ODİSSEYDƏN PENELOPAYA Çayımı süzüb etibarli, vəfalı termosa Dava salib Bakidakı diplomatik korpusa İstərdim gedəm uzaqlara…
Dönəm, çevriləm ən xırda yuvarlaq zərrəyə, Toza, Qayıdam çoxdan aza
Mikrokosmosa.
Görəm, “BakuBus” avtobusu da Necə kiçilir uzaq üfüqdə Asta, asta… Qalir çox kicik miqyasda
Əskər yazılım Xarici leqiona, Mənə təzə pasport versin Fransa.
Özümü tapam Payızda. Batam Arazda. P.S. Penelopa, Mənə yaz da Məktub yaz da… Xəbərin məndən yoxsa Barmaqların gəzişsin, titrəsin Məktəbdəki o əziz coğrafi qlobusda!
Məni tap, Ötən əsrin lal kinosunda… Zillən hərdən bir kinoulduza Azneftdəki o lirik hovuza
Ovsun idimi bu? Ovsun? Ən uzaq park skamyalarında oturdum. Ala buluddan nəsə… Pəstə, çox aşağı səslə Deyəsən yolu soruşdum. Qulagımdaydı Ruhu xəstə Uzaq musiqili bəstə… Ovsun idimi bu? Ovsun?
Nəm oldu tamam Əynimdəki qara kastyum Ayaqqabıma Mərcanqulular doldurdum.
Şeir dəftərçəmi o sahillərdə unutdum. Halal olsun. Halal olsun.
ÖPÜŞMƏK TƏHLÜKƏLİDİ Bu beşmərtəbənin yan divarını “Gillette” üzqırxanının çılğın reklamı bəzəsə də. bəzilərini bezdirsə də cin atına mindirsə də… Sakinləri üzütüklüdür ucdantutma… Zirzəmisində bir mahnı özünü təkrarlayır daim “Məni unutma. Unutma!”
Mən də, O üzütüklülərdənəm burda. Mənlə öpüşmək təhlükəlidi. Bir də görərsən əl güzgündə Sifətin azca ala-bula ləkəlidi.
Mənlə öpüşmək təhlükəlidi. Yanağımdakı çapığım da çox dərindi Fincanımı bəzəyən dodaq boyan deyəsən əbədidi… artıq məşhər gününəcən mənimkidi.
Mənlə öpüşmək təhlükəlidi.
Sənlə öpüşənlərin hamısı, Öz əl telefonunu unutdu yatağında. Mən isə, yalnız özümü…
İKAR Sən bədənsiz də varsan. Qələmsiz də yazarsan. Qanadsız da uçarsan. Sən… Sən demateriallaşıbsan çoxdan.
Bilirsənmi nə vaxtdan?
Haçan ki sovet vaxtları bezib ictimai nəqliyyatdakı sıxlıqdan, Sallanırdın “LAZ”, İKARUS” avtobuslarının yarıaçıq qapılarından. İlk dəfə o vaxt sürücü səni itələyəndə qapıdan yapışdın havadan və gördün necə yıxılmayırsan…
Yunan əfsanələrindəki qanadlı İkarsan!
Yerin cazibə qüvvəsini aldadırsan!
Ayaq pəncəni qorxa-qorxa geri çəkdikcə bütün dərgahların qapısından.
Anamdan əmdiyim süd geri qayıtdı, vallah, burnumun ucundan! Sonra kinoteatr kassalarından “Daş və çiçək” hind filmınə bilet alarkən, Bir də gördün içəridə ön sıradasan. Biletini alıbsan. Əjdahanın ağzından. Biletsiz birisi isə əl çəkmirdi yaxandan.
O bileti alammazdın Demateriallaşmasan.
Uşaqlıqda gördüyün bir kimyəvi parçalanmadan Beş qiymətini almasan.
Deyirlər, barəmdədir son yazdığın “Gözmuncuğu” adlı roman.
Bədənsiz də varsan. Kəfənsiz də basdırarsan öz fobiyalarını. 60-cıların yarıutopiyalarını. Tüpür ağzından bütün diş plomblarını, Burax getsin damarlarından bütün tromblarını… Boğazının poetik şarfını. Sən “İkarus” avtobusundan sallanan vaxtdan İkarsan.
Dabanı havadasan.
Təbrizəcən axacaq Damarlarımda qatılaşmayan, Laxtalanmayan Bir an. Bu qan.
Tənhalıq, işdi. Qədim əlkimya elmində o MAQNUM OPUS adlanırdı. O həm də Məqam-dı. Dostlarsız, dostsuz yaşayıram. Mənlə dostluq təhlükəlidi. Qafar Kəndli…İyrəc İskəndəri, Davud Münşüzadə. Viktor Haynovski, Qerxard Şoyman.Bözorg Ələvi. İrena Tatarjinska, Natalya Steqniy…Mariya Kuzemko…Svetlana Cabrayilova, Ənvər Cabrayılov…Agası Axundov. Asya Axundova. Namiq Abbasov. Midhət Abasov. Aydın Əfəndiyev, Adil Bunyatov, Vəli Səyyadi, Rafiq Tağı… Heydər Camal, Orxan Camal…Anar Məmmədxanov. Valeriya Poroxova. Öldülər? Öldürüldülər? Fərqi var? Məncə yox. Mərhumlar, ən sədaqətlilərdir. Daim sənlədilər. Real təcrübəmdi. Özü də çox agrılı.
ÖZ DİLİNDƏ Məncə Fizuli öz dilində yazib. Hüseyn Cavid də. Hadi də. Səməd də o cümlədən. O xətti sonra Bayatli Odər, Çingiz Əlioğlu davam etdirdi. Vaqif Səmədoğlu ” Bir axsam taksidən düsdüm payiza” şedevrini də öz dilində yazıb, nəinki adi dilimizdə. Müşfiq hissiyatla yazib. Azərbaycanca yox. Fridrex Nitşe, Artur Rembo da öz milli dillərində yazmayıblar. Vladimir Mayakovski də rusca yazmayib bir misra da olsun belə. Nitşenin ” Zərdüşt belə deyirdi” şedevri təpədəndirnaga söz yaradıcılıgıdir ilk növbədə. Volfhanq Hote ölməz ” Faust” unu Faustun dilində kagız üzərinə köcürub. Əsər, almanca deyil. O vaxtdan alman ədəbiyyati, almanlar keciblər Hötenin dilinə. Zəif şairlər həmışə milli dildə yazarlar. Güclülər, həqiqətən şairlər isə məhz öz dillərində. Öz uçan boşqabinızı tapin, mən kimi, sonra başlayın yaradıcılıq səyahətlərinə. Milli dildə yazmaq, plaqiatdir. Poeziya deyildir iynənin ucu qədər. P.S.Müasirlərimizdən misal üçün Şəhriya Del Qerani, məncə öz dilində yazanlardandı. Səlim də. Rasim Qaraca da. Əliaga Vahid və davamçılari isə əruzca şeir deyiblər. Nizami, Xaqani də heç farsca yox, daha çox öz dillərində, əlyazmalari dilində şeir qoşublar.
Həmid Herisçi haqqında, Rəşad Məcidin sözü olmasın, qələmsiz yazılanlar arasında, indiyədək Əsəd Cahangirin məqaləsi qədər gözəl alınanına rast gəlməmişəm. Əsəd bəyin məlum qısa yazısında Həmid Herisçinin xarakteri, fərdi xüsusiyyətləri, psixoloji portreti ustalıqla ortaya qoyulub. Elə mən də ötən il 65 yaşı ilə əlaqədar Həmid Herisçiyə bir yazı ərmağan etmişdim. Odur ki, bu dəfə yeni bir yazıya ehtiyac görmədim. Amma aprelin 30-da qeyd edəcəyi növbəti ad gününü təbrik etməyə cəsarətim çatar. Vikipediyadakı məlumatlara inansaq, Həmid bəyin bu il də 65 yaşı təkrar tamam olur. Çünki onun doğum tarixi ötən il- 30 aprel, 1960-ci il yazılsa da, bu il 1960 dəyişib, 1961-ci il olub…
Nə isə, əgər sonuncu tarixə istinad etsək Həmid Herisçi həftənin bazar günü dünyaya gəlib. Deməli, gözəllik aşiqi, maddi və mənəvi dəyərlərə önəm verən, həssas və dostcanlı, ətrafı tərəfindən sevilən adamdır. Bir də həmin gün doğulan insanların arasında- hər milyondan biri mistikaya meyilli, inqilab ruhlu, romantikaya həvəsli, abstrakt təsəvvürlü, qeyri-adi adam olur. Görünür, Həmid bəy də milyonda biri, nadir adamlardandır. Xülasə, Həmid Herisçini bir cümlə ilə-Arzuların çin olsun- deyərək təbrik edirəm…
Bu gün əziz dostum, sevdiyim şair, nəhəng mütaliəsi olan şair-mütəfəkkir, indən belə ağıllanmağından əlimi üzdüyüm Həmid Herisçinin 65 yaşı tamam olur. Həmidlə tanış olanda iyirmi yaşlarında olardıq. Heç vaxt ağlıma gəlməzdi ki, biz də gəlib 65 yaşına çatarıq. Əziz dostumu, sevdiyim şairi doğum günü və yubiley yaşı münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm! Çox yaşa, Həmid!!! Və yaxınlarda ona həsr elədiyim şeiri bu xoş gün münasibətilə yenidən paylaşıram.
HƏMİD
Sən mənim Bakımsan, Həmid, İçəri Şəhərimsən! Sən Qız Qalamsan, Həmid, Qızıl Qalamsan!!!
Sən Qafar ağanın tapançasındakı sonuncu gülləsən, Həmid, intihar gülləsisən! Gicgaha sıxılası sonuncu güllə!..
Yadındamı Həmid, yadındamı, sən sözlə-şeirlə Təbriz həsrətilə xalça hörərdin, hər şeirin bir yeni xalı kimiydi. Yadındamı, bir şerində də toxuduğun xalçanın gözəlliyini biraz da uzatmaq üçün saçaqlar düzmüşdün baş-ayağına…
Sən mənim dərvişimsən, Həmid Təbrizimsən…
Yadındamı, sən duymuşdun bunu: “qadınlar varlanmaq üçün güzgünün qabağına tökərlər pullarını…” Xanımların bu sirrini sən tapmışdın, sən açmışdın qeybdən…
Ay Həmid, ay Həmid! Yadındamı, Bəhram Gurun yanındakı evinizə qonaq getmişdik Rasimlə. Mələk anan – Tamella xanım evdən çıxanda səni mənə tapşırıb: “Həmiddən muğayət ol” demişdi. Mən həmişə muğayətəm səndən, Həmid, həmişə, yaxından da, uzaqdan da…
İnan ki bir dəfə Statistika idarəsi tərəfdə sənin haqda düşünürdüm, havadakı alqoritm dərhal səni qarşıma çıxartdı. Bir də gördüm, əl çantanı yelləyə-yelləyə məhəllə marketlərinin arasıyla harasa gedirsən, sanki sakit uçursan. Sənin o ritmini, gözəlliyini pozmadım, Həmid, arxanca çağırmadım, arxanca bağırmadım… Sadəcə içimdə uladım: “Həmiiid-Həmiiid-Həmiiid!!!” Sən geri boylandın o Qurd səsimə, mən butkanın arxasında gizləndim…
Sən bilirsən mən şamanam – Qavalın üst qatını döydüm, sadəcə. Qafar kişinin ruhunu çağırdım, qardaşın Əlini çağırdım, səni onlara tapşırdım. Dedim, Əli, özün bax, qardaşın gedir, dua elə, yıxılmasın! O da mənə: “Həmid sənlikdi, qardaş, sənin qardaşındı!” – pıçıldadı…
Mən çoxdan bilirəm, Həmid sən mənim telləri gözünün üstünə düşən balaca qaqaşımsan… Çoxdannan bilirəm bunu, çoxdannan!..
Daha.az Murad Köhnəqalanın “Sən mənim Təbrizimsən, Həmid!” yazısını təqdim edib:
Mən ötən ilə qədər cəmi iki nəfərə şeir həsr etmişdim. Onlardan biri dərviş ruhlu əziz dostum və qardaşım Rəşid Süleymanov, o birisi isə ixtiyar yaşında olan əziz eloğlum, söz sərrafı Səlim müəllimdi. Bu şeirlərdən özlərinin xəbəri var, çünki mətbuatda da çap etdirmişəm.
Demək istərdim, dərviş könüllü Rəşidlə dostluğumuzun tarixi qədim türkün tarixi qədərdi. Ona həsr elədiyim şaman qoşmasını çoxdandı aşıqlar da oxuyur. Rəşidlə mənim dostluğum haqda yaxınlarımız maraqlı və şirin əhvalatlar uydurub danışırlar. Əlbəttə, danışılan pritçavari bu əhvalatların hamısının kökündə dostluq yaşantılarımız dayanır… Dünyanın hər üzünü görmüş və duymuş, həssas qəlbli, açıq ürək əməliyatı keçirtmiş Səlim qağama isə şeiri onun 75 yaşında yazmışam…
Ötən 2025-ci ilin son aylarını nədənsə, çox duyğulu keçirdirdim. Bir gün düşündüm ki, xətri mənim üçün xoş olan, taleyimdə həlledici izlər buraxmış daha bir neçə dosta şeir həsr edim və 2026-cı ilin gəlişi münasibətilə həmin dostları bir məclisə yığıb ithaf şeirlərini oxuyaraq qəfil onlara sürpriz edim. Beləcə, daha üç nəfərə: əziz dostum-qardaşım Umud Rəhimoğluna, əziz dostum-qardaşım Səfər Rzasoyluya və əziz dostum-qardaşım Həmid Herisçiyə şeir həsr edə bildim.
Dediyim bu üç şeiri yeni ilə qədər yazıb bitirə bilməmişdim, lakin yeni ilin yanvar ayının sonlarında bitirdim… Qalırdı bu beş dostu bir məclisə yığıb şeirləri oxuyaraq onlara sürpriz eləmək!
Bilirsiniz ki, indiki zamanda arzuladığın beş nəfəri bir məclisə yığmaq çətin məsələdi. Gərək elə bir vaxt seçəsən ki, həmin gün hamı bekar olsun. Beləcə düşünə-düşünə qalmışdım. Mən hər dəfə yığışmağa qərar vermək istəyəndə, ortaya bir iş düşürdü. Beləcə, vaxt uzanırdı…
Bir gün dözümüm tükəndi, əvvəlcə dostum Səfərə sirri açası oldum. Zəng elədim, dedim sənə şeir həsr eləmişəm, ancaq həmin beş nəfəri bir məclisə yığıb sürpriz etmək istəyirəm. Soruşdu ki, bəs məclis haçan olacaq? Dedim, hələ ki bilmirəm, gərək hamınızı bir gün bir məkana yığa bilim.
Biz Səfərlə gənc vaxtlarımızdan tanışıq. Mən Moskvada tələbəlik edəndə Səfər də Sankt-Peterburqda tələbə idi. Onunla tanış olan gün duydum ki, qarşımdakı qeyri-adi insandı. Məsələn, indi şəxsən məndən soruşsalar ki, dünyanı necə gözəlləşdirmək olar? Deyərdim, bu işi Səfərə həvalə edin! Haqqında xırdaca təsürat yaratmaq üçün Səfərin bircə cümləsini burda yazıram, deyir: “Uşaqları sevindirməyən bayramdan bayram olmaz!”
Nəysə, gələk şeir söhbətinə. Səfər dedi, həmin günə qədər ürəyim partlayar, şeiri indi göndər oxuyum. Fikirləşdim, göndərməsəm elə bilər yalan danışıram. Dedim, axşam göndərərəm. Axşam şeiri öz səsimlə oxuyub audio halında vatsapda ona göndərdim. Səfərin mənə zəng edib şeirin təsirindən hansı hallara düşdüyü haqda dediklərini burda yazmıram…
Qaldı Umudla Həmid. Düşündüm ki, onsuz da sürpriz şərtini pozmuşam, gəl elə Həmidə də, Umuda da bu sirri aç. Götürüb Həmidə zəng elədim, söhbəti ona dedim. Dedi, şeiri mütləq göndər. Bu gün vatsapa baxıram, Həmidlə danışanda fevralın 4-ü imiş…
Burada bir haşiyəyə çıxacam. Çünki, Həmidə həsr etdiyim şeirdə indi söyləyəcəyim hadisədən müəyyən əsinti var.
Demək, hardasa, 5-6 ilin söhbətidi, mən Statistika idarəsinin arxasındakı məhəllədə kirayə mənzildə yaşayırdım. Onda Həmidlə mənim aramda biraz inciklik vardı. Deyim ki, onunla aramızda bir neçə dəfə belə yüngülvari incikliklər olub, lakin uzun illərin dostu olaraq biri-birimizə yaxından bələd olduğumuza görə küsüb barışmağımız heç vaxt dostluğumuzu zəiflətməyib… Nəysə, axşamüstü idi, yaxın marketlərdən evə nələrsə almağa çıxmışdım. Bir də baxdım ki, Həmid əlində notbuk çantası dar küçə ilə üzü aşağı gedir. Məni nisgil bürüdü. İstədim onu çağırıb bağrıma basam. Sonra fikirləşdim yox ee, hər halda məndən iki yaş kiçikdi, qoy o gəlib barışsın. Beləcə bir müddət onun arxasınca baxdım-baxdım və birdən ürəyimdə ucadan onu səslədim: “Həmiiid-Həmiiid!” İnanmayacaqsız! Ruhumun bağırtısını eşidən Həmid qəfil dönüb arxasına baxdı. Məni görməsin deyə bir-iki addım geri çəkilərək yanımdakı balaca marketin arxa tərəfinə keçdim…
Həmid haqda xatirəm gəlmişkən, birini də deyim. Demək, mən əskərlikdən gəlmişəm, biraz kənddə hərlənib fırlanmışam və darıxıb yenidən qulluq elədiyim Prokopyevsk şəhərinə qayıtmışam. Bir-iki il də həmin şəhərdə yaşadıqdan sonra yenidən vətənə dönüb Bakıya köçmüşəm. Bakıda metro tikintisində işə düzəlmişəm. Deyim ki, “Elmlər Akademiyası”, “20 Yanvar”, “Xalqlar dostluğu” kimi metrostansiyaların dəmir yollarına döşənmiş betonlarda mənim əməyim var. Bir ildən çox metro tikintisində işlədikdən sonra Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna qəbul olmuşam…
Mən metro tikintisində işləyən vaxtlar sevimli şairimiz Məmməd İsmayılın yaratdığı poeziya dərnəyində yığılırdıq. Həmidlə də elə o vaxtlar, 1983-cü ildən tanış olub dostlaşmışıq. Həmin vaxtların söhbətini eləyəcəm. Cavan uşaqlarıq, bir gün Həmidlə “İçəri Şəhər” metrostansiyasının arxasından üzüaşağı, bulvara tərəf gedirdik. Qarşı tərəfdən gələn ucaboylu bir oğlan bizə yaxınlaşıb salamlaşdı. Həmid məni onunla tanış elədi, dedi böyük qardaşım Əlidi. Məni də Əliyə təqdim eləyib dedi, haqqında danışdığım, yaxın dostum Murad budur. Nəysə, yüngül ayaqüstü söhbətdən sonra Əli məni kənara çəkib təxminən belə dedi: “Sizin səmimi dost olduğunuza inanıram, ona görə səndən bir xahişim var, mənim qardaşım biraz qəribə uşaqdı, ondan muğayət ol”. Dedim, Həmid mənim dostumdu, qəribəliyini də bilirəm, qəti narahat olma. Beləcə ayrıldıq. Bu xatirəni niyə yazdım? Çünki şeirdə bu görüşdən də əsinti var…
Nəysə, beləcə, dostlarıma həsr elədiyim şeirləri fikirləşdiyim kimi sürpriz eləyə bilmədim. Ancaq gizli saxladığım təkcə Umud Rəhimoğlunun şeiri idi. Düşündüm, arzuladığım həmin məclisə qədər heç olmasa, Umuda həsr elədiyim şeir sürpriz qalsın.
Bu il fevralın 5-ində AYB-nin Natəvan klubunda Umud qardaşımın 65 illik yubiley törəni oldu. Umudla dostluğumun tarixi də təxminən Həmidlə dostluğumun tarixi qədərdi. Onunla Moskvada tələbə yoldaşı olmuşuq, iki ilə yaxın bir otaqda qalmışıq.
Umud mənim ürəyimdi, bu öz yerində. Onunla dostluğumuz haqda da bir neçə dəfə xatirə yazısı yazmışam. Bu yazını Həmidin indiki durumuna həsr etdiyimə görə təkrarçılıq etmək istəmirəm. Həə, gələk şeir söhbətinə. Umudun Natəvan klubundakı yubiley törənində geniş çıxış eləsəm də, ona həsr elədiyim şeiri oxumaqdan özümü zorla saxladım. Həmin yubiley tədbirindən bir neçə gün sonra Umudun 65 illiyini “yumaq üçün” dar çevrədə bir şair məclisi düzənlədik. Aparıcısı olduğum həmin məclisdə artıq, özümü cilovlaya bilmədim və Umud qardaşıma həsr etdiyim şeiri orada oxudum…
Beləcə, fikirləşdiyim formada sürpriz eləmək alınmasa da düşünürəm ki, beynimdəki həmin məclisi mütləq quracağıq. Özü də haçan, bilirsinizmi? Həmid Təbrizdən Bakıya dönən kimi!
Bax, burdan səslənirəm, Həmidi kim dərindən tanımaq istəyirsə, gəlsin məndən soruşsun! Oğlunun otağına daxil olmaq istəyərkən otağın qapısını döyən atanın – Qafar Kəndli kimi mədəni, kübar bir kişinin, ziyalının oğludu Həmid! Həmid vətənçi, xalqçı, millətçi, dövlətçi bir şəxsiyyət, novator şairdi! Şairanəliyini görüb onu zəif bilməyin! Həmid mətin, güclü, iradəli, dəliqanlı adamdı!..
Hələlik Həmidə həsr etdiyim şeiri sevgi və məhəbbətlə oxucularımıza təqdim edirəm. Və söz verirəm ki, sözügedən şeirlərin beşini də dediyim məclisdən sonra çap etdirəcəm.
*** Həmid
Sən mənim Bakımsan, Həmid, İçəri Şəhərimsən! Sən Qız Qalamsan, Həmid, Qızıl Qalamsan!!!
Sən Qafar ağanın tapançasındakı sonuncu gülləsən, Həmid, intihar gülləsisən! Gicgaha sıxılası sonuncu güllə!..
Yadındamı Həmid, yadındamı, sən sözlə-şeirlə Təbriz həsrətilə xalça hörərdin, hər şeirin bir yeni xalı kimiydi. Yadındamı, bir şerində də toxuduğun xalçanın gözəlliyini biraz da uzatmaq üçün saçaqlar düzmüşdün baş-ayağına…
Sən mənim dərvişimsən, Həmid Təbrizimsən…
Yadındamı, sən duymuşdun bunu: “qadınlar varlanmaq üçün güzgünün qabağına tökərlər pullarını…” Xanımların bu sirrini sən tapmışdın, sən açmışdın qeybdən…
Ay Həmid, ay Həmid! Yadındamı, Bəhram Gurun yanındakı evinizə qonaq getmişdik Rasimlə. Mələk anan – Tamella xanım evdən çıxanda səni mənə tapşırıb: “Həmiddən muğayət ol” demişdi. Mən həmişə muğayətəm səndən, Həmid, həmişə, yaxından da, uzaqdan da…
İnan ki bir dəfə Statistika idarəsi tərəfdə sənin haqda düşünürdüm, havadakı alqoritm dərhal səni qarşıma çıxartdı. Bir də gördüm, əl çantanı yelləyə-yelləyə məhəllə marketlərinin arasıyla harasa gedirsən, sanki sakit uçursan. Sənin o ritmini, gözəlliyini pozmadım, Həmid, arxanca çağırmadım, arxanca bağırmadım… Sadəcə içimdə uladım: “Həmiiid-Həmiiid-Həmiiid!!!” Sən geri boylandın o Qurd səsimə, mən butkanın arxasında gizləndim…
Sən bilirsən mən şamanam – Qavalın üst qatını döydüm, sadəcə. Qafar kişinin ruhunu çağırdım, qardaşın Əlini çağırdım, səni onlara tapşırdım. Dedim, Əli, özün bax, qardaşın gedir, dua elə, yıxılmasın! O da mənə: “Həmid sənlikdi, qardaş, sənin qardaşındı!” – pıçıldadı…
Mən çoxdan bilirəm, Həmid sən mənim telləri gözünün üstünə düşən balaca qaqaşımsan… Çoxdannan bilirəm bunu, çoxdannan!..
Hazırda İranda olan tanınmış yazıçı Həmid Herisçi bir yazı qələmə alıb və həmin yazını yazıçının həyat yoldaşı, jurnalist İlhamiyyə Rza Yeni Müsavat Media Qrupuna göndərib. Musavat.com həmin yazını məzmununa toxunmadan, yalnız hərf və punktuasiya səhvlərini düzəldərək təqdim edir.
⸻
Həmid Herisçi, yazıçı
Mən, Güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının şanlı memarlarından biri Qafar Kəndli Herisçinin ailəsində doğulmuşam. Uşaqlıqdan bu mübarizənin tarixini öz bioqrafiyam bilmişəm. Jurnalistik və ədəbi yaradıcılığımda bu mövzu həmişə ön sırada olub.
Mən həm də müstəqil Azərbaycan mass-mediasının yaranmasında fəal iştirak etmişəm. Son yaradıcılıq emalatxanam AzTV idi. Burada “Mədəni tənqid” verilişini hazırlayırdıq. Ekranlarımızda azsaylı aparıcı duetlərindən biri olaraq həyat yoldaşım İlhamiyyə Rzayeva ilə mədəniyyət hadisələrini cəmiyyətə təqdim edirdik.
Təəssüf ki, qonorar sistemi ləğv edildikdən sonra AzTV-də fəaliyyətimizi dayandırmağa məcbur qaldıq. Təqaüdlə yaşamaq perspektivi ümidverici deyil. Təbii ki, ailə başçısı olaraq ailəmin maddi təminatı naminə yönümü atamın doğma yurdu Təbrizə saldım. Atamın vəsiyyəti ilə qardaş-bacılarıma qalan evimizi satmağı düşünürdüm.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Güney Azərbaycan Komissiyasına dəvət olunmağım da yerinə düşmüşdü. Hörmətli Sabir Rüstəmxanlının sədrlik etdiyi komissiyanın müavini seçilmişdim. Həm də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə faydalı ola bilərəm, təəssüratlarımı bölüşərəm deyə düşünürdüm.
Orada olduğum bir həftədən sonra bəlli hadisələr baş verdi. Başa düşdüm ki, cari gərgin hadisələri yazıb ictimailəşdirmə fürsətini qaçırmamalıyam. Amma Bakıya, doğma ailəmə qovuşmaq arzusundaydım. Dedim, gedim ailəmə baş çəkim, qayıdım. Jurnalist kimi kənarda qala bilməzdim.
Bu arada yoldaşım iki gün idi ki, məndən xəbər ala bilmədiyindən təşvişə düşmüşdü. Sağ olsun, İlhamiyyə xanım mənim istəyimi anladı. Razılaşdıq ki, bir müddət qala bilərəm.
Gələk mənim haqqımda yayılan böhtanlara. Təbrizdəki ovqatı isti-isti çatdırmaq üçün video paylaşdım. Çəkiliş üçün Səttarxan heykəlinin yanında dayandım. Videonu Səttar xanın nəticəsi, dostum Saminin çəkməsi üçün telefonu ona verdim və qısa çıxış etdim.
Video hadisədən az sonra çəkilib. Prezidentin bəyanatı isə bir müddət sonra edildi, təbii ki, hadisə araşdırıldıqdan sonra. Mən və bütün Təbriz internetsiz idik. İndi də informasiya blokadasındayıq.
Dediklərim bu idi:
“Mən indi Təbriz şəhərindəyəm. Xəbər gəldi ki, Naxçıvana mərmilər yağıb. Təsəlli verirəm doğma xalqıma Təbrizdən. Çox böyük əhəmiyyəti var – Təbriz təsəlli verir Bakıya, Naxçıvanda ölmüş insanlar üçün, yağmış bombalar üçün. Təbrizin özündə də vəziyyət o qədər də yaxşı deyil. Deyirlər ki, Naxçıvana düşmüş bu bombalar İrandan atılmayıb, başqa yerdən atılıb. Hər halda Təbrizdə bu söz-söhbət getməkdədir. Baş vermiş hadisə dərindən öyrənilməlidir. Öncədən fikirlər demək hələ tezdir.”
Bunu Güney Azərbaycan WhatsApp qrupunda paylaşdım ki, Bakıdakı Güney komissiyası üzvləri də xəbərdar olsunlar.
Mən öz jurnalistlik borcumu yerinə yetirmişəm. Bir neçə gün sonra mənimlə bağlı qaldırılmış çirkin kampaniyadan xəbər tutdum. Bunlar hamısı iftiradır, əsassız çamuratmalardır.
Mübahisələr məni diksindirdi, ikrah doğurdu. Nə isə…
Hörmətli həmvətənlilərim! Mən bizim doğma, qədim Azərbaycan yurdumuzda bədii yaradıcılıqla məşğul oluram. Güney Azərbaycanda qalıb bu qorxulu müharibənin səlnaməsini yazmaqla məşğulam.
Vaxtilə Ernest Heminquey İspaniyadakı vətəndaş müharibəsini necə öz romanlarında yazmışdısa, mən də eləcə yalnız ədəbi maraqlara xidmət edirəm.
Vətənimə sadiqəm. Vətənim o taylı-bu taylı Azərbaycandır. Anam bakılı, atam təbrizlidir. Azərbaycan mənim simamda bütövdür.
Təbrizdə bu səbəbdən yubanmışam. Bakıdan yeganə yazıçıyam burada. Bu hadisələr yazıçı və jurnalist üçün nadir fürsətdir ki, hadisələri yaxından izləsin.
Artıq gündəliyimi yazmağa başlamışam. Bu günədək 11 kitab yazmışam. Növbəti əsərim də bu hadisələr barədə olacaq.
Əleyhimə böhtan yayanları qınamıram – bu onların amalidir. Mənim amalım isə vətənin mənəvi və mədəni bütövlüyünə çalışmaq, yaratmaq və dərc etməkdir.
