Kırım Tatarları, Kırım yarımadası ve Ukrayna’nın bozkır kesimlerinde oluşan Türk kökenli Ukrayna’nın yerli halkıdır.

Kırım Tatarları toplamda üç işgal yaşadılar. İlki, 1783 yılında Rusya İmparatorluğu Kırım Hanlığı’nı ilhak ettiğinde olmuştu. Sonuç olarak 18. yüzyılın sonunda – 19. yüzyılın başında çok sayıda Kırım Tatarı Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarına göç ettiler.

İkinci işgali Kırım Tatarları 1944 yılında Sovyet yönetimi tarafından sürgün edildiklerinde yaşadılar. O sırada 18 Mayıs günü ve ardından geçen birkaç gün içerisinde Orta Asya ve Rusya’nın bazı kuzey ve doğu bölgelerine 191 binden fazla kişi sürgün edilmişti. Farklı değerlendirmelere göre, Kırım’ın o zamanki Kırım Tatar nüfusunun üçte biri ila yarısı kadar sürgün sonucunda hayatını kaybetti.

Sürgünden sonra Ukrayna’nın bağımsızlık döneminin başında evlerine dönen Kırımlılar, 2014’te Rusya Federasyonu’nun Kırım’ı ilhak ettiğinden dolayı yine topraklarını terk etmek zorunda kaldılar.

Tarixdə bu gün 18 may 1944-cü il

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Tarixdə bu gün 18 may 1944-cü il

Tarixdə bu gün 18 may 1944-cü ildə Sovet hakimiyyəti 400 minə yaxın Krım tatarını öz dədə-baba yurdundan zorla Özbəkistan ərazisinə sürgün etmişdir. Bu etnik təmizləmə İosif Stalinin göstərişi ilə Sovet dövlət təhlükəsizliyi və gizli polisinin rəhbəri Lavrenti Beriya tərəfindən həyata keçirilmişdir.Səbəb isə İosif Stalinin Krım tatarlarını nasistlərlə əməkdaşlıqda ittiham etməsi idi. Sürgün edilən 400 min nəfərdən təxminən 45 %-i sürgün zamanı yolda və Özbəkistana çatan vaxtlarda həyatını itirmişdir.1956-cı ildə hakimiyyətə gələn yeni Sovet lideri Nikita Xruşşov müxtəlif millətlərin deportasiyası da daxil olmaqla Stalinin apardığı siyasəti tənqid etsə də, Krım tatarlarının geri qayıtmasına olan qadağanın ləğv olunmasına dair də bir qərar qəbul etmədi. Krım tatarları 1980-ci illərin sonlarında Yenidənqurma hərəkatının başlanmasına qədər Mərkəzi Asiyada yaşamağa davam etdilər. Məhz həmin dövrdə 260,000 tatar yenidən öz əvvəlki yurd-yuvasına geri qayıda bildi. Onların sürgünü 45 ildən sonra başa çatmışdı. Krım tatarlarının geri qayıtması haqqında olan qadağa ləğv olundu və Krım Ali Şurasının 14 noyabr 1989-cu ildə qəbul etdiyi qərara əsasən Stalinin hakimiyyəti illərində baş tutmuş deportasiya cinayət kimi qəbul olundu.
2004-cü ilə qədər tatarların böyük hissəsi Krıma geri qayıtdı və yarımadanın əhalisinin 12 faizini təşkil etdilər. Yerli hakimiyyət onların geri qayıtmasına heç bir köməklik göstərmədi, həmçinin itirdikləri torpaqlara görə kompensasiya vermədi. 12 dekabr 2015-ci ildə Ukrayna Ali Radası bu hadisələrin soyqırım kimi tanınması barədə qərar qəbul etdi və 18 may günü Ukraynada “Krım tatarlarının soyqırımı” günü kimi ölkə təqviminə salındı.

Müəllif: Şəbnəm XATUN,

Tarixçi.

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Muzey eksponatları tamamilə fərqli, müxtəlif tarixi-mədəni dəyərə malik ola bilər, lakin onların hamısının ümumi xüsusiyyəti var – insanlar onları öyrənib gələcək nəsillər üçün qoruyub saxlamağa çalışır.
Londondakı Viktoriya və Albert Muzeyinin, Parisdəki Luvr Muzeyinin, Vaşinqtondakı Metropoliten Muzeyinin, Vyana, Roma, Berlin, İstanbul, Tehran və Qahirə muzeylərinin eksponatları arasında Təbriz, Naxçıvan, Gəncə, Qazax, Quba, Bakı, Şəki, Şamaxı və Ordubad sənətkarlarının əlləri ilə hazırlanmış ecazkar əşyalar var. Təkcə Rusiyada Azərbaycan incəsənətinin çoxsaylı nadir kolleksiyaları var. Ən nadir əsərlər hazırda Kremlin Silahlar Palatasında, Tretyakov Qalereyasında və Sankt-Peterburqdakı Ermitajda saxlanılır.
Ən qədim Azərbaycan xalçaları Nyu-Yorkun Metropoliten Muzeyində və San-Fransiskonun Asiya İncəsənət Muzeyində nümayiş etdirilir.

Bu mövzuda çox maraqlı məqaləmiz var. Mütləq oxuyun.

https://irs-az.com/new/pdf/201109/1316777019586673311.pdf

Museum exhibits may be completely different and have a different historical and cultural value, but they all have one common feature – people are trying to study and preserve them for future generations.
The exhibits of the Victoria and Albert Museum in London, the Louver in Paris, the Metropolitan Museum in Washington, the museums of Vienna, Rome, Berlin, Istanbul, Tehran and Cairo include marvelous items made by the skilled hands of craftsmen from Tabriz, Nakhchivan, Ganja, Gazakh, Guba, Baku, Sheki, Shamakhi and Ordubad. There are numerous unique collections of Azerbaijani art in Russia alone. The most artistic artifacts are currently stored at the Armory Chamber of the Kremlin, the Tretyakov Gallery, the library named after Saltykov Shchedrin and the State Hermitage in St. Petersburg.
The most ancient Azerbaijani carpets are demonstrated in the Metropolitan Museum of New York and the Asian Art Museum of San Francisco.

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN KİTABI

YENİ KİTAB İŞIQ ÜZÜ GÖRÜB

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru