Kateqoriya arxivləri: Zülfiyyə Vəliyeva

"YAZARLAR" j., AĞDAM, AĞDAM HAQQINDA ŞEİRLƏR, İLİN YAZARI, www.USTAC.az, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

YANAR ÇIRAĞIN HEÇ ZAMAN SÖNMƏSİN, AĞDAMIM…

2 Şərh

QARABAĞIN AĞ İNCİSİ, QAFQAZIN XOROSİMASI  AĞDAM

       Ağdam rayonu Azərbaycanın qədim, füsunkar təbiətli torpağı olan Qarabağın mərkəzində – Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir. Gözəl Qarabağın ürəyi sayılan Qarabağın  Ağ İncisi  Ağdam!

          Tarix boyu Qarabağ bölgəsi, bu bölgənin siyasi və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Ağdam siyasi, iqtisadi və strateji baxımdan olduqca əhəmiyyətli məkanlardandır. Strateji əhəmiyyət daşıyan bu ərazilər zəngin ticarət karvanlarının, əzəmətli orduların, diplomatik elçilik heyətlərinin, səyyahların diqqət mərkəzində olmuş, bir çox tarixi və ədəbi əsərlərin mövzusuna çevrilimişdir. Bir zamanlar gözəlliyi dillərdə dastan olan, iyirmidən çox Milli Qəhrəmanı, minlərlə şəhidi, saysız-hesabsız elm, mədəniyyət, incəsənət, ictimai-dövlət xadimləri yetişdirən Ağdam! “Ağdam” qədim türk dilində “Kiçik qala” mənasını verir:”Bu sözün etimologiyası barədə müxtəlif versiyalar səslənir. Türk qəbilələri düşmənlərdən müdafiə olunmaq məqsədi ilə çox vaxt düzənlik yerlərdə kiçik qalalar inşa ediblər. “Ağdam” sözünün də qədim türk dilində mənası “kiçik qala” deməkdir. Sonradan “Ağdam” kəlməsinin “işıqlı, ağ bina” anlamı qazandığı da bildirilir. Bu adın yeni məna kəsb etməsinin əsl səbəbini XVIII əsrdə Pənahəli xanın özünə ağ daşdan ev tikdirməsi ilə əlaqələndirirlər. Həmin ev bir-biri ilə həmahəng olan tikililərdən ibarət bütöv bir kompleks – ağ imarət idi. Ağdam sözünün digər bir mənası “Ağ insan” mənası verir. Ağdam – Ağ Adəm, İlk insan mənasın verir və Ağdam ərazisi dünyanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biridir. Dünya tarixində ilk dəfə ən qədim buğdanın Ağdamın Əfətli kəndində yerləşən Çalağan təpəsindən tapılması bizə bu qərara gəlməyimizə şərait yaratdı”. 7 min il yaşı buğdanın bu ərazidə tapılması İlk insanın – Adəmin burda yaşamasının bariz nümunəsidir. Ağ  sözünün ifadə etdiyi müqəddəslik, ali məna Ağdamın ta qədimdən xüsusi bir məkan olduğuna işarədir. İlk dəfə Ağdam bir ərazi kimi öz adını ərəb tarixçilərinin 1357-ci ildə yazdıqları “Səyahtnəmə” kitabında çəkilib və ərəb səyyahları bu ərazidən keçən zaman 1147-ci ilə aid qəbrstanlıqda araşdırma aparandan sonra Ağdamın dünyanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olduğun yazırlar. Orta əsr mənbələri, xüsusilə də ərəb çoğrafiyaşünas və səyyahlarının qeydləri sayəsində Azərbaycanın bir çox orta əsr şəhərlərinin adları dövrümüzədək gəlib çatıb.

     Ağdam rayonu 1930-cu ildə yaradılıb. Sahəsi 1150 kvadrat km olan rayonun relyefi əsasən düzənlik, qismən dağlıqdır.Ağdam rayonu Azərbaycanın qədim, füsunkar təbiətli torpağı olan Qarabağın mərkəzində – Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir. Gözəl Qarabağın ürəyi sayılan Ağdamın qədim tarixi abidələri minillik keşməkeşli illərdən keçərək bu günə qədər gəlib çatmışdır. “XVIII əsrin birinci yarısında Qarabağlı Pənahəli xan bu şəhərdə özü üçün ağ daşdan imarət tikdirmək barədə əmr verib. Həmin imarət uzun müddət ətraf kəndlərin sakinləri üçün bir növ oriyentirə çevrilib. Bu mənada “Ağdam” – günəş şüaları ilə nurlanmış işıqlı, ağ ev deməkdir. Ağdam rayonunda çoxlu sayda tariximizin şahidi olan mеmarlıq abidələri var. Ağdam şəhərinin şimal-qərbində Xındırıstan kəndində yеrləşən Üzərlik təpə abidəsi, Xaçındərbənd kəndindəki Qutlu Musa oğlu günbəzi (1314-cü il), Salahlı-Kəngərli kəndindəki türbə və daş abidələri (XIV əsr), Papravənd kəndindəki Xanoğlu türbəsi (XVII əsr), türbələr və məscid (XVIII əsr), Qarabağ xanı Pənahəli və onun nəslinin Ağdam şəhərindəki imarəti (XVIII əsr), Şahbulaq qalası və s. mеmarlıq abidələri bu yurdun qədim Azərbaycan torpağı olduğunu təsdiq еdir. Tariximizin sirdaşı, еv ünvanı olan bu abidələr Ağdamın kеçmişinin qaranlıqlarına işıq saçaraq dünənindən bu gününə soraq vеrir. Ağdam Azərbaycan ərazisində ilk formalaşan dövlət quruculuğunda mühüm rol oynadığını bir daha əyani sübut edir!

Ermənilərin “miatsum” bağırtısına ilk kütləvi etiraz mitinqi ilə cavab verən, sovet dövründə təkcə Qarabağda deyil, həm də Ermənistanda yaşayan bütün hayların gözünün qənimi oğulları yetişdirən Ağdam 1993-cü il iyulun 23-də erməni silahlı birləşmələri tərəfindən işğal olunmuşdur. Bir şəhər,138 kənd,14 qəsəbə olan Qarabağın mərkəzində yerləşən Ağdamın 846,8 kv. km-i, yəni 77,4%-i, 1 şəhər və 80 kəndi ermənilərin əlinə keçmişdi. Rayondakı 38 kolxoz-sovxozun 26-sı, 129 səhiyyə obyektinin 105-i, 108 məktəbin 74-ü, 271 mədəniyyət evinin 199-u, 24 tikinti təşkilatı, 67 idarə-müəssisə, 17 məscidin 14-ü işğal altında qalmışdı. Erməni işğalı nəticəsində Ağdama 13 milyard 135 milyon ABŞ dolları məbləğində ziyan dəymişdir. Ağdam şəhəri, onun qədim keçmişin şahidi olan çox sayda tarixi abidələri, mədəniyyət, memarlıq nümunələri, keçmiş SSRİ-də birinci, dünyada ikinci olan Çörək Muzeyi düşmən tərəfindən vəhşicəsinə dağıdılmışdır.Ağdam düşmənlə döyüşlərdə 6000 şəhid verib, onlardan 16-sı Azərbaycanın Milli Qəhrəmanıdır. İşğal nəticəsində rayonun 160 min nəfər əhalisindən 143 min nəfəri öz ölkəsində məcburi köçkünə çevrilmişdir. Hazırda Ağdamın 204 000-dən çox əhalisi var. Onlardan 160 000-  yaxını məcburi köçkündür.

        Ağdamın azadlığa qovuşmasından bir il keçir. Azərbaycanın müzəffər ordusunun rəşadəti nəticəsində torpaqlarımız azad olunandan sonra Ermənistan hökuməti 10 noyabr 2020-ci il Bəyənnaməsini – kapituliyasiya aktını imzalayaraq Ağdam rayonunu öz gerçək sahiblərinə geri qaytarmalı oldu. Tarixlər boyu öz strateji və geosiyasi əhəmiyyətinə görə Qarabağ bölgəsinin olduqca əhəmiyyətli hissəsi olan Ağdamın düşmən işğalından azad olunması olduqca əhəmiyyətli hadisə idi. Bir il öncə Ağdam düşmən işğalından azad olunsa da, təəssüflər olsun ki, erməni vandalizminin 30 illik vəhşilikləri nəticəsində bu ərazilər yerlə yeksan edilmiş, yüz illər boyu Azərbaycanın sivilizasi mərkəzlərindən biri, siyasi və mədəniyyət beşiyi olan bu məkanın yalnız xarabalıqları qalıb…

 İmarət  Qarabağ xanlığının qurucusu Pənahəli xan başda olmaqla Cavanşirlər sülaləsinin uyuduğu bu müqəddəs məkan, Azərbaycan poeziyasının qadın bahadırlarından olan Xurşidbanu Natəvanın dağıdılmış məzarı, Pənahəli xanın divan otağının yalnız divarları qalan xarabalığı, yüz illərlə yaşı olan Xan çinarların kəsilmiş gövdələri… Daha nələr, nələr… Bu məkanı 1993-cü ilin yayına qədər görməyənlərə, bəlkə də, adi görünə bilərdi, bu mənzərə dəhşətə gətirir İnsanı! Yaxşı bir xalq deyimi var: “Namərd dostdansa, mərd düşmənin olsun!” Vay o günə ki, mərdlikdən, insanlıqdan, mənəviyyatdan irak düşmənin olsun. Bizim bəxtimizə, nə yazıqlar ki, belə düşmən çıxıb, əslində çıxarılıb. Qarşı-qarşıya döyüşməyə cəsarət etməyib, heyfini qəbirlərdən, məzarlıqlardan, tarixi abidələrdən alan bir düşmənin nə qədər rəzil, nə qədər aciz, bir o qədər də şərəfsiz, ləyaqətsiz….

İşğalçı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Ağdamı tərk etməsi Azərbaycan Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin siyasi liderliyi, sərkərdəlik qabiliyyəti və Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsindəki uğurlu hərbi əməliyyatlarının nəticəsindir. 10 noyabr 2020-ci il tarixində Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında atəş və bütün hərbi əməliyyatlar tam dayandırılıb. 20 noyabr 2020-ci il tarixinədək Ağdam rayonu Azərbaycana qaytarılıb. 27 ildən sonra işğaldan azad olunan Ağdamda indi dövlət bayrağımız qürurla dalğalanır.Qarabağın mərkəzi,düşünən beyni,müqəddəs ruhlar diyarı Ağdam mənfur düşməndən azad edildişükür! 6 min şəhidi,onlarla Milli Qəhrəmanı ,müqəddəs inanc yeri var Ağdamın! Qoşa minarəli Məçidi var Ağdamın! Bu görüntüləri hər bir azərbaycanlı fəxrlə və böyük sevinclə izləyir!

QUSMƏTİNDƏ MƏKKƏDƏN GƏTRİLƏN QURAN!

ALİ BAŞ KOMANDANIN DÜALARI VAR!

MÜQƏDDƏS RUHLARA EHTİRAMI VAR!

VÜQARLI, QÜRURLU AĞDAMIMIZ VAR!

VƏTƏN İGİD OĞULLARIN ÇİYNİNDƏ DAYANIR!

RUHIARI ŞAD OLAN ŞƏHİDLƏRƏ HÖRMƏT VƏ

EHTİRAMIMIZ ŞONSUZDUR!!! (Z.V)

     Qafqazın Xrosiması:- Bir vaxtlar qaynar həyatın olduğu, əməksevər insanların qurub-yaratdıqları abad şəhərdən əsər-əlamət qalmayıb. Erməni işğalçılar xislətlərinə uyğun olaraq, Ağdamın ağ damlarını xarabalığa çeviriblər, şəhəri darmadağın ediblər. Ağdamda bərpa-yenidənqurma işləri aparılır, yeni infrastruktur qurulur, şəhər dirçəldilir. İnanılmazı reallaşdıran, yuxularımızı çinə çevirən, arzularımızı reallaşdıran, Azərbaycanın qeyrət və şücaət rəmzi olan ordumuzun olması qürurunu yaşayır. Bir də… Bir də son 270 ildə, Nadir Şah Əfşarın ölümündən sonra bir-birinə düşmən kəsilməyə, kiçilməyə, xirdalanmağa, marığa yatmış böyük güclərə baş əyməyə vadar edilmiş bir xalqın, müstəqilliyinə qovuşduğu cəmi otuz illik zaman kəsiyində bu qədər sürətlə inkişaf etməsi, dünyanın ən böyük güclərinin maraq­larına zidd hərbi əməliyyatlar keçirməklə möhtəşəm tarixi zəfərə imza atılması kimi qəlbimizi riqqətə gətirən duyğular gələcəyimizə ümidverən hisslər kimi qəlbimizi qürurlandırır. İçimizdəki bu duyğular bizdə daha qüdrətli, daha güclü və daha firavan Azərbaycanın qurulacağına şəksiz inam yaradır. Artıq İkinci Qarabağ müharibəsi sona çatıb, torpaqlarımız düşmən işğalından azad edilib. Qarabağda başlanan böyük quruculuq və abadlıq işləri Ağdamın da tarixi, mədəni və mənəvi görkəminin bərpa olunmasına səbəb olacaq.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev mayın 28-də Ağdam ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə görüşündə işğaldan əvvəl bu rayondan olan məcburi köçkünlərlə söhbətlərində torpaqlarımız düşməndən təmizlənəndən sonra onlara daha gözəl şərait yaradılacağını dediyini xatırladıb: “Bu gün sizə təqdim ediləcək Ağdam şəhərinin Baş Planı bu sözümün təsdiqidir. Biz elə bir şəhər quracağıq, elə bir Ağdam quracağıq ki, bütün dünya üçün örnək olacaqdır”.

Tarixən Qarabağın ağ incisi hesab olunan Ağdam bölgəsi, nəinki Qarabağın, bütün Azərbaycanın siyasi və mədəniyyət incisinə çevriləcək. 

Qələbəmizdir:-Vətən,İnsan,yurd sevgimiz!Şəhid olan,qazi olan oğullara hörmət və ehtiramımız! Ziyqiymət torpağımız,əzəli,əbədi yerimiz Vətənimiz!

Amalımız ,istəyimiz güclü Dövlət,güclü Ordu,güclü xalq ın birliyi ilə Qorunaq!,Səhvlərə yol verməyək,düşmən hiyləsinə qalib gəlmək üçün bir olaq,Yumquq olaq!!!Dünya nizamına imza atılsın!!!Türk Dünyası ailəsində möhtəşəm Azərbaycan dövlətinin uğurlarina hər kəs öz töhfəsini versin!Gələcək nəsillər rahat və firavan olsun!!! Qalib ölkənin,güclü,sayılıb seçilən ölkənin vətəndaşı olmağımızla Qürurlanaq!!!

Vətən şəhidlərlər üçün!!! Şəhidlər Vətən üçün!!! Mənfur düşmənə üzərində əldə edilmiş Qələbənin qorunması üçün bir Yumruq olaq!!!

    AĞDAM QAYDIŞIN MÜBARƏK OLSUN!

  Allahın lütvüdür, böyük məhəbbəti!

Müqəddəs ruhların oyaq günündə!

Məhz Cümə günündə Ağdam azaddır!

Minlərlə şəhidi var Ağdamın!

Şəhid vermədən azad olan Ağdamın!

Şükür olsun intiqamı alındı!

Məçidində ilk namazda qılındı!

Qarabağın dayaq nöqtəsidir Ağdam!!!

Şir ürəkli oğulların var olsun!!!

Gözünüz,Gözümüz aydın olsun!!!

Vətənin dünyada təqdim edən!

Elimlə Baş Ucalığı gətirən!!!

Elimİnə,sənətinə,elinə heyran!!!

Qəlbi evini rahat edən qüdrətə qurban!!!

Yol gedir Ağdama, düz gedir Ağdama!!!

İstəməyənlərin gözlərinə Ağ dama!!!

Elin qürur yeridir!!!

Muğamın  beşiyidir!!!

Dünyada ilklərə imza atan!

İdiglərin var Ağdam!!!

Düşmənə dağ çəkdirən

Fred Asifin,Allahverdin!

Canpoladın, Şirinin var!

Daha çox şəhidin var!!!

Qürüru var Ağdamın!

Sınmaz, əyilməz!!!

Yalın əllə düşmənin boğazın üzən!

Say seçmə oğulların!!!

Allah möcüzəsi var!!!

Mükafarı, müjdəsi var!!!

Ziyalısı,alimi,incəsənət xadimləri!!!

Yeni Eranın elminin müəllifi Ağdamlıdır!!!

Öz elmi,sənəti ilə Bəşəri xidmətdərir!!!

Elm İnsanlığın xilasına xidmət edir!!!

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

AJB -nin üzvü, ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI

PDF>>>ZAUR USTAC UŞAQ ŞEİRLƏRİ

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>> ZAUR USTAC “BB” KİTABI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az, Zülfiyyə Vəliyeva

Zülfiyyə Vəliyeva – Elm insanlığa xidmət edir “ALTERNATİV PSİXOLOGİYA” ELMİNİN YARADICISI

Bir şərh yazın
ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI

Elm insanlığa xidmət edir

“ALTERNATİV PSİXOLOGİYA” ELMİNİN YARADICISI

Müasir insan – Yer kürəsində

insanlığın mənəvi inkişafının yeni

mərhələsinin  nümayəndəsidir.

            Elm – işıqdır, Allah nurundan yaranıb. Əsl alimlər bu nurun daşıyıcıları, qaranlığı, nadanlığı, məchulluğu parçalayıb yaran, bəşərin qəlbinə, ruhuna, idrakına işıq paylayan fəzilət sahibidirlər. Elm işığında öyrənmək, işığın içində işığı aramaq – elə Allahın işığına doğru daha bir addım da yaxınlaşmaq deməkdir. Yeni Eranın Elmi “Alternativ psixologiya” elminin müəllifi Akademik Yaşar İbadovun sözü, işi, əməli, şəxsiyyəti Allah nurundan yaranmışdı. O, İnsanın,İnsanlığın xilasına öz elminin gücü ilə töhvələr verir. Məhz belə insanların simasında Məhəmməd peyğəmbərin (ə.s.) bu kəlamı öz yerini tapır: “Bir insanın qiyməti onun elmi, biliyi qədərdir”.İnsanların sağlam,mənəvi cəhətdən daha güclü olması: Onun özünə hörməti, özünün,döğmalarının və ətrafının qorunmasına məhs saf niyyəti, təmənnasız xidməti təminatdır.Yaradanın yaradıqlarını sevməklə qorumağanın yolu: İlahi eşqidən, Mənəviyyatdan ,Halal və Düz yolda olmaqdadır.

Fəxr olunası,Qürur duyulası :-Allahın dəyər verdiyi,xüsusi qabiliyyət və Elm verdiyi, Tibbi biologiya elmləri doktoru,professor,dünyanın aprıcı ölkələrinin ABŞ, İngiltərə,Türkiyə,Avropa, Rusiya, Ukrayna,Gürcüstanın Fəxri Akademiki, nüfüzlü Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüş ,orijinal dəsti-xətti olan, elmi naliyyətləri ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdim olunan , akademik Yaşar Saday oğlu İbadov(Ağdam şəhəri,Şelli Qaradağlı kəndində anadan olub) İnsanların sağlamlığının qorunmasina öz əvəzsiz tövhəsini verməkdədir!!! Yer kürəsində yeganə alimdi, Elmi var!!! Həm nəzəri, həmdə praktik nəticələri var!!! Müəllifi olduğu “Alternativ Psixologiya” elminin metodologiyası əsasında İnnovativ İxtiraları (saat əqrəbinin əksi istiqamətində hərəkət edən qarmanizatorları,saatları və s.) Hər bir fərdin, ətraf aləmin,həmcinin Təbiyyətdə harmoniyanın bərpasına xidmət edir!

Oksford Universitetinin akademiki, “Alternativ Psixologiya” elminin müəllifi , Alternativ Psixologiya Beynəlxalq Məktəbinin rəhbəri, tibbi-biologiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Təhsil İnstitutunun “Psixogigiyena və tibbi-psixoloji diaqnostika laboratoriyası”nın direktorui Yaşar Saday oğlu İbadov İlahın dəyər verdiyi, xüsusi qabiliyyət və Elm verdiyi, ,dünyanın aprıcı ölkələrinin ABŞ, İngiltərə,Türkiyə,Avropa, Rusiya, Ukrayna,Gürcüstanın Fəxri Akademiki, nüfüzlü Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüş ,orijinal dəsti-xətti olan, elmi naliyyətləri ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdim olunur. Beynəlxalq səviyyədə Dünya təbabətinə elmi yeniliklər gətirmiş azərbaycanlı alim akademik Yaşar Saday oğlu İbadov Tibbi biologiya elmləri doktoru, professor “Alternativ psixologiya” elminə 3 mart 2003-cü ildə Moskva şəhərində müəlliflik şəhadətnaməsi (№ 6274) almışdır.

Müasir  insanın  tərbiyəsi və hərtərəfli  inkişaf  etdirilməsində  “Alternativ psixologiya”  elminin  verdiyi yeni imkanlar.

“Alternativ  psixologiya”  şifahi  xalq  yaradıcılığından  bu  günə  qədər  təkamül  yolu  keçmiş  müasir  elmlərin  çərçivəsində  inteqrasiya  xəttində  formalaşmış  yeni  bir  elmdir.  Şüurun  məhsulu  kimi  formalaşmış  bu elm  insana  müasir  elmlərin  alternativ  prizmasından  baxışda ən  şüurlu  seçimə  əsas  verir,  cəmiyyətdə layiqli yer tutmaqda və yaranmış problemlərin həllində  ona kömək edir.

            “Alternativ psixologiya” (“alternative” – sözü bir – birini istisna edən iki və daha çox ehtimalın arasında seçim zəruriliyi mə’nasını verir) – insanın zaman və məkan kateqoriyaları ilə qarşılıqlı tə’sirindən yaranan problemlərinin həlli yolundakı suallara cavab verə bilən psixologiya elminin  yeni  sahəsidir. Bu elmin metodları: mücərrəd kompozisiyalar şəklində tibbi – pedaqoji – psixoloji testlər, psixoqrafiya,  psixokorreksiya, faza portret – sistem və s. ibarətdir. Alternativ psixologiyanın metodlarında situasiyaların faza vəziyyətlərindən və sərhədlərindən,  daha sonra isə blokadaedici situasiyalarda yaranan  enerjinin informasiyalarından istifadə olunur. Faza dəyişikliklərində əmələ gələn metamorfozalar və onların səbəbləri haqqında məlumatlar bu elmin metodlarının vasitəsilə – enerqoinformasion təsvir şəklində alınır. Ona görə də psixoqrafiya metodu insanlığın öyrənilməsində yeni istiqamət kimi qiymətləndirilə bilər. Burada biz şəxsiyyəti onun öz səviyyəsində  və  şüuraltı təfəkkürünün yaratdığı obrazlarda öyrənə bilirik.  Bu elm zaman və məkanda canlı sistemlərin şəkil dəyişməsini – bir haldan başqa hala keçməsini və hərəkət tərzini öyrənir. Tədqiq olunan obyektin öyrənilməsi prosesində – metamorfozanın səbəbləri üzərində aparılan işlərdə bu metodların vasitəsilə korreksiya edilir, enerqoinformasion vəziyyət tənzimlənir və ətraf  mühitlə insan arasında harmoniya yaradılır.

Elmin tətbiq sahələri:

            1. Dilçilikdə .

            2. Pedkaqogikada, tərbiyədə.

            3. Səhiyyədə.

            4.Psixoloji köməkdə.

            5. Şəxsiyyətin təhlükəsizliyində.

            6. Ümumi psixologiyada.

            7. Etnoqrafiyada.

            Dilçilik.

            Hal-hazırki vaxtda insan psixikasını öyrənmək üçün bütün əsas funksiyaları özündə birləşdirən, bütün mümkün ünsiyyət formalarını üzə çıxaran metad ilə ehtiyac duyulur. Hazırki situasiyada belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, psixoqramma dili dilçiliyin bu tələblərini ödəyir.

            Alınmış psixoqramma səssiz ünsiyyətin psixiyazısınınin formasiyasıdır. Bu ünsiyyət növü dünyada ilk dəfə təcrübədən keçirilir. Çünki bu yazı forması bizə tanış olan ünsiyyət növlərindən heç birinin köməyinə müraciət etmədən informasiya verir. İstənilən və eləcədə bu dilin xüsusiyyəti məlumatı almaq və ötürməkdir. Psixoqrammanın əsasında psixoqrafiyanın əlifbasını işləyib hazırlamaq və bu əsasda təbiətin özünün dilini – simvollarının, enerjinin verbalizasiyasız hərəkətinin dilini yaratmaq üçün ilkin şərait vardır. Nümunə kimi belə dilin ilkin formasını – Qobustan qayalarındakı qrafik təsvir-şəkil- məlumatları misal göstərə bilərik.

         Psixoqrammanı psixikanın yazı dili kimi təqdim etməklə biz müasir dilçiliyin imkanlarını genişləndiririk. Buna təsdiq olaraq Dədə Qorqud haqqındakı şəkil-yazıların yeni metodla – Alternativ Psixologiyanın təklif etdiyi psixoqrafiya metodu ilə oxunmasından alınan infolrmasiyanı misal göstərmək olar.

            Psixoqrammanın dili dedikdə oradakı elementlərin mənasını başa düşmək və onu özdilində ifadə etmək nəzərdə tutulur.  Yəni psixoqrammanın dilind əsəs atributu yoxdur.  Orada ancaq təsvir və yazılı ifadə var.  Bu yazının elə bir formasıdır ki,  orada şəkil – yazılardan,  obrazlı ifadədən, simvolikadan hətta müxtəlif əlifbalara aid hərf və rəqəmlərdən istifadə edilir.  Ancaq yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi bunlar psixoqrafın öz istəyi ilə deyil,  pasientin psixienerjisinin daşıdığı informasiyaya uyğun işarəli ünsiyyətdir.  Sadəcə həmin yazıdakı işarələrin daşıdığı informasiyanı təyin etdikdə onu pasienti nözverdiyi məlumatlarla tutuşdurmaq,  müqayisə edərək,  daha da dəqiqləşdirmək lazımdır.  Bu zaman pasientlə psixoqrafarasında fikir birliyi yaranır və psixoqrammadakı çox dəqiq verilmiş məlumatların hər iki tərəf üçün ən düzgün variantda izahlı analizi aparılır.

            Əgər təkamül prosesində insanın yaranmasında ünsiyyət vasitəsi kimi səsdən istifadə edilibsə bu ünsiyyətdə iki duyğu üzvü iştirak edir. Danışıq aparatı və eşitmə aparatı. Ancaq ünsiyyətdə elə çətinliklər olub ki, onu səslə çatdırmaq mümkün olmayıb. Buna görə dəşəkillərdən, qrafik təsvirdən, piktoqrammadan, fikir yazılarından istifadə etmək taləbatı yaranıb ki, bu, ünsiyyətin gözlə görünüb şüur və təfəkkürün gücü ilə dərk edilə bilən bir forması deməkdir. Yəni burada görmə və digər duyğular işə düşür. Təkamülün davamı ilə şifahi xalq yaradıcılığından yazılı ədəbiyyata keçid ünsiyyətinin formalaşmasının ən geniş yayılma xətti olmuşdur. Ancaq yazı dilin atributu kimi səsdən qabağa düşdüyü xətlər vardır ki, bu xətlər özünə məxsus xüsusiyyətləri ilə seçilir.

         Psixoqramma yazı forması kimi məhz ikinci xətti keçir. Yəni, burada əvvəlcə yazı yazılır. Xətlər fikri ifadə edir. Həmin xətlər xəstənin psixikasını təşkil edən psixi enerjisinin yaratdığı yazıdır. Bu yazı təkamül prosesində yazı mədəniyyətinin formalaşmasında və müxtəlif əlifbaların yaranması prosesində müxtəlif dərəcədə öztəsirini göstərmiş və bugün kü semiotikada özcizgilərini saxlayır. Bu gün insanların psixoloji mənada problemlərini psixikanın özdilində öyrənməyin yolu açılır.    

            .Pedaqogika, tərbiyə.

            Bu məqsədlə yeni yanaşmada Tibbi-Pedaqoji-Psixoloji testlərdən istifadə olunur. Həmin testlər 1999-cu ildən dərc olunmuşlur. Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin tövsiyəsi ilə psixoqrafiya metodu ilə alınmış qrafik təsvirlərdən istifadə olunmuşdur. Bunlar inkişaf etməkdə olan gənc nəsildə yüksək təfəkkür qabiliyyətinə nail olmaq üçün əyani vasitə kimi müəyyən əhəmiyyət kəsb edirlər. Yəni, testlərdən istifadə prosesi insanın təfəkkürünü məşq etdirməklə yanaşı obrazlı düşüncə, müəyyən vərdişlər və ideasioniş xüsusiyyətlərini formalaşdırmağa ildə müəllimlərin Elmi Məruzələrinin Respublika Müsabiqəsində Respublika Təhsil Nazirliyinin I dərəcəli diplomuna layiq görülmüşdür

. Psixoloji  kömək.

            Bu metodka taklizmlər zamanı insanlarda yaranan stresslərin operativ götürülməsində və həmçinin ayrı – ayrı adamların psixoloji reabilitasiyasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Təhsil Nazirliyinin Respublika Səhiyyə Nazirliyinin müraciətinə razılığı ilə (məktub № 46-14-144/16,11.01.2001-ci il tarixli) 2002 – ci ilin noyabrında baş vermiş zəlzələ nəticəsində stress keçirmiş uşaqların psixoloji riablitasiyasında Respublika ərazisində bizim metod tətbiq olunmuş və çox gözəl nəticələr əldə edilmişdir.

            O zaman biz bütün bu işləri səyyar şəkildə həyata keçirdik. Alınmış yaxşı nəticələrə əsaslanaraq biz, bu işləri daha yüksək təşkilati səviyyədə həyata keçirmək üçün “Yaşadan Əllər”  Tibbi-Psixoloji Mərkəzini yaratdıq.

            Qeyd etmək lazımdır ki, bir çox psixoloji problemləri olan xəstələrin reabilitasiyasına düzgün yanaşmaq üçün xüsusi psixoloji xidmət kabinələri olmalıdır ki, onlar ağır psixi vəziyyətdə psixiatrların dərman müalicəsi altına düşməmiş əsas səbəb düzgün təyin edilsin və vaxtında aradan qaldırılsın.

             Şəxsiyyətin  təhlükəsizliyi.

            Psixoqramma insan həyatında və eləcə də fəzanın problemli yerlərində qəza situasiyalarının inkişafını təyinetməyə və dayandırmağa imkan verir. Bədbəxt hadisələrin qarşısını almaq üçün psixoqramma və fazaportretləri çəkməklə prosesləri diaqnozlaşdırmaq, analiz etmək və korreksiya etmək imkanları əldə  edilir.

             .Ümumipsixologiya.

            Alternativ  Psixologiyanın metodları Ümumi Psixologiyanın imkanlarını genişləndirir. Ümumi Psixologiya psixi-prosesləri öyrənir.  Alternativ Psixologiya Ümumi Psixologiyanın ayrı – ayrı qollarının cavablandırmağa çətinlik çəkdiyi suallara inteqrasiya yolu ilə cavab verə bilir.

             Etnoqrafiya.

            İnsan cəmiyyətinin və onun elminin təkamülündə elə bir an gəlib çatır ki, geniş əhəmiyyətli elm sahəsində yeni elmi təkanavəsıçrayışa ehtiyac duyulur Yerin və ya Kainatınin form sahəsindən buna bənzər enerjiləri çəkib çıxaran xüsusi energetik köklənmə yaranır. Və onlar enerqo informasion axınlarda gəlir. Onlar Yerkürəsində yaşayan bir çox adamlarınin form sahələrindən sürətlə ötüb keçir.  Bu cür məlumatin formasiya axınında və Kainatınin formasion sahəsində yerləşir.Psixoqrafiya metodu vasitəsilə tarixi şəxsiyyətlər haqqında Kainatınin form sahəsindən məlumat almaq və onlar haqqında olan məlumatları dəqiqləşdirmək olar.

“Alternativ Psixologiya” elmi Azərbaycanda yaransa da, ümumbəşəri bir elmdir və bütün dünya üçün yararlıdır: “Alternativ psixologiya Yer kürəsinin qlobal problemi olan “İnsan ekologiyası”na yenilik gətirən bir elmdir. Bu elm kainatın informasiya modelində var idi. Alimin fikrincə, indi Yer kürəsinin əsas problemlərindən biri insanların öz enerjilərinin təbiətini bilməməsi ilə əlaqədardır.: “Hazırda qızlarda oğlanlaşma (masklinizasiya), oğlanlarda qızlaşma (feminizasiya) prosesi gedir. Hər bir insanda in-qadın, yan-kişi enerjisi var. Lakin müvafiq olaraq oğlan və qızlarda bu balansın pozulması problemlər yaradır. Məsələn, hazırda oğlanların əksəriyyəti əsgərlikdən yayınmağa çalışır. Buna səbəb onlarda olan qadın enerjisinin artmasıdır ki, bu da kişilərə xas olan keyfiyyətlərin azalmasına səbəb olur. Hazırda Təhsil Problemləri İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən laboratoriyamız bu enerjini təyin edir və pozulmuş disfunksiyanı balanslaşdırır.” Həkimin bildirdiyinə görə, hansı sahənin mütəxəssisi olmasına baxmayaraq, hər bir şəxsə insanlığa xidmət edən yeni elmin sirləri açıla bilər: «Psixikamızda yaranan gərginlik özümüzdən əlavə ətrafımıza da təsir göstərir və bu, bir zəncir şəklində yayılmaqda davam  edir. Həmçinin yaşanan gərginlik əlavə xəstəliklərin yaranmasına gətirib çıxarır. Odur ki, yaranan gərginliyi aradan qaldırmaq üçün cəmiyyətdəki sağlam düşüncəli adamların sayını artırmaq lazımdır. Və belə adamlar energetik yolla təkcə öz nəslini yox, həm də müəyyən mənada öz millətini, xalqını qoruya bilər. Bu məqsədlə yaradılan məktəbimiz tam mənada insanlığa xidmət edir.”

“Alternativ Psixologiya ” elminin müəllifi akademik Yaşar İbadovun keçirdiyi dünyavi seanslar Təbiyyətin, Cəmiyyətin harmoniyasına, İnsanların sağlamlığın energetik balansda normalaşdırılmasına kömək etməklə, onların aktiv fəaliyyətlinə müsbət təsir edir. Eranın Elmi Insanlığa Xidmət edir! Fəxr duyuruq istedadlı alimimizlə!

      ELM GÜNÜ MÜNASİBƏTİLƏ YENİ ERANIN ELMİ “ALTERNATİV PiİSİXOLOGİYA” ELMİNIN MÜƏLLİFİ AKADEMİK YAŞAR SADAY OĞLU İBADOVU TƏBRİK EDİRİK!

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI

PDF: >>>>> ZAUR USTAC “QƏLƏMDAR-2”

PDF>>>ZAUR USTAC – “BB” HEKAYƏLƏR

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev – 150

“Tərəfsiz ədəbiyyat tarixdir” layihəsi

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

"YAZARLAR" j., www.USTAC.az, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

Zülfiyyə Vəliyeva – QARABAĞIN DÖYÜNƏN QƏLBİ, MƏDƏNİYYƏT MƏRKƏZİ ŞUŞA!

1 Şərh
“Əziz Şuşa, sən azadsan! Şuşa bizimdir!Qarabağ bizimdir!  Qarabağ Azərbaycandır!”
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev

Şuşa Azərbaycan üçün milli qürurdur, milli mənlikdir, mədəniyyətdir, incəsənətdir, tarixdir.2022-ci il Azərbaycan Respublikasında “Şuşa ilı” elan olunmuşdur!  Şüşa Qarabağın baş taçı,  müqəddəs ruhlar evi! Qələbəmizdir:-Vətən, İnsan, yurd sevgimiz! Şəhid olan, qazi olan oğullara hörmət və ehtiramımız sonzusuzdur!!!

              Bakıdan 373 kilometr məsafədə, dəniz səviyyəsindən 1400-1500 metr yüksəklikdə yerləşən mineral bulaqları (Turşsu və Şirlan) olan  Şuşa cənnət məkan olmaqla bərabər, həm də strateji əhəmiyyətli alınmaz qalamız. Tayı-bərabəri olmayan sirli şəhərin banisi Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşir Nadir şahın ölümündən sonra 1747-ci ildə özünü xan elan edən Pənahəli bəy Qarabağ xanlığını düşmən hücumundan qorumaq üçün qala inşa etmək qərarına gəlib. 1750-ci ildə Qarabağın ən gözəl guşəsində vaxtilə üç tərəfdən sıldırım qayalarla əhatə olunmuş çox qədim qalanın xarabalıqları üzərində yenisinin təməlini qoyur, müdafiə divarları, binalar və saray inşa etdirir.Yerli sakinlər xanın şərəfinə yeni şəhəri Pənahabad adlandıblar. Şəhər şiş qayaların əhatəsində yerləşdiyinə görə əvvəlcə onu “Şişə”, sonra “Şuşa” adlandırıblar.  Şuşa bulaqlarının suyu  duru və şəffaf olub ki, yerli sakinlər onu şüşə ilə müqayisə ediblər. Pənahəli xanın ölümündən sonra taxta öz dövrünün böyük dövlət xadimlərindən biri sayılan İbrahimxəlil xan (1763-1866) çıxıb. Onun hakimiyyəti illərində Qarabağ xanlığı qüdrətinin çiçəklənmə dövrünü yaşayıb. Pənahəli xan da, İbrahimxəlil xan da Şuşanı qədim və orta əsrlər memarlığının ən gözəl ənənələrinə uyğun inşa ediblər. Şəhər əvvəlcə 17 məhəlləyə bölünüb: Böyük qurdlar, Kiçik qurdlar, Seyidli, Culfalar, Təzə məhəllə, Hamamqabağı, Dəmirçilər, Quyuluq, Xocamircanlı, Mamayı, Saatlı, Köçərli, Mərdinli, Çölqala, Hacı Yusifli, Çuxur məhəllə və Ağadədəli. Hər məhəllənin öz hamamı, məscidi və bulağı vardı. Şuşanın 300 tarixi abidəsi, o cümlədən respublika və dünya miqyaslı 23 abidəsi, 550 qədim yaşayış binası, 870 metr uzunluğunda bərpa edilmiş qala divarı olub. Bu abidələrin çoxu XVIII-XIX əsrlərə aiddir. Burada hər bir ev, hər bir küçə, əzəmətli qala divarları, məscidlər, uca minarələr keçmişimizin salnaməsi idi.

         XIX əsrdə şəhərin qərb hissəsindəki dağlıq ərazidə daha 12 məhəllə salınıb və bununla da şəhərin siması tam formalaşıb. Şəhərin cənub hissəsində yüksək üfüqi düzənlik Cıdır düzü yerləşir. Rusiya hökmranlığının ilk dövrlərində Şuşa Qarabağın paytaxtı kimi öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayırdı. Güclü Qarabağ xanlığı Rusiyanın ürəyincə deyildi. Çar məmurları onu zəiflətmək üçün məkrli plan qurur,  səfil erməniləri Qarabağa, xüsusən, Şuşaya  köçürürlər.

      Şuşanı haqlı olaraq Qarabağın ən dilbər guşəsi sayırdılar. Onun hər parçası, hər daşı bir tarix idi. Onun gözəlliyi və nəcibliyi hər kəsi heyran qoyurdu. Şuşa Azərbaycanın muğam beşiyi, milli musiqi, poeziya mədəniyyətinin qədim abidəsidir.

    Şuşanı Azərbaycan musiqisinin məbədi və beşiyi, Qafqazın konservatoriyası da adlandırırdılar. Böyük Azərbaycan şairi Səməd Vurğun deyirdi ki, Azərbaycanın bütün məşhur müğənni və musiqiçiləri Şuşalıdır. Azərbaycanın qədim və özünəməxsus muğam sənəti Şuşada xüsusi nəfəs kəsb edib. Təsadüfən demirlər ki, Şuşada körpələr bələkdə belə muğam üstündə ağlarlar.  Şuşa zəngin mədəni həyatı ilə şöhrət qazanmış, ədəbiyyatının, musiqisinin və arxitekturasının çiçəklənmə dövrünü yaşamışdı. Burada çoxlu ədəbi-musiqi məclisləri fəaliyyət göstərirdi. XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində Şuşa Qafqazın musiqi mərkəzinə çevrilib. Şuşanı “Kiçik Paris”, “Qafqazın sənət məbədi”, “Azərbaycan musiqisinin beşiyi” və “Zaqafqaziyanın konservatoriyası” adlandırılıblar. Azərbaycan musiqisinin beşiyi Qarabağ bizimdir!

          Rəşadətli Ordumuzun Şuşaya bayraq sancması və bu xəbərin müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev tərəfindən xalqa çatdırılması 28 ildən sonra milli qürurumuzun da, mənliyimizin də, mədəniyyətimizin də, incəsənətimizin də, tariximizin də azad edilməsini, hətta yeni yüksəliş mərhələsinə daxil olmasını sübut etdi. Şuşanın işğaldan azad olunması Qarabağın döyünən ürəyinin xilas edilməsi demək oldu”. 

         XVIII əsrin görkəmli Azərbaycan şairi və dövlət xadimi Molla Pənah Vaqif Şuşada yaşayıb və yaradıb. Onun poeziyası Azərbaycan ədəbiyyatının və musiqisinin inkişafına böyük təsir göstərib. Şuşa üç dəfə ermənilərin məkrlik planlarının qurbanı olmuşdur. 1905-1907-ci illərdə şəhər işğal edilərək yandırılmış, 1920-ci ildə onun böyük hissəsi dağıdılmışdır. 1992-ci ilin mayında isə tamamilə işğal edilmişdir. 289 kvadrat kilometr ərazidə yerləşən Şuşanın işğalı zamanı 480 dinc sakin öldürülmüş, 600 adam yaralanmış, o cümlədən 150 nəfər əlil olmuş, habelə 552 uşaq yetim qalmışdır, 68 mülki şəxs girov götürülmüş və ya itkin düşmüşdür, 25 mindən çox adam məcburi köçkünə çevrilmişdir. Şəhərin yüzlərlə tarixi abidəsi təhqirlərə məruz qalmışdır. Düşmən hətta Azərbaycan musiqisinin və ədəbiyyatının korifeyləri olan Üzeyir Hacıbəylinin, Bülbülün və Natəvanın xatirəsinə hörmət qoymamış, onların güllə ilə deşik-deşik edilmiş abidələri sonralar Bakıya gətirilmiş və hazırda “Güllələnmiş heykəllər” adı ilə Milli İncəsənət Muzeyinin bağında saxlanılır. Şuşa torpağının yetişdirdiyi məşhur insanlar ona böyük şöhrət qazandırıblar. Azərbaycana və dünyaya görkəmli şəxsiyyətlər bəxş etmiş bir diyar heç vaxt başqa xalqa məxsus olmasa mümkünsüz…Yadellilərin bu şəhəri özününküləşdirmək arzusu heç vaxt gerçəkləşməyəcək. Düşmən Şuşanı fəth etməyə, onu diz çökdürməyə, əl altından kəndlərin və yaşayış məntəqələrinin tarixi adlarını dəyişdirməyə nə qədər çalışsa da, heç vaxt onun ruhunu qıra bilməyib. Mədəniyyətimizin, incəsənətimizin, ədəbiyyatımızın, muğam sənətimizin beşiyi, qeyrətimizin, milli kimliyimizin simvolu Şuşanın, Şuşa qalasının işğaldan azad olunması xəbəri o qədər möhtəşəm, o qədər şanlı, o qədər qürurlu bir xəbərdir ki, dünya dillərinin bütün söz və ifadələri, bədii təsvir vasitələri, metaforalar, təşbehlər bu hissi, bu duyğunu ifadə etməyə acizdir. Bu xəbərin gətirdiyi əhval-ruhiyyə, yaratdığı izaholunmaz ovqat o qədər böyük, o qədər möcüzəvi və eyni zamanda qutsaldır ki, bütün bunları yazıya almaq, vərəqlərə köçürmək ya mümkün deyil, ya da olduqca çətindir. Gözün aydın olsun, əzəmətli Şuşa Qalası, daha da gur çağla, İsa bulağı! Lalələrin, nərgizlərin bir daha solmasın, Cıdır düzü, həsrətdən, xiffətdən boynun bükülməsin, daim üzün gülsün, Xarı bülbül, qonaqların aşıb-daşsın, Karvansaray, duaların qəbul olunsun, Gövhər Ağa məscidi!

        Ruhun şad olsun, Pənahəli xan Cavanşir, tikdirdiyin Şuşa qalasında üçrəngli Azərbaycan bayrağı dalğalanır. Ruhun şad olsun, Xan qızı Natəvan, Şuşaya çəkdirdiyin “Xan qızı bulağı” bundan sonra daha gur axacaq. Ruhun şaddır, Molla Pənah Vaqif, Şuşada qoşduğun gözləlləmələr daha şövqlə səslənəcək dilimizdə bundan sonra. Ruhun şaddır, Üzeyir bəy, “Koroğlu” üverturası Şuşanın əzəmətli zirvələri, quşqonmaz qayaları ilə baş-başa, səs-səsə verib daha zəmətli səslənəcək bundan sonra.Ruhun şaddır, Xan əmi, Şuşanın dağları daha dumanlı deyil… Ruhun şaddır, Qasım bəy Zakir, Mir Mövsüm Nəvvab, Nəcəf bəy Vəzirov, Cabbar Qaryağdıoğlu, Əhməd bəy Ağaoğlu, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Bülbül, Lətif Kərimov, Niyazi, Rəşid Behbudov, Şirin Mirzəyev, Ramiz Qəmbərov…Ruhun şad olsun, Şuşa Azərbaycanın ən əziz və ən böyük tarixi olan bir guşəsidir”. Şuşanın ən uca zirvəsində “Şəhidlər Məqbərəsi “ində onların əziz xatirəsinə heykəlləri ucaldılacaq !!!

                  “Şuşasız bizim işimiz yarımçıq qalar” – deyən və bu haqq işini qeyrətlə, cəsarətlə, əzmlə başa çatdıran Ali Baş Komandanım! 2016-cı ilin aprel zəfərindən sonra Qarabağa qayıdışımızın simvolu olan Cocuq Mərcanlıda Şuşa məscidinin bənzərini tikməklə müqəddəs Şuşamızı heç zaman unutmadığınızı bir daha nümayiş etdirmişdiniz və bununla ən yaxın zamanda müqəddəs şəhərimizin – Şuşamızın işğaldan azad ediləcəyinin mesajını vermişdiniz! Xalqımız bilirdi ki o gün uzaqda deyil. Dorğudan da uzaqda deyilmiş o möhtəşəm gün! Qələbəni qorumaq, yurd yerini bərpa etmək ,daha möhkəm YUMRUQ olmaq gərəkdir!

Zəfər yolu ,Haqqın yoludur!!!
Vətən sevdalı oğulların yoludur!!!
Yadda saxla,unutma əldə olan Qələbə,
Varlığını,mərdliyini, Kimliyini təsdiq etdin!!!
Candan əzizdir Vətən!!!
Vətəndaş mövqeyini təsdiq etdin!!!
Yolumuz Haqq yoludur!
Bir yumruquq, Birliyimiz Əbədi!!!
Sözümüzün var kəsəri!!!
Dünya nizamına imza atırlq!!!
Azərbaycan Türkiyə modeli yaradırıq!
* * *
Azərbaycan Sərq ilə Qərb arasında Qapıdır!!!
Dünya üçün Böyük İpək Yoludur!!!
Xüdafərin körpüsündə dalğalanır Bayrağımız!!!
Qrabağin hər güşəsində bayrağimiz!
Üzüyünün Qaşı, Başimizın Tacı Qarabağ!
Qürurumuz Dövlətimiz, Millətimiz, Ordumuz!
Tarix yazan Ali baş komandanimiz!
Şəhidlər ölməz, Vətən bölünməz!
Qarabağda dalğalanan bayraq!
Heç zaman enməz!
* * *
Şuşada dalğalanır Bayrağımız!
Ağır texnikasız , bir nəfəsə,
Şuşani azad edibdir Ordumuz!
Şuşa azad edildi, bəyan eylədi,
ALİ BAŞ KOMANDANIMİZ!
Bütöv Azərbaycan gözlərin aydın !
Şusada Dalğalanır Bayrağımız! (Z.V)

Bu gün o bəxtəvər günün sevincini yaşayırıq. Bəxtəvərsən Azərbaycan, Şuşada bayrağımız dalğalanır! Əsgərlərimiz Şuşadan raport verir. Şuşa məscidindən 28 il sonra Azan səsləri eşidilir. Duaların qəbul oldu, Azərbaycan! Dünya durduqca var ol, Məmləkətim! Şuşamızın işğaldan azad olunmasının sevinci, həyəcanı içimizdədir. Hər birimiz bu möhtəşəm günü bir möcuzə kimi yaşayır, hamı bu möcüzəni bizə yaşatdığı üçün cənab Prezidentimizə, Ali Baş Komandanımıza, Şəhid və qazilərimizə, müzəffər ordumuza minnətdarıq. Haqq, ədalət əvvəl-axır öz yerini tapır…8 noyabr tarixi Azərbaycanı uzun illərlə həsrətində olduğu doğma Şuşasına qovuşdurdu… Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edildiyi şanlı Qələbə Gününə çevrildi. Azərbaycanda “Qarabağın döyünən ürəyi”, “musiqi və incəsənət beşiyi” və “Sən tarixin özüsən, Azərbaycanın gözüsən” Şuşa şəhərində “Xarıbülbül” musiqi festivalı keçiridi.

Gözün aydın Azərbaycan Dünyası!
Yeni Era Türk Erası!
Bir millət,iki dövlət bir oldu!
Dünya tarixində nizam yaransın!
Azərbaycan-Tükrkümə modeli nümünə olsun!
Uğurlar olsun deyək!!!
* * *
Şəhid oğulların Qələbəsidir!
Güclü lider, Güclü ordu,
Xalqin birliyinin Qələbəsidir!!!
Qürürludur Qarabağlı Azərbaycan!!!
Şuşalı,Ağdamlı,Laçınlı,Kəlbəcərli,
Füzuli,Cəbrayıl ,Zəngilan,Qubadlı,Xocavənd,
Xankənd,Xocalı,Hadrut, Ağdərə,
Zəngəzurlu, Göyçə göllü Azərbaycan !
Dünyanın İpək Yoludur Azərbaycan!
Al qumaşın zirvələrdə dalğalanır!
Ağri dağda Qoşa bayraq dalğalanır!
Xari bülbülü ətir saçir!
Şükürlər olsun Allah!
Birliyimiz daim olsun nar kimi!
Nar içində oian dənələr kimi!
Düşmənə qalib gəlməyin yoluda məlum:
-Birliyimiz, Əqidəmiz ,Vətən, İnsan sevgimiz!!! (Z.V)

     Şuşada dahi Azərbaycan şairi Molla Pənah Vaqifin muzey-məqbərə kompleksinin təmir-bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra açılışı olub. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilən Şuşada bu gün şəhərin əsl tarixi simasının bərpası yönündə nəhəng layihələr gerçəkləşdirilir. Qısa müddətdə Şuşanın Baş planının hazırlanması, qüdrətli şair Molla Pənah Vaqifin büstünün və muzey-məqbərə kompleksinin öz ilkin görkəminə qaytarılması, Bülbülün ev-muzeyinin və Üzeyir Hacıbəylinin heykəlinin açılışları, habelə buradakı tarixi, dini və memarlıq abidələrinin bərpası prosesi ölkəmizin mədəniyyət paytaxtındakı kompleks işlərin tərkib hissəsidir. Cıdır düzündə “Xarıbülbül” musiqi festivalının və Vaqifin möhtəşəm məqbərəsi önündə Vaqif Poeziya Günlərinin təşkili ənənəsinin bərpası da göstərir ki, Şuşa sürətlə dirçələrək əvvəlki dolğun mədəni həyatına qovuşmaq yolundadır.Ziyqiymət torpağımız, əzəli, əbədi yerimiz Vətənimiz! Amalımız ,istəyimiz güclü Dövlət,güclü Ordu,güclü xalqın birliyi ilə Qorunaq!,Səhvlərə yol verməyək,düşmən hiyləsinə qalib gəlmək üçün bir olaq,yumquq olaq!!!Dünya nizamına imza atılsın!!!Türk Dünyası ailəsində möhtəşəm Azərbaycan dövlətinin uğurlarina hər kəs öz töhfəsini versin!Gələcək nəsillər rahat və firavan olsun!!! Qalib ölkənin,güclü,sayılıb seçilən ölkənin vətəndaşı olmağımızla Qürurlanaq!!!

    Biz veriləni qorumaq üçün məsuliyyət daşıyırıq! Şükür uğur, Qələbə qazanıldı qorumaq və möhkəmləndirmək gərəkdir! Allaha sınıb gücünə güvənmək, bir yumruquq olmaq gərəkdir! Vətənin qorunmasından önəmli heç nə yox və ola bilməz!!! Qədrini bilmək,uğuruna imza atmaq hər bir kəsin namus işidir!  Dünya dəyişir.Haqq işi uğrunda can verən Oğullar var! Vətəni canı və qanı bahasına qoruyanlar! Şərəf, qürur yeri, son mənzil olan Vətən naminə məsuliyyətli olaq!

      Azərbaycan məktəbi, Azərbaycan müəllimi fəxr edib, qürur duyur. Onun yetirmələri müstəqil dövlətimizin tarixi torpaqlarını  düşmən tapdağından təmizlənməsinə imza atmışlar!  Allahın qüdrəti, Zamanın diqtəsi: Azərbaycan dövlətinin Zəfər yürüşü, Qayıdışın başlanmasının nəticəsidir Qələbə! Dünyanın Azərbaycan maraqları, heyranlığı, dilə gətirdiyi: -Azərbaycannın öz torpaqlarının işğaldan azad etdiyi döyüşlərdə hərbi qüdrəti, döyüş taktikası, müasir texnologiyalardan istifadə məharəti! Xalqın, dövlətin, Silahlı Qüvvələrin birliyi! Vətən sevgisi!!! Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Qətiyyətı! İgid oğulların gös­tərdikləri rəşadətlərlə qürurlanırıq! Azərbaycanın hər bir vətəndaşı səfərbərdir! Müstəqil dövlətimizin müdafiəsi, qorunması dünyanın hər çür var-dövlətindən, nemətindən qiymətlidir! Məkrli düşmən hiyləsinə qalib gəlmək üçün bir olub yumruq olmaq zamanın diqtəsi və tələbidir! Unutmayaq: Verilənin dəyərini, qiymətini vaxtında bilmək gərəkdir!   Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın qızıl hərflərlə yazılan yeni tarixinin təməli oldu. Bu müharibədə əsgər və zabitlərimiz düşmənin canlı qüvvəsini və texnikasını məhv edərək, xalqımıza qələbə sevincini yaşatdı. Vətənin sevən Vətən oğulları. Onlar Azərbaycan xalqının 28 illik Vətən həsrətinə son qoydu. Milyonlarla insanın vətən həsrətinə son qoymaq naminə öz canlarından keçən bu igidlər xalqın, əzizlərinin ürəyində yaşayacaq. 

      AZƏRBAYCAN BAYRAĞI ŞUSADA DALĞALANIR! Eşit Dünya, Qarabağ Azərbaycandır!   Bunu  Ali Baş Komandan deyir! Azərbaycan Xalqı, Qüdrətli Ordumuz deyir! Xoşbəxt Xalqıq, Birliyimiz Qələbəmiz! Güclü Liderimiz,Tarix yazan Sərkərdəmiz var! Torpağında Şəhid yatan Qarabağımız var! Allahın Qüdrəti yar oldu bizə! Gözlərimizdə sevinc yaşları! Rahat olub Şəhid ruhları! Əllərdə olan Azərbaycan övladları! Günahsız Körpələrimiz!!! Gəncəmiz, Bərdəmiz,Tərtərimiz! Bütöv Azərbaycan, gözlərin aydın, Bayrağımız Şusada Dalğalanır! Şuşa Azərbaycanın ürəyidir .Şuşa anaların övladlarına laylalardakı mirasıdır. Şuşa qürur, namus, atadan övlada miras deməkdir. Şuşa Vətən deməkdir!   Şuşa Qarabağın açarıdır.  Şuşasız Qarabağ, Qarabağsız Azərbaycan ola bilməz!   Birliyimiz Ən Parlaq Qələbəmiz! Bu gözəl həyatda yaşamaq, var olmaq Allahın insanlara bəxş etdiyi paydır. Ancaq əsl məharət  bu həyatda yaşadığın qədər yaratmaq, xalq üçün yaxşı mənada yararlı olmaq, ömrünü xalqına həsr etməkdir. Hər bir Vətəndaşımızın  mill və bəşəri dəyərlərə sahib olması,insanlığın qorunmasına verdiyi töhfələr Vətən üçün  qürurvericidir. Vətən həm də ona görə böyük və qiymətlidir ki, onda ulu babalarımızın ölməz izi var. Və bu izlər hər birimizə ana südü qədər şirin, təmizdir, ana qucağı tək isti və doğmadır. Deməyək Vətən bizim üçün nə edib, deyək ki, biz  Vətən üçün nə etmişik! Vətəni yaşadan da, onu ucaldan da,  şərəfləndirən də, qoruyan da bizik. Vətən torpağı bizim üçün toxunulmazdır, müqəddəsdir.

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

                                                         

"YAZARLAR" j., YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

Ünsiyyət mədəniyyətinin formalaşmasında müəllimin rolu – Zülfiyyə Vəliyeva

Bir şərh yazın
ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI

Ünsiyyət mədəniyyətinin formalaşmasında müəllimin rolu
İnsanın sosiallaşması onun ünsiyyət mədəniyyətinin formalaşması, ünsiyyət təcrübəsinə yiyələnməsi ilə sıx bağlıdır. İnsan cəmiyyətdə yaşayıb fəaliyyət göstərməsi üçün adamlarla, sosial qruplarla ünsiyyətə girməyi, lazımi informasiya mübadiləsi aparmağı və onlara təsir etməyi bacarmalıdır. Bunsuz hər hansı bir sahədə fəaliyyət göstərmək, özünü ifadə və təsdiq etmək mümkün deyildir. Bu baxımdan düzgün ünsiyyət qurmaq bacarığı şəxsiyyətin sosiallaşmasının mühüm tərkib hissəsini təşkil edir. Ünsiyyət dedikdə, insanların informasiya mübadiləsi, qarşılıqlı təsiri və bir-birini qavraması prosesi başa düşülür. O, əsas sosial tələbatlardan biri olmaqla şəxsiyyətin inkişafı və formalaşmasının vacib şərtini təşkil edir. Müasir psixoloji-pedaqoji ədəbiyyatda ünsiyyətin 3 tərəfi fərqləndirilir. Ünsiyyətin kommunikativ funksiyası – informasiyaların alınması, çatdırılması və mübadiləsindən ibarətdir. Bu yolla insanlar təsəvvürləri, fikirləri, ideyaları, hissləri ilə bölüşür, başqa adamları dinləməyə, başa düşməyə və inandırmağa çalışırlar. Ünsiyyətin interaktiv funksiyası-insanların qarşılıqlı təsiri olub, tərəf-müqabilinə adekvat təsir göstərməkdən ibarətdir. O, ünsiyyətin nüvəsini təşkil edir. Ünsiyyətin perspektiv funksiyası-insanların bir-birini qavraması, anlaması və öz şəxsiyyətlərini ifadə etməsi ilə bağlıdır. Ünsiyyətin qeyd edilən funksiyaları bir-birilə sıx bağlıdır və vəhdətdə həyata keçirilməlidir. Bəzən məktəbdə ünsiyyətin ancaq bir funksiyasına-informasiya vermək funksiyasına daha çox önəm verilir, digər iki funskiya diqqətdən yayınır. Bu halda müəyyən informasiya verilsə də, müəllim-şagird münasibətləri, bir-birini anlaması kommunikativ tərəf interaktiv tərəf perspektiv tərəf təmin edilmir. Nəticədə, münasibətlərdə çətinliklər yaranır.
Ünsiyyətin formaları – Ünsiyyətin səmərəsi onun forma və üslublarının düzgün seçilib tətbiq edilməsi ilə sıx bağlıdır. Ünsiyyətin iki başlıca forması ayırd edilir: Formal ünsiyyət rəsmi qaydalarla, normalarla tənzim olunur; müəllim-şagird münasibətləri rəsmi münasibətlərdir. Qeyri-formal ünsiyyət rəsmi qaydalarla müəyyən olunmur, şəxsi xarakter daşıyır, simpatiya və antipatiyaya əsaslanır. Qeyri-formal ünsiyyət insanların münasibətinə, kollektivin fəaliyyətinə təsir göstərir. Lakin qeyri-formal ünsiyyətdə müəyyən hədd psixoloji məsafə, “pedaqoji pərdə” gözlənməli, belə ünsiyyət rəsmi vəzifələrin yerinə yetirilməsinə mane olmamalıdır. Göstərilən ünsiyyət formalarının heç birini universallaşdırmaq olmaz. Ancaq formal ünsiyyətə əsaslanmaq formalizmə, münasibətdə soyuqluğa gətirib çıxara bilər. Eləcə də qeyri-formal ünsiyyətə əsaslanmaq da anarxiyaya və müəllim-şagird arasında “pərdə”nin götürülməsinə gətirib çıxarar. Buna görə də, hər iki ünsiyyət formasını düzgün əlaqələndirmək və şəraitdən, situasiyadan asılı olaraq tətbiq etmək lazımdır.Ünsiyyət üslubu dedikdə, ünsiyyət fəaliyyətində fərdi xüsusiyyətlərin məcmusu başa düşülür. Üç əsas ünsiyyət üslubu fərqləndirilir: Avtoritar üslub-inzibati-amirlik üslubudur. O, nüfuza və tabeçiliyə əsaslanır. Onun əsas vasitələri əmr, tələb, qadağan, qışqırıq və cəzadır. Bu üslubda müəllim formal qeyri-formal avtoritar demokratik liberal şagirdə obyekt kimi, “yuxarıdan aşağı” baxır, hər xırda şeyə sərt reaksiya verir, bəzən isə təhqirə əl atır. Bu halda şagird zahirən itaət göstərsə də, daxilən narazı qalır, müəllimə soyuq münasibət (bəzən kin) bəsləyir, yeri gəldikdə itaətsizlik göstərir. Belə üslub ünsiyyəti çətinləşdirir, əsəbilik, inamsızlıq, qeyri-sağlam psixoloji mühit yaradır, münaqişələrə yol açır. Demokratik üslub-əməkdaşlığa əsaslanan üslubdur. O, qarşılıqlı hörmət, humanizm, bərabərlik, ədalət üzərində qurulur. İnsana fəaliyyətin subyekti kimi baxılır; onun rəyi, tələbat və maraqları nəzərə alınır, təşəbbüs və fəallığına geniş yer verilir. Demokratik üslubun əsas vasitələrini inandırma, xahiş, məsləhət təşkil edir. Bu üslub normal ünsiyyət qurmağa, sağlam mənəvi-psixoloji mühit yaratmağa, insanın şəxsi ləyaqət hissini qorumağa, nüfuzunu yüksəltməyə imkan verir. Liberal üslub-ünsiyyətdə səhlənkarlığa, laqeydliyə əsaslanır: tərbiyəçi heç nəyə qarışmır, məsələlərə formal yanaşır, məsuliyyətdən kənar olmağa çalışır. Bu isə normal ünsiyyətə və bütövlükdə işin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Ünsiyyət üslublarının müxtəlif təzahür formaları-fərdi ünsiyyət üslubları müşahidə olunur. Onlardan əsaslarını qeyd edək: a) birgə yaradıcı fəaliyyət üslubu; b) dostcasına ünsiyyət üslubu; c) ünsiyyət-qorxu üslubu; d) ünsiyyət-məsafə üslubu e) ünsiyyət-ələalma üslubu və s.
Müəllim-şagird münasibətləri və onların humanistləşdirilməsi. Məlum olduğu kimi, müasir dövrümüzdə müəllimin ənənəvi fəaliyyətində dəyişikliklər baş verib. İndi onun mövqeyi bələdçi (fasilitator), aparıcı (istiqamət verən) bir mövqedir. Əslində bu, müəllim liderliyinin yeni tipidir. Bu liderlik müəllimlə şagirdin təhsilin məqsədinə nail olmağa yönəldilmiş birgə fəaliyyətinə əsaslanır. Müəllim sistemli, ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə əməkdaşlıq edir: problemli vəziyyəti təşkil edir, tədqiqat məqsədlərinin qoyulmasında şagirdlərə istiqamət verir, bunların həllində metodik kömək göstərir, biliklərin əldə edilməsi və mənimsənilməsi yollarını öyrədir. Şagird isə müəllimin istiqamətinə əsasən fəaliyyət göstərir. O, fəaliyyətə məcbur olunmur, sadəcə təhrik edilir. Onun mövqeyi kəşf edən, tədqiqatçı xarakteri daşıyır. Ona görə də müəllimin istiqaməti üzrə kiçik tədqiqatlara qoşulur, araşdırmalar aparır, konkret nəticələrə gəlir. Şagird gəldiyi nəticələrini qiymətləndirməklə bir daha ona əmin olur. İstər müəllimin, istərsə də şagirdin fəaliyyəti subyektlərin fəaliyyəti kimi əməkdaşlıq xarakteri daşıyır. Bu münasibətlər müasir təhsili, məktəbi xarakterizə edən, onun humanist keyfiyyətini üzə çıxaran əsas əlamətdir. Müəllim-şagird münasibətlərinin humanistləşdirilməsi müasir dövrdə əhəmiyyətə malikdir. Məktəblərdə illər boyu bərqərar olmuş ənənəvi “müəllim-şagird” münasibətlərinin bir çoxu müasir şəraitdə artıq öz əhəmiyyətini itirmişdir. Ənənəvi “müəllim-şagird” münasibətlərində şagird bütün yaş dövrlərində təkcə uşaq sayılmırdı. Həm də ona çox vaxt sadəcə olaraq təlim prosesinin obyekti kimi yanaşırdılar, avtoritar tərbiyə üsullarından, bu və ya digər məqsədə nail olmaq üçün müxtəlif “təzyiq vasitələrindən” istifadə edirdilər. Müəllim-şagird münasibətlərinin əsasında humanist prinsipin tələbləri dayanır. Onlar təlim prosesinin psixopedaqoji əsası kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın görkəmli psixoloqu, mərhum professor Əbdül Əlizadə bu məsələdən bəhs edərkən həm şəxsiyyət, həm də dialoji mədəniyyətin tələbləri barədə belə qənaətə gəlmişdir: “Obyekt mahiyyətcə şəxsiyyət deyil, insan deyil. İnsan ancaq subyekt kimi, şəxsiyyət kimi dialoqa girə bilər. Bu o deməkdir ki, dialoq məkanına daxil olmaq üçün: * insan münasibətləri mənəvi ölçülərə söykənməlidir; adamlar bir-birini şəxsiyyət kimi qavramalıdırlar; dialoq birgə əməkdaşlıq, birgə yaradıcılıq aləmi olmalıdır”. Bu gün bərqərar olmuş yenii pedaqoji təfəkkür baxımından isə şagird təlim prosesinin sadəcə olaraq obyekti deyil, eləcə də subyektidir. Əməkdaşlıq pedaqogikasının nailiyyətləri göstərir ki, dərsdə əsl yaradıcılıq münasibətlərinin səmərəli inkişafı üçün əlverişli şərait yaranır. Müəllim və şagird tərəf-müqabilidir. Tərbiyə işində neqativ demoqrafik təsirlərin səmərəli yollarla aradan qaldırılması məhz onların qarşılıqlı münasibətlərinin xarakterindən asılıdır. Müasir dövrdə insan amilinin xüsusi sosial pedaqoji əhəmiyyət kəsb etdiyi bir şəraitdə “müəllim-şagird” münasibətlərinin humanistləşdirilməsi məktəbin əsas vəzifələrindən birinə çevrilməlidir. Müəllim-şagird münasibətlərində yaş xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması şagirdlərin daxili aləmini düzgün başa düşməyən müəllimlər onların hisslərini, davranış motivlərini çox vaxt yanlış, birtərəfli ölçülərlə qiymətləndirirlər. Xüsusilə, yuxarı siniflərdə bu cəhətdən ciddi nöqsanlar özünü göstərir. Müəyyən edilmişdir ki, aşağı siniflərdə müəllimlər hisslərini, davranış motivlərini nisbətən düzgün qiymətləndirməsələr də, yuxarı siniflərdə onların daxili aləmlərini başa düşmək üçün mühüm əhəmiyyətə malik olan cəhətləri səriştə ilə təhlil edə bilmirlər. Bu təsadüfi olmayıb, ilk növbədə, onunla bağlıdır ki, şagirdlər böyüyüb, yaşa dolsalar da, müəllimlər yaşın, yaşlılıq hissinin və meylinin möcüzələri ilə hesablaşmırlar, çox vaxt IV sinifdə olduğu kimi, VII və ya IX sinif şagirdini yenə də uşaq sayırlar. Yeniyetmələrlə “uşaq formalarında” ünsiyyətə girirlər, onların davranış və rəftarını da elə bu üsullarla idarə etməyə çalışırlar. Halbuki 10-11 yaşlarında şagirdlərdə yaşlılıq hissi və meyli formalaşır. Onlar yaşlı adamlar kimi geyinməyə, bəzənməyə, danışmağa, hətta gün keçirməyə başlayırlar. Şagirdlərin mənlik şüuru, əxlaqi şüuru köklü surətdə dəyişir, onların ünsiyyət tələbatlarında yenii cəhətlər əmələ gəlir. Müəllimlər yeniyetməlik yaşı dövründə şagirdlərlə öz münasibətlərini yaşın özünün məntiqi əsasında qurmalıdır. Müəllimlər şagirdlərin yaşlanması prosesinin xüsusiyyətlərini nəzərə almadıqda, onların daxili aləmini başa düşə bilmir, davranış motivlərini düzgün qiymətləndirmir, bu zəmində də çox vaxt onların qarşılıqlı münasibətlərində bütövlükdə sinfin mənəvi psixoloji iqliminə mənfi təsir göstərən ixtilaflar əmələ gəlir. Pedaqoji ünsiyyət təlim-tərbiyə prosesinin təsirli vasitələrindən biri olub şagird şəxsiyyətinin formalaşmasında mühüm yer tutur. Müəllim-şagird cütlüyündə ünsiyyətin istənilən növü situasiyadan asılı olmayaraq tərbiyəvi xarakter daşıyır. Müəllim-şagird ünsiyyəti o zaman daha yüksək nəticələrə səbəb olur ki, bu ünsiyyətin əsasında hörmət, humanist münasibət dayanmış olsun. Şagirdlər müəllimin erudisiyasını yüksək qiymətləndirirlər. Bilikli müəllim sayırlar. Ancaq onlar səmimi, xeyirxah, qəlbini uşaqlara verən və onlarla söhbət etməyi bacaran, hətta sinifdənkənar vaxtlarda da onlarla həvəslə məşğul olan müəllimi sevirlər. Müəllim-şagird ünsiyyəti müəllimin bu və ya digər bir sıra bacarıq və keyfiyyətlərə nə dərəcədə malik olmasından çox asılıdır. Müəllimin özünün pedaqoji fəaliyyətində müxtəlif xarakterli, müxtəlif temperamentli şagirdlərlə qarşılaşdığından onların hər birinə fərdi yanaşma bacarığına yiyələnməlidir. Şagirdlərinin heç birinin kənarda qalmaması üçün onların hər biri ilə “dil tapmağı” bacarmalıdır. Şagirdlərin hər birinin fərdi xüsusiyyətlərini öyrənməli, onlarla ünsiyyətə girə bilmək üçün “açar” tapmalıdır. Bu isə olduqca çətin və mürəkkəb iş olub, müəllimdən səbr, təmkin, yaradıcı axtarış və diaqnostik bilik tələb edir. Müəllim pedaqoji ünsiyyətin qayda-qanunlarını bilməli, kommunikativ bacarıqlara və kommunikativ mədəniyyətə malik olmalıdır. Müəllim təkcə müxtəlif temperamentli şagirdlərlə işləmir, həmçinin bir-birinə bənzəməyən valideynlərlə də qarşılıqlı münasibətdə olur. Buna görə də müəllim validyenlərlə pedaqoji ünsiyyətə girə bilmə bacarıqlarına da malik olmalıdır. Pedaqoji ünsiyyətin yüksək keyfiyyətlərinə yiyələnən müəllim məktəblilərlə xoş, mehriban ünsiyyət yaratmağı, ünsiyyətə girməyi, onların təlim-tərbiyə fəaliyyətinə rəhbərlik etməyi bacarır və onun yüksək səviyyədə təşkil edilməsinə nail olur. Pedaqoji ünsiyyət sosial-psixoloji proses kimi aşağıdakı bir sıra funksiyalarla xarakterizə edilir: şəxsiyyəti dərk etmək, informasiya mübadiləsi, fəaliyyətin təşkili, rolların dəyişdirilməsi, başqalarının dərdinə şərik olmaq, özünütəsdiq. Müəllimin öz ünsiyyətini bu sistem üzrə qura bilməsi müəllim-şagird ünsiyyətinin formalaşmasında mühüm təsir gücünə malik ünsiyyət mədəniyyətinin yaranmasına səbəb olur. Müəllimin əvvəlcədən şagirdlərlə qarşılıqlı ünsiyyət yarada bilməsinin proqnozlaşdırılması bir tərəfdən onun öz ünsiyyətini necə qura bilməsi, digər tərəfdən isə ünsiyyət mədəniyyətində olan çatışmazlıqların ləğv edilməsi üzərində düşünməsinə səbəb olur. Özünü səmimi ünsiyyətə hazır hesab edən müəllim şagirdlərlə ilk görüşündən onlarla mehriban, qayğıkeş, nəvazişli rəftar etməklə qarşılıqlı səmimi ünsiyyətə nail olur. Bir növ “kommunikativ hücuma” keçmiş olur, bu da müəllim-şagird münasibətlərinin ilk vaxtlardan səmimiyyət və nəzakət üzərində qurulmasına səbəb olur. Müəllim-şagird ünsiyyətinin formalaşmasında nəzərə alınması vacib olan məsələlərdən biri də şəxsiyyətlərarası anlamadır. Anlama onlamadan bu ünsiyyətin yüksək nəticəsindən danışmaq olmaz. Anlama persepsiya, empatiya, identifikasiya ilə sıx bağlı şəkildə baş verir. Persepsiya-üz ifadəsindən, nitqdən, fəaliyyətdən adamın daxilini duymaq, empatiya-duymaq, kədəri yaşama bacarığı, uşağın dərdinə şərik ola bilmək qabiliyyəti, identifikasiya- başqasının daxili aləmini tam mənada öz daxili dünyasına gətirmə bacarığı deməkdir. Pedaqoji ünsiyyət-sosial, psixoloji və qarşılıqlı təsir prosesidir. Bu münasibətlərin səmimiliyi, dərinliyi, emosional tərzi, valideyn-övlad münasibətləri səviyyəsində təşkili təlim-tərbiyə işinin müvəfəqiyyətlə nəticələnməsində mühüm əhəmiyyətə malikdir.
İnsanlar birgə yaşayış və birgə fəaliyyət zamanı daima bir-biri ilə informasiya mübadiləsi aparır, bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərir və ya bir-birini qavrayır və anlayırlar. Başqa sözlə ünsiyyətə girirlər. İnsanın hər cür fəaliyyətində ünsiyyət zəruri şərt kimi özünü göstərir. Ünsiyyət olmadan insanların birgə fəaliyyəti həyata keçirməsi mümkün deyildir.
Ünsiyyət insanlar arasında təmasın yaranması və inkişafı prosesi kimi meydana çıxır. Heç bir insan birliyi oradakı adamlar arasında təmas yaradılmadan birgə fəaliyyəti həyata keçirə bilməz və onların arasında qarşılıqlı anlama baş verməz. Ünsiyyət insanlar arasında birgə fəaliyyət təlabatından doğan təmasın çoxplanlı inkişaf prosesidir. Ünsiyyət həyat tələbatlarından doğur və demək olar ki, insanın ictimai həyatının gedişini tənzim edir.
Ünsiyyət eyni zamanda şəxsiyyətin formalaşmasına da müəyyən tərzdə istiqamət verir.
Pedaqoji ünsiyyət zamanı müəllimin mövqeyi də mühüm vasitə rolunu oynayır. Adətən, müəllimin tutduğu mövqe onun ünsiyyətinə əsaslı təsir göstərir..
Müəllım öz şagirdlərinin təlim müvəffəqiyyətini, onun davranış tərzini düzgün qiymətləndirməyi bacarmahdır. Bunun iiçün isə, o, şagirdlərin bilik, bacarıq və vərdişlərinin həqiqi səviyyəsini, onların davranış tərzini, işə münasibətinin xüsusiyyətlərini dəqiq müəyyənləşdirməlidir. Təcrübə göstərir ki, şagird öz bilik, bacanq səviyyəsinin düzgün qiymətləndirilməsini gördükdə öz imkanlarmı anlayır, qüvvətli və zəif cəhətlərini başa düşür, daha çox müvəffəqiyyət əldə etmək üçün səy göstərir. Müəllimin şagirdə yanaşması, ona müraciət tərzi onun bilik və davranışmın qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayır. Adətən, şagirdlər tələbkar, eyni zamanda onların mənliyinə toxunmayan, onlara hörmət edən müəllimi sevirlər.Müəllim təkcə faktları qavramağı və qiymətləndirməyi bacarmaqla kifayətlənməməlidir, dözümlülük və özünü ələ ala bilmək imkanma malik olmalıdır, bu zaman müəllimin apardığı iş səmərəsiz qalmır.

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

AJB -nin üzvü, ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

AĞDAM, İbadov Yaşar Saday oğlu, Zülfiyyə Vəliyeva

ELM CƏNGAVƏRİ – Zülfiyyə Vəliyeva

Bir şərh yazın
İBADOV YAŞAR SADAY OĞLU

ELM CƏNGAVƏRİ

Dünya görür ki, Ağdam şəhəri işğal altında olsa da, onun təmsilçiləri Avropanı fəth edirlər”!

Azərbaycan Respublikasının Prezdenti İlham Əliyev.     

        Elimizin qürur yeri olan Ağdamın Şelli-Qaradağılı kəndində anadan olmuş Tibbi biologiya üzrə elmlər doktotu, professor İbadov Yaşar Saday oğlunun  müəllifi olduğu yeni “Alternativ Psixologiya” elminin metodologiyası əsasaında orijinal dəsti-xətlə elmi naliyyətləri ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdimatı dünyanın aparıcı ölkəri ABŞ, İngiltərə,Türkiyə, Avropa, Rusiya, Ukrayna,Gürcüstanın, Böyük Brtaniya Oksford Universitetinin fəxri akademiki, nüfuzlü Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüşdür. İnsanların sağlamlığının qorunmasina xidmətmətləri  yüksək dəyərləndirilmişdir.

Hər bir Vətəndaşımızın mill və bəşəri dəyərlərə sahib olması İnsanlığın qorunmasına verdiyi töhfələr Vətən üçün qürur vericidir. Beynəlxalq səviyyədə Dünya təbabətinə elmi yeniliklər gətirmiş azərbaycanlı alim, akademik Yaşar Saday oğlu İbadov “Alternativ psixologiya” elminə 3 mart 2003-cü ildə Moskva şəhərində müəlliflik şəhadətnaməsi (№ 6274) almışdır. Bu elm zaman və məkanda canlı sistemlərin şəkil dəyişməsini – bir haldan başqa hala keçməsini və hərəkət tərzini öyrənir. “Alternativ psixologiya” yeni bir elm kimi canlı sistemlərin zaman və məkan daxilində davranışlarının və metamorfozalarının öyrənilməsində yeni imkanlar açır. Tibbi biologiya üzrə elmlər doktoru, professor Y.S.İbadovun tətbiq etdiyi psixoqrafiya metodu (“Metamorfoza səbəbi üzrə iş” metodu) canlı orqanizmlərin faza sistemlərinin tədqiqindən və onların həyat fəaliyyətini pozan neqativ informasiya mənşəli blokların üzə çıxarılmasından ibarət olub, insanın mənəvi-psixoloji yüksəlişinə xidmət edir. Metodun tətbiqi təbiətlə insan arasında olan qarşılıqlı təsirlərin xarakterini qiymətləndirməyə imkan verir, təkcə fiziki bədəni deyil, həm də energetik bədənləri təmizləməyə və sağlamlaşdırmağa imkan yaradır.

Psixoqrafiya metodunun köməyi ilə enreqoinformasion gigiyena elmində və psixosomatik xəstəliklərin profilaktikasında yeni imkanlar açılır. Psixoqrafiyanın mərhələlərində müalicəvi təsir göstərmək qabiliyyəti mövcuddur və Psixoqrafiya metodu insanlığın öyrənilməsində yeni istiqamət kimi qiymətləndirilməlidir. “Alternativ psixologiya” elmi insanın fiziki və energetik bədənlərinin sağlamlaşdırılması üçün praktik cəhətdən yeni imkanlar yaradır və təbiət qanunları əsasında, müasir elmlərin inteqrasiya xəttində, alternativ baxışdan elmi tədqiqatlara yeni-yeni stimul verir və səhifələr açır. Psixoqrafiya metodu nəticəsində əldə olunan psixi enerjinin yazısında – “psixoqramma”da insana, canlı və cansız aləmə aid olan enerqoinformasion məlumatların tədqiqatını təqdim edir. Psixoqrammada -psixikanın yazısındakı harmoniyanı bərpa etməklə, xətt və ştrixlərin qanunauyğun dizaynını yaratmaqla xəstənin psixikasına sağlamlaşdırıcı təsir göstərilir. Metodun tətbiqi təbiətlə insan arasında olan qarşılıqlı təsirlərin xarakterini qiymətləndirməyə və biofiziki ölçülərdə orqanizmi sağlamlaşdırmağa kömək edir. Psixoqramma sözlə ifadə oluna bilməyən bir çox proseslərin informasiyalarını açır, öyrənir, izah edir və eyni zamanda xəstəliklərin və həyati problemlərin səbəblərini araşdıraraq onları korreksiya etmək üçün yeni praktik vəsait təqdim edir. Bu isə neqativ enerji və informasiyalardan azad olmaqla insan orqanizmində pozitiv enerji balansının tənzimlənməsilə – harmoniyanın bərpası və normada saxlanması istiqamətində insanların tibbi-psixoloji sağlamlığının qorunması yolunda beynəlxalq səviyyədə Dünya təbabətinə elmi töhfələr vermişdir. Professor Y.S.İbadovun tibb sahəsində olan elmi yenilikləri yüksək qiymətləndirilmiş və Avroasiya ölkələri üzrə “Enerqoinformasion diaqnostika və müalicə üsulu” adında 29 dekabr 2005-ci il tarixli patent almışdır № 006449 (protokol № a 20040215, 21.10.2004-ci il). Metodun tətbiqi bioenergetik matrisanı tədqiq etməkdə və enerqoinformasion gigiyena elmində yeni yollar açır, sağlamlıq proqramının enerqo informasion səviyyədə bərpa olunmasını mümkün edir. Professor Yaşar İbadov müəllifi olduğu “Alternativ psixologiya” elminin metodologiyasi əsasında etdiyi elmi ixtiraları və nanotexnologiya ilə hazırlanmış olan harmanizatorları Avropa keyfiyyət nişanına və lisenziyasına layiq görülmüşdür. O, nüfüzlü Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüş, orijinal dəsti xətti olan, nəzəri və praktik elmi nailiyyətləri Azərbaycanda və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdim olunan alimdir.

   XXİ əsrin yeni elmi – “Alternativ psixolgiya” elminin metodikası əsasaında hazırlanmış testlər və produksiyalar da tibb sahəsində insanların tibbi-psixoloji sağlamlığının qorunmasına xidmət edir. “Mücərrəd kompozisiyalar şəklində tibbi-pedaqoji-psixoloji” testləri (“tibbi-pedaqoji-psixoloji testlərin müəlliflik şəhadətnaməsi N001 2012 – ci ilin mart ayında Ukraynada alınmışdır) gənc nəslin yaradıcılıq qabiliyyətinin formalaşmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda onların sağlamlığının bərpasında – rəng duyumunun və görmə yaddaşının möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Neqativ enerjini orqanizmdən yaradıcılıq prosesinə başlamamamışdan qabaq elə enerji formasında çıxarılması imkanını yaradır. Metodun müasir təbabətin perspektiv istiqamətlərinə- inteqrasiya təbabəti, vibrasion – rezonans terapiyasına, informasiya təbabəti, çoxölçülü təbabət, artterapiya və sair sahələrinə aidiyyətiı vardır. Psixoqramma və faza portretlərinin insan sağlamlığına təsiri orqanizmin və orqanların energetikasının vəziyyəti, yaradıcı potensialın səviyyəsi (sosial – psixoloji testlər) də daxil edilməklə funksional diaqnostika metodlarının tətbiqi ilə əldə olunmuş yeni metodikanın təbabətdə, xüsusilə sağlamlaşdırıcı reablitasiya mərkəzlərinin praktiki fəaliyyətində tətbiq edilməsi tamamilə perspektiv hesab edilir. Müasir dövrdə “Alternativ psixologiya” elminin psixokorreksiya metodu həm nəzəri, həm də praktik yönümdə yerlərdə təcrübədən keçirilmiş və müəyyən edilmişdir ki, korreksiyanın bu forması uşaqların psixikasındakı neqativ keyfiyyətləri təmizləyir. Prosesin əsasında orqanizmdə mövcud olan neqativ enerjinin bədəndən çıxarılması əsas göstərici sayılır. Aparılan tədqiqatlar sübut edir ki, neqativ enerjinin təmizlənməsi uşaqların psixogigiyenik tələblərinin ödənməsinə kömək edir və psixoloji immuniteti gücləndirir. Belə uşaqlar hər hansı bir emosional gərginliyi və stress vəziyyətini çox asanlıqla dəf edir və sağlam düşüncə, eyni zamanda ünsiyyət tərzinə malik olurlar. Psixoloji immunitet güclü olduqca, insan psixoloji cəhətdən daha stabil olmaqla, yüksək səbr və təmkin nümayiş etdirir. Yeniyetməlik dövründə orqanizmdə artıqlıq edən enerjinin normallaşması məqsədilə məhz bu dövrdə psixokorreksiya və treninqlərin tətbiq edilməsi daha məqsədəuyğun hesab edilir. 2020-ci ildə görkəmli Azərbaycan alimi Yaşar İbadov Beynəlxalq Sokrat Komitəsinin və Avropa Tibb Assosiasiyasının qeyd etdiyi kimi nüfuzlu icmalar arasında ən yüksək fərqlərə sahibdir – elm və təhsildə qazandığı uğurlara görə Oksford Akademik Birliyinin ”Fəxri professoru” adına və ən yaxşı səhiyyə xidmətinə verilən “Paracelsus Rose” beynəlxalq mükafatına layiq görülmüşdür. Bu fərqlər Akademik İbadovun həyatı və taleyindəki əsas prioritetləri (- şəfa tapma missiyası və elmi araşdırma həvəsi) aydınlaşdırır.

İbadov verə biləcəyi şəfanın bütün insanlığa məxsus olduğuna əmindir və əsərlərini, günlərini insanlara fəal xidmətə həsr edir. Dünyanın aparıcı ölkələrinin ABŞ, İngiltərə, Türkiyə, Avropa, Rusiya ölkələrinin akademiyalarının fəxri üzvü, Ukrayna və Gürcüstanın Milli Elmlər Akademiyalarının həqiqi üzvü olan Yaşar İbadovun tibbdəki yolu keçən əsrin 78-ci ilində başlamışdır. Həmin il 18 yaşlı Qaradağlı kəndinin sakini Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun pediatriya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1985-87-ci illərdə təyinatla Əsgəran rayonunun Naxiçevanik kəndində, təyinat müddəti başa çatdıqdan sonra Bərdə rayonunda, 1995-ci ilə qədər isə Ağdam rayonunun Keştazlı və İsmayılbəyli kəndlərində baş həkim işləmişdir. Ağdam rayonunun işğalı ilə əlaqədar olaraq 1996-2001-ci illərdə Bakı şəhərində məskunlaşdıqdan sonra “Maarif” sanatoriyasının baş həkimi işləmişdir. Yaşar Saday oğlu həvəslə işləyir, xəstələrinin müalicəsi və profilaktikasında yenilikçi texnologiyalardan və psixoloji dəstək metodlarından istifadə edirdi. O zaman həqiqətən tibb, biologiya və psixologiya – psixodiaqnostika, psixofiziologiya, psixokorreksiya qovşağındakı elmi sahələrlə daha çox maraqlanırdı. 1999-cu ildə “Mücərrəd kompozisiyalar şəklində tibbi-pedaqoji-psixoloji”testləri dərcedildi.2002-ci ildə Yaşadan Əllər (Şəfalı Əllər), daha sonra “YAY OSİDO” İnnovasiya inkişaf mərkəzlərinin təsisçisi və rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ildən Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitutunda fəaliyyət göstərən “Psixogigiyena və tibbi-psixoloji diaqnostika” laboratoriyasına rəhbərlik edir. Bu qurumlarda elmi araşdırmalarına və kəşflərinə davam edir, bunlar öz növbəsində “Bioloji sistemlərin funksional vəziyyətinin diaqnostikası və korreksiya üsulları” mövzusunda namizədlik dissertasiyası yazmaq üçün əsas rolunu oynadı. Rusiya Federasiyasının Akademiyalararası Ali Attestasiya Komissiyasının 14 dekabr 2004-cü il tarixli 018 saylı qərarı ilə Y.S. İbadova tibb və psixologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır. 2005-ci ildə “Canlı sistemlərin metamorfoza səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi və psixo-korreksiyası metodologiyası” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Rusiya Federasiyasının 25 Avqust 2005-ci il tarixli 011 saylı Akademiyalararası Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə Y.S. İbadova Tibbi Biologiya Doktoru elmi dərəcəsi verilmiş, “Ümumi psixologiya və inteqrativ tibb” ixtisası üzrə professor adına layiq görülmüşdür.Alternativ psixologiya üç elm – psixiatriya, differensial psixologiya və tibbi psixologiya qovşağında akademik Yaşar İbadov tərəfindən 1990-1998-ci illərdə yaradıldı. “Alternativ Psixologiya” adlı yeni bir elmi yanaşmanın müəllif hüququ Rusiya Müəlliflər Cəmiyyəti tərəfindən 3 mart 2003-cü il tarixli 6274 saylı Reyestrdə qeydə alınmışdır. Professor İbadov bu metodun nəzəri postulatlarına və psixoloji məsləhət praktikasında tətbiqinin praktik aspektlərinə həsr olunmuş bir sıra monoqrafiya və elmi məqalələr dərc etdirmişdir. 5 kitab, 7 elmi monoqrafiya və 26 elmi məqalənin, 12 sayda müəlliflik şəhadətnaməsinin, patentləşmiş nəzəriyyə, konsepsiya və ixtiraların müıllifidir. “Psixoqrafiya yeni bir şəxsiyyətin hərtərəfli inkişafı metodu kimi” monoqrafiyası elmi sahədə və geniş oxucu kütləsi arasında populyarlıq baxımından yüksək qiymətləndirilmişdir. Professor İbadov psixoqrafiya metodu ilə işləyir, həm də bu metodu psixoloqlara və müəllimlərə fəal şəkildə öyrədir. Dünyanın bir çox ölkələridə yüzlərlə tələbəsi və izləyicisi var. 2005-ci ildə professor Y.S.İbadovun rəhbərliyi altında dünyada ilk dəfə III minilliyin təbabəti sayılan informasiya müalicə üsulu ilə psixodiaqnostika və korreksiya işlərini aparmağı bacaran təbib-rəssamların hazırlanması məqsədilə Bakının Səbayıl və Nərimanov rayonlarında “Təbib-Rəssam” Məktəbi fəaliyyətə başlamışdır. Onun rəhbərliyi ilə Beynəlxalq Alternativ Psixologiya məktəbi fəaliyyət göstərir.”Alternativ Psixologiya” elminin metodologiyasına əsaslanan müəllif informasiya təbabəti və nanotexnologiya sahəsində bir sıra ixtiralar etmiş və çox sayda harmonizatorlar yaratmışdır. Rəhbərlik etdiyi Laboratoriya Beynəlxalq “Avropa keyfiyyəti” mükafatını qazanmıdır. Elmi ixtira və yeniliklərinə görə çoxlu sayda diplom və sertifikatlara sahib olmuşdur. “Chevalie”, “Komandor” ordeni ilə yanaşı Belçikada keçirilən “Evrika” Beynəlxalq Sərgisinin qızıl medalına layiq görülmüşdür. İngiltərə, Gürcüstan, Rusiya, Türkiyə, ABŞ və Ukraynada dünyanın aparıcı ölkələrinin etibarlı və fəxri akademikidir. Professor İbadov Avropa Tibb Birliyinin (Belçika) həqiqi üzvü, beynəlxalq tibbi konqres və konfranslarının iştirakçısıdır.

Yaşar İbadovun tibb və psixologiya sahəsindəki xidmətləri beynəlxalq aləmdə tanınmışdır. O, dünya tarixində ilk dəfə “Faza Portret” adlanan rəsmlərin yaradılmasına elmi istiqamətdə əsaslanan yeni bir yol açmışdır. Ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdim olunan tarixi şəxsiyyətlərin Dədə Qorqud, Nəsrəddin Tusu, Odinin, o cümlədən Nuh peyğəmbərin Faza Portretlərinin müəlifidir. Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüş, orijinal dəsti-xəttinin və elmi nailiyyətlərinin əsasında Dədə Qorqudun Faza Portretinın müəllifi kimi, onun tarixi şəxsiyyət olmaqla doğum və ölüm tarixi haqqında informasiyanın dəqiqləşdirilməsi istiqamətində Azərbaycan elminə verdiyi elmi töhfələrinə görə Dədə Qorqud Milli Fondu və “Azərbaycan  Dünyası“ Beynəlxalq Jurnalının,  Dünya Azərbaycanlılarının qərarı ilə “DƏDƏ QORQUD” Milli Mükafatına layiq görülmüşdür. Avropa tibb assosiyasının 2021-ci ildə dərc etdirdiyi Sokrat Almanax ensiklopedik kitabında Yaşar İbadovun yeni elmi metodologiyası tibb və sağlamlıq yolunda ən yaxşı təcrübə kimi təbliğ edilir və ona aid məqaləyə “Elm Cəngavəri” adı verilmişdir.

Hər bir Vətəndaşımızın milli və bəşəri dəyərlərə sahib olması İnsanlığın qorunmasına verdiyi töhfələr Vətən üçün qürur vericidir. Akademik Yaşar İbadov İnsanlığın xilasına öz elminin gücü ilə töhfələr verir. Onun həm nəzəri, həm də praktik nəticələri, müəllifi olduğu “Alternativ psixologiya” elminin metodologiyası əsasında İnnovativ İxtiraları (saat əqrəbinin əks istiqamətində hərəkət edən saatları, harmonizatorları və s.) vardır. Onun elmi yenilikləri hər bir fərdin, ətraf aləmin, həmcinin təbiətdə harmoniyanın bərpasına xidmət edir! Xoşbəxtliyini İnsanların sağlamlığna xidmətdə görən Yaşar həkim üçün dünyada ən böyük dəyər insanlıqdır!

İBADOV YAŞAR SADAY OĞLU

İbadov verə biləcəyi şəfanın bütün insanlığa məxsus olduğuna əmindir və əsərlərini, günlərini insanlara fəal xidmətə həsr edir. Dünyanın aparıcı ölkələrinin ABŞ, İngiltərə, Türkiyə, Avropa, Rusiya ölkələrinin akademiyalarının fəxri üzvü, Ukrayna və Gürcüstanın Milli Elmlər Akademiyalarının həqiqi üzvü olan Yaşar İbadovun tibbdəki yolu keçən əsrin 78-ci ilində başlamışdır. Həmin il 18 yaşlı Qaradağlı kəndinin sakini Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun pediatriya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1985-87-ci illərdə təyinatla Əsgəran rayonunun Naxiçevanik kəndində, təyinat müddəti başa çatdıqdan sonra Bərdə rayonunda, 1995-ci ilə qədər isə Ağdam rayonunun Keştazlı və İsmayılbəyli kəndlərində baş həkim işləmişdir. Ağdam rayonunun işğalı ilə əlaqədar olaraq 1996-2001-ci illərdə Bakı şəhərində məskunlaşdıqdan sonra “Maarif” sanatoriyasının baş həkimi işləmişdir. Yaşar Saday oğlu həvəslə işləyir, xəstələrinin müalicəsi və profilaktikasında yenilikçi texnologiyalardan və psixoloji dəstək metodlarından istifadə edirdi. O zaman həqiqətən tibb, biologiya və psixologiya – psixodiaqnostika, psixofiziologiya, psixokorreksiya qovşağındakı elmi sahələrlə daha çox maraqlanırdı. 1999-cu ildə “Mücərrəd kompozisiyalar şəklində tibbi-pedaqoji-psixoloji”testləri dərcedildi.2002-ci ildə Yaşadan Əllər (Şəfalı Əllər), daha sonra “YAY OSİDO” İnnovasiya inkişaf mərkəzlərinin təsisçisi və rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ildən Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitutunda fəaliyyət göstərən “Psixogigiyena və tibbi-psixoloji diaqnostika” laboratoriyasına rəhbərlik edir. Bu qurumlarda elmi araşdırmalarına və kəşflərinə davam edir, bunlar öz növbəsində “Bioloji sistemlərin funksional vəziyyətinin diaqnostikası və korreksiya üsulları” mövzusunda namizədlik dissertasiyası yazmaq üçün əsas rolunu oynadı. Rusiya Federasiyasının Akademiyalararası Ali Attestasiya Komissiyasının 14 dekabr 2004-cü il tarixli 018 saylı qərarı ilə Y.S. İbadova tibb və psixologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır. 2005-ci ildə “Canlı sistemlərin metamorfoza səbəblərinin müəyyənləşdirilməsi və psixo-korreksiyası metodologiyası” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.Rusiya Federasiyasının 25 Avqust 2005-ci il tarixli 011 saylı Akademiyalararası Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə Y.S. İbadova Tibbi Biologiya Doktoru elmi dərəcəsi verilmiş, “Ümumi psixologiya və inteqrativ tibb” ixtisası üzrə professor adına layiq görülmüşdür.Alternativ psixologiya üç elm – psixiatriya, differensial psixologiya və tibbi psixologiya qovşağında akademik Yaşar İbadov tərəfindən 1990-1998-ci illərdə yaradıldı. “Alternativ Psixologiya” adlı yeni bir elmi yanaşmanın müəllif hüququ Rusiya Müəlliflər Cəmiyyəti tərəfindən 3 mart 2003-cü il tarixli 6274 saylı Reyestrdə qeydə alınmışdır. Professor İbadov bu metodun nəzəri postulatlarına və psixoloji məsləhət praktikasında tətbiqinin praktik aspektlərinə həsr olunmuş bir sıra monoqrafiya və elmi məqalələr dərc etdirmişdir. 5 kitab, 7 elmi monoqrafiya və 26 elmi məqalənin, 12 sayda müəlliflik şəhadətnaməsinin, patentləşmiş nəzəriyyə, konsepsiya və ixtiraların müıllifidir. “Psixoqrafiya yeni bir şəxsiyyətin hərtərəfli inkişafı metodu kimi” monoqrafiyası elmi sahədə və geniş oxucu kütləsi arasında populyarlıq baxımından yüksək qiymətləndirilmişdir. Professor İbadov psixoqrafiya metodu ilə işləyir, həm də bu metodu psixoloqlara və müəllimlərə fəal şəkildə öyrədir. Dünyanın bir çox ölkələridə yüzlərlə tələbəsi və izləyicisi var. 2005-ci ildə professor Y.S.İbadovun rəhbərliyi altında dünyada ilk dəfə III minilliyin təbabəti sayılan informasiya müalicə üsulu ilə psixodiaqnostika və korreksiya işlərini aparmağı bacaran təbib-rəssamların hazırlanması məqsədilə Bakının Səbayıl və Nərimanov rayonlarında “Təbib-Rəssam” Məktəbi fəaliyyətə başlamışdır. Onun rəhbərliyi ilə Beynəlxalq Alternativ Psixologiya məktəbi fəaliyyət göstərir.”Alternativ Psixologiya” elminin metodologiyasına əsaslanan müəllif informasiya təbabəti və nanotexnologiya sahəsində bir sıra ixtiralar etmiş və çox sayda harmonizatorlar yaratmışdır. Rəhbərlik etdiyi Laboratoriya Beynəlxalq “Avropa keyfiyyəti” mükafatını qazanmıdır. Elmi ixtira və yeniliklərinə görə çoxlu sayda diplom və sertifikatlara sahib olmuşdur. “Chevalie”, “Komandor” ordeni ilə yanaşı Belçikada keçirilən “Evrika” Beynəlxalq Sərgisinin qızıl medalına layiq görülmüşdür. İngiltərə, Gürcüstan, Rusiya, Türkiyə, ABŞ və Ukraynada dünyanın aparıcı ölkələrinin etibarlı və fəxri akademikidir. Professor İbadov Avropa Tibb Birliyinin (Belçika) həqiqi üzvü, beynəlxalq tibbi konqres və konfranslarının iştirakçısıdır.

Yaşar İbadovun tibb və psixologiya sahəsindəki xidmətləri beynəlxalq aləmdə tanınmışdır. O, dünya tarixində ilk dəfə “Faza Portret” adlanan rəsmlərin yaradılmasına elmi istiqamətdə əsaslanan yeni bir yol açmışdır. Ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda uğurla təqdim olunan tarixi şəxsiyyətlərin Dədə Qorqud, Nəsrəddin Tusu, Odinin, o cümlədən Nuh peyğəmbərin Faza Portretlərinin müəlifidir. Beynəlxalq təşkilatların yüksək mükafatlarına layiq görülmüş, orijinal dəsti-xəttinin və elmi nailiyyətlərinin əsasında Dədə Qorqudun Faza Portretinın müəllifi kimi, onun tarixi şəxsiyyət olmaqla doğum və ölüm tarixi haqqında informasiyanın dəqiqləşdirilməsi istiqamətində Azərbaycan elminə verdiyi elmi töhfələrinə görə Dədə Qorqud Milli Fondu və “Azərbaycan Dünyası“ Beynəlxalq Jurnalının, Dünya Azərbaycanlılarının qərarı ilə “DƏDƏ QORQUD” Milli Mükafatına layiq görülmüşdür. Avropa tibb assosiyasının 2021-ci ildə dərc etdirdiyi Sokrat Almanax ensiklopedik kitabında Yaşar İbadovun yeni elmi metodologiyası tibb və sağlamlıq yolunda ən yaxşı təcrübə kimi təbliğ edilir və ona aid məqaləyə “Elm Cəngavəri” adı verilmişdir.

Hər bir Vətəndaşımızın milli və bəşəri dəyərlərə sahib olması İnsanlığın qorunmasına verdiyi töhfələr Vətən üçün qürur vericidir. Akademik Yaşar İbadov İnsanlığın xilasına öz elminin gücü ilə töhfələr verir. Onun həm nəzəri, həm də praktik nəticələri, müəllifi olduğu “Alternativ psixologiya” elminin metodologiyası əsasında İnnovativ İxtiraları (saat əqrəbinin əks istiqamətində hərəkət edən saatları, harmonizatorları və s.) vardır. Onun elmi yenilikləri hər bir fərdin, ətraf aləmin, həmcinin təbiətdə harmoniyanın bərpasına xidmət edir! Xoşbəxtliyini İnsanların sağlamlığna xidmətdə görən Yaşar həkim üçün dünyada ən böyük dəyər insanlıqdır! Öz elmi və xidmətləri ilə Dünyada Vətənimizi təmsil edən akademik Yaşar Saday oğlu İbadovun uğurları qururvericidir!

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

AJB -nin üzvü, ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI

YAZARLAR olaraq, elimizin qürur yeri olan doğuldu Ağdam şəhərinin Şelli-Qaradağılı kəndində anadan olmuş Tibbi biologiya üzrə elmlər doktotu, professor İbadov Yaşar Saday oğlunu ad günü münasibəti ilə təbrik edir, həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzu edirik! Uğurlarınız bol olsun, Vətən oğlu!!!


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

"YAZARLAR" j., www.USTAC.az, XOCALI, XOCALI FACİƏSİ HAQQINDA, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

Xocalı soyqırımı: Tarix heç nəyi unutmur – Zülfiyyə Vəliyeva yazır

Bir şərh yazın

Xocalı soyqırımı: Tarix heç nəyi unutmur


            1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni silahlı dəstələri SSRİ dövründə Xankəndi (Stepanakert) şəhərində yerləşdirilmiş 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbi heyətinin köməkliyi ilə Xocalı şəhərini zəbt etdilər.

Hücumdan əvvəl, fevralın 25-i axşam çağından şəhər toplardan və ağır zirehli texnikadan şiddətli atəşə tutulmağa başlamışdır. Nəticədə şəhərdə yanğınlar baş vermiş və fevralın 26-ı səhər saat 5 radələrində şəhər tam alova bürünmüşdür. Belə bir vəziyyətdə, erməni əhatəsində olan şəhərdə qalmış təqribən 2500 nəfər əhali yaxınlıqdakı azərbaycanlılar məskunlaşmış Ağdam rayonunun mərkəzinə çatmaq ümidi ilə şəhəri tərk etməyə məcbur olmuşdur.

Ancaq bu niyyət baş tutmadı. Şəhəri yerlə yeksan etmiş erməni silahlı dəstələri və motoatıcı alayın hərbiçiləri dinc əhaliyə divan tutdular.

Bu qırğının nəticəsində 613 nəfər həlak olmuşdur, onlardan:

uşaqlar – 63 nəfər; 
qadınlar – 106 nəfər; 
qocalar – 70 nəfər.

8 ailə tamamilə məhv edilmişdir.
25 uşaq hər iki valideynini itirmişdir.
130 uşaq valideynlərindən birini itirmişdir

487 nəfər yaralanmışdır, onlardan:

uşaqlar – 76 nəfər;

1275 nəfər əsir götürülmüşdür.
150 nəfər itkin düşmüşdür.

                                                366-cı alay

        Erməni silahlı dəstələri və 366-cı motoatıcı alayın şəxsi heyəti Azərbaycanın yaşayış məntəqələrinin atəşə tutulmasında iştirak etmiş üzvləri Xocalı şəhərində törədilmiş vandalizmin əsas cinayətkarlarıdır.

Xocalı soyqırımında iştirak etmiş ermənilərin və onların köməkçilərinin hərəkətləri insan haqlarının kobud pozulması, beynəlxalq hüquqi aktlara – Cenevrə konvensiyası, Ümumdünya İnsan Haqları Bəyannaməsi, Vətəndaş və siyasi hüquqlar barədə Beynəlxaq Saziş, Fövqəladə vəziyyətlərdə və hərbi münaqişələr zamanı qadınların və uşaqların müdafiəsi Bəyannaməsinə həyasızcasına məhəl qoyulmamasıdır.

Bu faciədə həmçinin, Azərbaycanın o vaxtkı siyasi və hərbi rəhbərliyi də günahkardır. Ayaz Mütəllibov Azərbaycanın Prezidenti və Ali Baş Komandanı olaraq ölkənin ərazi bütövlüyünün, təhlükəsizliyininn və onun vətəndaşlarının mühafizəsinin təminatçısı kimi Qarabağda,o cümlədən Xocalıda baş verən hadisələrin qarşısının alınması üçün zəruri olan tədbirləri görməmişdir. Ölkənin ali vəzifəli şəxsi kimi Konstitusiya qaydasının, ərazi bütövlüyünün, insanların hüquq və azadlıqlarının müdafiəsini təmin edə bilmədi. Onlar hətta qırğın baş verəndən sonra, xalqın qəzəbindən qorxaraq acı həqiqəti bilməkdən çəkindilər və erməni silahlı cinayətkarlarının törətdikləri azğınlıqların həqiqi miqyası barədə məlumatlar gizlədildi.

XOCALI FACİƏSİ – SOYQIRIMLAR ZİRVƏSİ

Baş verən hadisədən söz açmaq istəyəndə,

Yada düşür keçən əsr, tarixə dönmüş əsr.

Allah, ürəyim əsir!

Öz yurdunda  İnsan əsir əsir-yesir.

Cəllada dönən  “insan” göz çıxarır, baş kəsir.

Düşmən sənin başın kəsir.

Faciənin dəhşəti, onun vəhşi xisləti

İnsanın əhdin kəsir.

Xocalı faciəsi – soyqırımlar zirvəsi!

Xerosima, Xatın var tarixin yaddaşında,

Xocalı faciəsi tarixin qan yaddaşında!

Əsil soyqırımdır faciələr zirvəsi xalqımın yaddaşında!

Görən nəymiş günahı,

Körpə uşağın günahı?

Qarının, qocanın nədir günahı?

Cavanın, nazəninin günahı?

Susanların günahı!!!

Görməz gözün, kar qulağın günahı,

Biganəlik günahı!

Nəcür biganə olasan, kar olasan, kor olasan,

Görməyəsən olanları, olanları danasan?

İnsanlar tut təki qırılır, sən susasan?

Əl iyalın insanları,

Darda olan insanları tək qoyasan,

Sən köməksiz qoyasan?

Günahsız insanlara qyasan?

Qız-gəlini, uşaqları, qocaları,

Təpədən dırnağadək silahlanmış,

Arxasında alaydurmuş,

Qudurmuş, gözü qızmış düşmən ilə tək qoyasan,

Sən üzbəüz qoyasan?

“El qırılıb” – yalan bəyənat yayasan?

“Ölən iki nəfərdir”. Sanki adi xəbərdi!

Xocalıdan xəbər ver:

Xocalı kiçik kəndidi birzaman,

Qismətinə nələr düşdü, ayaman!

Kəndin qismət payına qəsəbə, şəhər olmaq düşən zaman,

Xocalı Qarabağın paytaxtı yerindəydi.

Genişləndi, abad oldu, aeroportlu şəhər oldu.

Xankəndinə çəpər oldu, Şuşa dərdi çəkən oldu!

Düşmənini yandırıban tökürdü, başına od tökürdü

Xocalının igidləri, nazənin gözəlləri!

Düşmənsə qisas üçün elə fürsət gözləyirdi.

Düşməndən alçaq olan,

Sapı özündən olan baltaların köməyi ilə,

Alçaqların,iblislərin köməyi ilə qurulurdu planlar.

Elsə kömək haraylar!

Allah, karmış qulaqlar!

Sanki daşmış ürəklər!

Ürəksizlər əlindən qan ağlayır ürəklər!

Xəbər verir küləklər:

– Baxın, bir el talan olur,

Qan içində görün, körpələr boğulur!

Köməksiz qocaları, qadınları donvurur!

İnsan oğlu hayqırır:

– Qırıblar, qırıblar bizi, kəsiblər nəslimizi!

Gör necə vurublar bizi, soyublar dərimizi!

Beynimizi çıxarıblar, gözləri çıxarıblar,

Təhqir edib gəlinləri, qızları,

Qocaların ayağını çatıblar,

İgidləri qurban kimi kəsiblər!

Bütün nəslini kəsiblər!

Nəslin kökünü  kəsiblər!

Xocalını məhv ediblər!

Gizlətmək istəyənlər gördün, susub durdular,

Yalan bəyənat yaydılar!

Nə yaxşıki, aşkar oldu həqiqət.

Təəssüf,dünyayaçatdırılmadı vaxtında bu həqiqət!

Minnətdarıq hamılıqla Çingizə!

Faciəni O çatdırıb elimizə!

Faciənin ağrısı görən kimdən yankeçir?

Ağrı ürəkdən keçir!

Görün neçə vaxt keçir?

El od tutub alışır, göynəyir için-için,

Bazarlarda satılan Xocalı qızları üçün!

Ölənlər xoşbəxtdirlər, qalanlarsa peşiman!

Namusu təhqir olan elim, obam peşiman!

Xalqın  dərisini soyanlar,

Millətimi, soyumuzu qıranlar

Tarixin qarşısında cavab versinlər gərək!

Faciənin dəhşəti başa düşülsün gərək!

Bütün dünya bilsin gərək:

– Daşüstündə yaradılan, torpağa həsrət olan,

Gözü doyub dolanmayan, lənətlənmiş ermənilər,

Alçaq, iblis ermənilər törədiblər soyqırımı!

Soyqırımlar zirvəsidir Xocalı faciəsi!

Dünyaya çatdırılsın soyqırımlar zirvəsi!

Xocalı faciəsi! Xocalı faciəsi!

Daş üstündə bax, yaranan bir dığa,

Torpaq üstə gör nə oyunlardan çıxır,

Düşmən sənin öz evindən, elə öz yuvandan çıxır!

Qoynunda bəslədiyin sənin axırına çıxır.

Kəsir bütün nəslini, o, sənin axırına çıxır.

Artıq 30 ilkeçir, indi çıxart səsini!

Var qüvvənlə hayqır sən, intiqama çağırsən!

İntiqam almaq üçün səfərbər ol, yığıl sən!

Od oğlusan, öz adını doğrult sən!

Qalxayağa, torpağını azad eylə,

Qələbə bayrağın sanc Xankəndə və söylə:

– Gözünaydın anam, bacım, intiqamın alındı!

Rahat yat, şəhid olan torpağında rahatdı!

Şükür olsun, şəhid torpaq azaddı!

Qismətində olanlar, Xocalının tarixində yaşadılar.

Şəhid olan insanlar “intiqam”hayqırırlar.

Xocalını unudanlar, həqiqəti dananlar

Hara qaçıb gizlənərlər?

Gözə görünməz olandan onlar necə gizlənərlər?

Ölümüylə qəhrəmanlar özlərini yaşadarlar,

Satqın olub alçalanlar ölməyi arzularlar!

Öz-özünə nifrətdən necə yaxa qurtararlar?

Zaman-zaman insanlar Xocalını xatırlarlar!

Şəhidlərin ruhlarına onlar dua oxuyarlar!

Körpəsini“boğ”deyəndə, “sən onu susdur” deyəndə,

Fəryad qopardı ana, yalvardıTanrısına:

– “UluTanrı, axı özün görürsən günahsızdı

Körpə balam bilirsən!

Öz əlimlə boğmalıyam  balamı,

Qüdrətinə qurban olum, xilaseylə balamı!

Qıyma ona körpədir, ağzından süd iyisi gəlir!

Köməksizdir körpə balam, xilas olsunTanrım, balam!

O  yaşasın yaşadanın qüdrətindən,

O söz açsın insanlara taleyindən,

Xocalının şəhid olan körpəsindən.

Körpələrin günahı nə? Tanrı, özün ayırd eylə!”

Günahkar olanlara, körpələrə qıyanlara,

Nəfsinə qul olanlara.

Xalq üçün yaşasın körpə,

Satqınların, alçaqların üzünə tüpürən körpə.

Unutmasın qoy alçaqlar: onlarında balasından

Şəhid olan körpələrin bil, qisası alınar!

Bax, o zaman anlayarlar!

Əməlinin bil, cəzasın alanlar nəticə çıxararlar!

Tarixin ibrət dərsini unutmazlar!

Torpaqların itməsi, insanların şəhid olub getməsi.

Bunlar faciə deyil, Faciə – insanlığın itməsi!

Nəfsinə qurban olanlar, sərvət zəlili olanlar,

Bu  dünyanın əyləncəli həyatına uyanlar,

İnsanlığa qəsd edir.

Bax, o zaman abır, ismət, namus əllərdə olur,

Torpaq tapdaq altda olur.

Xocalının qızları yad əllərdə necə fəryad eyləyirlər!

Özlərinə onlar ölüm diləyirlər!

Alçaldırlar gəlinləri, qızları,

Cavanları onlar qurban kəsirlər!

Başını süngüilə kəsənlər, gözünü çıxaranlar,

Evindəcə sənin gəlib oturanlar!

Öz qanın dan öz düşmənin yaratdın,

Sənin üçün o da dastan yaratdı.

“Binamusluq dastanı!”

Sənsə yenə oyanmırsan, nəticəni çıxarmırsan!

Öz qoynunda ilanlar bəsləyirsən,

Səni birdə çalmaq üçün ona fürsət verirsən!

“El bir olsa, zərbi kərən sındırar” – deyiblər.

Cənnət məkan bir diyar xilaskarın soraqlar:

Faciələr faciəsi – Xocalı faciəsi!

Qiymətini verən kəsi soraqlar.

Qönçə ikən solan körpə uşaqlar

Sizdən cavab soraqlar:

– 30 il keçir faciədən, necə dözüb durursuz?

Qız-gəlinlər əllərdədir, susursuz!

Yoxmu sizdə bir təpər?

İnsan olan elin namusun çəkər!

Çəkilsəydi ətdən çəpər,

Əliyalın qoruyardın gözəllərin.

Əllərdədir gözəllərin!!!

Ar eyləyin, bircə qeyrətə gəlin,

Birləşiniz birYumruq tək!

Nəfsimizi öldürək, düşmənin başın əzək!

Azad edək əsir olan torpaqları,

Əldə olan qadınları, qızları

Yurd yerini, gor yerini gəlin azad eyləyək!

Gorsuz, kəfənsiz ölənləri dəfn  edək!

Namussuzluq ləkəsini üstümüzdən biz silək!

MİLLİ QƏHRƏMAN

ÇingizMustafayevə ithaf olunur

Hamı kimi yaşayırdı, təminatlı insan idi,

İnsanların sağlamlığın qoruyan bir həkimidi,

Öz ruhuna hakim idi!

O, sevirdi İnsanları, Vətənini, Elini…

Elin qürur yerini.

Qarabağda baş verən dəhşətli faciələr

Dözülməz etdi onu, od içinə atdı onu.

Bir əsgərə döndü  O!

Çağırışsız, filansız könüllü cəbhələrə getdi O!

Əlində yox silahı, kameraydı onun olan silahı,

Birdəki, vicdan səsi!

Harda çətin məqamdı, Çingiz orda olardı,

Haqsızlığa dözməyib, o necə qışqırardı,

Bəzən də eləcə yalvarardı:

– “Atıb getməyin eli, tarix sizi bağışlamaz!

Mən qalıram yanınızda, çəkəcəyəm onları,

Mənim gücüm buna çatır” – deyirdi!

Xocalıda        

baş verən faciəni çəkən Çingiz hönkürürdü,

Qarğıyırdı bu vəhşəti, qırıblar necə bizi,

Qanına qəltan ediblər körpəmizi!

Meyitləri bax, yan-yana çatıblar,

Dünyadan xəbərsiz olan körpələr

Sakit-sakit, quzu kimi yatıblar!

Vicdanı yatan kəslər, alçaq, xəbis, nacinslər

Qorxdular, səksəndilər Çingiz açan sirləri,

O söylədi dünyaya faciəni!

Xocalı qurban getdi!

Arxasında alay durmuş erməni hikkəsinə!

O, göstərdi dünyaya erməni hikkəsinə,

Məkrinə, hiyləsinə.

Soyqırım necə olur.

Millətin körpəsinin qətlinə,

Fərmanverənlər verdi Çingizin də qətlinə.

Özü çəkib öz qətlini, insanlara göstərdi o,

Olan insan məkrinə.

İnsanlığa düşmən olan,

Milləti naməlum olan o caninin məkrinə.

Şəhid olub o, yaratdı insanların qəlbində

İnsanlıq heykəlini.

Şəhidtək əbədiləşdi,

İnsantək o, heykəlləşdi!

Cavan getdi, o tərk etdi bizləri,

Tarixlərdə yaşadacaq şəhid olan kəsləri!

    (Qeyd:- material Ç.Mustafayevin ölümünün 9-cu il dönümü günü yazılıb)

FAYDALI BİR İŞ GÖRÜN,

BƏLKƏ GƏTİRƏ FAYDA!

Dünyaya haray salıb, “bizi yaman qırıblar,

Bizi türklər qırıblar”söylədi ermənilər –

Neçə illər, əsrlər!

Siz tanıyın soyqırımın, erməninin türk qırımın – 

Sözlərini dayanmadan, durmadan söyləyənlərin

Səsinə səs verəndə tapılıb,

Fransada bu “soyqırım” tanınıb!

Türk dünyası mat qalıb.

Bizdə çaşıb qalmışıq, bu işə mat qalmışıq.

Tarixi yada salmışıq:

Bu əsrdə nə az, nə çox düz üç dəfə

Bu dığalar bizi qırıb çatmışlar,

Yurdumuzu, yuvamızı dağıtmışlar,

Biz isə unutmuşuq olanları.

Deməyə utanmışıq, əhəmiyyətsiz sanmışıq,

Ağzımıza su alıb dayanmışıq.

Elə  buna görə də daha ağır faciə,

Xocalı soyqırımı keçən əsrin sonlarına düşübdür.

Payımıza faciələr faciəsi düşübdür.

Bizsə susub durmuşuq, gözümüzü yummuşuq!

Dilimizi udmuşuq, beləcə uduzmuşuq!

Bir sözü unutmuşuq, necə deyi babalar:

“Sonradan peşmançılıq bilin, verməyir fayda”,

Daldan atılan daşdan siz söyləyin nə fayda?

Vaxtında görülən iş bilin iz verər fayda,

Zərərin yarısından qayıtmaq özü fayda!

Nə qədər ki, gec deyil,

Faydalı bir iş görün, bəlkə gətirə fayda!

Onun adı əlifbada ilk hərifdi,

Xocalıda şəhid olan Əlifdi,

Aeroportda rəis olanƏlifdi,

Qəhrəmandı, igiddi!

Mətanətli, mərd qadını məhəbbətlə yaşadır!

İnsanlar da xatirəsin əziz tutub yaşadır!

DAHA AĞIR FACİƏ!

Boğ körpəni, öz əlinlə boğ körpəni,

Kəs səsinikörpənin!

Hamı durub gözləyir, susub durub gözləyir

Körpəni boğsunAna, səsini kəssin Ana!

Yazığı gəlir Ana, naçar qalıbdı rAna!

Çıxış yolun arayır, qarğıyır yeri-göyü,

Ürəyində yalvarırAllahına,

Əlac qalıb Allahına!

Üzülməmiş dənəsi, xilas olur körpəsi.

Meyidləri çəkən zaman tapıb Çingiz əmisi.

Balan yaşayır deyib.

Gözlərindən yaş süzülənAna deyir:

-O, Çingizin qızıdı, Ana ona borcludur,

 Bütün millət, xalq özüdə!

 Bəli, Çingizə borcludur!

O, söyləyib həqiqəti, o, açıbdır cinayəti

Sübut edib o, faktların diliylə,

Kameranın gözüilə, dediyini necə deyib diliylə:- Allah, qırıblar bizi, kəsiblər nəslimizi, kökümüzü.

Dünyaya çatdırmasaq faciəmizi,

Tarix bağışlamaz bizi!

BAYATILAR

İgidləri xar olan,

Qızları əllərdə olan,

Namusu tapdaq olan,

Yiyəsiz dustaq olan

Yaralıdır Xocalı!

Talan olan, viran olan,

Köməksiz, arxasız olan

UnudulanXocalı!

Harayına haray çatmır!

                       Haraya  da kömək çatmır,

                      Səsi yetib, ünü çatmır,

Tək qalıbdırXocalı!

Xocalını satan satıb,

Xocalını alan alıb,

Kimlər satıb, kimlə alıb,

Özü bilir Xocalı!

Satan onu ucuz satıb,

Alan onu ucuz alıb!

Ona görə qırıb, çatıb,

Başlar kəsib, göz çıxarıb,

Beynin  için çıxarıb,

İçin-içalatın çıxarıb.

Dağ döşündə, elə düzdə,

Leş-leşədi insan düzdə!

Törədilən bu cinayət

İnsanlığa xəyanət!

Lənə olsun, min lənət!

Nəfsinə qurban olan,

Sapı özündən olanlar

Törətdilər cinayət.

Qansızlar qanından olan,

Canilərə, cəlladlara min lənət!

Öz elində, öz yurdunda

Şəhidlərçün cavabdeh olanlara

Rahatlıq olmasın gərək,

İntiqam alınsın gərək!Bütün dünya bilib tanısın gərəXocalı faciəsin, erməni xislətin,

Onun məramın, məqsədin,

Türkün amansız düşmənin,

İnsanlığın düşmənin!

Ağı deyib qoy ağlasın igidləriXocalının,

Yarıcanı yad əlində igidləri Xocalının!

Ağlasın ağlar kimi, sinəsi dağlılar kimi,

Qaysaq tutmuş yarasının, qaysağı qopmuş kimi.

Torpağından qansızır,

Məkrindən bir amansız qan sızın!

Şəhiddir oğlu, qızı!

Ayağındanbir qızın,

Erməni dığasının 60 corabı çıxanda,

Gördüyü dəhşətlərdən ürəy ipartlayanda

İnsan olan bax, o zaman anlayar

Faciənin mahiyyətin o, dərk edər, anlayar!.

Şad və xürrəm yaşayardı bir zamanXocalılar.

Öz evində qaçqınlara yer ayrıan Xocalılar.

Düz 29 ildir qaçqın, köçkün, küskün olan Xocalılar.

Nə zülümdür, bu nə zülüm?

Zülüm, olmaz belə zülüm!

İnsanlıq tarixində olmayıbdır belə zülüm!

Gözünün qabağında atanın

Qızını rüsvay edib,

Oğlunu qurban kəsirlər,

Onun  əhdini kəsirlər!

Baş verən faciələrin dəhşəti,

İnsanın olan xisləti

Səni dəhşətə gətirir

Faciə – son nəticədir!

Niyə insan qabaqcadan görə bilmir, duya bilmir,

Faciə nədən törəyir, səbəb nədir?

Axı sən şüurlusan – unudursan bunu sən.

İdarəni gərəkdir ki,

Hər bir zaman sən şüurla edəsən.

Bax, o zaman baş verəcək faciənin

Bil, alarsanq  arşısını!

Faciəyəsən imkan yaratmazsan.

Vaxtında görülən iş bilin, gətirir fayda!

Sonradan peşman olmaqdan,

Kim qazanıbdır fayda?

Qayda belədir, qayda!

Sən vaxtında almalısan faciənin qarşısını!

Gər vaxtında alammasan faciəninqarşısını,

Heç olmasa  mahiyyətin sən dər keylə, gəl vaxtında,

Sən dünyaya car çək söylə: – Nə olub, nədən olub?

İnsan dönüb cəllad olub!

O, baş kəsib, göz çıxarıb,

Böyük eli, bir obanı öz yerindən,

Öz yurdundan o, çıxarıb!

İnsanlarsa susub durub,

Zalıma, qəddara dönüb,

ilana, əqrəbə dönüb, o, necə nadana dönüb.

Öz canını öz əliyləo çıxarır,

Öz canına necə qıyır.

Bircə candan var olduğun unudur!

Zaman-zaman canki,  canla qorunub,

Böyük Haqla,bil inamla, sevə-sevə qorunub.

Haqqı danan, insanlığa düşmən olan,

Şeytana yoldaş olan,

İnsana, insanlığa yad olan kəslər!

Allah istəyən anda ,

Yer üzündən silər, süpürər sizi,

O, kəsər nəslimizi, kökümüzü!

Nə qədərki, gec deyil, anlayın bu həqiqəti!

Bu beşgünlük dünyanınvarına,

Sərvətinə uymayın!

İnsana düşmən olub, insanlığa qıymayın,

Bir-birini qırmayın!

Sevginizlə bir-birini qoruyun!

Hamılıqla dönər olsaz Haqqasiz,

Bilin, xilas olarsınız!

Bəşərin xilası İslamda, qanunda Qurandadır!

Bunu dərk edən zaman,

Bax, əməl edən zaman

Faciəsiz yaşarsız, həyatdan zövq alarsız!

Əməlilə, xidmət ilə ucalarsız,

Şeytandanxilas olarsız!

Bilin ki, mələk olarsız, xeyirxah insan olarsız!

Dünyaya sizsiz bəzək!

Haqqa dönsə üzünüz, açılar bəsirət gözünüz!

Bax, o zaman faciə yaratmazsız,

Sonra qan ağlamazsız, ürəklər dağlamazsız.

İşığa bələnərsiz, siz nura bürünərsiz,

Xoşbəxt ömür sürərsiz!

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

"YAZARLAR" j., 20 YANVARA AİD ŞEİRLƏR, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

Zülfiyyə Vəliyeva – 20-YANVAR UMUMXALQ  HÜZÜN  GÜNÜ – QAYSAQ TUTMAYAN YARAMIZ…

Bir şərh yazın
20 YANVARA AİD ŞEİRLƏR

20-YANVAR UMUMXALQ  HÜZÜN  GÜNÜ

QAYSAQ TUTMAYAN YARAMIZ

  Azərbaycan xalqının tarixinə Qanlı Yanvar faciəsi kimi daxil olmuş 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən artıq  32  il keçir. Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirilən hərbi təcavüz insanlığa qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi tarixdə qalacaq. Sovet Ordusunun böyük heyətinin, xüsusi təyinatlı bölmələrin və daxili qoşunların Bakıya yeridilməsi xüsusi qəddarlıq və görünməmiş vəhşiliklə müşayiət edildi. 131 nəfər  öldürülmüş, 600-dən çox adam yaralanmışdı. Öldürülənlər arasında 5 millətin nümayəndələri, 20-dən çox qadın, uşaq var idi. Xalqımızın qan yaddaşında əbədi yaşayacaq 20 Yanvar faciəsi  ümumxalq hüzn günü!  Şükür Səhidlərimizin ziyarətinə mənfur düşmən tapdağından  Qarabağımızın xilası,  Qələıbə müjdəsi ilə gedirik!

20 YANVARA AİD ŞEİRLƏR

Gözün aydın Azərbaycan Dünyası!

Qələbə müjdəsini verən oğullar!!!

Sizlərlə Qururludu Vətən Oğullar!!!

Tarixinə sahib çıxmaq zamanıdır!!!

Bunun üçün şəhid olub oğullar!!!

Mənfur düşmənin belini qıran,

Düşməni diz çökdürüb,qan uduran,

Qələbə çalalan  Oğullar!!!

Qanınızı  aldılar,  ŞƏHİDLƏR!!!

Qarşınızda baş əyirik!!!

Haqqınız boynumuzadadır!!!

Sizlərə rəhmət deyirik!!!

Sizləri unutmayağa haqqımız yox!!!

Dəmir Yumruquq tək birləşib!

Əldə Qılınç Ali məqsədə çatmaq!!!

Tarıxi torpaqlarımıza sahib olmaq!!!

Qətiyyətıli Ali Baş Komandanın!!!

Var gücü ilə hayqiran Körpələrin!!!

Vətən sevdalı müəllimlərin var!!!

Yetirmələri ilə qürür duyurlar!!!

Yeni Əsr, Yeni Era Türk Erası!

Sınanır Türk Dünyası!!!

YARANIR TURAN DÜNYASI!!!

GÖZÜN AYDIN TÜRK DÜNYASI!!!

Dünya nizamına atılan İmza!

Azərbaycan- Türkiyə İmzası!!!

UNUDULMAZ  “QARAYANVAR”

BAŞINSAĞOLSUNVƏTƏN!

Yer yiyəsiz olanda, millət başsız olanda,

Düşmən qansız olanda necə müsibətolar?

Beləqiyamətolar:

– İnsan oğlu şəhid olar, torpaq qanla suvarılar.

Millət oyansın  deyə, ayağaqalxsın deyə,

Şəhid olub oğullar!

İnsanların qəlbində daim sağdır şəhid olan oğullar.

Tarixüçün abidədir daşlaşan, heykəlləşən oğullar,

Vətənüçün qurban  gedən oğullar!

Yerdə qalmaz şəhid qanı.

Bu qan mütləq alınacaq, yatmışlarda oyanacaq!

Unutmayacaq: – yatmır şəhid anaları,

Odsuz-ocaqsız yanır, bacılar qara bağlayır,

Sızıldayır, ağlayır.!

Bəy otağı bağlı qalıb,  gəlininsə bax, əlləri xınalı!

Ataların əlləri göydə qalıb.

Qurban deyib bircə qola analar,

Bala deyə zar-zar ağlarlar.

Uşağın nə günahı var, qocanın nə günah?

Şəhid olan alimin nə günahı?

Yerdə qalmaz vallah ahı bu günahsız millətin!

Öz haqqını alacaqdır millətim!

Şəhidlərin qarşısında öz borcunu verəcək,

Yada şəhid olacaqdır millətim!

Yaşamağa layiq olan millətim!

Yaşayacaq, yaşadacaq millətim!

Yumruq tək birləşəcək, əzəcəkdir

O, düşmənin başını!

Şəhid olan torpağının o, yiyəsi olacaqdır!

Azad olan Qarabağda nakam ölən oğullarçün

O, toy–büsat quracaqdır!

Şərq ilə  Qərbarasında Qapı olan,

Dünya üçün Böyük İpək yolu olan,

Sinəsində şəhidlərin qanı olan,

Məmləkətdir Azərbaycan, müstəqildirAzərbaycan!

Gələcəyi daha parlaq, daha uca Azərbaycan!

Dünya böyük mərkəzində Azərbaycan!

İgidlərin can verib, can!

Azərbaycan, Azərbaycan!

Qoca Şərqin  Qapısısan!

Başını  dik tut Vətən!

Başın sağ olsunVətən!

Qurbanı vardan vermisən,

Sonsuz deyilsən Vətən!

Bilki, haqla qorunmusan, yenə haqla qorunarsan.

Zaman-zaman sınanmısan,

Sınaqlardan sən üzü ağ çıxmısan!

Bu gündə sınaqdasan!

Bu sınaqdan  çıxacaqsan,  intiqamın alacaqsan!

Torpağının  sən yiyəsi olacaqsan!

Övladına arxa–dayaq,

Sən dünənsən, həmdə sabah.

Daha nurlu gələcək sənin sabahın!

Odlar yurdu diyarım mənim, Azərbaycanım!

Nə yaxşı ki, günahsız olan xalqın

Ahı yerdə qalmadı.         

Dağıldı, tarimar oldu, SSRİ qalmadı!

Şəhidlərin arzuları gözlərində qalmadı!

Bir zaman endirilmiş bayraq yerdə qalmadı!

Müstəqil olsun Vətən, bu əsrin əvvəlində,

Müstəqi lolan Vətən,  buna imkan yarandı!

Şəhid oldu bunun üçün oğullar!

Qurban getdi oğullar!

Bakının mərkəzində onların xatirəsinə

Bir abidə yaradımış, “ŞəhidlərXiyabanı”adlanmış!

Qanlı cinayətlərə ŞahidlərXiyabanı!

Millətin yaddaş yeri, insan üçün and yeri!

Şəhidlərin gor yeri, müqəddəs ruhlar yeri

Şəhidlər Xiyabanı, ŞahidlərXiyabanı!

          VƏTƏN ŞƏHİDLƏR ÜÇÜN

Şəhidlərsırasındasinda İlhamla  Fərizə var.

İlqar ilə Larisa, Mehman da, Rauf da var.

Ölənlərin içində üç görkəmli alim var!

Meydanda olanda var, evində olanda var,

Lənkəranda,  Neftçalada olan var!

Gələn qoşun içində xüsusi qrupda var.!

İntiqamın alırdı!

Günahsız olanları, silahsız olanları,

Rastına çıxanları qırırdı, intiqamın alırdı!

Buna imkan yaradanlar varidi!

Düşməndən də alçaq olanlar varidi!

Bu millətdən bilin, deyillər onlar,

Ermənidi,  yada ondan dönmədi!

Bax,  görürsünüz heç birisi ölmədi!

Onlar yoxdu  Vətən wçün!

Şəhidlər var Vətən wçün!

Vətən var Şəhidlər üçün!

Gülərsən, güləbilsən, gözyaşın siləbilsən.

Başını dik tutarsan intiqamın alabilsən.

Bilin, günahkar olarıq,

Günahlara biz batarı qnəticəçıxarmasaq!

Olanları yaddaşlarda yaşatmasaq!

Torpaqları   qaytarmasaq!

Şəhidlər  üçün Qarabağın mərkəzində

Biz abid  əyaratmasaq!

Odsuz-ocaqsız yanar şəhidlərin yataqları.

Heç zaman bağışlamaz bizi şəhid ruhları.

Biz Yumruq tək düyünlənib,

Bir məqsəd üçün birləşək!

Namussuzluq ləkəsini üstümüzdən biz silək!

Bir olmaq üçün gəlin, bu gün and içək.

Daha nurlu sabahlara

Alnıaçıq,  gəlin üzü ağ gedək!!!

AĞILAR

Əziziyəm laylalar,

Bayatılar, laylalar.

Ağı üstə deyiləcək

Bu gün burda laylalar.

Zülümlə böyütdüyüm,

Ərsəyə yetirdiyim,

Toyunu görmədiyim

Balamlaylay, alaylay.

Gəl, ağlamasənhələ,

Qoyağlayımmənbelə,

Təzəcə toy etmişdim,

İli olmayı hələ.

Demə üzü bərk mənə,

Ürəyi kövrək mənə.

Dözümümə heyrət et –

Qəbri qoşa qazıram,

Sən gücünə heyrətet.

Bu oğlan nə gözəldi,

Baxan İİham alardı.

Xiyabanda siz bilin,

İlham,  ilk sırada yatandı.

Əzizimiz belə olmaz,

Qan olmaz, qadaolmaz.

Görüşə çağırdın məni,

Görüş yeri beləolmaz.

Ah-nalə belə olmaz,

Bəy evi belə olmaz.

Gəlinin yatan yeri

Daş olmaz, torpaq olmaz.

Əziziyəm anası,

Şəhid bəyin anası.

Odsuz-ocaqsız yanır,

Göyə qalxır naləsi.

Əzizim baxmaq olmaz,

Yaşı saxlama qolmaz.

Şəhidin balasının

Üzünə baxma qolmaz.

Daşdı, daş.

Torpaqdakı yaşdı, yaş.

Gözəl, cavan  oğlanlar,

Torpağa yaraşdı bax.

Gül dənizi, olardı gül dənizi.

Toylar üçün gül dənizi,

Küçələrdə gü ldənizi.

Yollar boyu gül düzülür,

Düşmən heyrətə gəlir.

Gəlin necə incədir,

Bəyin  ürəyincədir.

Xiyaband aİlhamla

Qoşa olan Fərizədir.

Körpədir balam mənim,

Körpə İlqarımm ənim.

Fələk gözümdəq oydu

Allah, muradım mənim.

Gözün aydına ay ana

Muştuluğun ver s ənə.

Bircə qolu tapılıb,

Yusifinin ay ana.

Laylasını asta çalaq,

Gəlin, muğam üstə çalaq,

Yanıq Kərəm üstə çalaq,

Yanıqlı layla çalaq.

Bəy bacısı,

Qardaşa qurban bacısı.

Bağlı qalıb bəyqapısı,

Yaşiçində bəy bacısı.

Gəlin, gəlin, aygəlin,

Nə xoşbəxtsən ay gəlin.

Bəylə qoşaya tırsan

Xiyabanda sən gəlin.

Hər tərəf gülə bələnir,

Güllərdə  ağıdeyilir

Bu cansız cavanlara,

Bu günahsız olanlara.

Ağlar gördük gülləri, əyilmişdi qəddləri.

Güllələnmiş qəddləri, didilmiş cəsədləri

Gəlib görən ağladı:

Göydə quşlar, yerdə güllər ağldı.

Allahın dərgahındahamı birdi deyirlər,

Yoxdur  millət, din fərqi söyləyirlər.

Xiyabanda birgə yatır Sahidlər,Şəhidlər!!!

Yoxdur burda din fərqi,

İnsanlar bunu görürlər.

ŞƏHİD OĞULLAR DOĞULUR

Baş verən necə müdhiş, necə ağır cinayət.

Cinayətdən çıxış yolu xəyanətdir, xəyanət!

Necə  olsun, partladılsın!

Dağıdılsın televiziya, qoy efir də susdurulsun!

Bilinməsin bu cinayət.

Həmin günlər bircə ümid Tanrıya,

Bir də, bir də Mirzə Xəzərə qaldı.

Mirzə Xəzər eşidirsən?

Eşitdir sən, bütün dünya gərək bilsin;

Tökülür qan, didilir can,

Dinc əhali olur güllə-baran.

Şəhid oğullar doğulur!!!

Müəllif: Zülfiyyə VƏLİYEVA

ADPU-nin ETM

Elmi işcisi.Əməkdar müəllim.

Akademik M.Mehdizadə mükafatı laureatı

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<< WWW.USTAC.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru

"QIZIL QƏLƏM", "YAZARLAR" j., "ZİYADAR" M., AD GÜNLƏRİ, Ayətxan Ziyad, YAZARLAR, YAZARLAR JURNALI, Zülfiyyə Vəliyeva

Zülfiyyə Vəliyeva – VƏTƏNDAŞLIĞI, XEYİRXAHLIĞI, ZİYALILIĞI HƏYATININ MƏNASI

Bir şərh yazın
 Ayətxan Ziyad – yubiliyar

VƏTƏNDAŞLIĞI, XEYİRXAHLIĞI, ZİYALILIĞI HƏYATININ MƏNASI

(70 yaşın işığında)

 Hər bir yaşın öz özəlliyi, öz gözəlliyi var İnsan üçün. Xüsusən yaradıcı insanların keçdiyi ömür yolu çoxlarına örnək olur.

İnsana və Vətənə sevgisi zəngin bir şəxsiyyət kimi hamının yaxşı tanıdığı Ayətxan Ziyadın fəaliyyətinə nəzər salmaq istəyəndə, öncə, onun insanlığa xas ən vacib xüsusiyyətləri – mübarizliyi, vətənpərvərliyi, əməksevərliyi, vicdanlı, xeyirxah və fədakar olması diqqəti cəlb edir.

Allah insanı müxtəlif biçimdə, müxtəlif taledə, müxtəlif xislətdə yaradır. Taleyin sınağına çəkilir İnsan. Dözən, dözümlu İnsan olur Allahın məhəbbəti və mərhəməti sayəsində.

Belə bir məhəbbət və mərhəmət payından şükürlü olan İsgəndərov Ayətxan Ziyatxan oğlu 1951-ci ildə Hacıqabul şəhərində anadan olub.

  1969-1975-ci illərdə ADU-nun (indiki BDU-nun) jurnalistika fakültəsində təhsil alıb, ilk məqalələri 1969-cu ildə “İşıq” qəzetində dərc olunub.

Tələbəlik illərində Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin (indi QSC) ştatdankənar müxbiri (1970-1976) kimi çalışıb. İlk olaraq Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin nəşriyyatında (1975-1976) işləməyə başlasa da, sonra (1976-1994-cü illərdə) əmək fəaliyyətini ona doğma olan Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində (kiçik redaktor, redaktor, böyük redaktor-şöbə müdiri) davam etdirmişdir. “Ədalət” qəzetində bölgə müxbiri, “Azər­bay­can məktəbi” jurnalında şöbə müdiri, “Respub­li­ka” qəzetində müxbir, “Naxçıvan” və “Yeni Naxçıvan” qəzetlərində müxbir, şöbə müdiri,  “Həftə içi” qəzet­ində şöbə müdiri,  “Hakimiyyət və Xalq” qəze­tinin baş redaktoru, AMEA-nın İnsan Hüquqları İnstitutunun elmi işçisi və “Dir­çəliş-XXI əsr” jurnalının Analitik-İnformasiya Mərkə­zi­­nin rəhbəri (15.09.2004 – 03.04.2006-cı illər), “Gənc müəllim” (ADPU) qəzetinin redaktoru (yanvar 2007 – fevral 2015) işləmişlir. 2015-ci ilin martından ADPU Elmi-Tədqiqat Mərkəzinin kiçik elmi işçisi  kimi yaradıcı fəaliyyətlə məşğuldur.Gənc Jurna­list­lə­rin Moskva şə­hə­rində keçirilmiş II Ümumit­ti­faq Qurul­tayının nü­ma­yəndəsi olmuş, Ümumittifaq Teleradio Veriliş­ləri Komitəsində (Moskva)yaradıcılıq təcrübəsi keç­misdir;

– I Qarabağ Müharibəsinin ilk günlərindən ATƏŞKƏSƏ qədər, sərasər 6 il, hər ay 7-10 gün cəbhə bölgələrində olmuş, Azərbaycan ordusunun döyüş yolunu tarixiləşdirən efir materialları ilə çıxış etmişdir;

– AzTV-də Hərbi Proqramlar və Salnamə baş redaksiyası yaradılmasının təşəbbüskarı olmuş, radioda onun tələbi ilə yaradılmış müvafiq şöbəyə rəhbərlik etmişdir;

“XX əsr Azərbaycan yazıçıları” ensiklopediyasında barəsində yazılmışdır.

– Haqqında vikipediya yaradılmışdır.

1980-ci ildən SSRİ Jurnalistlər İtti­faqının, 2010-cu ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, 2015-ci ildən Azərbay­can Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.

Ağdamın Mahrızlı kəndindən olan əsgər Rahib Məmmədova həsr etdiyi “Əfsa­nə­yə dönən ömür” adlı radio verilişi Teleradionun pul mükafatı və əmək kitab­çasına yazılmaqla dəyərləndirilmiş, radio verilişinin məqalə variantı “Ölməzlik” toplusunda nəşr edilmişdir (Bakı-Azərnəşr-1989. Səh. 60-67);

– Hərbi-vətənpərvərlik mövzusun­da yazan jur­nalistlərin yaradıcılıq müsabi­qəsində “Ədalət” qəze­tinin xüsusi mükafatına, 2012-ci ildə “Əsrin ziyalı­ları” Xey­riyyə İcti­mai Birliyinin “İlin alimi – İlin ziyalı­sı” diplomuna, 2019-cu ildə “Qafqaz-Media” İB-nın təsis etdiyi “İlhamlı Azərbaycan” diplomuna, 2021-ci ildə WWW/YAZARLAR/­AZ`­­­ın fəxri üzvü seçilmiş, “Ziyadar” diplomuna la­yiq görülmüşdür.

 ADPU ETM-də uşlədiyi 6 il ərzində 60-a qədər beynəlxalq və respublika elmi konfransında, həmçinin 4 seminarda məruzə ilə çıxış etmiş, müvafiq sertifikatlara layiq görülmüş, elmi məqalələri konfrans materiallarında dərc edilmişdir. Ümumilikdə 16 kitabı nəşr edilib ki, elmi məqalələrin daxil edildiyi “Heydər Əliyev – xalqının, dövlətinin qürur ünvanı”, “Heydər Əliyev və ədəbiyyat məsələləri: Azərbaycan ədəbiyyatının, mədəniyyətinin… – dövlətinin hamisi” (dərs vəsaiti), “Şamaxının Kürdəmic kəndi”, “Qazyanlı Mirhəbi ağa”, “Azərbaycan mətbuatı tarixi (Z.Xəlil, P.Soltanqızı,A.Z.İsgəndərov), “Zaur Ustacın uşaq dünyası” kitabları tədqiqat yönümlüdür..

“Dədə Qorqud” ün­va­­nında sözüm” (el­mi məqalələr və re­sen­ziyalar) monoqrafiyasında 22 elmi məqaləsi,“Zahid Xəlilin poetik obrazları ədəbi tənqid müstəvisində” monoqrafiyasında isə 23 məqalə yer alıb (244 səhifə).

***

Yaradıcı insanlar cəsarətli insanlardır.

Yaradıcı insanlar həmişə axtarışdadır.

Yaradıcı insan öz təxəyyülünü inkişaf etdirməkdə əla bacarıqlara sahibdir, stere­otiplərdən kənara çıxır, fantaziyasının sərhədlərini açıqlayır və tamamilə yeni fikirlərlə çıxış edir.

Yaradıcılıq həmişə geniş dünyagörüşü ilə müşayiət olunur. “Ömrüm bir yaşıl yarpaq, rəngləri mənimkidi” deyir, “yazdığını əgər pozmağı bacarmırsansa, səndən qələm sahibi çıxmaz” söyləyir. Ömrünün kamillik yaşında olan Ayətxan Ziyad bu gün də gənclik şövqü ilə yazıb-yaradır.

Gözəl ailə başçısı Ayətxan müəllimi təbrik edir, sağlam  ömür, yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.

Ay Ziyad, 70 yaşın Mübarək!

Yaradandan olan payın mübarək!

Əməlində, istəyində xeyirxah…

Tanıyanlar səni belə tanıyır.

Xidmətin Allaha xatir,

Allah sevdiyini özü qoruyur,

Nəzərində saxlayır.

Yaradandan olan payın mübarək,

Ay Ziyad!

     Müəllif:    Zülfiyyə VƏLİYEVA                                     ,

ADPU ETM-in elmi əməkdaşı,

Respublikanın Əməkdar müəllimi,

Respublika Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

ZÜLFİYYƏ VƏLİYEVANIN YAZILARI


“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Əlaqə:  Tel: (+994) 70-390-39-93     E-mail: zauryazar@mail.ru