
Yerin durna qatarı
Uzaqdan görünən ağ binalar yerin durna qatarına bənzəyir.
Yoxluğu da varlıq kimi görünən, adamı özünə maqnit kimi çəkən, görənlərin, tanıyanların ayrılmaq istəmədiyi Ağdam.
Qoynunda tarix yatan, ilk məskəni Ağdamın Sofulu (Boyəhmədli icra nümayəndəliyi) kəndindəki hündür təpədə – Gavurqalada (Govurqalada) yerləşən -Alban çarının Yay İqamətgahı sayılan Aquen şəhərindən götürən – ərəb tarixçilərinin 1357-ci ildə yazdıqları “Səyahətnamə” kitabında Ağdam olaraq təqdim olunan Ağdam şəhəri. Bu hələ ilk mənbə deyil.
Bərdədən hündürdə yerləşdiyinə görə bu qala şəhər məşhur dilçi alim Mahmud Kaşğarlının “Divanü lügat-it-türk” (Türk dillərinin sözlüyü) əsərində ağ sözünün yuxarı mənasında, yəni “Usa qala”, “Yuxarı qala”, məşhur alim, rus şərqşünası, akademik Vasili Vladimiroviç Bartoldun və bir neçə alimin Ağdam ərazisində apardığı araşdırmalarda Ağdam ərazisi dünyanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olması qənaətindən sonra gəldikləri yekdil qərara görə – Ağdam – Ağ Adəm, İlk İnsan mənasın verir.
Gavurqaladakı Ağdam şəhəri batandan sonra Sofulu kəndindən 16 km-lik məsafədə – bugünkü yerində təzədən salınıb.
Bu gün Ağdam öz içindən yenidən dirilir.
488-ci ildə Gavurqalada çağrılan Aquen məclisini qəbul edən şəhər, indi burda Dövlət Başçılarını qəbul edir. 1402-ci ildə qonağı Temurləng olan Ağdamın burdakı qonaqları Türk Dövlət Başçılarıdır.
Xatirələri an-an xatırlanan, ümidləri çiçək açan, dilsizi dilləndirən, dost üçün əsən, düşmənə qənim kəsilən Ağdam. Səndə hamı tanımadıqları ilə də doğması kimi görüşür. Bu, müqəddəs yerlərin xüsusiyyətidir.
Bilmirsən burda addımmı torpağı qucaqlayır, torpaqmı addımı…
Sənin cazibə qüvvən bambaşqadır.
Səsin səslərdən seçilir, baxışın baxışlardan, adın adlardan, yadın yadlardan. Dost da, düşmən də sənin gücünə bəlli.
Ölüsü də gözəl görünən şəhərim. Səni görənin ruhu dincəlir, ovqatı təzələnir.
Qonaq gələni gedəndə ağdamlı olanım.
Hamıya ev olan şəhərim!
Azərbaycanın bütün ucqar nöqtələri ilə təxminən eyni məsafədə olan Mərkəz şəhərim.
Bu beş ildə beş-beş gözəlləşən, dirilən şəhərim! Ucalan şəhərim – Uca şəhərim.
Sənin haqqında hər kəs sevincini bacardığı formada ifadə edir. Hər sözdə qəlbə yatan, könül oxşayan fikir, düşüncə var. Çünki orda sən varsan.
Bu gün yenə hamı ağdamlıdı. Təzədən ağdamlı olanlar da, qonaqlar da, burdan ötüb keçənlər də.
Var ol, mənim hamını öz əhatə dairəsinə salan şəhərim!
Sükutu danışan şəhərim!
Mənim Baş şəhərim!
Ağappaq Ağdam şəhərim!
20 noyabr 2025-ci il
Ağdam
Müəllif: RƏFAİL TAĞIZADƏ
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında












