Vətənin keşiyində dayanan qüdrətin, şərəfin və qəhrəmanlığın bayramı
26 İyun Azərbaycan xalqının tarixində xüsusi yer tutan, milli qürur və dövlətçilik ənənələrinin təcəssümü olan əlamətdar günlərdən biridir. Bu tarix Azərbaycan Respublikasında Silahlı Qüvvələr Günü kimi qeyd edilir və Vətənin müdafiəsi uğrunda xidmət göstərən bütün hərbçilərə, şəhidlərə, qazilərə və ordumuzun inkişafında əməyi olan insanlara ehtiramın ifadəsidir.
Azərbaycan Ordusunun əsası 1918-ci il iyunun 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qərarı ilə qoyulmuşdur. Müstəqil Azərbaycan dövlətinin ilk nizami hərbi hissələrinin yaradılması xalqımızın dövlətçilik tarixində mühüm hadisə olmuşdur. Həmin dövrdə ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunması, təhlükəsizliyin təmin olunması və milli maraqların müdafiəsi üçün güclü orduya olan ehtiyac dövlət rəhbərlərini bu mühüm addımı atmağa sövq etmişdi.
Lakin Azərbaycan Ordusunun müasir inkişaf mərhələsi xalqımızın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. 1993-cü ildə ölkədə yaranmış mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyətdə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev nizami və peşəkar ordunun formalaşdırılması istiqamətində mühüm islahatlar həyata keçirdi. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1998-ci ildə imzalanmış fərmanla 26 İyun rəsmi olaraq Silahlı Qüvvələr Günü elan edildi.
Bu gün Azərbaycan Ordusu regionun ən güclü ordularından biri hesab olunur. Ordumuzun döyüş qabiliyyəti, texniki təchizatı, peşəkar kadr potensialı və vətənpərvər ruhu onun qüdrətinin əsas göstəriciləridir. Müasir silah və texnologiyalarla təchiz olunmuş Azərbaycan Silahlı Qüvvələri dövlətimizin müstəqilliyinin və təhlükəsizliyinin etibarlı təminatçısına çevrilmişdir.
2020-ci ildə baş vermiş və Azərbaycan xalqının şanlı tarixinin qızıl səhifəsinə çevrilmiş 44 günlük Vətən müharibəsi ordumuzun gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Ali Baş Komandanın rəhbərliyi altında Azərbaycan əsgəri misilsiz qəhrəmanlıq göstərərək işğal altında olan torpaqlarımızı azad etdi, tarixi ədaləti bərpa etdi və xalqımızın illərlə həsrətində olduğu Zəfəri qazandı. Bu Qələbə Azərbaycan əsgərinin və zabitinin vətən sevgisinin, fədakarlığının və peşəkarlığının ən parlaq nümunəsidir.
Silahlı Qüvvələr Günü təkcə hərbçilərin peşə bayramı deyil, həm də xalqın öz dövlətinə, ordusuna və qəhrəman övladlarına olan sevgisinin təntənəsidir. Bu gün biz şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsini dərin ehtiramla yad edir, qazilərimizin şücaəti qarşısında baş əyir, Vətənin keşiyində ayıq-sayıq dayanan bütün hərbçilərimizə minnətdarlığımızı bildiririk.
Azərbaycan əsgəri təkcə silah daşıyan bir insan deyil. O, xalqın qüruru, dövlətin dayağı, sərhədlərin keşiyində duran mətin iradənin simvoludur. Onun hər addımında Vətən sevgisi, hər nəfəsində torpağa bağlılıq, hər xidmətində isə dövlətə sədaqət yaşayır.
Bu əlamətdar gündə arzumuz budur ki, Azərbaycan daim güclü, qüdrətli və qalib olsun. Bayrağımız hər zaman yüksəklərdə dalğalansın, xalqımız sülh və əmin-amanlıq içində yaşasın. Ordumuzun gücü dövlətimizin gücü, əsgərimizin qətiyyəti isə xalqımızın sarsılmaz iradəsidir.
26 İyun – Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə bütün hərbçilərimizi, veteranlarımızı, qazilərimizi və Azərbaycan xalqını ürəkdən təbrik edir, şəhidlərimizə Allahdan rəhmət, qazilərimizə cansağlığı, ordumuza isə yeni-yeni uğurlar arzulayırıq.
Yaşasın Azərbaycan Ordusu! Yaşasın Müzəffər Azərbaycan!
Zaur Ustac poeziyasının mövzu və ideya xüsusiyyətlər
Müasir Azərbaycan poeziyasında milli ruhu, mənəvi dəyərləri və insan taleyini poetik düşüncə ilə birləşdirən müəlliflərdən biri də Zaur Ustacdır. Onun şeirləri yalnız duyğuların ifadəsi deyil, həm də cəmiyyətə ünvanlanan mənəvi çağırışdır. Şairin yaradıcılığında vətən sevgisi, ana obrazı, insanın daxili aləmi, milli kimlik və mənəvi kamillik kimi mövzular xüsusi yer tutur. Bu baxımdan Zaur Ustac poeziyası həm milli, həm də ümumbəşəri məzmun daşıyan poetik nümunələr toplusu kimi diqqəti cəlb edir. Azərbaycan ədəbiyyatı xalqın tarixi, milli kimliyi, mənəvi dəyərləri və estetik düşüncə tərzinin formalaşmasında mühüm rol oynayan zəngin mədəni irsdir. Bu irsin ən mühüm sahələrindən biri poeziyadır. Azərbaycan poeziyası əsrlər boyu cəmiyyətin ictimai-siyasi hadisələrini, insanın daxili aləmini, milli-mənəvi dəyərləri və ümumbəşəri idealları bədii söz vasitəsilə ifadə etmişdir. Hər bir dövrdə yaşamış şairlər öz yaradıcılığı ilə yalnız ədəbi prosesə deyil, həm də xalqın mənəvi dünyasının inkişafına təsir göstərmiş, dövrün ictimai fikrinin formalaşmasına mühüm töhfələr vermişlər. Müasir dövrdə də bu ənənə davam etdirilir və yeni nəsil şairlər klassik poeziyanın zəngin irsini müasir bədii düşüncə ilə sintez edərək Azərbaycan ədəbiyyatını yeni ideya və mövzularla zənginləşdirirlər. Müasir Azərbaycan poeziyasında özünəməxsus yaradıcılıq dəst-xətti ilə seçilən müəlliflərdən biri Zaur Ustacdır. Onun poetik irsi müxtəlif mövzu dairəsini əhatə etməsi, milli və ümumbəşəri dəyərlərin vəhdətdə təqdim olunması, sadə, lakin təsirli bədii dili ilə diqqəti cəlb edir. Şairin əsərlərində vətən sevgisi, milli birlik, mənəvi kamillik, ana obrazı, ailə dəyərləri, insanın daxili aləmi, cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissi və humanizm kimi mövzular xüsusi yer tutur. Bu mövzular yalnız poetik təsvir vasitəsi deyil, həm də müəllifin dünyagörüşünün, həyat fəlsəfəsinin və vətəndaş mövqeyinin ifadəsi kimi çıxış edir. Zaur Ustacın poeziyası müasir dövrün sosial-mədəni reallıqları ilə milli ədəbi ənənələrin üzvi vəhdətini əks etdirir. Onun şeirlərində keçmişə ehtiram, bu günün problemlərinə həssas münasibət və gələcəyə nikbin baxış bir-birini tamamlayır. Şair oxucunu təkcə emosional təsir altında saxlamır, həm də onu milli-mənəvi dəyərlər, vətəndaşlıq mövqeyi, insanlıq prinsipləri və mənəvi məsuliyyət haqqında düşünməyə sövq edir. Məhz bu xüsusiyyətlər onun yaradıcılığını müasir Azərbaycan poeziyasında fərqləndirən əsas cəhətlərdəndir. Zaur Ustacın şeirlərində diqqəti cəlb edən əsas xüsusiyyətlərdən biri də poetik fikrin səmimiliyi və təbiiliyidir. Müəllif mürəkkəb bədii konstruksiyalara deyil, sadə, anlaşıqlı və obrazlı ifadə vasitələrinə üstünlük verir. Bu isə onun əsərlərinin müxtəlif yaş və peşə qruplarından olan oxucular tərəfindən maraqla qarşılanmasına şərait yaradır. Şair xalq danışıq dilinin imkanlarından, milli folklor elementlərindən və klassik Azərbaycan poeziyasının bədii ənənələrindən yaradıcı şəkildə istifadə etməklə özünəməxsus üslub formalaşdırmışdır. Müasir ədəbiyyatşünaslıq baxımından Zaur Ustac yaradıcılığının tədqiqi həm nəzəri, həm də praktik əhəmiyyət daşıyır. Onun poeziyasının mövzu və ideya xüsusiyyətlərinin araşdırılması müasir Azərbaycan poeziyasında gedən inkişaf meyillərini müəyyənləşdirməyə, milli bədii düşüncənin istiqamətlərini qiymətləndirməyə və şairin ədəbi prosesdə tutduğu mövqeyi daha dəqiq müəyyən etməyə imkan verir. Zaur Ustac poeziyasının mövzu və ideya xüsusiyyətlərini sistemli şəkildə təhlil etmək, onun yaradıcılığında aparıcı mövzuları, bədii-estetik prinsipləri, poetik üslubunu və ifadə etdiyi ideyaları araşdırmaq Azərbaycan ədəbiyyatı üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Şairin əsərlərində vətənpərvərlik, milli-mənəvi dəyərlər, insan və cəmiyyət münasibətləri, ana obrazı, təbiət və məhəbbət motivləri elmi-nəzəri aspektdən dəyərləndirilmişdir. Zaur Ustac poeziyasının ən aparıcı mövzularından biri vətəndir. Şair vətəni yalnız coğrafi məkan kimi deyil, xalqın yaddaşı, tarixi və mənəvi varlığı kimi təqdim edir. Onun şeirlərində Azərbaycan torpağına bağlılıq, milli birlik və xalqın gələcəyinə inam güclü şəkildə hiss olunur. Vətən mövzusu şair üçün sadəcə tərənnüm obyekti deyil, həm də vətəndaş məsuliyyətinin ifadəsidir. Onun şeirlərində torpağa sevgi ilə yanaşı, onu qorumağın vacibliyi də vurğulanır. Şair oxucunu milli dəyərlərə sahib çıxmağa, keçmişi unutmamağa və gələcək qarşısında məsuliyyət hiss etməyə çağırır. Zaur Ustac yaradıcılığında ana mövzusu xüsusi emosional yük daşıyır. Ana onun poeziyasında yalnız ailənin dayağı deyil, həm də mərhəmətin, şəfqətin və mənəvi saflığın rəmzidir. Şair ana obrazı vasitəsilə insanın ən təmiz duyğularını ifadə edir. Bu mövzuda yazılmış şeirlərində səmimilik və daxili istilik üstünlük təşkil edir. Ana həm övladın ilk müəllimi, həm də milli-mənəvi dəyərlərin daşıyıcısı kimi təqdim olunur. Beləliklə, ana obrazı fərdi məna çərçivəsindən çıxaraq ümummilli məna qazanır. Şairin poeziyasında insanın mənəvi dünyası geniş şəkildə əks olunur. O, insanın vicdanı, ədalət hissi, xeyirxahlığı və cəmiyyət qarşısında məsuliyyəti haqqında düşüncələrini poetik dillə ifadə edir. Zaur Ustac üçün insanın böyüklüyü onun maddi imkanları ilə deyil, mənəvi keyfiyyətləri ilə ölçülür. Şair yaradıcılığında cəmiyyətdə rast gəlinən laqeydlik, ədalətsizlik və mənəvi aşınma hallarına da toxunur. Lakin o, ümidsizlik yaratmır; əksinə, insanın özünü dəyişməsi və yaxşılığa yönəlməsi ideyasını ön plana çəkir. Zaur Ustac poeziyasında təbiət canlı və duyğulu şəkildə təsvir edilir. Təbiət mənzərələri şairin daxili aləmi ilə vəhdətdə təqdim olunur. Bahar, yağış, dağ, çay və digər təbiət obrazları insan ruhunun müxtəlif hallarını ifadə edən poetik vasitələrə çevrilir. Məhəbbət mövzusu da onun yaradıcılığında mühüm yer tutur. Bu məhəbbət yalnız romantik hiss kimi deyil, insana, həyata və gözəlliyə sevgi kimi təqdim edilir. Şair məhəbbəti insanı saflaşdıran və mənən yüksəldən qüvvə hesab edir. Zaur Ustac poeziyasının başlıca ideyası mənəvi kamillikdir. Şair insanın öz vicdanına sadiq qalmasını, xeyirxahlığı və ədaləti həyat prinsipi seçməsini vacib sayır. Onun şeirlərində milli kimliyin qorunması, ana dilinə sevgi və gənc nəslin mənəvi dəyərlər əsasında yetişməsi ideyaları da geniş yer tutur. Bu poeziyada humanizm əsas xətt kimi görünür. İnsan sevgisi, mərhəmət, birlik və qarşılıqlı hörmət kimi dəyərlər şairin poetik düşüncəsinin mərkəzində dayanır. Zaur Ustacın şeirlərinin diqqətçəkən cəhətlərindən biri sadə və anlaşıqlı dildir. O, mürəkkəb ifadələrdən çox, səmimi və təsirli poetik nitqə üstünlük verir. Xalq dilinin imkanlarından, obrazlı ifadələrdən və emosional intonasiyadan məharətlə istifadə etməsi onun şeirlərini oxucuya yaxınlaşdırır. Şairin üslubunda lirizm, səmimilik və düşüncə dərinliyi bir-birini tamamlayır. Bu xüsusiyyətlər onun poeziyasına həm estetik gözəllik, həm də mənəvi təsir gücü qazandırır. Zaur Ustacın “Vətən” şeirində vətən sevgisi yüksək emosional çalarlarla ifadə olunur. Şair vətəni insanın mənəvi dayağı və kimliyinin ayrılmaz hissəsi kimi təqdim edir. Şeirdə vətənə bağlılıq təkcə hiss kimi deyil, vətəndaşlıq borcu kimi də dəyərləndirilir. “Ana” şeirində müəllif ana obrazını müqəddəslik, mərhəmət və sonsuz fədakarlıq rəmzi kimi təqdim edir. Şeirin əsas ideyası anaya sevgi və ehtiramın insanın mənəvi kamilliyinin göstəricisi olmasıdır. Şəhid baş leytenant Fərid Güloğlan oğlu Əhmədova həsr etdiyi “Şəhidim” şeirində Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanların əziz xatirəsi böyük ehtiramla yad edilir. Şair şəhidliyi xalqın qəhrəmanlıq salnaməsinin ayrılmaz hissəsi kimi təqdim edir və gənc nəslə vətənpərvərlik ruhu aşılayır. “Azərbaycan” şeirində müəllif doğma yurdun təbiətini, tarixini və milli ruhunu poetik boyalarla təsvir edir. Şeirdə Azərbaycan xalqının birliyi, dövlətçilik ənənələri və gələcəyə inam əsas ideya xəttini təşkil edir. Bu nümunələr göstərir ki, Zaur Ustacın poeziyasında vətən, ana, milli-mənəvi dəyərlər və insan amili aparıcı mövzulardır. Şair bu mövzuları sadə, səmimi və obrazlı dillə ifadə edərək oxucuda güclü emosional təsir yaradır. Zaur Ustacın yaradıcılığında vətən, şəhidlik, ana sevgisi və milli-mənəvi dəyərlər əsas mövzu istiqamətlərini təşkil edir. Bu xüsusiyyətlər şairin müxtəlif şeirlərində öz bədii ifadəsini tapmışdır. Zaur Ustacın ən təsirli şeirlərindən biri olan “Can ay ana…” əsəri şəhidlik mövzusuna həsr edilmişdir. Şeir Azərbaycan Milli Qəhrəmanı Polad Həşimovun xatirəsinə ithaf olunmuşdur. Əsərdə ana obrazı təkcə bir insanın anası kimi deyil, bütün şəhid analarının ümumiləşdirilmiş simvolu kimi təqdim edilir. Şair təkrar olunan “Can ay ana…” müraciəti ilə əsərin emosional təsirini gücləndirir, ananın kədəri ilə xalqın qürur hissini vəhdətdə təqdim edir. Əsərin əsas ideyası Vətən uğrunda canından keçən insanların ölməzliyi və şəhid analarına sonsuz ehtiram hissidir. Zaur Ustacın “Sevin ki, seviləsiz…” kitabında toplanmış şeirlərdə insanpərvərlik, həyat sevgisi və mənəvi saflıq əsas ideya xəttini təşkil edir. Müəllif insan münasibətlərində qarşılıqlı hörmətin, sevginin və xeyirxahlığın cəmiyyətin inkişafı üçün vacibliyini vurğulayır. Şair oxucunu həyata nikbin baxmağa və mənəvi dəyərləri qorumağa çağırır. “Otuz ildir əldə qələm” kitabı müəllifin uzun illər ərzində formalaşmış poetik dünyagörüşünü əks etdirir. Burada vətənpərvərlik, milli kimlik, zaman, insan taleyi və yaradıcılıq məsuliyyəti kimi mövzular geniş yer alır. Şair bədii sözü milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına xidmət edən mühüm vasitə kimi qiymətləndirir.
Bu nümunələrin təhlili göstərir ki, Zaur Ustac poeziyasının əsas ideya istiqamətləri vətənə sədaqət, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, şəhidlik zirvəsinin ucalığı, ana məhəbbətinin müqəddəsliyi və humanizm prinsipləridir. Onun poetik dili sadə, səmimi və obrazlı olmaqla oxucunun duyğularına birbaşa təsir edir. Məhz bu xüsusiyyətlər Zaur Ustacı müasir Azərbaycan poeziyasında özünəməxsus yaradıcılıq üslubuna malik şairlərdən biri kimi səciyyələndirməyə əsas verir. Zaur Ustac poeziyası müasir Azərbaycan ədəbiyyatında milli ruhu, vətən sevgisini və mənəvi dəyərləri yaşadan əhəmiyyətli yaradıcılıq nümunələrindəndir. Onun şeirlərində vətən, ana, insan, məhəbbət və mənəvi kamillik mövzuları vahid ideya xətti ətrafında birləşir. Sadə, səmimi və obrazlı poetik dili isə bu yaradıcılığı geniş oxucu auditoriyası üçün təsirli və yaddaqalan edir. Zaur Ustac poeziyası həm milli ədəbi ənənələrin davamı, həm də müasir dövrün mənəvi problemlərinə poetik münasibət kimi qiymətləndirilə bilər. Zaur Ustacın poeziyası müasir Azərbaycan ədəbiyyatında milli-mənəvi dəyərlərin, vətənpərvərlik ideyalarının və humanist düşüncənin bədii ifadəsini özündə birləşdirən əhəmiyyətli yaradıcılıq nümunələrindən biridir. Şair öz poetik dünyagörüşünü xalqın tarixi yaddaşı, milli kimliyi və mənəvi irsi ilə əlaqələndirərək oxucuya yalnız estetik zövq deyil, həm də dərin ictimai və mənəvi düşüncə təqdim edir. Onun poeziyasında irəli sürülən ideyalar müasir dövrün çağırışları ilə səsləşir, insanı milli dəyərlərə bağlı olmağa, mənəvi saflığı qorumağa və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət hissini unutmamağa səsləyir. Zaur Ustac yaradıcılığının əsas mövzu istiqamətlərini vətən sevgisi, milli birlik, ana obrazı, ailə dəyərləri, insanın daxili aləmi, təbiət, məhəbbət və mənəvi kamillik təşkil edir. Bu mövzular bir-birindən ayrı deyil, vahid ideya xətti ətrafında birləşərək müəllifin həyat fəlsəfəsini və bədii-estetik baxışlarını əks etdirir. Şair hər bir mövzuya yalnız emosional yanaşmır, eyni zamanda onu fəlsəfi və mənəvi müstəvidə qiymətləndirərək oxucuda düşünmək, nəticə çıxarmaq və öz mövqeyini müəyyənləşdirmək ehtiyacı yaradır. Zaur Ustacın poeziyasında vətən anlayışı yalnız doğma torpağa məhəbbət hissi ilə məhdudlaşmır. Bu anlayış milli kimliyin qorunması, tarixi yaddaşa hörmət, dövlətçilik düşüncəsi və gələcək nəsillərin milli ruhda tərbiyə olunması ideyaları ilə sıx bağlıdır. Şair vətən sevgisini insanın ən ali mənəvi borcu kimi təqdim edir və bu ideyanı müxtəlif poetik obrazlar, bədii təsvir vasitələri və emosional ifadələrlə zənginləşdirir. Zaur Ustac poeziyasında ana obrazı da xüsusi məna yükü daşıyır. Ana yalnız ailə institutunun deyil, bütövlükdə xalqın mənəvi dəyərlərinin, milli yaddaşının və əxlaqi prinsiplərinin daşıyıcısı kimi təqdim edilir. Bu baxımdan şair ana obrazını yüksək mənəvi ideal səviyyəsinə yüksəldərək ona ümumbəşəri məna qazandırır. Şairin yaradıcılığında humanizm və insanpərvərlik ideyaları aparıcı yer tutur. O, insanın mənəvi saflığını, vicdanını, ədalət hissini və cəmiyyət qarşısında məsuliyyətini ən ali dəyərlər kimi qiymətləndirir. Müəllif oxucunu xeyirxahlığa, mərhəmətə, qarşılıqlı hörmətə və mənəvi kamilliyə çağırır. Bu xüsusiyyətlər onun poeziyasının tərbiyəvi və ictimai əhəmiyyətini daha da artırır. Zaur Ustacın bədii dili sadə, səlis və axıcı olmaqla yanaşı, yüksək obrazlılıq və ifadəlilik xüsusiyyətlərinə malikdir. O, xalq dilinin zəngin imkanlarından, milli folklor motivlərindən, klassik Azərbaycan poeziyasının bədii ənənələrindən yaradıcı şəkildə istifadə edərək özünəməxsus poetik üslub formalaşdırmışdır. Bu üslub həm peşəkar ədəbiyyatşünasların, həm də geniş oxucu kütləsinin marağına səbəb olur və onun yaradıcılığının uzunömürlü olmasını təmin edən əsas amillərdən biri kimi çıxış edir. Zaur Ustac müasir Azərbaycan poeziyasında özünəməxsus yaradıcılıq mövqeyi olan müəlliflərdən biridir. Onun poeziyası milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına, gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına, humanist ideyaların təbliğinə və Azərbaycan ədəbi ənənələrinin inkişafına mühüm töhfə verir. Şairin əsərləri yalnız bədii-estetik baxımdan deyil, həm də mənəvi, sosial və tərbiyəvi aspektdən dəyərli mənbə hesab oluna bilər. Zaur Ustac poeziyası mövzu zənginliyi, ideya dərinliyi, milli ruhu, humanist məzmunu və özünəməxsus bədii üslubu ilə müasir Azərbaycan ədəbiyyatında xüsusi yer tutur. Onun yaradıcılığının gələcəkdə daha geniş elmi-nəzəri aspektdə araşdırılması, ayrı-ayrı poetik əsərlərinin müqayisəli təhlili və Azərbaycan ədəbi prosesində tutduğu mövqenin sistemli şəkildə öyrənilməsi müasir ədəbiyyatşünaslıq üçün aktual istiqamətlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Sonda qeyd etmək istərdim ki, məqaləyə əlavə edilən “Zaur Ustaca” adlı şeir bu məqalənin müəllifi tərəfindən yazılmışdır. Şeir Zaur Ustacın yaradıcılığından doğan təəssüratların, onun ədəbi fəaliyyətinə və mənəvi dəyərlərinə bəslənilən ehtiramın bədii ifadəsidir.
Zaur Ustaca Şeiriyyət eşqiylə çıxdın bu yola, Qələmin nur oldu zaman içində. Vətən sevgisindən yazdın ürəkdən, İz qoydun hər kəlmə, güman içində. *** Ulu bir ulusun şairi oldun, Qarabağ nəfəsi titrər sözündə… Yurdun ağrısı da, sevinci də var, Həsrətdən süzülən qəmli gözündə. *** Kəlməndən mərhəmət boylanır hər an, Ana məhəbbəti könlündə çiçək. Sözünə güvənir bu doğma Vətən, Bilir, doğru yola çağırır ürək… *** Xalqının ruhunu oxşayan qələm, Çıxdığı səfərdə heç vaxt yorulmaz. Sənin poeziyan nurlu bir aləm, Hər zaman parlayar, heç zaman solmaz! *** Nə şöhrət aradın, nə də ki, alqış, Sözünlə ucaltdın öz heykəlini. Qələmin yaşatdı qədim bir yurdu, Qurmusan ulusun söz heykəlini. *** Ədəbiyyat üçün çəkdiyin zəhmət, Qalacaq yaddaşda silinməz iztək. Zaur Ustac adı, sözə sədaqət, Daim yaşayacaq müqəddəs söztək! *** Qoy sözün sabaha işıq aparsın, Yeni nəslə olsun mənəvi çıraq. Şair ömrü bitməz, yaşar sözüylə, Sözün çox yaşasın, olsun min budaq!
Bu günlərdə “İmza” nəşriyyatında gənc ədəbiyyat araşdırıcısı Ulduz Uralayın “Səməd Ağaoğlunun hekayələrində avtobioqrafizm və özgələşmə” adlı kitabı nəşr olunub. Azərbaycan ədəbiyyyatşünaslığında Səməd Ağaoğlu haqqında ilk monoqrafik araşdırma olan, nəfis şəkildə yayınlanmış kitabın elmi redaktoru filologiya elmləri doktoru, professor Vaqif Sultanlı, rəyçiləri isə Bakı Dövlət Universitetinin dosenti Samirə Məmmədli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aygün Zəki və tənqidçi-publisist Fidan Vahiddir.
XX yüzil Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının və Türkiyə nəsrinin görkəmli təmsilçilərindən olan, böyük mütəfəkkir Əhməd bəy Ağaoğlunun doğma övladı Səməd Ağaoğlunun bədii və ictimai-siyasi fəaliyyəti son illərdə tədqiqatçıların diqqətini çəksə də, onun hekayələrinin avtobioqrafizm və özgələşmə kontekstində ayrıca monoqrafik səviyyədə araşdırılması bu istiqamətdə atılmış mühüm addım kimi dəyərrləndirilə bilər. Yeni nəşr, eyni zamanda, Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatının daha dərindən öyrənilməsi və gələcək tədqiqatların genişlənməsi üçün mühüm imkanlar açır.
Kitaba yazdığı “Səməd Ağaoğlunun hekayələrində özgələşmə problemi və ekzistensial böhran” ön sözdə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Samirə Məmmədli düşüncələrini belə ümumiləşdirir: “Səməd Ağaoğlunun hekayə yaradıcılığı türk ədəbiyyatında fərdin daxili dramını və mənəvi böhranlarını ən çılpaq, ən dərindən işləyən nadir nümunələrdəndir. Yazıçının hekayələrində böyük ustalıqla toxunduğu özgələşmə problemi sadəcə dövrün sosioloji və ya siyasi şərtlərindən doğan keçici bir narahatlıq deyil. Bu özgələşmə, insanın yer üzündəki mövcudluq şərtləri ilə, onun daxili mənliyi və xarici dünya arasındakı əbədi və əzəli uçurumla bağlı olan ekzistensial bir böhrandır”.
Monoqrafiyada Səməd Ağaoğlunun zəngin bədii irsi ədəbi tənqidin çağdaş metodları əsasında araşdırılır, onun hekayələrində avtobioqrafik elementlərin mahiyyəti, fərdi yaddaşın bədii təcəssümü və özgələşmə probleminin çeşidli təzahürləri geniş şəkildə çözülür. Müəllif yazıçının əsərlərini yalnız estetik baxımdan deyil, həm də mühacirət psixologiyası, kimlik axtarışları və fərdin cəmiyyətlə münasibətləri kontekstində dəyərləndirir.
Monoqrafiyada Səməd Ağaoğlunun həyat yolu ilə bədii yaradıcılığı arasındakı əlaqələr sistemli şəkildə izlənilir, onun hekayələrində tarixi yaddaşın, şəxsi taleyin, mühacirət ağrılarının və mənəvi təcridin bədii ifadə formaları üzə çıxarılır. Özəlliklə, yazıçının qəhrəmanlarının daxili dünyasında müşahidə olunan özgələşmə duyğusunun sosial, psixoloji və fəlsəfi aspektləri elmi-nəzəri müstəvidə şərh edilir.
Bəzən bir tədbir sadəcə tədbir olmur. O, keçmişlə bu gün arasında mənəvi körpü yaradır, yaddaşlarımızı təzələyir, qəhrəmanlarımızı yenidən xatırladır və gələcək nəsillərə ötürüləcək dəyərləri bir daha ön plana çıxarır. 24 iyun 2026-cı il tarixində keçirilən “Müharibə xatirələri qazilərin dilindən” kitabının təqdimat mərasimi də məhz belə yaddaqalan və mənalı tədbirlərdən biri oldu. Bu görüş yalnız yeni bir kitabın təqdimatı deyil, həm də Vətən uğrunda canından, sağlamlığından keçmiş qəhrəmanlarımıza göstərilən ehtiramın, minnətdarlığın və hörmətin ifadəsi idi. Kitabda 44 qazinin döyüş yolu və onların müharibə xatirələri toplanıb. Bu xatirələr sadəcə hadisələrin təsviri deyil, xalqımızın qəhrəmanlıq tarixinin canlı səlnaməsidir. Hər bir xatirədə Vətən sevgisi, fədəkarlıq, mübarizə əzmi, dostluq, birlik və qələbəyə inam hiss olunur. Bu gün qürurla yaşadığımız Zəfərin arxasında məhz belə igid Vətən oğulllarının göstərdiyi şücaət dayanır. Bu Zəfər eyni zamanda xalqımızın sarsılmaz birliyinin, dövlətimizin gücünün, Müzəffər Ali Baş Komandanın qətiyyətli rəhbərliyinin və rəşadətli Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığının nəticəsidir. Bu gün qalib ölkənin vətəndaşları olaraq yaşadığımız qürur hissi şəhidlərimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin fədakarlığı və xalqımızın dəmir yumruq kimi birliyi sayəsində mümkün olmuşdur. Onların yaşadıqları, gördükləri və hiss etdikləri isə gələcək nəsillər üçün böyük mənəvi məktəbdir. Tarix yalnız arxivlərdə qorunan sənədlərlə yazılmır. Tarix həm də onu yaşayan insanların yaddaşında, xatirələrində və həyat hekayələrində yaşayır. Məhz buna görə də “Müharibə xatirələri qazilərin dilindən” kitabı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu əsər gələcək nəsillərin müharibənin reallıqlarını, qəhrəmanlarımızın keçdiyi şərəfli yolu birbaşa onların öz dilindən öyrənməsinə imkan yaradır. Eyni zamanda milli yaddaşımızın qorunmasına xidmət edən qiymətli bir mənbədir. Təqdimat mərasimində iştirak etmək və öz fikirlərimi bölüşmək mənim üçün böyük məmnunluq idi. Tədbirin yüksək səviyyədə təşkili, zəngin proqramı, təsirli çıxışları və səmimi atmosferi hər bir iştirakçının qəlbində dərin iz buraxdı. Tədbir boyunca səsləndirilən fikirlər, nümayiş etdirilən kompozisiyalar və yaşanan duyğular bir daha göstərdi ki, xalqımız öz qəhrəmanlarını unutmur, onların xidmətlərini yüksək qiymətləndirir. Xüsusilə şəhid ailələrinə və qazilərimizə göstərilən diqqət və ehtiram məni çox təsirləndirdi. Şəhid valideynlərinin çıxışlarını dinləmək həm qürurverici, həm də kövrək anlar yaşatdı. Onların övladları haqqında danışarkən hiss etdikləri qürur, eyni zamanda ürəklərində daşıdıqları ağrı hər kəsə qəhrəmanlarımızın hansı böyük fədakarlıqlar hesabına tarix yazdıqlarını bir daha xatırlatdı. Bu çıxışlar bir daha göstərdi ki, şəhidlərimizin və qazilərimizin adı xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaq. Bu gün qazilərimizə diqqət və qayğı göstərmək təkcə dövlətin deyil, bütövlükdə cəmiyyətin mənəvi borcudur. Çünki qazilərimiz Vətən uğrunda sağlamlıqlarını qurban vermiş insanlardır. Onların həyat yolu, mübarizə əzmi və vətənpərvərlik nümunəsi gənclərimiz üçün örnəkdir. Qazilərimizə göstərilən hər bir diqqət əslində Vətənə, dövlətə və milli dəyərlərimizə göstərilən hörmətin ifadəsidir. Belə layihələr və tədbirlər insanların bir araya gəlməsinə, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunmasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edir. Bu cür təşəbbüslər cəmiyyətimizdə vətənpərvərlik ruhunu gücləndirir, birlik və həmrəyliyimizi möhkəmləndirir. Xüsusilə gənc nəslin qəhrəmanlarımızı tanıması, onların keçdiyi yolu öyrənməsi və bu dəyərlər üzərində formalaşması üçün belə layihələrin əhəmiyyəti danılmazdır. Bu dəyərli layihənin ərsəyə gəlməsində böyük zəhməti olan layihə rəhbəri, Naxçıvan Muxtar Respublikası Qazilər İctimai Birliyinin sədri, İkinci Qarabağ müharibəsi qazisi, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı Təbriz Zeynalova, eləcə də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şair- publisist, kitabın müəllifi Rəqsanə Tapdıqlıya səmimi təşəkkürümü bildirirəm. Onların gördüyü iş yalnız bir kitabın hazırlanması deyil, həm də qəhrəmanlarımızın xatirəsinin yaşadılmasına, onların gələcək nəsillərə çatdığılmasına verilən dəyərli töhfədir. Əminəm ki, “Müharibə xatirələri qazilərin dilindən” kitabı yalnız bu günün deyil, gələcək nəsillərin də müraciət edəcəyi qiymətli mənbələrdən biri olacaq. Bu kitab qəhrəmanlarımızın keçdiyi şərəfli yolu yaşadacaq, onların xatirəsini daim diri saxlayacaq və gənclərimizdə vətənpərvərlik hissinin daha da güclənməsinə xidmət edəcəkdir. Qəhrəmanlarımızın xatirəsini yaşatmaq, qazilərimizə və şəhid ailələrinə ehtiram göstərmək hər birimizin mənəvi məsuliyyətidir. Çünki Vətən üçün edilən fədakarlıq unudulmamalı, qəhrəmanlarımızın adı daim hörmət və ehtiramla anılmalıdır. Onların yazdığı qəhrəmanlıq dastanı xalqımızın qürurvmənbəyidir. Bu gün müstəqil, güclü və qalib ölkədə yaşamağımızın arxasında şəhidlərimizin müqəddəs qanı, qazilərimizin fədakarlığı, xalqımızın birliyi və dövlətimizin qətiyyətli iradəsi dayanır. Bu müqəddəs irsi qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq isə hər birimizin üzərinə düşən ən şərəfli vəzifələrdən biridir. Tədbirdən fotolar:
Başqalarında nəyə qıcıqlanırsan? Cavab sənin içində gizlidir
Dayan və bir anlıq düşün: Başqalarında səni ən çox qıcıqlandıran şey nədir? Tənbəllik? Yalançılıq? Yaltaqlıq? Həddindən artıq yemək? Bəlkə də arıq olmaq? Qəribədir ki, hər insanda qıcıq yaradan xüsusiyyətlər fərqli olur. Xatırlayıram ki, tələbəlik illərimdə bəzi tələbələrə qıcıqlanırdım. Onlar mütəmadi gecikirdilər, dərsi o qədər də əhəmiyyətli hesab etmirdilər. O vaxt düşünürdüm ki, bu, normal reaksiyadır. İnsan məsuliyyətli olmalıdır. Ağlımdan belə keçmirdi ki, mənim reaksiyamın bu qədər kəskin olması normal deyil. Bəs niyə məhz mən bu qədər qıcıqlanırdım? Kiminsə məsuliyyətsiz olmasının mənə nə aidiyyəti var idi? Bunun fərqində deyildim və üzərində düşünmürdüm. Ta ki, K. Q. Yunqun “kölgə” anlayışı ilə tanış olana qədər. Karl Yunq deyirdi: “Başqasında sizi ən çox qıcıqlandıran şey, sizin öz kölgəniz ola bilər.” Bəs kölgə nədir? Yunqa görə kölgə insanın özündə görmək istəmədiyi, inkar etdiyi, utandığı və ya qorxduğu bütün xüsusiyyətlərin toplusudur. Bunlar yox olmur, sadəcə şüurun dərinliklərinə basdırılır. Qısacası, hər insanda xəsislik, ədalətsizlik, yalançılıq, məsuliyyətsizlik, aqressiya və buna bənzər xüsusiyyətlər var. Sadəcə, biz uşaqlıqdan etibarən bəzi tərəflərimizi qəbul etməməyi öyrənirik. Onlar isə yox olmur, sadəcə fərqli formalarda üzə çıxırlar. Yunqun ən maraqlı fikirlərindən biri də budur ki, kölgə yalnız mənfi xüsusiyyətlərdən ibarət deyil. Qaranlıq kölgə Bunlar cəmiyyətin qəbul etmədiyi hisslər və davranışlardır: qəzəb, qısqanclıq, tamah, eqoizm, nəzarət istəyi, aqressivlik, bəzi cinsi istəklər və s. Qızıl kölgə Bu isə daha az danışılan, amma çox vacib olan anlayışdır. Bəzən insan müsbət xüsusiyyətlərini də basdırır: “Mən istedadlı ola bilmərəm.” “Lider olmaq mənə yaraşmaz.” “Bu qədər sevinmək düzgün deyil.” Kölgə haqqında araşdırdıqdan sonra başa düşdüm ki, əslində məsuliyyətsizlik mənim özümdə qəbul etmədiyim tərəfdir. Uşaqlıqdan “sən məsuliyyətlisən”, “tənbəllik sənə yaraşmaz”, “hər şeyi vaxtında etməlisən” kimi cümlələri eşidərək daxilimdəki məsuliyyətsiz tərəfi susdurmuşam. Başqalarında həmin xüsusiyyəti görəndə isə bu, mənə özümü xatırladır. Mən onu qəbul etmədiyim üçün əsəbiləşirəm. Psixologiyada bu mexanizm proyeksiya adlanır. Həddindən artıq nəzarətçi biri başqalarını “özbaşına” olduqları üçün tənqid edir. Öz eqoizmini görməyən biri hər kəsi “xudbin” adlandırır. Dərinliyində qaydaları pozmaq istəyən biri isə qaydaları pozanları ən sərt şəkildə mühakimə edir. Kölgə yalnız qəzəbdə deyil, heyranlıqda da yaşayır. Bir film izləyirsən və oradakı qəhrəmanın cəsarətinə heyran qalırsan: “O nə qədər cəsurdur. Mən heç vaxt belə ola bilmərəm.”Yunqa görə bu hiss qızıl kölgənin səsidir, yəni basdırılmış potensialın. Deməli, nəyə heyransansa, onun bir parçası sənin daxilində də mövcuddur.Bəzən isə birinə paxıllıq edirsən. Paxıllıq etdiyin şey çox vaxt sənin həyata keçirmədiyin potensialını göstərir. Məsələn, birinin gözəl təqdimat bacarığı var. Onu izləyirsən, ürəyin döyünür, daxilən narahat olursan və hətta ona qarşı qıcıq hiss edirsən. Əslində isə bu, sənin öz təqdimat bacarığına sahib olmaq istəyən tərəfinin səsidir. Kölgəni kəşf etmək üçün özünə bu sualları ver:
Başqalarında məni ən çox qıcıqlandıran üç xüsusiyyət hansılardır?
Bu xüsusiyyətlər həyatımda heç bir rol oynamayıbmı?
Əgər bu xüsusiyyəti özümdə görsəydim, nə hiss edərdim?
Həyatımda hansı mövzular dönə-dönə təkrarlanır?
Hansı tənqidlər məni daha çox yaralayır və niyə?
Özümdə görməkdən ən çox çəkindiyim nədir? Bu suallar üzərində dərindən düşün. Çoxları kölgə anlayışını öyrənəndə ilk sualı belə olur: “Bunu necə aradan qaldırım?” Yunq deyirdi ki, bu mümkün deyil və buna cəhd etmək təhlükəlidir. Basdırılmış kölgə daha güclü şəkildə geri qayıdır. Tarixdə ən böyük şiddət hadisələrinin bəziləri ən çox “əxlaqlı” görünməyə çalışan insanlar tərəfindən törədilib. Çünki inkar etdiyin kölgə yox olmur. O, toplanır, sıxılır və bir gün nəzarətsiz şəkildə partlayır. Həll yolu inkar etmək deyil, tanımaq, qəbul etmək və inteqrasiya etməkdir. İnteqrasiya o deməkdir ki: “Bu hisslər məndə var. Mən onları görürəm, qəbul edirəm və şüurlu şəkildə idarə edirəm.” Qəzəbini inkar etmirsən, onun səbəbini anlamağa çalışırsan. Tənbəllik istəyini basdırmırsan, sadəcə nə vaxt istirahətə ehtiyacın olduğunu eşidirsən. Kölgəni bir otaq kimi təsəvvür edirəm. O otağa işıq salmaq qorxulu görünə bilər. Amma içəri girdikdə çox vaxt görürsən ki, orada gizlənmiş bir xəzinə var. Sən sadəcə onu kəşf edirsən. Kölgəndən qaçdıqca o böyüyür, üzləşdikcə isə sən böyüyürsən. Sevgi ilə qalın…
Asl bahodirlar, bizning yigitlar, Halol olishdilar asl maydonda. Uyda Ergash Karimovni esladik, Faqat shunisi boʻldi yomonda.
Futbolchilar buyuk, bizning fahrimiz, Kurashdilar maydonda, vijdoni bilan. Charchagan edilar, aniq sharhimiz, Toʻp surdilar, halol imoni bilan.
Lekin omad ozgina, tark etdi xolos, Qalbimizda ammo umid shaʼmi charaqlar. Futbolchilar kuyinmang, ishonchu-asos, Quyosh chiqar albat, yutuq soʻroqlar!
Portugaliyadan qoldik, bo‘lmangiz xafa, G‘alaba yo‘li bor, sabr ham e’zoz. Mag‘lubiyat baʼzan bo‘lgaydir saboq, Kelajakda yutuqlar kutadi asos!
Bayrog‘imiz baland, niyatlar ulug‘, Yuraklarda so‘nmas ishonch va g‘urur. Maydonda ter to‘kkan har bir o‘g‘lonning, Mehnati munosib hurmati, shon-shuur.
Bugun bo‘lmasa agar, ertaga albat, Futbolchilar omad keladi, emasdir yakun. Ruhingiz sinmasin, jasur yigitlarsiz mard, O‘zbekiston fahrisiz, doimo har kun.
Buludlar da toxtamır,küləklər də səngimir, Bilmirsən nə istəyir Göy üzü Yer üzündən. Yaman çoxalıb indi söz alıb söz satanlar, Gör nələr çəkirik biz bu al,bu ver üzündən.
Ürəklər daşa dönüb sevgilər kiçiləndən, Zamanla cəngə girib uduzanlar,udanlar. Hamı dərd yolçusudu,yollar ələm daşıyır, Səhərin öz sirri var,gecənin öz sirri var.
Biri şöhrət xəstəsi,biri alqış acıdı, Biri də nağıl gəzir özünü ovutmağa. Arzular da nigaran,xəyyallar da yarımçıq, Ümid saman çöpüdü yıxılanda tutmağa.
Nə baharı bahardı,nə də qışı qış deyil, Fəsillər də dəyişib,hamısı baş aldadır. Şeytana atılan daş qayıdıb bizə dəyir, Şeytan öz kefindədi,adamı daş aldadır.
***
Bir yuxu tuta səni, Dəli-dolu bir yuxu. Qata səni önünə Bu möcüzə,sirr yuxu. Yerdən,Göydən keçirə, Səsdən,küydən keçirə. Yaxandan elə tuta Yaxan qala əlində. Gedəsən uzaqlara Bir yuxunun belində. Unudasan hər şeyi, Ayrılığı,həsrəti. Qaranlığı,zülməti. Çıxasan yaddaşından, Doğmanın da,yadın da, Çəkilə üzərindən Sinsi-sinsi baxışlar. Günlərin bir günündə Bir məktub göndərələr Sənə sənin adından: “Getdim,məni bağışla” Təzədən doğulasan, Təzədən yeriyəsən, Təzədən yıxılasan. Təzədən ağlayasan, Təzədən kiriyəsən. Təzədən seviləsən, Təzədən qırılasan, Təzədən yaşayasan, Təzədən yorulasan.. Bir yuxu tuta səni…
***
Bu adam kimə əl çalır? Gəlib gedənə alçalır, Başın sağ olsun,İlahi!
Bu qadın niyə yorulub? Gözündə həya,yorulub, Üzü ağ olsun,İlahi!
Bu çiçək niyə ağlayır? Batıbdi suya,ağlayır, Qoyma boğulsun,İlahi!
Bu ağac niyə quruyub? Dırmaşıb göyə,quruyub, Qoyma yıxılsın,İlahi!
Bu dünya niyə boşalıb? Gedir ölümə,baş alıb, Dəymə,dağılsın,İlahi!
***
Bu yolun əvvəlin bildik Bəs bunun sonu hardadı? Gecəni birtəhər keçdik, Bəs bunun danı hardadı?
Bilmədik,girdik oyuna, Baxmadıq adam sayına, Düşdük həqiqət hayına, Tapmadıq,hanı,hardadı?
Hər gün bir yalan doğuldu, Şər-böhtan,filan,doğuldu, İlandan ilan doğuldu, Bu Qır qazanı hardadı?
Üstümüzə dərd uladı, Oba köçdü,yurd uladı, Çaqqallar meydan suladı, Bunun aslanı hardadı?
Tez-teləsik yola çıxdıq, Hardan gəldik,hara çıxdıq, Bu nağıl da yarımçıqdı, Bunun qalanı hardadı?
***
Gündüzkü istinin rütubəti vururdu adamı gecənin səssizliyində, Səhər o qədər çırpınmışdı ki,külək də deyəsən yorğunluğunu çıxarırdı gecə-gecə, Mürgü döyürdü göy üzündə səssizcə. Pərdələr pəncərələri yelpikləmirdi, Nəfəsi tıncıxırdı şəhərin, Ağaclar utandığından yarpaq-yarpaq tər tökürdü. Yuxusu qaçmış qadın da bu səssiz,havasız iyun gecəsini acgözlüklə ciyərinə çəkirdi.
Elçin Səlimli – Elçin Məmmədağa oğlu Səlimov 20 noyabr 1960-cı iıdə Neftçala rayonunun Xıllı qəsəbəsində anadan olmuşdur . İlk təhsilini Xıllı qəsəbə ibtiai məktəbində almışdır . 1969-cu ildə ailələri həmin rayonun Aşağı Surra kəndinə köçmüş və təhsilinin davamını burada almışdır . 1978 -ci ildə Aşağı Surra kənd orta məktəbini “yaxşı” və “əla”qiymətlərlə bitirmişdir . Elə həmin il şəhərə gəlmiş və təhsilini burada da davam etdirmişdir . Əvvəlcə texniki peşə məktəbini , ardınca SPT-nun gündüz şöbəsini , onun ardınca isə ATİ-nin axşam fakultəsini bitirmişdir . Metallurq Energetik ixtisası ilə uzun müddət istehsalatda çalışmışdır . 1985-ci ildən ədəbi mühitdədir . Çoxlu sayda mətbu orqanlarda və ədəbi jurnallarda çap olunmuşdur . AYB-nin üzvü olan şair , hal-hazırda 9 kitab və 1 pyes müəllifidir . Bu gündə fasiləsiz olaraq mətbuatda çıxış edir . Ailəlidir . İki ali təhsilli övladı var . “Qızıl Qələm”, media mükafatçısıdır . Hazırda növbəti iki kitabını nəşrə hazırlayır .
Kitabları:
“Oğul olub doğulduğum torpağa ” 2000-ci il , “Təzə əsrin yazı gəlir ” , 2001-ci il , “Miras” , “Qadın ləyaqəti ” 2004-cü il , “Ürəkdə də bahar olsa ” 2007-ci il , ” Məni qınamağa dəyərmi dünya ” 2020-ci il , ” Ömrün yarım əsri” 2022-ci il , “Görüşünə gəlmişəm” 2023-cü il və ” Şəhidliklə bitən ömür ” 2025-ci il adlı kitablarım nəşr olunmuşdur .
KİMİNƏ ACI
İllər gedir ömürdən illər , Deməyə var hələ ,ürəkdə sözlər , Söz dolu aləmə təşrif buyurun , Dolansın fəsillər , ötsün fəsillər .
Dərindir bu sirri , böyük aləmin , Dərindən qavra ki , qoy olsun sənin , Odur gələcəyin , barın , bəhərin , Dəyişsə nəsillər , gəlsə nəsillər .
Bax , belə yaradıb , bizi yaradan , Yaradıb , qurmağı öyrəndik ondan , Yolumdan etməyi bacarmaz nadan , Layiqdir sayğıya yalnız əsllər .
Yaşamaq həyatın ölməz qanunu , Qocalıq bu ömrün , başının tacı ! Ömürlük yaddaşda saxlayın bunu , Kiminə xoş gəlir , kiminə acı !
01.06.2026
BİR XATİRƏDİR
Fəsillər yerini dəyişir bir-bir , İllər bir-biriylə olublar əlbir , Ömür karvan kimi ,baş alıb gedir , Yazdığım hər şeirim , bir xatirədir .
Elə hey yol gedir , ömür karvanım , Bilmirəm haraya dartır sarvanım , Hər ikisi olubdur mənim həyanım , Hər misram , hər bəndim bir xatirədir .
Bəzən də bu karvan dayanıb , durur , Sarvanın özü də möhkəm yorulur , Gözlərim hicranın yaşıyla dolur , Hər sözüm , hər sətrim bir xatirədir .
Çəksəm də özümü , mən hey kənara , Tuş oldum hər zaman , yaman axara , Sizdən ricam , bunu deməyin yara , Onunçün Elçinin özü , bir xatirədir .
02.06.2026.
BİR DAHA DAŞMA
Salam , “Ana Kür”üm , xoş gördüm səni , Qismətim görüşə gətirib məni , Suların aşmaqda yenə sahili , Aman , “Ana Kür”üm , sahilin aşma .
Yenə qan-qan deyib , axıb gedirsən , Göy dolu buluda baxıb gedirsən , Sığmayıb yatağa çıxıb gedirsən , Aman , doğma Kürüm , həddini aşma .
Əsrlər boyunca dada çatmısan , Öz səxavətinlə anda çatmısan , Suyun həyat verib ,ada çatmısan , Aman , “Dəli Kür”üm , bəndini aşma .
Suyunla canlanır , hər qarış torpaq , Hətta yaşıllaşır quruyan budaq , Sayəndə gur yanır , yurdumda ocaq , Aman , “Sirli Kür”üm , səddini aşma .
Bütün el-obanı gəzər ,dolaşar , Doğma Xəzərimə Kürüm yaraşar , Elçin də , adına min dastan qoşar , Otur yatağına , bir daha , daşma .
25.05.2026.
GÜLÜM
Bir anlıq qəlbimi təsəlli etsən , Yüz il həsrətinlə yaşaram , gülüm . Bal tək ləblərindən bir busə versən , Dərya tək çağlayıb , coşaram , gülüm .
Gəl yetiş dadıma , dayağım ol , sən , Eşq adlı dünyamda qonağım ol , sən , Yuxuma girməsən , xəyalım ol , sən , Sənin həsrətinə dözmərəm , gülüm .
Həyat çox şirindir , yaşamaq gözəl , Ömürlük səninəm , almasa əcəl , Sevginlə daima zirvəyə yüksəl , Dünyanı səninlə , bölərəm , gülüm .
08.04.2026.
SON SÖZÜ
Nə qədər dünyada silah olarmış ? Nə qədər insanın , qanı axarmış ? Hamıya bəs edər bu yer üzünün , Başına nə qədər bəla gələrmiş .
Yorub artıq bizi , uçan raketlər , Dənizlərdə üzən hərbi gəmilər , Dayanın , bir durun , ay gicbəsərlər , Dünyanın sonuna bir şey qalmayıb .
Vurur təyyarəsi , atır PUA-sı , Tökülür başıma mərmi , bombası , Od , alov içində yanır yer üzü , Düşünüb , dayanın , Allah bəndəsi .
Çox çəkəcək hələ , bu hərbə-zorba , Cahanın başına keçirib “torba” , Dinlər arasında qızışıb “borba” , Yoxdur insanların gündüz , gecəsi .
Qurtarın qırğını , qurtarın baba , Düşməsin yurduma bir daha bomba , Bu qanlı davadan bizə nə fayda , Düşünən beyinlər desin son sözü .
29.04.2026.
DÜNYA
Artıq ümidim yox uzaq illərə , Quran insanlara tuzaq illərə , İsti havalarda sazaq illərə , Aparırsan bizi hayana , dünya .
Həyat nə verib ki , nəyi də alsın ? Əzab , əziyyət , zülümdən başqa . Bir quru canım var , onu da alsın , Onsuz da arzular toxunub daşa .
Bütün ömür boyu yük daşımışam , Çiyinlər bu yükdən inan qat salıb . Bu ağır illəri necə aşmışam , Onlar ürəyimə ağır çat salıb .
Köçsəm bu dünyadan , dərd məni üzməz , Keçsəm həyatımdan , mərd məni üzməz , Yol daşlı , kəsəkli , sərt məni üzməz , Daşıyırsan bizi , nə fayda , dünya .
24.04.2026.
*** Mən bir bütöv Azərbaycan , Qürurum , həm varlığımsan, Sən vətənim, həm anamsan Azərbaycan , Azərbaycan !
Dəmir qapı Dərbənd mənəm , Zəngəzuram , həm Göyçəyəm , Qarayazı , Borçalıyam , Azərbaycan , Azərbaycan .
Mən Bakıyam, mən Təbrizəm , Mavi gözlü bir dənizəm , Düşünmə ki, mən sənsizəm, Azərbaycan , Azərbaycan !
Xan Arazam,Dəli Kürəm , Maral göləm,mən Göy göləm , Düşmənini məhv edərəm , Azərbaycan , Azərbaycan !
Mən Şuşayam, Qarabağam, Həm Aranam , həm də dağam , Sən olmasan , mən də yoxam , Azərbaycan , Azərbaycan ! .
Məlahət Quliyeva – Quliyeva Məlahət Sahib qızı (Məmməquliyeva), 1958-ci ildə Ağcabədi rayonunun Boyat kəndində anadan olub. 1979-2013-cü illərdə Respublika DIN-nin Yanğından Mühafizə İdarəsində (İndiki Fövqəladə Hallar Nazirliyində) xüsusi hərbi rütbəli əməkdaşı olaraq bir çox vəzifələrdə xidmət edib. Hazırda hərbi təqaüdçüdür. Məşədi-Kərbəlayı xanımdır. 2 oğlu, 8 nəvəsi var. Məlahət xanım Quliyeva (Məmməquliyeva) gənc yaşlarından bədii yaradıcılıqla da məşğul olur. Gözəl müğənni və çox istedadlı şairə kimi tanınır. Gənc yaşlarından şeirləri müxtəlif mətbuat orqanlarında, Azərbaycan Respublikası DİN-nin “Mübariz keşikdə” və “Zəngəzur” qəzetində, eyni zamanda FHN-nin DYMX-nin “Yanğınla Mübarizə” jurnalında, o cümlədən “Şərqin səsi, “Ziya”, “Elm və Təhsil”, “Kredo”, “Yurd sevgisi” qəzetlərində, “Zim.Az” və “Zirvə. info” saytlarında, “Zirvə”, “Buta”, “Vətən”, “Canım Azərbaycanım”, “Xarıbülbül”, “Şərqin səsi”, “Rəvan”, Poeziya çələngi “, “Zəfər”, “Bakı Təbriz”, “Poeziyamızın Nizami Gəncəvi zirvəsi” və bir çox ədəbi məcmuələrdə də dərc olunub. “Borçalı” qəzetinin və “Yurd” saytının baş redaktorudur. Türkmən Ədəbiyyatçılar (Birliği-Tuzhurmatu Onursal ÜYE), Azərbaycan Yazıçılar, Turan Yazarlar və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. “Abdulla Şaiq”, Məmməd Araz”, “Zirvə” diplomu və medalı “XXI Əsrin Ziyalısı,” “Heydər Zirvəsi”, fəxri diplomu və medalı, “Natavan Xurşidbanu” diplomu və medalı, “Qızıl qələm”, media mükafatları laureatıdır. “Şəhid ailələrinə qayğı” cəmiyyətinin fəxri diplomuna layiq görülüb. “Turan” Ədəbiyyatı Yazarlar Birliyinin və idarə heyətinin üzvü , Turan xalq şairidir. 8 kitab müəllifidir. Biz də hörmətli Məlahət xanıma ədəbi- bədii yaradıcılığında və şəxsi həyatında yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq.
ÖZÜMDƏN YAZIM
Həyatın hər cürə üzündən yazdım, Deyirəm bir az da özümdən yazım. Dünyanı içinə alıb, gəzdirən, Ağlaya bilməyən gözümdən yazım.
Məndən üz döndərib məni yaradan. Bir kərə rəhm etmir ol Şahı-Mərdan. Qəlbimi yandıran acı duyğudan, Gül kimi saralan üzümdən yazım.
Ömür yaşayıram, mən zərrə-zərrə, Dəli sevda məni saldı çöllərə. Ya Rəbbim ah-nalə olarmı belə, Yer-göyə sığmayan dözümdən yazım.
Uçdu xəyaları arana- dağa, Həm indiki vaxta, həm cavanlığa. Bir anlıq dayanıb, xəyala daldı, Boylandı keçmişə, bir sola-sağa.
O ziyalı idi, həm də bir Ana, Sanki mələk imiş gəlib cahana. Hər bir kəlməsindən, şirin sözündən, Qələm əhli olan gəldi ilhama.
Anadan qiymətli yox özgə nemət, Anadı hər kəsə şərəf-ləyaqət. Analar Allahdan bizə əmanət, Ana müqəddəsdir bil, ay Məlahət. Ayağı altına deyilir cənnət. 15.04.2025
MİNNƏTDARAM MƏN ANAYA
Qovdu aylar, illər birin, Kövrək oldu yaman qəlbim, Yaş üstünə yaşda gəldi, Heç nə vermir gənclik yerin.
Demirəm ki, qocalmışam, Bəlkə bir az ucalmışam. Yaxşı-yaman bu ömürdə, İlləri yola salmışam,
Şükür olsun yaradana, Bəxş eyləyib bu cahana. Gözəl keçib illərimiz, Həyat dönüb gülüstana.
Altmışımı adlamışam, Yetmişimi haqlamışam. Xoşbəxt günlər yaşayaraq, Bu həyatdan kam almışam.
Hər bir dərdi silib atdım. Qəm-kədərə sevinc qatdım. Ömür bir az vəfa qılsa, Bəlkə gedib yüzə çatdım.
Məlahətəm, mən bir dünya, Bənzəyirəm günə-aya, Doğulduğum bu gün üçün, Minnətdaram mən Anaya. 09.02.2025
MƏNA GƏZİRƏM
Mən şair demədim, özümə heç vaxt, Söz səltənətində dağılmasın taxt. Hər kəsin öz yeri, öz qələmi var , Kimin kim olduğun göstərəcək vaxt.
Mən şair demədim, özüm-özümə, Bir kimsə gülməsin haqqın sözünə, Sevmirəm özünü tərif etməyi, Yaxşı görsənməkçün xalqın gözünə.
Mən şair demədim, özüm-özümə, Qoy mənə qiyməti el-aləm versin. Yazdığım əsərin hər bir kəlməsin, Ələkdən keçirib, xalq sözün desin.
Mən şair demədim, özüm-özümə, Peşmanlıq içində, döyüm dizimə. Deyirlər “El gözü, tərəzi gözü”, Xalq şair sözünü yazsın izimə.
Hər kəsin dünyada öz amalı var. Özümə tərifim mənə olar ar. Yazıb-yaradıram, mən azdan -çoxdan, Yazmasam gen dünya mənə olar dar.
Ürəkdən keçəni demədim hələ, Kaş yazıb-yaradım mən indən belə. Elə bir əsərim gəlsin ərsəyə, Toxunsun ürəkdə incə bir telə.
Məlahətəm, gördüyümü yazıram. Hər kəlməni min mənaya yozuram. Yaxşını-yamanı ələyib- seçib, Hər sözümdə dərin məna gəzirəm. 04.04.2025
SƏN BİLƏYDİN
Eşqin idi dərdə dərman, Fələk verdi özgə fərman. Sanki məni vurdu ilan, Kaş ki, bunu sən biləydin.
Ayrılıqdan gəldi xəbər, Sevgidən qalmadı əsər. Ayrılıq ölümdən betər Kaş ki, bunu sən biləydin.
Çıtır-çıtır yandı ürək, Sevən könlüm oldu kövrək. Sənsiz ömür nəyə gərək, Kaş ki, bunu sən biləydin.
Ürəyimin sındı teli, Eşqin məni etdi dəli. Vurdu məni zalım əli, Kaş ki, bunu sən biləydin.
Can evindən söküldü can, Üzdü məni qəmi-hicran. İç dünyamda qopdu tufan, Kaş ki, bunu sən biləydin.
Ürək sındı cilik-cilik, Sümüklərdə dondu ilik. Mən unutdum bir dəfəlik, Kaş ki, bunu sən biləydin
Məlahətəm, əhli-halam, Əhdə-anda düz ilqaram. Eşq yolunda tarimaram. Kaş ki, bunu sən biləydin. 21.06.2024
KÖNLÜM
Yenə ləngər vurur çağlayan könlüm, Sağalmaz yarasın ağlayan könlüm. Vəfasız dünyanın odu-közüylə, Özün-öz gözüylə dağlayan könlüm.
Sınıbdı ürəyim, qırılıb qəlbim, Dünyaya sığmaylr göyərmiş dərdim. Dönüb gəncliyimə yaman kövrəldim, İçində diləyin bağlayan könlüm.
Sevgi-məhəbbətim gözümdə qaldı, Hicranın naləsi canımı aldı. Bağrım al qan oldu, ürəyim yandı, Olmadı yarasın bağlayan könlüm.
Sevdalı günlərin atəşi söndü, Sevən könlüm qara zindana döndü. Çərxi fələk yaman tərsinə çöndü. Öz közü özünü dağlayan könlüm.
Məlahətəm, “dərdi canda saxladım”, Yaş da ötür, yetmişi də haxladım. Əridi sümüklər, kökdən laxladım. Köksündə dərdlərin tığlayan könlüm. 04.06.2025
AY ZALIM FƏLƏK
Dağların suyunu içmək istədim, Bulanıb lil oldu ərşimdə mənim. Əyilib torpağın öpmək istədim, Qarışıb gil oldu qarşımda mənim.
Bu necə qismətdi, necə taledi, Üstümə yer-göyün qəmin ələdi. Hər yandan bağlandı açıq yollarım, Bilmədim bəlalar haradan gəldi?
Nə yaman tez soldu gülüm-çiçəyim, Dağlar boyda oldu qəmim, kədərim. Acı tale məni yıxıb- sürüdü, Ah-nalə içində ötdü illərim.
Haraya getdimsə yolum lax çıxdı, Tənhalıq qəlbimi yandırıb-yaxdı. “Yıxdı can evimi” candan ayrılmaq, Göz yaşım sel olub köksümdən axdı.
Ha yana əl atdım əllərim yandı, Dövr etmədi qanım, damarda dondu. Vəfasız dünyada bir gün görmədim, Qaraldı ocağım, çırağım söndü.
