Salam olsun, Azərbaycanın ilk hibrid jurnalı olan “Yazarlar”ın çox dəyərli yazarları və oxucuları! Bizim yalnız bir məqsədimiz var ki, o da “Yaradıcı uşaq – gәnclәrin dövrü mәtbuatda çıxışını asanlaşdırmaq , onların tanınmasına kömәklik göstәrmәk” olmaqla məramnaməmizdə çox aydın şəkildə qeyd olumuşdur. Aylıq ədəbi-bədii, elmi jurnal olan “Yazarlar” kitabxanalar üçün ənənəvi qaydada məhdud sayda nəşr olunur və elektron formatda bir neçə sabit, dayanıqlı, təhlükəsiz platformadan PULSUZ olaraq yayımlanır. Jurnalın bu günə qədər çap olunmuş bütün nömrələrini BİTİK.AZ saytından sifariş yolu ilə əldə edə bilərsiniz. Eyni zamanda Wahtsapp: (+994) 70-390-39-93
Şahid körpü Beli bir kənara tullayıb əlcəklərini çıxartdı. Oturub siqaret yandırdı. Ətrafa nəzər salıb, götür-qoy etməyə başladı. Bura heç kimin ağlına gəlməyəcək. Gözdən uzaq bir yer seçmişdi. Heç kim ondan şübhələnməyəcək, buna əmindi. Hər şeyi əvvəlcədən ölçüb-biçmişdi. Basdıqdıqdan sonra istifadə etdiyi əşyaları ayrı-ayrılıqda çaya atacaq, ordan birdəfəlik uzaqlaşıb, gedib qatili “axtaracaqdı”. Hər kəs bir-birinə dəymişdi. Valeh yoxa çıxmışdı. Evdən ayrı heç yerdə gecələməzdi Valeh. Sakit təbiətli, üzüyola bir insan olan Valehin müəmmalı şəkildə yox çıxması bütün qəsəbəni narahat edirdi. İki körpə qızı boynunu büküb durmuşdu. Atalarına hədsiz bağlı olan körpələrin gözlərində kədər ürək parçalayırdı. Polisə artıq xəbər verilmişdi. Axşamdan qəsəbənin yanından keçən Sarı çayında axtarışlar başlamışdı. Qonşular iki yerə ayrılıb meşəyə, Valehi axtarmağa getmişdilər. Valeh dünən səhər evdən bazara getmək adı ilə çıxmışdı. Qonşularda usta işləyib ailəsini yarıac-yarıtox dolandıran biçarə, hər kəsin işinə yarıyırdı. Gülərüz, mehriban insan idi Valeh. Qonşular xətrini çox istəyirdi. Heç kimlə işi olmazdı. Əlindəki son tikəsini də tanıdığı insanlarla bölən Valehin yoxa çıxması hamını narahat edirdi. Nə çayda, nə meşədə Valehə aid heç nə tapılmadı. Valehgil iki qardaş idilər. Saleh və Valeh. Ata-anaları 2 il olardı ki, rəhmətə getmişdi. Qardaşlar ikisi də ailəli idi. Salehin iki oğlu vardı. Bir həyətdə ayrı-ayrı evdə mehribancasına yaşayırdılar. Hər yeri ələk-vələk edən qohum-qonşu əllərini hər yerdən üzüb axtarışın nəticəsini gözləməyə başladılar. Valehin yoxa çıxmasından sonra ailə maddi cəhətdən sıxıntı çəkməyə başladı. Salehin qazancı ancaq ailəsinə çatırdı. Qapıda bir balaca əkin yeri düzəldən Durna ordan götürdüyü tərəvəzi aparıb bazarda satır, güclə uşaqlarını dolandırırdı. Uşaqlar böyüyür, tələbatlar artırdı. Durna uşaqlarını dolandırmaq üçün özünü oda-közə vururdu. Durnanın ata-anası da onlara əl yetirir, uşaqların pal-paltarlarını alırdılar. Durna evlərə təmizlikçi kimi gedir, qazandığı qəpik-quruşla uşaqlarını saxlayırdı. Qızları ilə hər gecə oturub söhbət edirdi: – Qızım, dərslərinizi yaxşı oxuyun. – Ana, biz hər gün dərslərimizi hazırlayırıq. – Bilirəm qızım, amma daha yaxşı oxumaq lazımdır. – Düzdü ana, müəlliməmiz də o gün dedi ki, uşaqlar yaxşı oxumaq lazımdır. – Görürsənmi, qızım mən oxumamışam, atandan sonra necə əziyyət çəkirik. – Elədi, ana, atam olsaydı sən bizimlə, dərslərimizlə daha yaxşı maraqlanardın. O işə gedərdi, sən də bizim dərslərimizə kömək edərdin. – Canım qızlarım, mən də yaxşı oxuyurdum, nənəgil məni oxumağa qoymadı. İndi oxusaydım hər şey ayrı cürə olardı. – Bu günümüzə şükür edək, ana. Bizdən də pis vəziyyətdə olanlar da var. Sən bizi çox yaxşı saxlayırsan. – Çox sagolun, balalarım. Gedin yatın gecdi artıq. Uşaqlar gedib yatandan sonra Durna oturub corab toxumağa başladı. Gecələr toxuduğu corabları səhər işə gedəndə dükana verir, aldığı pula vacib ərzaqları alırdı. Valehdən iki il idi ki, xəbər yox idi. Polis işin araşdırıldığını, bir nəticə olmadığını deyirdi. Valehin yaxın dostlarından olan Qəhrəman tez-tez onları gəlib yoxlayır, bir ehtiyacları olub olmadıgını soruşurdu. Durnanın əvvəldən ondan nəsə xoşu gəlmirdi. İndi də görəndə çalışırdı özünü görməməzliyə vursun. Həyət qapısı döyüldü. Gələn Qəhrəman idi. Uşaqlar üstünə yüyürdülər. Gələndə uşaqlara şirniyyat alıb gətirirdi. Qızlar payların alıb, onu evə kimi dartıb gətirdilər. – Ana, ana gör kim gəlib. Durna pəncərədən Qəhrəmanın gəldiyini görmüşdü. Özünü o yerə qoymadı. Başını qapıdan çıxardıb xoşgəldin etdi. Qəhrəman sözlü adama oxşayırdı. Həm də elə bil içkili idi. – Ay Durna, (həmişə Durna bacı deyərdi) bəsdi ta, hamıdan qaçdığın, gəl otur bir az dərdləşək! Durna özünü eşitməməzliyə vurdu. Ürəyində yalvardı ki, Saleh evə gəlməsin. Onun da Qəhrəmandan xoşu gəlmirdi. Boş yerə qanıqaraçılıq ola bilərdi. Qəhrəman səsini başına atmışdı. Sanki kiməsə eşitdirmək istəyirdi. -Ay Durna, çay noldu? Durna çölə çıxıb sakit səslə: – Qəhrəman qardaş, Saleh evdə olanda gələrsən, – dedi. – Həmişə gəldiyim evdi. Buranı doğma bilirəm. Valehdən ta xəbər-ətər çıxmadı. Son söz Durnanı yaman tutdu. İstədi çıxıb Qəhrəmanı qovsun. Yenə səbrini basıb dinmədi. Qızları evə səslədi ki, bəlkə “üzlü qonaq” durub gedə. Qəhrəman ayağa durub, sagollaşmadan çıxdı. Çıxarkən qapıdan Durnanı süzdü: -Görüşərik. Durnanın canına qorxu düşmüşdü. Qəhrəmanın addımbaşı qarşısına çıxması onda şübhələr yaradırdı. Salehə deməyə qorxurdu. Kişi xeylağıdı gedib nəsə deyər, heç nədən söz-söhbət yaranar deyə özünü saxlayırdı. Axşam uşaqlarla söhbətində üstüörtülü uşaqlara başa saldı ki, onlar artıq böyük qızdılar, hər adamın yanına getməsinlər. Humayın sualı onu çaşdırdı: -Ana, kimlərin yanına gedə bilərik? Sunay tez cavab verdi: – Bizi çox istəyən insanların, məsələn əmimin, Qəhrəman əminin. Durna onun sözünü ağzında qoydu: – Qızım, Valeh əmidən başqa heç kimin yanına getmək olmaz. Uşaqların niyə sualı cavabsız qaldı.
Nə qədər əziyyətli işdə çalışsa da, Durna öz gözəlliyini qoruyub saxlaya bilmişdi. Valehdən sonra ağaran saçları ona tam başqa gözəllik verirdi. Qulağına tez-tez gəlib çatan evlilik təkliflərini rədd edirdi. Valehin ölümünə inanmırdı, nə vaxtsa geri dönəcəyi günü səbrsizliklə gözləyirdi. İstintaq davam edirdi. Polis Valehi tanıyan hər kəsi dəfələrlə şöbəyə çağırıb dindirmişdi. Heç bir iz yox idi. Durnanın ağlına yüz fikir gəlirdi. Ancaq dərindən oturub fikirləşəndə, Valehin mərdimazar biri olmadğı üçün onu kiminsə öldürəcəyi versiyasına inanmırdı. Tək əlac gedişatı izləmək idi. Saleh də qardşının işi üçün polis şöbəsinə tez-tez gedir, maraqlanırdı. Durna işdən evə dönürdü. Yolu qısalsın deyə dar aralıqlara dönməli oldu. Buralar helə də gedişli-gəlişli deyildi. Yorğun oldugundan, əlindəki zənbilləri yerə qoya-qoya gələn Durnanın gözlərindən yuxu tökülürdü. Qəfildən qarşı tərəfdən səs gəldi. Durna bir qədər duruxdu. Deyəsən kimsə yıxıldı. Durna addımlarını yavaşıtdı. Ürəyinə min cür fikir gəldi. Valehdən sonra ehtiyyatlı davranırdı. Cibində qatlanan bıçaq gəzdirirdi. Aralığın başında Qəhrəmanı görəndə elə bil başına qaynar su tökdülər. Qəhrəman yenə də içkili idi. Axır vaxtlar haqqında müxtəlif şayələr dolaşan Qəhrəman kafelərin sevimli müştərisinə çevrilmişdi. Deyilənə görə zəhirmara qalmış narkotikə qurşanmış , hətta alverinə də başlamışdı. Ailəsilə də münasibəti yaxşı deyildi. İki gündən bir yoldaşı qızını da götürüb atası evinə gedirdi. Durnaya gəlib çatan, ayaq üstə güclə dayanan Qəhrəman qollarını açıb Durnanın yolunu kəsdi. Kinayəli gülüşlə: – Salam, ay Durna bacı, hardan gəlirsən belə? – dedi. Durna dinməyib, onun çəkilməsini gözlədi. – Nolub, nə naz edirsən belə? Gəl kömək edim zənbilinə, bir az dərdləşək. Yıxılmamaq üçün divarları özünə dayaq edən Qəhrəman yolu kəsmişdi. Durna nifrətlə onu süzdü: – Çəkil, yolumdan! – Niyə hirslənirsən, nə dedim axı? – Sən nə qədər arsız insansan? Valehin evində çörək kəsmisən, yoldaşına sataşırsan? – Ay Durna, həyat davam edir. Neyniyim, nə yalan deyim sənə olan sevgim günü-gündən artır. Durna bıçağı çıxardıb onu hədələdi: – Yoluma çalış çıxma! Qəhrəman tez özünü düzəldib, yol verdi. Durna ürəyi əsə-əsə evə gəldi. Yox, belə olmaz. bu barədə Salehə deməlidir. Deməsə də olmur. Bu əclaf onu biabır edəcək. Axşamı, Salehin işdən qayıtmasını gözlədi. İstədi əvvəl Nərminlə (Salehin yoldaşı) məsləhətləşsin, Sonra vaz keçdi. -Sözü kim böyüdər, yİyəsi,- deyib atalar. Saleh hər gün işdən gələndə onlara keçər, hal-əhval soruşub, uşaqlarla oynayardı. Bu gün də gəlmişdi. – Xoş gəlmisən, Saleh qardaş. – Xoş gününüzə gəlim, Durna bacı. – İşlər necədi? Qurtaran ərzaqların siyahısını yaz ver, sabah bazara gedəcəm alım gətirim. -Allah razı olsun. Yazaram. Saleh bir az oturdu. Durub getmək istəyəndə Durna: -Sənə sözüm var. Söz ver qanqaraçılıq yaratmayacaqsan. Salehin qaşları çatıldı. -Nolub, kimsə xətrinizə dəyib? -Yox. – Qızlar, otagınıza keçın, əmiylə sözüm var. Qızlar sakitcə otaqlarına keçdilər. – Bilirsən, qardaş məsələ Qəhrəmandı. – Hə, ondan gözüm çoxdan su içmir. Sənə nəsə deyib? Durna qorxdu. -Yox, sadəcə bura vaxtsız gəlir, yolda görəndə özün yaxşı aparmır bir az. – Nəsə deyir, sənə? – Yox, yox! – Qorxma, bacım. Mənim ondan gözüm çoxdan su içmir. Bir söz desə mənə de. – Yaxşı! Durna məsələnin ciddiləşməsindən qorxurdu. – Gecəniz xeyrə. -Xeyrə qarşı. Qəsəbəyə yeni xəbər yayılmışdı. Deyilənə görə Qəhrəmanı həbs etmişdilər. Durna sevincindən “uçurdu”. Amma bu sevincin ömrü 1-2 saat çəkdi. Qəhrəmanın yoldaşı boşanma ərizəsi vermişdi. Deyilənə görə səbəb, Qəhrəmanın həyatımda biri var deməsi olmuşdu. Heç kim biri kimdi deyə maraqlanmamışdı. Kişi xeylagı sözdü deyib, deyə qadını sakitləşdirmək istəsələr də, qərarı qəti olan qadın ərizəsin yazıb vermişdi. Bir gün çayxanada dostları ilə çay içən Saleh qəribə bir söz eşitmişdi. Qəhrəmanın münasibəti olan qadının əri itgin düşübmüş. Saleh söhbətin Durnadan getdiyini anlasa da, özünü eşitməməzliyə vurmuşdu. Neçə gün qaş-qabağı yerlə gedən Saleh, Durnaya heç nə demədən məsələni araşdırmağa qərar vermişdi. Valehin yoxa çıxmağından 3 il ötürdü. Durna onun geri qaydacağı günü səbrsizliklə gözləyirdi. Valeh onları buraxıb heç bir yerə getməzdi axı. Saleh Durnayla ətraflı danışmaq qərarına gəlmişdi. Qəhrəmanın Durna haqqında danışdığı xoşagəlməz sözlər Salehdə şübhə yaratmağa başlamışdı. Qəhrəman Durnanın ona hə dediyini, sadəcə zaman istədiyini, Durnaya görə ailəsini dağıtdığını agız dolusu danışır, Durnaya şər böhtan atlrdı. Evin qapısı döyüldü. -Ana, əmimdi. – Hə, xoş gəlib, qızım. Denən keçsin içəri gəlirəm. Durna işdən yenicə qayıtmışdı. Yorğunluğunun azalması üçün uzanmışdı. Ayağa durub Salehə: – Xoşgəlmisən, – dedi. – Durna bacı, səninlə açıq danışacam. Bilirsən ki sənə necə hörmətim var. – Çox sagol, Saleh qardaş, bilirəm. – Qardaşım Valeh həmişə sənə qarşı yaxşı olub, sevib ailə qurmusunuz. Başını aşağı salıb fəhləlik edib, sizləri saxlayıb. Uşaqlarını necə çox sevirdi, yazıq. – Bunları mənə niyə deyirsən ki? Mən Valehin bir gün gələcəyinə inanıram. – Bax, bacım, ailə qurmaq fikrin varsa açıq de. Sən də xoşbəxt olmaq istəyirsən. Gənc yaşda iki uşaqla qalmısan. Həm kişi işinə, həm qadın işinə qaçırsan. – Nə danışırsan? Nə? Ailə qurmaq? – Bacım, bu sənin haqqındı. Amma… – Amma nə? – Qəhrəman kimi əclafla yox. – Nə Qəhrəman? – Hamıya deyir ki, Durnaya görə boşanmışam, münasibətimiz var, evlənəcəyik. Elə bil Durnanı ilan sancdı. – Sən o alçağın sözünə inanırsan? – Mən inanmıram, ona görə də səndən soruşmaq qərarına gəldim. – Yaxşı, bacım mən gedim. Saleh sağollaşıb gedəndən sonra Durnanın gözünə yuxu getmədi. Əsəbdən bədəni tutrəməyə başladı. Bu dəmdə evin pəncərəsi döyüldü. Durna qorxa-qorxa pəncərəyə yaxınlaşdı. – Yenə də sən??? – Hə, gözəlim gəlmişəm. Qəhrəman ayaqüstə güclə durmuşdu. Durna onu polislə hədələdi. Qəhrəman şaqqanaq çəkib güldü. – Polis? O kimdi elə? Mən ailə qurmaq istəyirəm, polis nə deyə bilər? Qəhrəmanın gecənin bu vaxtı arsızcasına dediyi sözlər Durnanı özündən çıxartsa da səs-küy yaratmaq istəmədi. Xoşluqla onu burdan uzaqlaşdırmaq lazım idi. Ona görə: – Qəhrəman qardaş, get sabah danışarıq, – deyib pəncərəni bağladı. Qəhrəman mahnı oxuya-oxuya uzaqlaşdı. Durna artıq başqa cür hərəkət etməli idi. Amma necə? Polis Qəhrəmana tərəfə olacaqdı. Həm də onu şər atmaqda suçlaya bilərdilər. Vəziyyət get-gedə dəyişirdi. Salehi işə qatmaq istəməyən Durna məsələni yoluna qoymaq üçün gecə-gündüz baş sındırırdı. Qəhrəmanın yaydığı şayə qəsəbəyə yayılmışdı. Heç kim məsələnin dogru və ya yalan olduğunu araşdırmırdı. Durnaya da ağır gələn bu idi. İşə gedəndə yolda gördüyü qohum-qonşusunun o keçəndən sonra arxasınca dediyi sözləri eşidir, özünü eşitməməzliyə vururdu. Çox pis təsir edirdi bunlar Durnaya. Onu bu vaxta qədər tanıya bilməmişlər demək. Hər gün Allaha yalvarır, bu bəladan onu xilas etməsi üçün dua edirdi. Qəhrəman artıq ona göz verib, işıq vermirdi . Qarabaqara arxasınca gəzir, hə deməsi üçün hədələyirdi. Durna heç vaxt cavab vermirdi . Bilirdi ki, mənasızdı. Qəhrəman bunu razılıq əlaməti kimi qəbul edir, daha da irəli gedirdi. Saleh Durnaya nə qədər inansa da, qəsəbədə danışılanlar onu çaş-baş salmışdı. Durna Qəhrəmanı çagırıb danışmaq qərarına gəldi. Saleh Qəhrəmanı öldürmək qərarını vermişdi. Qəhrəmanı öldürəndən sonra Durnanı da öldürəcək, sonra təslim olacaqdı. Bəs uşaqlar? Uşaqlar uşaq evinə verərlər. Neynəsin axı? Çölə çıxa bilmir. Hər kəs ona qeyrətsiz kimi baxır, hətta söz belə atırdılar. Durna Qəhrəmanı gözləyirdi. Görüş vaxtına az qalmışdı. Durna bıçağı cibinə qoydu. Qəhrəman maşını saxlayıb düşdü. Durnaya yaxınlaşıb salam verdi. Nə əcəbsə içkili deyildi. Ağlı başında adamlar kimi oturub söhbət edəcəkdilər. Durna deyəcəklərini əvvəlcədəm düşünmüşdü. Sükutu Qəhrəman pozdu: – Durna, mənim fikrimi bilirsən. Mənimlə evlənərsən? Durna düşünmədən: – Hə, dedi. Qəhrəman gözləmədiyi cavabdan çaş-baş qaldı. – Zarafat edirsən? – Yox, niyə ki? Amma şərtlərim var. Sevinən Qəhrəman tez-tələsik şərtlərlə razılaşacagına söz verdi. Durnanın planları baş tuturdu. Bir müddət əvvəl Qəhrəman haqqında eşitdiklərindən sonra araşdırma aparmış, bəzi məsələləri öyrənə bilmişdi. Durnanı qarabaqara izləyən Saleh onların görüşdüyü gün də görmüşdü. Onun da planı hazır idi. Hər şeydən bixəbər Qəhrəman sevindiyindən “göylərdə uçurdu” Durna yenə də asma körpünün altına gəlmişdi. Əlindəki bellə qazdığı yerlərə yenidən baxırdı. Bir neçə gün bundan qabaq qapıları bərkdən döyülmüşdü Durnagilin. Qapıya gedən Durna qapıda əyni-başı cırıq-cırıq olan bir yaşlı kişinin durduğunu görüb, kim lazım oldugunu soruşanda: – İçəri keçə bilərəm, qızım? – Evdə kişi xeylağı yoxdu, əmi. – Bilirəm, qızım. Çox vacib sözüm var. Durna qorxa-qorxa ətrafa baxıb, onu içəri dəvət etmişdi. Əmi danışmağa başlamışdı. O danışdıqca Durna əlini dizinə çırpıb Valehim lay-lay, deyib için-için ağlamışdı. Əvvəl əminin danışdıqlara inanmaq istəməsə də, sonradan onun göstərdiyi sübutlar inandırıcı gəlmişdi. O sübutların izinə düşüb, həmən “lal“ körpünün yanına gəlmişdi. Qazdığı yerdən Valehin saatının əqrəbini tapmışdı. Yenə də inanmamışdı. Bir neçə günlük axtarışından sonra Valehin çürüməkdə olan köynəyinin bir qolunu tapmışdı. Və … planını cızmışdı. Saleh Qəhrəmanı görüşə çağırmışdı. Xoş dillə aldadıb, asma körpünün altına aparacaq, orda öldürüb, basdıracaqdı . Həyat təsadüflərlə doludur. Körpüyə çatanda kiminsə orda eşələndiyini gördülər. Onları görən Durna qaçıb gizləndi. Qaraltı yaxınlaşdıqca onların Salehlə Qəhrəman olduğunu gördü. ”Ürəyi ayağının altına düşdü”. Burdan “qan“ iyi gəlirdi. Durna gizlənib onları güdməyə başladı. Saleh Qəhrəmanın qollarından tutub yerə yıxdı. – De görüm, Durnayla münasibətin var? – Burax, burax deyirəm sənə. -Sualıma cavab ver! – Mənə nəsə olsa, polis dostlarım biləcək. – Mən söz soruşdum axı, məni hədələmə. – Məndən nə istəyirsən? -Durna sənə söz verib? – Hə, biz evlənəcəyik. -Nə??? Asma körpü yellənməyə başladı. Hər ikisi başını qaldırıb yuxarı baxdı. Qəhrəman vəziyyətdən istifadə edib, Salehin əlindən çıxdı. Yerdən əlinə keçən taxta parçasıyla ona hücum etdi. Saleh qorunmaq üçün kənara tullandı. Artıq gec idi. Qəhrəman onu öldürə bilərdi. Qıraqdan baxa-baxa qalan Durna qorxusundan yaxınlaşa bilmirdi. Saleh nə düşünərdi. Amma əli-qolu bağlı dayanıb seyr edə də bilmirdi. Qəhrəmanın vurduğu taxtaların səsi ətrafa yayılırdı. Səssizlik içində Salehin iniltisi dəhşət saçırdı. Saleh xırıldamağa başladı. Durna dözə bilməyib köməyə gəlmək istədi. Çox qəribə hadisə baş verdi. Durnanın Qəhrəmana çatmağına 1 addım qalmış asma körpü uçdu. Qəhrəman körpünün altında, Saleh bir qədər kənarda idi. Salehin xırıltısı kəsildi. Qəhrəmandan da səs çıxmırdı. Durna inildəməyə başladı . Səhər üzü idi artıq. Bütün qəsəbə buradaydı. Körpünün uçma xəbəri ildırım sürətilə yayılmışdı. Körpü qəsəbəylə kəndi birləşdirirdi. Kənddən səhər üzü gəlmək istəyən maşınlar körpünün uçduğunu görüb polisə xəbər vermişdilər. Körpünün altından çıxarılan Qəhrəmanın vəziyyəti agır idi. Saleh hələ də ayılmamışdı, Durna o qədər də zədələnməmişdi. Artıq qəsəbədə onlar haqqında müxtləif fərziyyələr irəli sürürdülər. Bəziləri oranın Durnayla Qəhrəmanın görüş yeri oldugunu, Salehin sonradan ora getdiyini, bəziləri Salehin Durnanı öldürmək üçün ora apardıgını Qəhrəmanın ora sonradan gəldiyini, bəzilərisə əksinə Salehin Qəhrəmanın öldürmək üçün ora aprdığını düşünürdü. Heç kim məsələnin tam tərəfini bilmirdi. Durnanın vəziyyəti yaxşı idi. Polisə izahat verimişdi. Salehin səhhəti yavaş-yavaş düzəlməyə doğru gedirdi. Ondan da izahat alınmışdı. Hadisədən 3 ay keçirdi… Qəhrəman yavaş-yavaş özünə gəlməyə başlamışdı. Ən maraqlısı o idi ki, istintaq zamanı körpünün altından kişi meyidi tapılmışdı. Meyidin Valehə aid olduğu məlum olmuşdu. Durna izinə düşdüyü qətl barədə məlumat vermişdi. Araşdırmalar zamanı məlum olmuşdu ki, Valehi Qəhrəman qətlə yetirib. Durnaya gözü düşən Qəhrəman Valehi aradan götürüb istəyinə çatacağına ümid edirmiş. Valehlə yeyib içəndən sonra onu körpünün yanına gətirib, bıçaqla öldürmüşdü. Sonrada burdaca basdırmışdı. Beləcə Valehlə illərin dostu olan Qəhərman, bir gün onun qatilinə çevrilmişdi. Qəhrəmanın heç vaxt ağlına gəlməzdi ki, “lal” körpü bir gün onun sirrinin üstünü açmaq üçün sınıb yerə tökülə bilər.
“ÜŞÜYƏN“ OCAQ Qapı açılıb örtüldükcə küləyin özüylə bərabər gətirdiyi buz kimi soyuq hava evi soyutmuşdu. Sobanın içindəki közərən od sönmək üzrə idi. Alovlanmağa can atan köz, yorulur, kömürə dönürdü. – Fevralın qarlı, şaxtalı günündə bu evin sahibləri hara yoxa çıxdı, görəsən?- Bu nədi belə, stolun üstündə mürəbbə, çörək, yağ, pendir, soyulmuş yumurta? Nələr oldu bu evdə?
– Hər səhər yuxudan durub ocağı alışdıran, o əli qabarlı ata, ona kömək edən məktəbli, qaraşın oğlan hardadılar görəsən?
– Anasına kömək edən, o uzun saçlı, nazlı qəmzəli qızcığaz hanı bəs?
– Xəmir yoğurub, üstünü bağlayıb isti sobanın yanına qoyan, hərdən gəlib, xəmirin gəlib-gəlməməsini yoxlayan o xanım haradadı bəs? Bunlar hara getdi birdən-birə? Lap darıxdım.
– Çöldəki nə səsidi elə? Nə qəribə qoxu var havada? Ocaq yavaş – yavaş sönürdü. Közərən ağacın içindən sanki göz yaşları süzülür, onu sönməsini tezləşdirirdi. Üstündən bir neçə gün keçdi . Deyəsən gələn var idi. -Aha deyəsən qayıtdılar . Yanılmışdı . Həsrərlə qapıya boylandı. Burnuna tanış olmayan qoxu gəldi . Budur evə yeni sakinlər gəldi .
– Ay aman, bunlar kimdi belə? Nə səliqəsizdilər. Nə yaman bərkdən danışırlar. Deyəsən bayramlarıdı. İlahi, bu nədi belə? Yaxınlaşıb sobanın içinə deyinə – deyinə baxan saqqallı gedib bir yaş odun gətirdi. Nə qədər etsədə ocağı yandıra bilmədi. Hirslə sobaya bir təpik vurub, öz dilində nəsə deyib, onu yerli dibli götürüb həyətə tulladı. Hikkəsi soyumadığından zirzəmini açıb, onu zibil kimi ora necə atdısa, dəmir soba bir neçə yerdən zədələndi .
– O günlər harda qaldı? Yayda səliqə ilə çıxarılıb zirzəmiyə qoyulan, qışda nadir tapıntı kimi əzizlənib ordan çıxarıldığı günlər? Atayla oğul onu ordan ehtiyyatla götürüb, həyətin ortasında rəngləyərdilər, içinə quru odun yıgıb bir-iki gün oradaca yandırardılar . Sonra ananın köməyilə yerinə səliqə ilə yerləşdirər, ilk ocaqlarını çatardılar. Başına yığışıb istisinə qızınardılar. Çox doğma idilər ona. Harda qaldı o günlər? Zirzəmidə illərlə qalmağa məcbur oldu. Hərdən sevmədiyi zəhirmar yağan sifətlər gəlib zərblə qapını açar, nələrsə yıgıb gedərdilər . Tər-təmiz zirzəmini də zibilliyə çevirmişdi bu yeni sakinlər. Zirzəmidə ona xoş olmayan qoxular bir – birinə qarışmışdı . Həmişə yayda evin xanımı buradan gəlib bankaları çıxardıb, içərisini səliqə ilə doldurub gətirib yerinə yığardı. Qışda onun başına yığışıb, o bankaları açıb elə ləzzətlə yeyərdilər ki… İndi… Bu nədi, qıcqırmış şərab iyi, qapağı atılmış bankalardan az qala yerə töküləcək şorabaların iyi bir- birinə qarışıb zirzəmiyə xüsusi bir “iy” verirdi. İllərdi bu acını “yaşayan” dəmir soba artıq dözə bilmirdi. İçində ocaq çatılmayan soba darıxmağa başlamışdı. Köhnə sakinlərin bir gün dönəcəyi günü həsrətlə gözləyirdi. Zirzəmidə mürgü vura-vura illəri bir-birinə calayırdı. Bir neçə gündü çöldə eşidilən, yeri silkələyən səslər yavaş- yavaş azalırdı. Evin sakinlərinin səsi küyü kəsilmişdi. Yoxa çıxmışdılar deyəsən. Axrıncı dəfə gəlib qıcqırmış şorabalarını, şərablarını elə acıgözlüklə çölə daşıyırdılar ki, zirzəmidə nə vardısa hamısını çölə yığmışdılar. Bir tək ona əl vurmadılar. Nə yaxşı ki, onu götürmədilər. Və bir gün, həmın gün zirzəmin qapısı yavaşca açıldı. İçəri girən iki oğlan onu qucaqlarına götürüb, doğma yerinə aparıb qoydular. Yox bunlar köhnə sakinlər deyildi. Amma danışıq səsləri ona o qədər doğma gəlirdi ki… Evin səliqəsi geri dönmüşdü.
– Aha, bu qaraşın oğlan. Ocağı alışdırmağa çalışan qaragöz oğlan. Həmən məktəbli, nə yaman dəyişib, əynindəki nədi belə? Bunlar hamısı eyni geyinib? Ocağı sevgi ilə qalayıb, əvvəl sobanı, sonra otagı qızdıran əsgərlər yaman sevincli idilər. Hər şeyə sevgiylə, ehtiyyatla toxunurdular. Əsgərlər ocağın ətrafına yığışıb əvvəl əllərini qızdırdılar, sonra qazan asdılar. Yeməyin gözəl ərti evi bürüdü. Evə qayıdan doğmalıq, ev sahiblərindən 30 ildi ayrı düşən “üşüyən” ocağı isitməyə başladı. Beləcə sönən ocaq illər sonra yenidən alovlanıb, bir evi, bir eli isitdi. Alovun rəqs edə-edə yanıb, şölə saçdığı o işıltı evə gözəl nəşə gətirdi.
YAZARLAR.AZ bu gün 2021-ci il üzrə “25 YARPAQ” layihəsi çərçivəsində kitabı nəşr olunacaq yazarın adını elan edib. Seçilmiş müəllif il ərzində ən fəal əməkdaş olaraq Leyla YAŞAR seçilib. Yazırın hekayələrindən ibarət ilk kitabı 2022-ci ilin mart ayının 21-nə kimi çap olunub müəllifə təqdim olunacaq. Leyla Yaşarı bu münasibətlə təbrik edir, yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik!
“ Yaralı “ çəkmə Müharibənin odlu – alovlu günləri olsa da , kənd əhalisi kəndi boşaltmamışdı . Öz dogma yurd – yuvalarını tərk etməməkdə israrlı görsənirdilər . Hər gün eşidilən silah səsləri onları qorxutmur , əksinə qələbə əzmi ilə yaşayırdılar . Asif meşəyə getməyə hazırlaşırdı . Odun ehtiyyatları tükənmək üzrə idi . Meşəyə belə vaxtı getmək təhlükəli oldugundan , o həmişə getdiyi cıgırdan yox , başqa istiqamətdən getməyi planlaşdırırdıç . Baltasını götürüb meşəyə yollandı . Evdən çıxarkən hər kəslə sagollaşdı . Geriyə qayıtmaya da bilərdi , axı . Tanımadıgı yeni cıgırla səssiz addımlarla irəlləməyə başladı . Yaxınlıqdan gələn vahiməli mərmi səsləri onu diksindirsə də , özünə təsəlli verib heç nə olmamış kimi yoluna davam edirdi . Canlar alan müharibə , bitmək bilmirdi . Hərdən sərhəd kəndi oldugu üçün əsgərlər görsənərdi onların kəndində . Çox sevirdi əsgərləri . Özünün yaşı əsgərliyə çatmırdı . Əsgər görən kimi həsədlə baxırdı onların özlərinə , geyimlərinə . Əsgər gedəcəyi günü səbrsizliklə gözləyirdi . Yolu azmamaq üçün getdiyi yerlərə işarələr qoyurdu . Hərdən gələn şıqqıltı səslərindən diksinir , sonra toxtayıb yoluna davam edirdi . Payız fəsli oldugundan agaclar paltarların ” soyunmaga” başlamışdılar . Ona görə hər yeri aydın görmək olurdu . Aha, deyəsən qabaqda istədiyini tapmışdı . Baltanı bərk vura bilməyəcəkdi deyəsən , buralıq tam açıqlıq idi . Səsi aləmi götürəcəkdi . Eləcə yerə tökülən agacların qol budagından yıgıb tez uzaqlaşmalı idi . Çünki yaxınlıqdan silah səsləri ilə bərabər , qarışıq danışıqlar da eşidilirdi . Yolu da aza bilərdi , Çox irəli getmişdi deyəsən. Deyəsən buralıga mərmi düşmüşdü . Hər yer darmadagın idi . Ayagını irəli atmışdı ki , gözünə əsgər çəkməsi dəydi . Ürəyi əsə – əsə yaxınlaşdı. Həmişə müqəddəs bildiyi çəkməni yaxından görmək istədi .Böyrü üstə düşən çəkməni qaldırmaq üçün aşagı əyildi . Və həmin anda , az qaldı ki ürəyi getsin. Çəkmənin içində qanlar içində , dizdən aşagı kəsilmiş əsgər ayagı var idi . Qanı qurumayan ayagın təzəlikcə bura düşdüyü açıq – aydın görsənirdi . Asif nə edəcəyini bilmədi. Bir az özünə gəlib , elə həmin yerdəcə çəkməni basdırmaga qərar verdi . Əlindəki baltayla torpagı bir qədər qazıb , çəkməni özünə bir tikə çörək qoyub gətirdiyi torbaya büküb , elə ordaca basdırdı . Sonra həmən yerə bir daş qoyub , baş tərəfinədə bir agac basdırdı ki yeri itməsin. Agacın üstünə baltanın tini ilə “ yaralı “ çəkmə yazdı . Bir az çıl – çırpı topalayıb ordan uzaqlaşdı . Axır ki , neçə – neçə ailələri başsız qoyan , evlərin çıragını söndürən lənətə gəlmiş müharibə bitdi . Asif də artıq böyümüşdü . Bu gün sabah əsgər gedəcəkdi. Meşədə gördüyünü heç kimə danışmamışdı ,amma yadından da çıxmırdı . Hər gün o ayagın sahibinin ayaqsız necə yaşadıgını düşünür , pis olurdu . Bəlkə də heç həyatda deyildi , o “ yaralı” çəkmənin sahibi .. Bir gün kəndə səs düşdü . Əsgərlər gələcəkdi kəndə . Hamı onlara qələbə sevincini yaşadan o igidləri görmək istəyirdi . Müharibənin bitməsindən üç il keçməsimə baxmayaraq hələdə qələbə abu -havası hökm sürürdü . Budur , əllərində bayraq bir neçə gənc , əsgər paltarında kəndin mərkəzinə dogru irəlləyir . Bütün kənd burda idi . Asifin boyu hündür oldugundan , əsgərləri daha yaxşı görür , ətrafındakılara məlumat verirdi . Şəhid bulagının yanına gələn əsgərlər , əl -üzlərini yuyub qoyulan stullarda oturdular . Onlar artıq əsgər deyildilər . Əyinlərindəki geyimə görə hər kəs ;
Eşq olsun bizim ordumuza – deyib qışqırırdı . Bəzilərinin yaralı oldugu hiss olunurdu . Asifin diqqətini kənarda sakitcə oturub , uzaqlara qəmli – qəmli baxan oglan çəkdi . Bir – bir müharibə baglı xatirələrini danışan komandirin gözləri dolub – boşalırdı . Keçdikləri o şərəfli yolda ,qazandıqları qələbədə hər kəsin əməyi oldugunu söyləyir ,həm maddi , həm mənəvi cəhətdən onların yanında,olan kənd camaatına öz dərin minnətdarlıgını bildirirdi. Sonra bir – bir əsgərlər müharibə ilə baglı agrılı – acılı xatirələrini bölüşdülər .Asifin diqqətini çəkən o gəncə söz verildi .Utana – utana ayaga qalxan gəncin dizdən aşagı ayagının olamadıgını görən Asif hayqırmaq istədi. Özünü güclə saxlayıb , gəncin danışıgına diqqət kəsildi . Gənc dili – dodagı əsə əsə bir- iki kəlmə danışdı.Sonda üzünü meşəliyə tutub ;
Mənim yeriyən ayagım bu meşəlikdə gəzir .Mən onu sizlərə ənanət verdim.Keşkə bircə hara düşdüyünü biləydim. Asif qabaga şıgıyıb ,oglanı bərk – bərk qucaqladı .Ürəyi az qala yerindən qopub çıxacaqdı. Hər kəs nə baş verdiyini anlamaga çalışdıgından ,səs – küy aləmi götürmüşdü. Hamı Asifdən açıqlama gözləyirdi . Asif aglaya – aglaya ; -Arxamca gəlin – dedi. Hər kəs səssizcə onun arxasınca düşdü. Budur , Asifin çəkməni basdlrdıgı yer. İlahi ,gənc necə aglayırdı. Əlləri ilə həmən yeri qazıb ,çəkməsini çıxartdı. Maraqlıdı ,çəkmənin içində ayaq tam çürüməmişdi. Asifi qucaqlayan gənc necə minnətdarlıq edəcəyini bilmirdi. Asif onu sakitləşdirib;
Qardaşım ,bu gün çox xoşbəxtəm ,sənin əmanətini qoruyub saxlaya bilmişəm.Sənin o bir parçan ,bizim can parçamızdı ,qardaş. ” Yaralı ” çəkmə basdırılmaq üçün gəncə verilsə də,gənc onu götürmədi.
Vətənimə canım qurban olsun. Qoy mənim bir parçam bu meşəlikdə uyusun. ” Yaralı” çəkmənin basdırıldıgı yer o vaxtdan ziyarət yerinə çevrildi.
Vətən qoxusu…. Sevgilərimizi bölərək yaşıyırıq bu dünyada…Bu kiçik qəlbimizə Vətən boyda sevgi qoyaraq , torpagına,daşına qurban ola ola ,sevə sevə yaşayarıq …. Bizdən qopub ayrılmayan sevgidi bu sevgi, məsafələr bəzən bizi ayırsa da ruhumuz ayrılmaz Vətəndən…Qürbət pəncərəsindən məlul -məlul boylanıb Vətən həsrəti çəkərik… Başqa ölkələr nə qədər gözəl olsa da Vətənin daşı ,torpagı çəkər insanı, torpagının , otunun üstündə oturub nə qədər istəsən ki Vətənin iyin alasan mümkün olmaz…O gözəlliklər sənə süni gələr, həzz ala bilərsən gözəllikdən ,onu qəlbən ,ruhən yaşaya bilməzsən…üzün gülər ancaq qəlbində adını qoya bilmdədiyin bir nisgil olar, gecələr yatanda öz Vətənindəki səhəri arzulayrsan.günəşin necə gözəlliklə yüksəlməsini, yagışın şırıltısını, qışda qarını, axsam günəşin qürubunu , yazda agacdan ,güldən gələn o qoxunu o qədər arzulayarsan ki…Havasını ciyərlərinə çəkmək üçün günləri sayarsan…gülümsünərək yaşasan da qəlbində bir kədər bogar səni , suyunda , yeməyində belə o dogmalıgı axtararsan …Əşyalarında belə o soyuqlugu hiss edərsən , insanlarıyla nə qədər mehriban olsan da , öz yerlilərini görəndə sevincdən ” ölərsən”. Vətəndən qonaq gedən biri görəndə qucaqlayıb ayrılmaq istəmərsən …ondan Vətən qoxusunu almaq istərsən…Adını qoya bilmədiyin o qoxunu…vətəndən gətirdiyi cır alça sənə o qədər şirin gələrki…keşkə orda olaydım doyunca bundan yeyərdim deyərsən..halbuki qaldıgın yerdə alça agaclarıyla hər gün rastlaşırsan…qəlbində Vətən həsrəti o qədər çox olarki, şəkil çəkdirəndə şaqqanaq çəkib gülsəndə gözlərinin giləsi küskün olar… Torpagını , daşını ,otunu ələfini, suyunu o qədər özləyərsənki .. Vətənə gələndə sərhədi keçən kimi burnuna dəyən o qoxu üçün nələr vermərsən…Gözündə hər şey gözəlləşər ,təbiiləşər, insanlar daha da dogmalaşar sənin üçün…çox uzaq qohumun belə sənə çox dogma gələr . Yeməklərini dadıqca ,suyunu içdikcə sanki həyata yenidən qayıdarsan…Gözlərinin içi gülər, ürəyindən o nisgil gedər Vətən adlı məmləkətdə…. Məzarlıga gedərsən bütün qəbirdaşlarına baxarsan bir bir ,tanımadıqların belə tanıdıqların kimi gələr …Yaxınlarının sənin gəlişinə sevindiklərini hiss edərsən özlüyündə, ona görə Vətənda ölmək istərsən ,öləndə dogma Vətənimə aparın məni deyə vəsiyyət edərsən, apara bilməsəniz bir ovuc torpaq gətirib məzarıma tökərsiniz deyərsən …. Bir gün yenidən geri dönərsən…qəlbini ,ruhunu Vətən də qoyaraq gedərsən… Uzaqlaşdıqca içində o Vətən adlı iniltinin səsini duyarsan, qəmgin qəmgin geriyə boylanarsan…çevrilib Vətəni qucaqlamaq, heç buraxmamaq keçər könlündən, hər şeyi özündə cəmləyən o Vətən qoxusunu heç kim görməsin deyə xəlvətcə ürəyinin gözyaşında bogarsan…….
7 – də “yatan” ürək .. Yenə yuxudan hövlank ayıldı. Bütün bədənindən su axırdı. Saata baxdı.Saat 7 – idi . Yuxuda yenə onu görmüşdü. 7 ildi hər gecə eyni yuxu görürdü.Çərəsizcə ona baxıb,imdad diləyən gözləri. Ailə qurduqdan 7 il sonra həsrətinə son qoyulmuşdu .İllərlə gözlədiyi körpəsinə qovuşmuşdu.Necə sevinmişdi o gün.. Bəs sonra?.. Taleyi agır zərbəsini vurmuşdu ona.Sanki yanında bir cəllad daşıyırdı. O keçən 7 ildə də helə olmuşdu.Hər sevinəcəyi anın məqamında taleyi cəlladını göndərərdi .Bütün ümüdləri balta altına düşər , qırıq- qırıq olardı. Bu gün də cəllad özünü yetirmişdi. 7 aylıq oglunun qan xəstəsi oldugunu öyrənmişdi.Nələr yaşamışdı ,o xəbəri alanda.Dünya başına fırlanmışdı.Özünü öldürmək,daşlara ,qayalara çırpmaq istəmişdi o anda. Amma dayanmışdı,durmuşdu, o bir damcı ümüdə sıgınmışdı.Bəlkə deyə.. Allahına diz çökmüşdü,yalvarmışdı,göz yaşları sel olmuşdu,duaları qatara çevrilmişdi həmən gün . Körpəsini qucagına alıb ,öpüb qoxlamışdı doyunca.Saniylərdən qorxmuşdu,dəqiqələrə yalvarmışdı,saatlara sıgınmışdı getməsinlər deyə .. Hər dəqiqə gözü gözünə baxırdı körpəsinin.Nəfəsini içinə çəkir,sanki özündə saxlamaq istəyirdi.Toppuş əllərindın tutub,ovuclarının qoxusunu qoxlayırdl doyunca.. İllər bir – birini əvəz edirdi.Ana hər gün ölür,diririldi, körpəyə bir şey olacaq deyə . 7 yaşı vardı taleysiz Talehin. Bu gün yenə amansız “cəllad “ özünü yetirmişdi. Günahsız mələk xəstəxanaya çatırılmışdı.Bir tərəfdə çarəsiz ana ,bir tərəfdə naümüd ata. Nə qədər çətinmiş ,İlahi valideyin olmaq. Onda anlamışdı hər şeyi. Beli bükülmüş ,çarəsizcə,ümüd dolu gözlərə baxa bilmək nə qədər agır dərd imiş ,İlahi. Ümüd dolu gözlərə ümüdlə baxmaq cəsarət tələb edirdi,güc tələb edirdi.Taqəti kəsilən ata, ananın gücü yalnız gülümsəməyə çatırdı. Uşaq məsum baxışlarıyla anasına tərəf çöndü: – Ana ,mən sagalacam, deyilmi? -Təbii ki ,mənim balam. Ala gözlərdə işıq parıldadı. Ata üzünü divara çevirdi. Bu dəfə sual ona gəldi: – Ata , anam deyir sagalacam, futbola gedə bilərik? – Əlbəttə oglum. Bu dəfə ana üzünü divara çevirmişdi. Agladıqlarını hiss etdirməsinlər deyə.. Ala gözlərdəki ümüd işıgı dünyanı işıqlandırırdı. Vəziyyət get – gedə geriyə gedirdi.Həkim nə qədər acı olsa da dözümlü olmagı məsləhət görmüşdü.Bu məsum ,ümüd dolu gözlər hər an əbədi yumula bilərdi. Hərəsi bir əlindən tutmuşdu.Təqətsiz əlləri ovuclarının içində saxlamışdılar. Gözlərini o gözəl gözlərı dikmişdilər.O işıq yox idi artıq.Baxışlarıyla işıq vermək işıqlandırmaq istəyirdilər.Hərdən gözlərini açıb onlara gülümsəyən körpənin saçlarını sıgallayır,alnından , əlinədn öpürdülər. İlahi,nə qədər çətin anlar idi, o anlar.Sevdiyin, ciyər paranı o vəziyyətdə görmək.Saniylər sonra əbədi olaraq ayrılmaq,son nəfəsini hiss etmək ,çarəsizcə dayanıb heç nə edə bilməmək. Heysiz barmaqlara toxunmaq, öz canın hayında olub ,hərdən səndən kömək istəyən birinə göz yaşları içində gülümsəməyə məcbur olmaq çox çətindi, çox … Saniyələlər keçdikcə ömründən ömür çalınmışdı o gün.. Gözlərini gözlərindən heç çəkmirdi. Səhər saat 7.. Canından can qopan o gün. Fəryadı xəstəxananı silkələmişdi o gün.. O gün bu gün ,7 ildi bu dünyanın sakini “deyildi” . 7 ildi hər gün səhər saat 7 də o yuxunu görür ,o ümüd dolu gözlərə çarəsizcə baxırdı . Anlaya bilmədiyi sehirli 7 rəqəmi idi.Nə istəyirdi ondan?
İNLƏYƏN MƏZAR Uzanan yollara baxan bir məzar daşı vardı…hündür təpəlikdə özünə məskən salmışdı.. burdan yayda gözəlliyə bürünən meşələrə, al -əlvan rəngə boyanan çəmənliklərə , sevinclə oynayan uşaqlara baxardı bu soyuq məzar daşı..Payız gələndə saralar solar, qışda qarın buzun altında buzlaşardı sanki, nə gələni vardı , nə gedəni vardı,kimsəsi yoxdu bu məzar daşının …kimsə bilməzdi kimin yadigarıdı burda mışıl- mışıl uyuyan. Yaxınlıgına hərdən uşaqların topu gəlib düşərdi ..onlar da qorxa qorxa yaxınlaşıb götürərdilər topların. Bir də hərdən özü kimi bir kimsəsiz çoban gələrdi bu tənha məzarın yanına …qəmli qəmli tütək çalardı ..bu məzarın ana laylası da, Quran sədası da o qəmli musiqi idi… Əslində kimsənin bilmədiyi ,sirlərlə dolu olan bu məzar daşı şəhid məzarıydı.. vətən yangısının qurbanı idi…atasının anasının yeganə göz qarası,bacısın ürək parası.,yarının can parası,övladının hər şeyi idi bu məzar daşı. Uzaq – uzaq ellərdə onu gozləyən neçə – neçə arxasınca həm aglayan, həm axtaran ,həm ümid edən ürəklər vardı…Qəlblər qəhrəmanı idi bu şəhid məzarı… Nənəsi nəvəni dizi üstə oturdub ,oxşayıb atasının qəhrəmanlıqlarından tez tez danışardı .Babası atasının döyüş yoldaşlarının yanına aparardı ,anası gecelər xısın xısın aglayıb.,taleyinə boyun əyib, gözüyaşlı bagrına basar,oxşayardı onu; qayıdacaq can bala atan deyərdi, qayıda bilməsə bizə göylərdən baxacaq deyərdi, sən böyüyüb atan kimi olacaqsan deyirdi. Balaca qızarıb şişmış gözlərini silib, mən səni qoyub getməyəcəm ,atam kimi deyirdi…Anası onu hər dəfə qucaqlayıb ; – atan bizi qoyub getmədiki? ! O bizi qorumaga getdi deyərdi… İllər keçdi …Tənha məzar daşı yenə də uzanan yollara qəmli qəmli baxırdı ,bir az olardı çoban laylasın çalıb getmişdi … Yaxınlıqdan maşın səsi gəldi, sanki məzar daşı işıqlandı… Bir yaşlı ,qoca babayla bir cavan oglan ona yaxınlaşırdı …yaşlı baba oglana nəsə danışırdı..Get – gedə səs aydınlaşırdı.: bax bala ,dediyim məzar budu, illərdi burda ziyarətsiz qalıb…gələni yox gedəni yox….sənin axtardıgın adam ola bilərmi ? … Cavan oglan ürəyi əsə- əsə , ürkək baxışlarını ad yazılan daşa yönəltdi…sanki ildırm vurdu onu…..Ola bilməz! Ola bilməz! Kişi bir anlıq qorxdu….Nə oldu mənim balam?. Bu ola bilməz! Mənim atam ölə bilməz! O qayıdacaq ..deyə hayqırırdı cavan ….Kişi onu sakitləşdirməyə çalışdı..bir az su verdi, oglan suyu içib daşı.qucaqladı…hönkürməyə başladı….Bu anda illərlə tənha qalıb, özünü məgrur tutan məzar daşı kiçilməyə , əyilməyə başladı sanki…Daşdam qəribə bir inilti qopdu ; daglara ,daşlara əks səda verdi…o artıq təhna deyildi…
GECİKƏN ÜMİD Külək şəhəri silib süpürürdü. Süpürdüyü tozla yerlə göy arasındakı əlaqəni kəsmişdi. Göz – gözü görmürdü. Eşidilən ugultu qulaq batırırdı. Agaclar küləyin gücündən yıxılmamamaq üçün baş – başa verib inildəyirdilər. Yerə dəyən əşyaların nə oldunu belə aydınlaşdırmaq mümkün deyildi. Gündüzün saatı gecəni xatırladırdı. Göy qaşqabagını sallayıb, susqun qəzəbli baxışlarıyla küləyi izləyirdi. Yerində dinc dayana bilməyən külək buludlarla gizlənqaç oynayırdı. Küləyin səsi şəhərin sakitliyini pozmuşdu. Ugulduyan külək qəzəbini yer üzündən çıxırdı. Agaclara verdiyi əmrlə evlərin pəncərələrini döyür, bəzilərini sındırmaga nail olurdu. Şəhər dünən başlayan, tügyan edən külək üzündən insan nəfəsinə həsrət idi. Hər kəs qapısını bərk – bərk baglayıb, hökümranlıq edən küləyin kəsəcəyi saatı gözləyirdi. Tində axsaya – axsaya gələn qaraltl göründü. İnsan ya heyvan oldugu bilinmirdi. Sanki küləklə təkbaşına döyüşə çıxan bu canlı küləyə meydan oxuyurdu. Qalibiyyətini sübut etmək üçün küləyin gücünə qarşı çıxır, yıxılır – durur, yenidən yoluna davam edirdi. Küləyin artıq taqəti kəsilmək üzərə idi. Son nəfəsini alırdı. Artıq hakimiyyəti qovdugu buludlar ələ almışdı. Şəhərin küləyin ərköyünlüyündən, hikkəsindən yaratdıgı halı onları məyus etmişdi. Çox keçmədiki bu vəziyyət onları aglatmaga başladı. Budur küləyə qalib gələn qoca, yagışla mübarizəyə başladı. Birtəhər daldanacaq tapıb gizləndi. Başını yuxarı qaldırıb dodagının altında deyindi bir az. Sonra sakitlışib sınıq bir stul tapıb oturdu. Xəyalların aguşununa atdı özün. İllər öncə doguldugu, tərk etdiyi şəhər. Daha dogrusu tərk etməyə məcbur oldugu şəhər… Əlləri əsə – əsə paltarının cibindən əzilmiş, bir az da islanmış siqaret tapdı. Yandırıb tüstüsünə büründü. Taleyin yükü qəddini əymiş, amma sındıra bilməmişdi. Qəm yükünü illərlə özüylə dostcasına daşıyan bu qoca həyatda qalma səbəbini anlaya bilmirdi. Bədbəxt hadisələrin hədəf nöqtəsi olsa da taleyi onu xilas edə bilmişdi. Dəfələrlə uçurumun kənarından yıxılmaq anında hansısa bir əl onu götürüb kənara qoymuşdu. Günlərlə küçələrdə ac -susuz qalan bu qoca ölümlə üz – üzə, göz – gözə gəlmiş, gülümsəyib keçmişdi. Neçə gündür ki ac -susuzdu. Həmdəmi olan xəyal da onu tək qoyub artıq. Sürünə – sürünə yagışın altına uzandı. Yagışın damcıları üzünə düşdükcə taleyinin üzünə gülümsünür, göy üzünü salamlayırdı. Yagış bu misgin qocanı ayıltmaq üçün hərdən səngiyir, damlalarıyla ona həyat verməyə çalışırdı. Qoca gözü göy üzündə ruhunu işıqlandlran günəşi axtardı. Son dəfə onu görmək istəməyən günəşi görmək istədi. Artıq həyat nəbzinin son ritmini vurdugunu hiss edən qoca ətrafa baxdı. Uzaqda sönük bir parıltınının ona yaxınlaşdıgını gördü. Üzünü çevirib gülümsündü.
– Gecikmisən, dostum! Qoca son sözünü deyib, gözlərini yumdu. Gecikən ümid yavaş- yavaş kiçilib sonsuzluga qərq oldu …. 04.08.2021.
Tənhalıgın “rəngi” Səhər tezdən ayılmışdı . Gecəni də yaxşı yata bilməmişdi Durub çarpayısında oturdu.Əlləri əsə – əsə su töküb dərmanın birini götürüb agzına qoydu.Nə qədər etsə də bogazından keçmədi. Yenidən su töküb içdi.Birtəhər dərmanı bogazından keçirdə bildi.Az qalırdı ürəyi agzına gələ. Deyəsən dərmanları bitmək üzrə idi. Yəqin kimsə qapını döyüb halını soruşacaq , xahiş edər dərmanlarını yaxınlıqdakı əczaxanadan alıb verər. Nə etsin ? Tək yaşayır , həm də kimsəsiz. Qocalar evinə getmək istəmir , niyə orda kiməsə yük olsun axı ? O da hər kəs kimi atalı – analı idi. Bacısı , qardaşı vardı. Müharibə , dəhşət saçan müharibə onu yetim qoydu. Hadisələr yadına düşdükcə həm kövrəlir , həm də qəzəblənirdi. Lənətə gəlmiş müharibə birinci qardaşını aldı əlindən . Döyüşdə həlak olmuşdu . Bacısının əkiz tayı idi qardaşı. Bacı onun ölüm xəbərinə dözə bilmədi. Zəhər içib özünü öldürdü. Ata – anası bu böyük dərddən sonra çox yaşamadılar. Atası ona cəbhəyə göndərdiyi məktubunda yazırdı; – Oglum , qardaşının və bacının yoxlugu bizi yaşamaga qoymur. Bu fani dünyanın boşlugunu artıq dərk edirik. Anan da , mən də səni çox istəyirik. Özünü qoru, möhkəm ol! Səni çox sevən atan və anan ! Məktubu hələ də saxlayırdı. Bu məktub onun qol – qanadını qırmışdı. Uzaq eldə ard – arda aldıgı xəbərlər onu sarsıtmışdı. Artıq kimsəsi olmadıgını dərk etmiş , özünü tənha sayırdı . Müharibə bitdikdən sonra da vətənə dönmədi . Uzun illər Rusiyada qalıb , işləyib başını saxladı . Elə orda tanış oldu Venerayla . Atası azərbaycanlı anası rus olan bu gözəl qız onu həyata bagladı. Onun da atası ola – ola yetim yaşamaq adlı taleyi vardı . Anasının dediyinə görə Venera anadan olduqdan sonra atası Azərbaycana ata – anasına baş çəkməyə gəlmiş , bir daha geri dönməmişdi . Çox sonralar Venera atası haqqında öyrənə bilmişdi . Azərbaycana dönən kişi valideyinlərinə orda evli oldugunu demədiyindən , onu burada evləndiriblərmiş . Ailə qurandan sonra orda Veneranı da , anasını da unudan kişi öz həyatına davam edib , yaşayıbmış . Venera atasının avtomabil qəzasında həlak oldugunu öyrənəndə uzun müddət özünə gəlməmişdi . İllərlə atasını axtaran qızcıgaz , bacı – qardaşını tapıb onlarla əlaqə yaratmaga çalışmışdı . Amma kimsə onu qəbul etməmişdi . Nə bibiləri , nə əmiləri .. Çarəsiz qalan Venera atasının məzarına gedib , doyunca aglayıb geri dönmüşdü. Həyat qəribədi , onunla tanış olanda Venera anasının taleyini yaşamaqdan qorxdugu üçün münasibətin uzatmagın mənasız oldugunu demişdi . Amma zaman öz işini görürdü . Kazımın ona olan sevgisi , Veneranı şam kimi əridir , onu Kazıma daha baglayırdı . Kazımla rəsmi ailə quran Venera , bir gün Kazımın vətənə getmək haqqında fikrini biləndə hönkürüb aglayır . Düzdü Kazım onu qoyub getməyi düşünmürdü , amma Venera da anasını qoyub gəlmək istəmirdi . Aralarında yaranan bu kiçik mübahisə get – gedə böyüyür , məcrasını aşırdı. Sonda Kazım tək gəlməyi qərara aldı . Vətənə gələcəyinin qəti oldugunu Veneraya bildirəndə , Venera neçə gün özünə gələ bilmədi . Nədən xatırladı bunları bu gün? Ürəyi agrımaga başladı . Dərman içmək istədi . Əlini dərman qutusuna atanda yarıda saxladı , axı onun dərmanı qurtarıb .. Yavaş – yavaş eyvana çıxdı . Təmiz hava üzünə dəydikcə sanki ürəyi bir az sakitləşdi . Stulu çəkib birtəhər əyləşdi . – Yox , bu ürəklə zarafat etmək olmaz!. Bir az dincimi alım , təcili yardıma zəng vurum gəlsinlər . Birdən xatırladı ; – Venera ona bu günlərdə məktub göndərməlidi . Bəlkə elə bu gün göndərəcək? Göndərsə oxuyub bir az sakitləşər . – Eh . Cavanlıq . Səhv dolu cavanlıq . Mən səni harda itirdim? Venerayla sagollaşıb gələndən sonra geriyə dönə bilməmişdi . Hardan biləydi axı , onu burda gözləyən həyatın böyük bir “ hədiyyə” si var? Vətənə dönəndə ilk işi ata – anasının , bacı – qardaşının məzarını ziyarət etmək oldu . Qohum qonşunun yıgışıb düzəltdirdiyi məzar daşları çökmüşdü . Kazımın sag salamat olmagından kimsənin xəbəri yox idi . Ona görə də onun gəlişi toy – bayrama çevrildi . Adına qurban kəsən kim , qonaqlıq verən kim . Veneranı bir müddət arxa plana tullamışdı . Hər həftə məktub yazan Veneraya cavab vermək belə aglına gəlmirdi . Beləcə günlər birləşib ayları gətirirdi . İçkiyə qurşanan Kazım tək dam altında boş bir ömür sürürdü. Yaxınları onu evləndirməyə çalışsa da heç cürə razılaşmayan Kazım bir müddət sonra nə etdiyinin fərqinə varmaga başladı. İçkidən uzaqlaşıb özünə çəki düzən verdi . İradəsini topalayıb bir də içkiylə yoldaşlıq etməyəcəyinə özünə söz verdi . Günlərin bir günü oturub Veneranın yazdıgı məktubları oxumaga başladı . Veneradan ayrıldıgı günlər topalanıb il olmuşdu . Kazım bunu hiss etməmişdi . Venera əvvəlki məktublarında ümüdlə , sevgi dolu ürəklə onu gözlədiyini yazırdı . Get – gedə məktublarda Veneranın ondan incidiyi , hətta agladıgı özünü göstərirdi . Göz yaşları içində yazdıgı məktubların birində Kazımın onun atasıyla fərqi olmadıgını , anasının taleyini yaşadıgını yazırdı. Kazım bu məktubun nə məna verdiyini araşdırmaga çalışdı. Məktubu yenidən oxumaga başladı . Venera yazırdı ; – Əzizim Kazım , sənə yazdıgım məktublara niyə cavab vermədiyini dəfələrlə soruşmuşam . Yenə də cavab yazmırsan . Ümüd edirəm ki sag və salamatsan . Mən də səndən xəbər olsa yaxşı olaram . Göz yaşlarımı sənə göstərmək niyyətində deyiləm .Bilirsən mən atama oxşamışam qürurluyam! Anam mənə həmişə onun necə qürurlu biri oldugundan danışıb. Kazım , mənə anamın taleyini yaşatdın . Nə vaxtsa bu məktubumu oxusan məni anlayacaqsan ! Kazım digər məktubları da birnəfəsə , təkrar – təkrar yenidən oxudu . Veneranın ona olan sevgisinə heyran qalmışdı . Nə edəcəyini özü də bilmirdi . Özünü topalayıb Veneraya peşmançılıq məktubu yazmagı qərara aldı . – Əzizim Venera , məni bagışla! İmkan olan kimi gələcəm ! Məktubu aparıb yola salmaq üçün paltarını geyinib evdən çıxdı . Yagışlı hava vardı. Küçəni necə getdiyini hiss etmirdi . Fikri Veneranın yanında qalmışdı . Poçta çatıb məktubu yola saldı . Tələsik evə gəlib Veneradan gələn məktubları yenidən oxumaga başladı . Təkrar- Təkrar oxunan məktublar beynini dumanlandırmışdı . – Görəsən Venera nə demək istəyirmiş ? – Onunla anasının taleyini birləşdirən nə imiş ? – İkisinin də xəyanət gördüyü insanın azərbaycanlı olması? -Yoxsa yarıda qalan sevgi ? -Və ya , uşaq söhbəti ? Özü də bilmədən bu sualda ilişib qalırdı . Ayrı yolu yox idi . Məktubuna verilən cavabı gözləməli idi. Cavab çox gecikib onu intizarda qoymadı . Paçtalyon məktubu gətirmişdi . Dərindən nəfəs alıb , ürəyi əsə – əsə məktubu açdı . Venera yazırdı : – Əzizim , Kazım . Mən artıq ailə qurmuşam . Məni narahat etmə . Qızını da uşaq evinə verdim. Hələlik bu qədər. Kazım məktubu bir də oxudu . Başı hərləndi . Keçib stula özünü birtəhər yıxdı . Özüylə danışmaga başladı; – Venera erə gedib? Yox bu ola bilməz! – Necə yəni ola bilməz ? Sən 1 ildi onu axtarmırsan. – O məni unuda bilməz! – Sən onu unutdun axı – O məni dəli kimi sevirdi . – Sən də onu dəli kimi sevirdin axı.. – Yox , inana bilmirəm ! – Nədən? – O bunu edə bilməz ! – Edə bilər! O səni axtardı . – Yenə də axtarmalı idi . Axı mən qızımız haqqında məlumatsız idim. – Günahkar sənsən ! – Odu , odu , odu. – Sənsən ! Kimsəni günahlandırma ! Başını iki əllərinin arasına alıb qulaqlarını tutdu . İkinci məni ilə danışmaq , dogruları qəbul etmək istəmirdi. Həmən günü demək olar ki bu dünyada yox kimi hiss etdi özünü . Günlər keçdikcə yara dərinləşir , yeri su verirdi sanki . Yenidən Veneraya məktub yazmagı qərara aldı . Bu minvalla dayanmadan həftədə iki dəfə məktub yazıb göndərdi . Cavabsız məktublar orduya çevrildi . 1 il məktublarına cavab gözlədi . Bir gün gələn məktub onun dünyasını çökdürdü . – Hörmətli vətəndaş , xahiş edirik bizi narahat etmiyin . Kazım suallar içində tənha itib batmışdı . Venerasını axtarmaga gücü qüvvəti də tükənmişdi . Amma nədənsə ona elə gəlirdi ki bu məktublarda yanlışlıq var . Beləcə illər ötür , saçına dən düşürdü . Tək – tənha ata ocagında həyatına davam edirdi . Bir gün qapısını döyən paştalyonu görəndə sevindiyindən bilmədi nə etsin . Onu içəri dəvət edib məktubu aldı . Səbrsizlənib paçtalyonun yanındaca məktubu açdı . Yanılmamışdı , məktub Veneradan idi . Onu çox sevdiyini yazırdı . Çaş baş qalan Kazım nə edəcəyini bilmirdi . Veneraya cavab yazsa da növbəti məktubda onun göndərdiyi suallara cavab yox idi . İllərini beləcə məktublara xərcləyən Kazım , Veneranın sevgi dolu sözləri ilə həyatını yaşadı . İllər keçdikcə Kazım ömürünü boşuna yelə verdiyini anlayırdı. Maraqlısı o idi ki , Venera ona cavab yazmırdı . Nə adres , nə də qızı haqqında bir kəlmə belə söhbət açmırdı . Tənhalıq özünü quzgun kimi çatdırmışdı . Qocalıb əldən düşmüşdü. Əslində çox yaşlı deyildi . Sadəcə ruhu sanki o tərk edib getmişdi . Təklikdə bir tərəfdən onu çökdürmüşdü . Axır illər xəstəliklər də qonaq gəlmişdilər ona . Çaglrılmamış “ qonaqlar” artıq dogmalaşmışdılar onunla. Bu gün də məktubun gəlmə vaxtı idi . Özünü topalayıb saata baxdı . Az qalırdı , məktubu bir azdan yetişəcəkdi . Durub mətbəxə keçdi . Gözləri ala – toran görürdü . Eyni fikirlər sanki onun beynini də qurutmuşdu . Oturub düşünməyə başladı . Boşa verdiyi ömrünə heyfi gəldi . Bu dəmdə qapı döyüldü . Cavan oglan gəlmişdi . İstədi məktubu qaytarsın , nə düşündüsə fikrindən vaz keçdi . Məktubu götürüb sagollaşdı . Birdən yadına düşdü ki dərman aldıracaqdı . – Eh , keçdi deyib sınıq – sökük divanda əyləşdi . Nədənsə məktubu könülsüz açdı bu dəfə . Özü – özünə təəccüb etdi . Məktubda yazılanlar onu silkələdi : – Salam , məktubu sizə uzaq eldən bir poçt işçisi yazır . Xahiş edirik birdə həmin ünvana məktub göndərməyin . O adresdə Venera adlı kimsə yoxdu . Ümumiyyətlə sizə göndərilən məktubları Venera göndərmir. – Necə yanı? Onu soyuq tər basdı : – Bəs kim göndərir ? .- deyib ardını oxumaga başladı ; Həmən qadın illər öncə Azərbaycana sizin dalinızca gedərkən avtomabil qəzası keçirərək xəstəxanaya düşüb . Günlərlə yazdıgı qalaq – qalaq məktubu bir tibb bacısına həvalə edib və sizə hər ayda göndərməyi xahiş edib . Tibb bacısı o rəhmətə gedəndən sonra sizə onun ailə qurdugunu , qızınızın uşaq evinə verildiyini yalandan yazıb . Sonradan Veneranın sizlə baglı məktublarını oxuduqca pis olub və onun məktublarını sizə göndərib . Bu illər ərzində Veneranı sizə görə yaşadıb . Venera qəzaya düşəndə hamilə olub . Bəlkə də tibb bacısının yalanı burdan qaynaqlanıb . Mən bilmirəm . Sadəcə bu əhvalatı dünən mənə danışdı . Mən də qərara gəldim ki həqiqəti sizə çatdırım . Reallıg nə qədər acı olsa da qəbul ediləndi . Sagolun. Məktub əlindən yerə düşdü . Həm onu “ öldürən” , həm “ yaşadan” tibb bacısına söz tapıb deyə bilmədi . Gözlərini bir anlıq yumdu . Taleyinə yazılmış təhnalıgın ag – qara “rəngi” bir lent kimi uzanıb sonsuzluga getdi .
