xüsusilə də Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış və görkəmli, eyni halda fəxarətli nümayəndələrindən biri də ədəbiyyat sahəsində peşəkarlığı qədər təmiz ürəyi və ziyalı şəxsiyyəti ilə tanınan və hörmətə layiq görülən şair, yazıçı-publisist, esseist və ədəbiyyatşünas, Turan Xalq şairi Əfrahim Abbasdır. Bu qısa təqdimat yazısında görkəmli ustad şairimiz Əfrahim müəllimlə bağlı məlumat və şəxsi təəssüratımı qələmə almaq və bununla da dəyərli ustadımızı gənc nəsilə daha yaxından tanıtdırmağa çalışacam…
Qısa bioqrafik məlumat: Əfrahim Abbas (Abasov Əfrahim Rzalı oğlu): 1951-ci ilin iyun ayının 10-da Astraxanbazar (indiki Cəlilabad) rayonunun Şabanlı kəndində anadan olmuşdur. 1968-1972-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun riyaziyyat fakültəsində təhsil almışdır. 1972-ci ildən etibarən 2021-ci ilə kimi Cəlilabad rayon Şabanlı kənd tam orta məktəbində riyaziyyat-fizika müəllimi işləmişdir. 1976-1977-ci illərdə ali təhsilli olduğu üçün 1 illik hərbi xidmətdə olmuşdur. Ədəbi mühitdə “Əfrahim Abbas” təxəllüsü ilə çıxış edən Əfrahim müəllimin ilk dəfə 10-cu sinifdə oxuyarkən “Amerikanın faciəsi” adlı şeiri “Kommunist” qəzetində çap olunub. O dövrdən də mütəmadi olaraq yaradıcılıqla məşğul olmuşdur. Poeziya sahəsindəki uğurlu fəaliyyəti ilə yanaşı pedaqoji sahədə də rayonun önəmli və uğurlu müəllimlərindən biri olmuşdur. Onun pedaqoji fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilib. İndiyədək 15-ə yaxın fəxri-fərmanla, ilin müəllimi müsabiqəsində I dərəcəli diplomla mükafatlandırılmış, Azərbaycan Maarif Nazirliyi tərəfindən “Metodist müəllim” və “Ali dərəcəli müəllim” adlarına layiq görülmüşdür. Tələbəlik illərindən etibarən respublikanın bütün dövrü mətbuatda şeirləri çap olunub. Qələmə aldığı şeirləri 1972-ci ildən etibarən rayon mətbuatında da vaxtaşırı çap olunur. O, rayonumuzun dəyərli ziyalılarından biri olaraq müqəddəs müəllimlik peşəsi ilə yanaşı həm də bacarıqlı yazıçı-şair olmuş və hal-hazırda Cəlilabad ədəbi mühitinin tanınmış və görkəmli nümayəndələrindən biridir. Əfrahim Abbas müxtəlif səpgidə yazılmış şeirlər, poemalar və qəzəllərlə əhatələnən 7 kitabın və bir tarixi romanın müəllifidir. Məlumat üçün qeyd etmək lazımdır ki, 19.04.2011-ci il tarixdə nəşr edilmiş, 1054 səhifəlik, “Azərbaycan Yazıçıları XX-XXI yüzillikdə” kitab-ensiklopediyasında haqqıda (səh.230) qısa məlumat verilmişdir. Şeirin Əruz vəznində, eləcə də satira janrında xüsusi məharəti olan Əfrahim müəllim Prezident mükafatçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, Turan Xalq şairi, Ümumrespublika ədəbi müsabiqəsinin qalibi, “Qızıl Qələm” Media Mükafatı, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları, TYB-nin xüsusi Ödülü və “Turan Ödülü”, həmçinin, və “Əsrin yazarı” medalının laureatıdır. Ailəlidir, 5 övladı (iki oğlu, 3 qızı) və 9 nəvəsi var.
Əfrahim adının mənası: Əfrahim (və ya İfraim) adı ibrani (yəhudi) mənşəli kişi adı olub, “bərəkətli”, “məhsuldar” və ya “ikiqat bərəkət” mənasını verir. Müqəddəs Tövratın “Yaranış” kitabında yazıldığına görə, bu ad, İsrail oğullarının tanınmış peyğəmbəri həzrət Yusifin oğlunun adı kimi tanınır. Həmçinin, mələk adı ilə də əlaqələndirilir.
Əsərləri: Əfrahim müəllim Abbasın indiyədək işıq üzü görmüş əsərləri aşağıdakılardan ibarətdir:
“Adınla başladım” (Şeirlər);
“Qaytar özümə zalım dünya” (Seirlər);
“Azadlıq aşiqiyəm” (Şeirlər);
“Anama borcluyam mən” (Şeirlər);
“Dad əlindən zalım dünya” (Poema);
“Sən niyə tənhasan” (Şeirlər);
“Məhv edilmiş iki tale” (Tarixi roman);
“Dünya səndən gedəcəyəm” (Şeirlər);
“Dünya mənim içimdədir” (Şeirlər və qəzəllər). Məlumat üçün qeyd etmək lazımdır ki, Əfrahim müəllimin hələ işıq üzü görməmiş “Yadplanetli gəlin” adlı bir povesti də vardır.
Subyektiv baxışım: Belə bir atalar sözü var: “Görünən dağa nə bələdçi?” Bu hikmətli atalar sözündə məqsəd odur ki, bəzən elə insanlar var ki, onların təqdimata heç bir ehtiyacı olmur. Bu söz daha çox şəxsiyyəti, kimliyi, sözü, işi və davranışı göz önündə olan və tanınan insanlar haqqında işlənir. Görünən dağa bələdçi lazım olmadığı kimi, Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli və aydın nümayəndəsi Əfrahim Abbasın da təqdimata ehtiyacı yoxdur. Çünki o, varlığı, şəxsiyyəti, dəyərləri ilə öz adı və təsirini təsbit etmişdir. Lakin düşünürəm ki, bəzən böyük və əzəmətli bir dağ insanların gündəlik müşahidəsi altında olduğu bir halda ondan xəbərsiz və ona qarşı etinasız ola bilərlər. Bunu bəzi aydın və görkəmli insanlar barədə də müşahidə etmək mümkündür. Hər halda insanların məlumat azlığı, diqqətsizlik, hər kəsə adəti üzrə yanaşma tərzi və digər səbəblər ucbatından bu sahədə haqsızlıqlar ola bilər. Bu baxımdan, cəmiyyətin dəyərli və görkəmli simalarını səmimiyyət və ədalət çərçivəsində olduğu kimi təqdim etmək və dəyərləndirmək bir zərurətə çevrilir. Məhz buna görə, dəyərlimiz Əfrahim Abbas müəllimi də təqdim etmək lazımdır. Heç şübhəsiz, bu qəbil təqdimatlar məddahlıq və yaltaqlıq deyil, əslində dəyərli olanı dəyərləndirmək, eyni halda onu tanımayanlar və xüsusilə də gənc nəsilə daha çox tanıtdırmaq, həmçinin, bütün bunların çərçivəsində həm də dəyərləri təbliğ etmək və yaşatmağa xidmət göstərən müqəddəs bir işdir. Bu izahlardan sonra Əfrahim müəllim barədə öz səmimi və subyektiv baxışımı təqdim etmək istərdim: Cəlilabad ədəbi mühitində “Əfrahim Abbas” təxəllüsü ədəbiyyat sahəsində ustad, Əruz elminin mükəmməl bilicisi, ədəbi təhlilçi və tənqidçi, peşəkar şair, bacarıqlı yazıçı və esseist olmaqla yanaşı, həm də bütün ədəbi bacarığı və ustalığı qədər əsil ziyalı və insani dəyərlərin daşıyıcısı olan bir əziz pedaqoq, ziyalı insan və görkəmli şəxsiyyət mənaları ilə bərabərdir. Çünki bu təxəllüs bütün bunları onu yaxından tanıyan dinləyicinin zehnində canlandırır. Əfrahim Abbasın poeziya dünyası dərin, qiymətli və mükəmməldir. İstənilən mövzuda, həmçinin, istənilən vəzn və formada qələmə aldığı şeirlərin dili rəvan, oxunaqlı, sərrast və yetərli, həmçinin, dinləyicinin qəlbinə yol tapa bilən poeziya nümunələridir. Bu xüsusiyyətlər onun müxtəlif mövzularda qələmə aldığı esselər və hekayələrdə də özünü göstərir. Bu da onun sözün həqiqi mənasında bacarıqlı qələm sahibi və məharətli söz ustası olduğundan xəbər verir. Əfrahim müəllim tək və sadə bir insan deyil, bütün varlığı və ədəbiyyat sahəsində malik olduğu bacarıqları ilə görkəmli bir ustaddır. Onun ən bariz xüsusiyyətlərindən biri də hər zaman öz milli kimliyi, milli-mənəvi dəyərləri və dövlətçilik ənənələrinə sadiq qalmasıdır. Heç bir zaman özünü başqalarından üstün tutmaz, qələm yoldaşlarının uğurundan rahatsız olmaz, gənclərə dəstək verməkdən isə əsla usanmaz. Ziyalı xüsusiyyəti ilə yanaşı dostlar və əzizlərlə ünsiyyətlə hər zaman şən, zarafatçı olsa da, zarafatlarında kimisə alçaltmır və ya kiminsə qəlbini qırmır. Buna görə də istər ədəbi mühitdə, istərsə də cəmiyyət arasında gənc nəsilin sevimlisidir. Həyatda və xüsusilə də ədəbi mühitdə söz və qələm sahibi olmaq, məharətlə qələm işlədib bir-birindən gözəl və samballı şeirlər, mənalı və düşündürücü esselər, hekayələr, povest və romanlar yazmaq bir çoxlarının əlindən gələ bilər. Lakin ədəbiyyat sahəsindəki bacarıq və məharətlə yanaşı həm də həyatda sözün həqiqi mənasında gözəl, mədəni, etikalı və ləyaqətli bir insan və ziyalı şəxsiyyət olmaq hər kəsin bacarığı çərçivəsində deyil. Lakin etiraf etmək lazımdır ki, Əfrahim Abbas müəllim ədəbiyyatla ziyalılığı bir-birinə möhkəm calamış əziz və dəyərli bir şəxsiyyətdir. Buna görə, onun adını dilə gətirəndə v əya qələmə alanda insanın qəlbi rahatlaşır və istər-istəməz fəxarət və qürur hissi keçirir. Bütün bu sadalananlar Əfrahim Abbas şəxsiyyətinin ayrılmaz parçası sayılır…
Arzu və diləklər: Bu təqdimat yazının sonunda Ulu Tanrıdan bu il 75 illik yubileyini qeyd edən doğma elimizin əziz və dəyərli ziyalısı, Cəlilabad ədəbi mühitinin fəxarəti və görkəmli nümayəndəsi, ustad şair, publisist və esseist, AYB, AJB və TYB-nin üzvü, Turan Xalq şairi hörmətli Əfrahim müəllim Abbasa və əzizlərinə uzun, sağlam, mənalı-məsud ömür, ailə xoşbəxtliyi və yeni-yeni yaradıcılıq uğurları diləyirəm!
İlqar İsmayılzadə fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, AJB, AYB və TYB-nin üzvü, TYB-nin İdarə Heyətinin üzvü, Turan Xalq yazarı, “Ziyadar” Mükafatı, “Qızıl Qələm” və “Zəfər” Media Mükafatları laureatı, teoloq, araşdırmaçı, tərcüməçi, yazıçı-publisist 09.06.2026
Cəlilabad ədəbi mühitindən yeni kitab (Qəzəlxan şair Ustad Əfrahim Abbasın işıq üzü görmüş doqquzuncu ədəbi kitabının təqdimatı) Son günlər ərzində işıq üzü görmüş yeni kitablardan biri də Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi və Turan Yazarlar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı, Ümumrespublika ədəbi müsabiqəsinin qalibi, “Qızıl Qələm” Media Mükafatı, TYB-nin Ödülü, “Həməşəra” və “Nizami Gəncəvi” Fəxri Diplomları, “Turan Ödülü” laureatı, veteran pedaqoq, ədəbiyyatşünas, yazıçı-publisist, esseist, ustad şairimiz Əfrahim Abbasın “Dünya mənim içimdədir” adlı şeirlər və qəzəllər toplusudur.
Ümumi məlumat: Kitabın adı: “Dünya mənim içimdədir” (Şeirlər və qəzəllər) Müəllif: Əfrahim Abbas Ön söz: Əlizadə Nuri (AYB-nin üzvü, “Dəfnə yarpağı”, “Hüseyn Cavid” və “Məmməd Araz” mükafatları laureatı, şair) Korrektor və təqdimat: İlqar İsmayılzadə (fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, AYB, AJB və TYB-nin üzvü, yazıçı-publisist) Nəşrə hazırlayan: “Həməşəra” mətbu orqanı Naşir: “İmza” Nəşrlər Evi, Bakı Nəşr olunduğu il: 2026 Çap növbəsi: Birinci Kağız formatı: 60×90 1/16 Səhifə sayı: 188 səhifə.
Kitab barədə: Kitab tanınmış şair Əlizadə Nurinin ustad şairimiz Əfrahim Abbasın yaradıcılığı və şeir sahəsində xüsusi peşəkarlığı barədə qələmə aldığı ön sözlə başlamış, ardınca mənim ustad şair Əfrahim müəllimin həyat yolu və ədəbi yaradıcılığı barədə geniş təqdimatımla davam etmişdir. Məhz bundan sonra onun qələmə aldığı onlarla bir-birindən gözəl və mənalı şeir və qəzəlləri təqdim edilmişdir. Görkəmli ustad şairimiz Əfrahim Abbasın oxucularının görüşünə gəlmiş doqquzuncu kitabı onun müxtəlif illərdə qələmə aldığı və müxtəlif mövzuları ehtiva edən bir-birindən gözəl, sərrast və dərinmənalı şeirləri və qəzəllərinin toplusudur. “Dünya mənim içimdədir” şeirlər və qəzəllər kitabı şairin illər boyu qəlbində yığılıb daşan düşüncələrinin, hisslərinin və mənəvi axtarışlarının poetik ifadəsidir. Kitabda yer almış 125-dən çox şeir və qəzəllərdə sevgi, vətən, ana, insan, zaman, həsrət, ayrılıq, ümid, inam və fəlsəfi düşüncələr öz sözünü deyir. Ustad Əfrahim Abbasın doqquzuncu kitabı əslində oxuculara öz daxili dünyasına açılan bir pəncərə təqdim edir. Həmin şeirlər və qəzəlləri oxuyarkən şairin daxili duyğularının nə qədər təmiz, saf və əsrarəngiz olduğu ilə yanaşı əsil və həqiqi ustad şair olduğunu təsbit etmək mümkündür.
Təşəkkür və arzular! Burada fürsətdən istifadə edib Cəlilabad ədəbi mühitinin görkəmli siması və ustad şairlərindən olan Əfrahim müəllim Abbası nəşr edilmiş sayca doqquzuncu kitabı münasibətilə ürəkdən təbrik edir, kitabın nəşrə hazırlanması sahəsində mənə göstərdiyi etimada görə səmimi minnətdarlığımı bildirirəm! Ədəbi mühitimizin ustad şairi, eyni halda öz davranışı və danışığı ilə ziyalı siması və “Əfrahim dədə”sinə çevrilmiş dəyərlimiz Əfrahim müəllimə Ulu Tanrıdan uzun, sağlam və mənalı-məsud ömür, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıram! Bu arada kitabın yüksək keyfiyyətlə nəşrində rolu olmuş “İmza” Nəşrlər Evinin rəhbəri, dəyərli qardaşım Səbuhi bəy Aslana və eləcə də kitabın peşəkar dizayneri, dəyərlimiz Nigar xanım Sadıqovaya təşəkkürümü bildirir, onların hər birinin məsud olmasını arzulayıram!
İlqar İsmayılzadə fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, “Həməşəra” mətbu orqanının təsisçisi və baş redaktoru, AJB, AYB və TYB-nin üzvü, TYB-nin İdarə Heyətinin üzvü, “Ziyadar” Mükafatı, “Qızıl Qələm” və “Zəfər” Media Mükafatları laureatı, Turan Xalq yazarı, teoloq, araşdırmaçı, tərcüməçi, yazıçı-publisist 07.06.2026
Qışın qoynunda açan ümid çiçəyi (Zaur Ustac – Ağçiçəyim şeiri) Azərbaycan poeziyasında təbiət obrazları həmişə insan duyğularının, mənəvi saflığın və həyat eşqinin ifadə vasitəsi olmuşdur. Müasir Azərbaycan ədəbiyyatının məhsuldar qələm sahiblərindən olan Zaur Ustac də bu ənənəni uğurla davam etdirən sənətkarlardandır. Onun “Ağçiçəyim” şeiri sadə həcmə malik olsa da, dərin məna yükü, poetik səmimiyyəti və rəmzi obrazları ilə oxucuda güclü təəssürat yaradır. Şeir müəllifin müxtəlif nəşrlərində və ədəbi portallarda yayımlanmışdır. “Ağçiçəyim” ilk baxışda təbiət təsviri təsiri bağışlasa da, əslində burada həyatın ən çətin anlarında belə ümidin, gözəlliyin və saflığın yaşaması ideyası ön plana çəkilir. Şair qışın sərt hökm sürdüyü bir məqamda gözlənilmədən çiçək görür: “Qış tüğyan edirdi ömür bağında, Hamı süst yatırdı ağ yorğanında, Qəfil gördüm səni bar budağında, Xoş gördük, günaydın, ay Ağ çiçəyim!” Bu misralarda “ömür bağı” insan həyatının poetik modelidir. Qış isə yalnız təbiət hadisəsi deyil; çətinliklərin, durğunluğun, ümidsizliyin rəmzidir. Belə bir vaxtda ağ çiçəyin görünməsi həyatın yenilənməsi, ruhun oyanışı və gələcəyə inam kimi mənalandırılır. Şair çiçəklə salamlaşır, ona “günaydın” deyir. Bu müraciət tərzi əsərə xüsusi səmimiyyət və canlılıq gətirir. Şeirin ikinci bəndində ağ rəngin poetik gücü diqqəti cəlb edir: “Dümağsan, qar sənin yanında qara, Tanrım rüsxət verib, baxmayıb qara, Bu, qarlı qış hara, tər çiçək hara…” Burada ağ çiçək saflığın, mənəvi təmizliyin və ilahi gözəlliyin simvoluna çevrilir. Şairin müqayisəsi son dərəcə təsirlidir: qarın özü belə çiçəyin yanında qara görünür. Bu bədii ifadə vasitəsi ilə müəllif çiçəyin qeyri-adi gözəlliyini və seçilmişliyini vurğulayır. Oxucu hiss edir ki, söhbət yalnız bir çiçəkdən deyil, insan həyatında qarşılaşılan ən saf duyğulardan, bəlkə də sevgidən, ümiddən və ya mənəvi kamillikdən gedir. Şeirin üçüncü bəndi müəllifin daxili təvazökarlığını nümayiş etdirir: “Əllərim pak deyil oxşayım səni, Həddim o hədd deyil qoxlayım səni, Bağbanam borcumdur yoxlayım səni…” Bu misralarda lirik qəhrəman özünü gözəlliyin qarşısında məsuliyyət daşıyan bir bağban kimi təqdim edir. O, çiçəyi sahiblənmək və ya ona hökm etmək istəmir. Əksinə, onu qorumağı, yaşatmağı öz vəzifəsi hesab edir. Bu yanaşma insanın təbiətə, gözəlliyə və müqəddəs dəyərlərə münasibətinin poetik ifadəsidir. “Ağçiçəyim” şeirinin əsas üstünlüklərindən biri onun sadə və anlaşıqlı dilidir. Şair mürəkkəb poetik konstruksiyalara müraciət etmədən dərin fəlsəfi məzmun yarada bilir. Təbiət mənzərəsi ilə insan ruhunun vəziyyəti arasında qurulan paralellər əsərin emosional təsir gücünü artırır. Məhz buna görə şeir həm klassik poeziya ənənələrinə bağlıdır, həm də müasir oxucunun duyğularına yaxın gəlir. Ədəbiyyatşünasların və tənqidçilərin Zaur Ustac yaradıcılığı haqqında yazılarında da onun təbiət obrazları vasitəsilə insanın daxili aləmini ifadə etmək bacarığı xüsusi qeyd olunur. “Ağçiçəyim” şeiri müəllifin sevgi, təbiət və mənəvi saflıq mövzularına həssas münasibətinin uğurlu nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilir. Nəticə etibarilə, “Ağçiçəyim” qışın qoynunda açan bir çiçəyin təsviri ilə başlayıb insan ruhunun işığına çevrilən poetik əsərdir. Bu şeirdə ağ çiçək yalnız təbiət hadisəsi deyil, həm də ümidin, gözəlliyin, saflığın və həyat eşqinin rəmzidir. Zaur Ustacın səmimi və obrazlı qələmi sayəsində bu kiçik həcmli şeir oxucunun yaddaşında uzun müddət yaşayan mənəvi bir tabloya çevrilir.
Nə bəxtiyardır o kəslər ki, öz qohumlarından savayı söz qohumları da var.Nə məsuddur o insanlar ki, bir süfrənin, bir masanın ətrafına məhz sözün qohum-əqrabası kimi yığışırlar.Eli elindən ayrı, yolu yolundan fərqli oğulları söz rüzgarının ifçin əsintiləri bir ortama yığa bilirsə, deməli, qohumluq da əbədidir, dostluq da.Yaşı altmışa dayanan, fəqət yetmişinə yetməyi hədəfləyən, səksənindən əsla səksənməyən, həyatı dolu-dolu yaşamağa layiq biridir İlham Zeynallı.İlham Zeynallı AzTV-nin sağlam jurnalistlərindəndir.Mailə Muradxanlı, İbrahim Göyçaylı məktəbinin yetirməsidir.Yeniyetməliyinin cır səsi ilə bizi haylayan şeirləri də var, sətirləri qəzet və dərgilərdən qanrılıb baxan məqalələri, oçerkləri də.Azərbaycan Radiosunda 1992-ci ildən silsilə verilişlər də hazırlayıb, televiziyanın “Ədəbi-dram verilişləri” redaksiyasında “Məhək daşı” kimi proqramlar da.Fərqli redaksiyalarda, fərqli janrlarda özünü ifadə etsə də, hərdaim sözün hizmətində dayanıb yubilyarımız.Səsli-küylü, təmtəraqlı şəkildə özünü göstərməklə işi yoxdur Zeynallının. “Gündəlik işini vicdanla, bəzək-düzəksiz yerinə yetir, bəsimizdir.” Pafosdan, patetikadan uzaq, amalı bu qədər sadədir İlham müəllimin.İlham Zeynallı sırf jurnalistdir, yaxşı yazıçı da ola bilərdi, lakin ustad şairimiz rəhmətlik Məmməd İsmayıl demiş: “Dönər budaqlara ömrün illəri, Asılar çiynindən oğul-uşaqlar” Yəni ailə qayğıları sənə pərvazlanıb uçmağa rüsxət verməz, elə hey deyər: “Hara gedirsən, məni dünyaya gətirmisən, yaşatmalısan” Dünyaya gəlmək məsələsində bir hovur dayanaq: Zeynallının bu cahana təşrif buyurduğu ulu Şirvan torpağıdır, qədim yurd yerimiz Şamaxıdır və Şamaxının bir addımlığında lövbər salan Əngəxaran kəndidir.1966-cı ilin 12 iyunu təvəllüd tarixidir.60 illik yolun cığırları Bakı Dövlət Universitetinin “Jurnalistika” fakültəsindən də keçəcəkdi, uzaq Çelyabinsk şəhərində 2 illik əsgər həyatından da.İlham müəllimin gəncliyi dünyanın əminamanlıq çağına yox, məhz aranın qarışdığı, məzhəbin itdiyi vaxtlara tuş gələcəkdi. “Keçid dövrü”- deyibən bəzən körpsünü keçə bilmədiyimiz ərzin dolanbaclarını aşmaq vardı.Ömür ağacından “qayğı” adlı meyvəni döşürəcək, “zülm” adlı bəhəri də dərəcəkdi. Amma Müstəqilliyimizin bərpası illərinə də, Zəfər savaşımıza tanıqlıq da yazılıb Zeynallının 60 illik ömür hekayətinə. Onu deyirdim axı… Folkloruna, ədəbiyyatına, söz-sovuna heyranlıq duyduğumuz bir elin yetirməsidir.Tərəkəmə “Padar” tayfasının zillətli yaylaq-qışlaq günlərini görən, əməkçi Usub kişinin nəvəsi, Adil atanın oğlu kimi atıldı bu həyata.Ruzi-pədəri hər zaman İlham Zeynallıya halal şəkildə ötürüldüyündən, özü də belə dövran sürməyə adət elədi. Görünür, -“Mən çoxlu var gəzməmişəm, Bircə tikə bəsim olub” – deyən şair Sücaətin haqq misralarını da yaxşıca əzbərləyibmiş.Ona görə də hər gördüyündən göz kirəsi istəməz, “az” ı əsla az bilməz, həmişə “pis odur ki, olmasın” deyimini savunar. Ancaq bütün bu məziyyətləri ilə İlham müəllim heç də üzüyola, naçar təsiri bağışlamamalıdır.Yeri gələndə, haqqını tələb etməyi də bacarar, nənəm demiş: “Bildiyini kimsəyə verməz”.Yəni “bu iş belədir, mən belə bilirəm vəssəlam!” söyləməyi də var. Bu barışmaz mövqeyi ilə bəzən kiməsə diş də qıcayar, lap uşaq kimi cırnayar da. Amma beşcə dəqiqə sonra boynunu bir qədər yana bükər, çöhrəsinə təbəssüm qonar, humanist damarı tutar və bu zaman söhbətləri yumordan, zarafatdan xali olmaz.”Efirqabağı nəzarət şöbəsi” nin rəisi kimi hansısa verilişdə hansısa nöqsanı aşkarlayanda “Qadası, bəlkə bu kadrı çıxarasan, qadası bəlkə bu sözü verməyəsən” – deyə fikrini də bildirər.Ancaq o yerdəki sən haqlısan ikiəlli səninlə razılaşmağa həmişə amadədir.İlham Zeynallı bütün insanların fikrinə sayğı ilə yanaşar.Mənimlə söhbət əsnasında “Bu Əli yolu haqqı” – deməyi bir Şirvanlı balasının bir həmşəri övladına qucaq açmağı kimi yozulmalıdır.Buna bizim tərəflərdə “ərdəmli insan” da deyirlər.Alicənablığın miqyası məhz belə nüanslarla ölçülmürmü?! İlham müəllim fərqli mülahizələrə də açıq insandır.Onunla dil məsələsində dəfələrlə fikir ayrılığımız da olub, ancaq fundamental məqamlarda türkün şərəfli mazisi, uca məqamı, mübarək xisləti, nəcib niyyəti məsələlərində yalnız yek hədəfə vurmuşuq. İlham Zeynallı məqsədlərinə çatmayanda gileylənən, narahat olan adamdır.Narazılığı da bəs qədərdir ki, bu da təbiidir.Narazı adam o insandır ki, nəinsə, kiminsə təəssübünü çəksin.Bu narazılıq ən kiçik məişət məsələsindən ən ülvi mətləblərə qədər uzana bilər.Ancaq istənilən halda, hər bəhsi ancaq xeyirə xidmət edir. -Pisdirsə, düzəlsin, yaxşıdırsa, daha yaxşı olsun! Bəlkə saçının büsbütün ağarmasında da həmin qayğıların “payı” kifayət qədərdir. Onu da deyim ki, mən İlham müəllimi tanıyanda hələ saçının bəyazları saçının siyahına yenicə “hücuma keçirdi”.Mən “Səhər” də İlham müəllim “Xəbərlər” dən Dilçilik İnstitutuna kitab təqdimatına getmişdik.Üstündən 15 il ötüb.Bu gün Zeynalının saçları tamamən ağarıb, bir cüt əkiz qız nəvəsinin bir yaşlarını da görmək nəsibi olub.Ailəsi bir qədər də böyüyüb, qohumları biraz da çoxalıb.Yazımın əvvəlindəki “qohum” sözünün diktəsi yenə öz işini görür.Mənə sövq-təbii olaraq yenə söz qohumluğundan yazdırmağa başlayır.Xub! Bu, Zeynallının sözə olan qohumluğunun kəraməti, televiziyaya bəslədiyi münasibətin şərafəti deyilmi?! İlham Zeynallı, peşəsinin peşəkarı, ömrün 60-da Sizi xoş gördük, ay Sözün qohumu!
-“Xoş bulduq!” deməyə canınızın həmişə sağlam, ruhunuzun hərdaim hüzurlu olması diləyi ilə…
Salam olsun çox dəyərli oxucum! Son zamanlar dünyamızda və təbiətdə baş verənlər dəyişikliklər ümumi həyat zəncirinin ən mühüm halqasını təşkil edən insanın da yaşam və düşüncə tərzindən yan keçmir. Sadəcə ötən həftələr ərzində baş vermis mədəni hadisələrə ötəri bir nəzər saldıqda belə biz bunun şahidi oluruq. “Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir!” şüarımıza sadiq qalaraq ötən günlərin mühüm mədəni (ədəbi-tarixi) hadisələrinə nəzər salaq. Bu yazımda iki mühüm hadisəyə toxunacam. Bu mühüm mədəni hadisələrdən biri gənc şair, publisist, Prezident təqaüdçüsü Tural Cəfərlinin “Elə ki darıxdın” adlı yeni şeirlər kitabının təqdimatı, digəri isə gənc filoloq, rejissor, “Türkel Teatrı”n yaradıcısı və tamaşanın əsas ifaçılarından biri Aysu Türkelin təşəbbüskarlığı ilə antik yunan dramaturgiyasının görkəmli nümunələrindən olan Evripidin “Alkesta” əsərinin səhnə təqdimatı barədə olacaq: -Darıxmağın fəlsəfəsi və sözün işığında yeni görüş Azərbaycanın mədəni həyatında ötən həftənin diqqətçəkən hadisələrindən biri gənc şair, publisist, Prezident təqaüdçüsü Tural Cəfərlinin “Elə ki darıxdın” adlı yeni şeirlər kitabının təqdimatı oldu. “Litera” kitab mağazasında keçirilən tədbir ədəbi ictimaiyyətin, qələm adamlarının, media nümayəndələrinin və poeziyasevərlərin iştirak etdiyi əlamətdar görüşə çevrildi. Təqdimat mərasimində millət vəkili və yazıçı Aqil Abbas, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi, şair və esseist Səlim Babullaoğlu, yazıçılar İlham Əziz və Nihat Pir, şair Vahid Əlioğlu, dosent Nəsir Xankişiyev çıxış edərək müəllifin yaradıcılığı, poeziyaya gətirdiyi fərqli baxış və yeni kitabın bədii məziyyətləri haqqında fikirlərini bölüşdülər. Müasir Azərbaycan poeziyasında son illər müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri insanın daxili aləminə dönüş, fərdi duyğuların fəlsəfi təhlili və həyat hadisələrinə yeni baxış bucağının formalaşdırılmasıdır. Tural Cəfərlinin “Elə ki darıxdın” kitabı da məhz bu istiqamətin diqqətçəkən nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Kitabın adından başlayaraq oxucu fərqli bir poetik məkanla qarşılaşır. Adətən mənfi emosional hal kimi qəbul olunan darıxmaq hissi müəllifin yaradıcılığında özünü tanımağın, daxili dünyaya qayıdışın və ruhun öz həqiqətini axtarmasının başlanğıc nöqtəsinə çevrilir: “Elə ki darıxdın, heç kimə demə, Bir az xəyal götür, özünlə danış. Yığıb bir araya xatirələri, Sahildə oturub dənizlə danış.” Bu misralarda şair insanı təkliyə deyil, özünə qayıdışa çağırır. Müasir həyatın sürəti, informasiya bolluğu və gündəlik qayğılar fonunda insanın öz iç dünyasından uzaqlaşdığı bir dövrdə müəllif sadə, lakin dərin məna daşıyan bir yol göstərir: özünlə danışmaq. Tural Cəfərlinin poeziyasında diqqəti çəkən əsas cəhətlərdən biri obrazların mürəkkəb metaforalarla deyil, sadə və anlaşıqlı dillə qurulmasıdır. Onun şeirlərində həyatın fəlsəfəsi gündəlik müşahidələrdən, təbiət hadisələrindən və insanın daxili təcrübəsindən doğur: “Danış, ürəyini boşalt beləcə, Ləpələr dərdini yuyub-aparsın. İçində sızlayan yaralarını Külək yarpaq kimi bir-bir qoparsın.” Burada dəniz sadəcə təbiət obrazı deyil, insanın sirdaşına çevrilir. Külək yalnız meteoroloji hadisə deyil, ağrıları aparan mənəvi güc kimi təqdim olunur. Şair təbiətlə insan arasında görünməyən bir körpü yaradır. Kitabda tez-tez rast gəlinən mövzulardan biri də bağışlamaqdır. Müəllif bağışlamağı zəiflik deyil, mənəvi yüksəliş kimi təqdim edir: “Uzaqdan əl edib özün-özünə, Hamını bir axşam bağışla getsin. Gözündən asılan yorğun baxışlar, Son dəfə islanıb yağışla getsin.” Bu misralarda həyatın yükündən qurtulmaq, keçmişlə barışmaq və ruhun azadlığına qovuşmaq arzusu hiss olunur. Şair insanı qisasın deyil, mərhəmətin və anlayışın tərəfinə dəvət edir. “Elə ki darıxdın” kitabında ölüm mövzusu da xüsusi yer tutur. Lakin müəllif ölümə qorxu ilə deyil, həyatın ayrılmaz hissəsi kimi yanaşır. “Mən də” şeirində bu fikir sadə, lakin təsirli şəkildə ifadə olunur: “Gördüm ki, ağlayan yoxdur halıma, Başladım halıma gülməyə mən də. Əbədi deyiləm, arxayın olun, Dünyaya gəlmişəm ölməyə mən də.” Bu misralar oxucunu həyatın faniliyi haqqında düşünməyə vadar edir. Şair burada ümidsizlik yaratmır, əksinə, insanın yaşadığı anın dəyərini dərk etməsinin vacibliyini vurğulayır. Müəllifin yaradıcılığında diqqət çəkən başqa bir məqam çətinliklərə münasibətdir. Adətən maneə kimi qəbul olunan hadisələr onun poeziyasında inkişaf vasitəsinə çevrilir: “Ay mənim yoluma daş düzən adam, Nə gözəl etmisən, daşına şükür. Ayağım bərkidi sənin sayəndə, Düşünən beyninə, başına şükür.” Bu misralar müasir insan üçün mühüm mesaj daşıyır. Şair həyatdakı əngəlləri bədbəxtlik deyil, möhkəmlənmək imkanı kimi qiymətləndirir. Çətinliklərin insanı böyütdüyünü və gücləndirdiyini xatırladır. Şeirin davamında bu fəlsəfə daha aydın görünür: “Sənin sağlığına, həmin daşları, Yığıb mən özümə ev düzəltmişəm.” Bu poetik fikir əslində bütöv bir həyat dərsidir. İnsan qarşılaşdığı problemlərdən dağıla da bilər, həmin problemlərin üzərində yeni həyat da qura bilər. Seçim onun öz əlindədir. Tural Cəfərlinin poeziyası müasir Azərbaycan şeirində nikbin fəlsəfənin, sadə ifadə tərzinin və daxili səmimiyyətin uğurlu sintezidir. Onun şeirləri oxucunu yalnız hisslər dünyasına aparmır, eyni zamanda düşündürür, həyat hadisələrinə fərqli rakursdan baxmağa sövq edir. Təqdimat mərasimində müəllif yaradıcılıq prosesi, kitabın ərsəyə gəlməsi və gələcək planları haqqında danışdı, şeirləri qiraətçilər tərəfindən səsləndirildi, oxucuların sualları cavablandırıldı. Sonda müəllif kitablarını imzalayaraq oxucularla xatirə şəkilləri çəkdirdi. On beş ildən sonra işıq üzü görən ikinci şeirlər kitabı olan “Elə ki darıxdın” göstərir ki, Tural Cəfərli zaman ərzində öz poetik dəst-xəttini qoruyub saxlamaqla yanaşı, onu daha da zənginləşdirə bilib. Kitabın səhifələrində həm həyatın ağrıları, həm insanın daxili axtarışları, həm də ümidin və inamın işığı yaşayır. Ötən həftənin mədəni mənzərəsinə nəzər salarkən demək olar ki, “Elə ki darıxdın” kitabının təqdimatı sadəcə yeni bir nəşrin oxucularla görüşü deyildi. Bu tədbir həm də müasir Azərbaycan poeziyasının yeni düşüncə istiqamətlərinin, insanın öz daxilinə qayıdış çağırışının və söz sənətinin yaşamaqda davam edən gücünün növbəti təzahürü idi. -Ölümə meydan oxuyan sevgi – “Alkesta” tamaşası Azərbaycanın teatr həyatında ötən həftənin diqqətçəkən mədəni hadisələrindən biri antik yunan dramaturgiyasının görkəmli nümunələrindən olan Evripidin “Alkesta” əsərinin səhnə təqdimatı oldu. İyunun 2-də Şuşa Dövlət Musiqili Teatrının səhnəsində “Türkel Teatrı”n təqdim etdiyi tamaşa klassik irslə müasir teatr düşüncəsinin uğurlu vəhdəti kimi tamaşaçıların diqqətini cəlb etdi. Evripidin yaradıcılığında xüsusi yer tutan “Alkesta” təkcə qədim yunan dramaturgiyasının deyil, ümumilikdə dünya ədəbiyyatının ən maraqlı fəlsəfi-mənəvi nümunələrindən biri hesab edilir. Əsərin mərkəzində insan həyatının əbədi sualları dayanır: Sevgi ölümə qalib gələ bilərmi? Fədakarlığın sərhədi varmı? İnsan öz xoşbəxtliyi naminə başqasının həyatını qurban verməyə haqq qazanırmı? Mifoloji süjet əsasında qurulan əsərdə Fera hökmdarı Admet ölüm hökmündən yalnız o halda xilas ola bilər ki, kimsə onun yerinə ölməyə razı olsun. Nə valideynləri, nə də yaxınları bu ağır yükü üzərinə götürmək istəmir. Yalnız həyat yoldaşı Alkesta sevgisinin gücü ilə bu fədakarlığa hazır olur. Beləliklə, tamaşa sevgi, vəfa, vicdan, insanlıq və mənəvi məsuliyyət kimi anlayışları dərin fəlsəfi müstəvidə təqdim edir. Tamaşanın quruluşçu rejissoru Şəbnəm Xeyrullanın səhnə yozumu klassik mətnin əsas ideya yükünü qorumaqla yanaşı, onu müasir tamaşaçı üçün anlaşılan və təsirli formada təqdim etməyə imkan verib. Rejissorun əsərə yanaşmasında emosional gərginliklə fəlsəfi düşüncə arasında tarazlıq hiss olunur. Hadisələrin inkişafı boyunca tamaşaçı yalnız süjetin izləyicisi deyil, həm də qəhrəmanların mənəvi seçimlərinin şahidinə çevrilir. Alkesta obrazını canlandıran “Türkel Teatrı”n yaradıcısı və tamaşanın əsas ifaçılarından biri Aysu Türkel obrazın daxili aləmini uğurla nümayiş etdirə bilib. Onun ifasında Alkesta sadəcə özünü qurban verən qadın deyil, həm də sevginin, sədaqətin və mənəvi gücün simvolu kimi görünür. Aktrisanın emosional oyunu obrazın faciəvi mahiyyətini tamaşaçıya çatdırmağa kömək edir. Digər rolları ifa edən Əlibala Qasımov, Şövqi Əmiraslanov, Kənan Abdulov, Tural Orucov, İsa Səttarov, Allahverdi Ramazanov və Lətif Niyazov da tamaşanın ümumi bədii bütövlüyünün formalaşmasında mühüm rol oynayıblar. Aktyor ansamblının harmoniyası səhnədə kollektiv yaradıcılıq atmosferi yaradaraq əsərin ideya-estetik yükünün tamaşaçıya çatdırılmasına xidmət edib. “Alkesta”nın əsas uğurlarından biri onun zamandan və məkandan asılı olmayan mövzulara müraciət etməsidir. Minilliklər əvvəl yazılmış əsər bu gün də aktuallığını qoruyur. Çünki insanın sevgi, ölüm, itki və fədakarlıq qarşısında yaşadığı hisslər dəyişmir. Tamaşa bir daha göstərir ki, klassik əsərlər yalnız keçmişin yadigarı deyil, həm də müasir insanın mənəvi axtarışlarına cavab verən canlı sənət nümunələridir. “Türkel Teatrı”n təqdim etdiyi “Alkesta” tamaşası ötən həftənin mədəni mənzərəsində xüsusi yer tutan hadisələrdən biri kimi yadda qaldı. Bu səhnə əsəri tamaşaçıya yalnız estetik zövq bəxş etmir, həm də onu həyatın ən mühüm dəyərləri barədə düşünməyə sövq edir. Ölümün qaçılmazlığı fonunda sevginin gücünü nümayiş etdirən tamaşa insan ruhunun ən ali keyfiyyətlərini ön plana çıxararaq klassik dramaturgiyanın əbədi yaşarlığını bir daha təsdiqləyir. Beləliklə, “Alkesta” yalnız bir tamaşa deyil, sevginin, fədakarlığın və insanlıq idealının səhnədə təcəssümüdür. Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə o, ötən həftənin mədəni həyatında diqqətəlayiq sənət hadisəsi kimi dəyərləndirilə bilər.
