Etiket arxivi: ÇİNGİZ ABDULLAYEV

Məhsəti Gəncəvi Fransada

Чингиз Абдуллаев: “Многие не слышали о Мехсети, но активно обсуждают. Азербайджан поставил потрясающий памятник во Франции, в городе Коньяк. На снимке, рядом с памятником, мы с мэром города.”

Məhsəti Gəncəvi haqqında

XI əsrin sonları – XII əsrin əvvəllərində yaşamış böyük Azərbaycan şairəsi Məhsəti Gəncəvi Azərbaycan və müsəlman intibahının parlaq nümayəndəsi və yeni şəhər poeziyasının təmsilçisidir. O, ilk məşhur Azərbaycan şairəsi, ilk şahmatçı qadın, ilk görkəmli qadın musiqiçimiz və çox ehtimal ki, ilk qadın bəstəkarımızdır.

Şairənin anadan olma tarixi məhz  “Əmir Əhməd və Məhsəti”  dastanında verilmişdir. Məhsəti Gəncəvi təqribən 1089-cu ildə Gəncə şəhərində doğulmuş və ömrünün sonuna qədər burada yaşamışdı. Onun əsl adı Mənicə idi, Məhsəti adını isə özünə ədəbi təxəllüs kimi götürmüşdü. 

Bir müddət Məhsəti böyük Sultan Səncərin sarayında yaşamış, onun qəbullarında və burada keçirilən ədəbi məclislərdə iştirak etmişdi. Onun Sultan Məhəmmədin və onun oğlu Sultan Mahmudun saray həyatında da yaxından iştirak etdiyi bildirilir.

Böyük şairənin həyatı barədə məlumatlar əsasən əlyazma nüsxələri Azərbaycan Əlyazmalar institutunda, İstanbulda və Londonda saxlanan XIII əsrə aid edilən “Məhsəti və Əmir Əhməd” dastanından götürülüb.

Dastanın qısa məzmunu belədir: Bəlx şəhərində yaşayan bir ilahiyyat aliminin qızı olur. O, uşağın taleyini öyrənmək üçün münəccimlərə müraciət edir. Ulduzlar qızın böyük gələcəyindən, xalqın rəqabət və məhəbbətini qazanacağından xəbər verir. Lakin, qızın taleyi xərabatla (içki içilən yer, meyxana) ilə də bağlı olacağı deyilir. Atası qızını məktəbə verir. On səkkiz yaşınadək Məhsəti yaxşı təhsil görür.

Sonra Məhsəti 12 muğamı və bunların 24 şöbəsini öyrənir. O, həmçinin, musiqiçilərdən cəng, ud və bərbad alətlərində çalmağı öyrənir. Camaat heyrətlə ondan soruşur: “Bu necə olur? Sən əvvəl qızına yaxşı təhsil verir, ona Quranı öyrədirsən, sonra isə onu rəqqasəliyə hazırlayırsan?” Ata cavab verir ki, əgər onun alnında xərabata düşmək varsa, qoy buna da hazır olsun. Atasının vəfatından sonra Məhsəti Gəncəyə köçür və Xərabat adlanan məhəlləsində yaşayır. 

Gəncə xətibinin yeganə oğlu olan Əmir Əhmədlə Məhsəti bir-birlərinə aşiq olurlar. Gəncə şahının şairənin birdəfəlik saraya köçməsi tələbinə görə Məhsəti Əmir Əhmədə təklif edir ki, Bəlx şəhərinə qaçsınlar. Əvvəlcə şairə özü oraya gedir. Onun gəlişi şərəfinə Bəlxin və bütün Xorasanın şairləri buraya yığışır, şer yarışı başlanır. Məhsəti poetik tapmaca söyləyir. Heç kim onu aça bilmir. Yarışın bu yerində heç kimin tanımadığı bir şəxs peyda olur və tapmacanın cavabını gözəl bir şerlə söyləyir. Hamı anlayır ki, onların qarşısındakı şəxs Əmir Əhmədddir. Dastanın sonunda bildirilir ki, sevgililər doğma Gəncəyə qayıdır, öz nigahlarını rəsmi şəkildə bağlayırlar və bu nigahdan onların iki övlad olur. 

Atası öldükdən sonra Əmir Əhməd Gəncənin xətibi olur. Sonra o özü də rəhmətə gedir. Məhsəti Əmir Əhmədin ölümünə o qədər göz yaşı tökür ki, axırda gözləri tutulur. Şairə öz sevgilisindən sonra iki il yaşaya bilir.

Dastanda Məhsətinin Nizami Gəncəvinin yanında basdırıldığı göstərilir. Doğrudan da 1923-cü ildə Nizaminin məzarı Şah Abbas məscidində basdırılmaqdan ötrü çıxarılarkən onun yanında bir qadın cəsədi də tapılmışdır. Onların tanışlığını sübut edən Nizaminin bir şerini göstərmək olar. Bu misraların Məhsətiyə ithaf olunduğunu ehtimal edilir:

Sənin sənətin musiqi çalmaqdırsa,   

Mən zil və bəm səsləri dinləmək istəyirəm

Sürməli kipriklərini yana dartma

Bir ox at, közləyirəm

Bilirsən ki, sənsiz yaşamağa qüdrətim çatmır,

Əgər həyatımı istəyirsənsə, al, sənə verirəm.

Görürəm, əbəs yerə uğura ümid bağlamışam,

Mən son nəfəsimlə səni çağırıram.

Nizami öz canını sənə bağışlayır – 

Qəbul et, necə ki, mən iztirabları qəbul edirəm…

İlk dəfə olaraq Səhab Tahiri tərəfindən Məhsətinin müxtəlif mənbələrdən rübai, qitə və qəzəlləri toplanmış və 1957-ci ildə 200-ə yaxın şeir parçasından ibarət divanını tərtib etmişdir. 

Məhsəti Gəncəvinin rübailəri təkcə azərbaycan dilinə deyil, ingilis, italyan, alman və fransız dillərinə tərcümə edilmişdir. Məhsəti Gəncəvinin Gəncədə muzeyi yaradılmış və 1980-cı ildə heykəli ucaldılmışdır.

İlkin mənbə: Məhsəti Gəncəvi

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

TUNCAY ŞƏHRİLİNİN DİGƏR YAZILARI


YAZARLAR.AZ

I>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<I

I>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<I

ÖMRÜN HARMONİYA YAŞINDA – MÜSAHİBƏ

“Ulduz”un aprel sayında Xalq yazıçısı Çingiz AbdullayevTaleh Mansur un müsahibəsi yayımlanıb. Həmin müsahibəni təqdim edirik:

ÖMRÜN HARMONİYA YAŞINDA

Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevlə Azərbaycan Yazıçılar Birliyindəki iş otağında görüşdük. Bura həm də əfsanəvi Dronqonun yaşadığı ünvandı… Bura həm də Çingiz Abdullayevi yaşadan ünvandı. Yaşayan və yaşadan ünvandayam… Bilənlər bilir, Çingiz müəllimin Yazıçılar Birliyindəki kabinetinin böyük bir hissə­sini fərqli dillərdə çap olunmuş kitabları­nın saxlandığı rəflər tutur. Divar boyu uza­nan kitab rəfləri qala divarlarını xatırladır. Belə demək mümkünsə, Çingiz Abdulla­yev öz kitablarından inşa edilmiş qəsrin içərisində qərar tutub. “Qurub-yaratmaq”, “tikmək”, “qələmə almaq” kimi leksik mə­nalara malik olan “inşa etmək” ifadəsi bu məqamda və sözün bütün mənalarında yerinə düşür. Bu qəsrin qala divarlarının hər daşı bir kitabdı. Bu kitab qəsr Çingiz Abdullayevi, Çingiz Abdullayev də bu qəsri qoruyur. O bu qalanı ucaldıb ki, şöhrəti dünyanın hər yerindən görünsün. Onunla həmsöhbət olmaq üçün bu qala di­varların kitab ruhundan keçməlisən. Dünyanın gördüyü – dünyanı görən yazı­çımızın 66 yaşı tamam olur. Yaşına hardan baxsan, 66-dı, elə əsərlərinə də hardan baxsan, yazıçıdı.Onu dünya oxucusu asan­lıqla qəbul edir, biz özümüz qəbul etməkdə ləngiyirik. Siyasi detektiv janrının ən böyük tələbi həqiqət və yazıçı təxəyyü­lünü bir araya gətirməkdir. Çingiz Abdul­layev həqiqətlə təxəyyülü bədən və ruh kimi qovuşdurmaqla hadisələri insan, dü­şüncə halına salır. Elə buna görədir ki, qə­ləmə aldıqları dünyanın düşünən insan­larına doğma və tanış gəlir. Soyuqqanlı və polad kimi möhkəm bədii obrazları bəzən elə humanist şəkildə özünü büruzə verir ki, ən daşürəkli oxucunun belə ürəyi muma dönür. Onun haqqında yazmaq çətindi, çünki haqqında deyilməli olanları milyon­lar xorla, bir ağızdan, əsər kimi, şərqi kimi oxuyurlar. Onun çevik qəhrəmanları ilə ayaqlaşmayan oxucuları çox vaxt qisası yazıçının özündən alır. Aramızda sadə və sakit şəkildə dolaşan yazıçıya hansı tərəf­dən baxsan, böyükdür. Görünüş və görünən arasında çək-çevir onun haqqında mürək­kəb və çətin anlaşılan fikirlər formalaşdı­rır. Məncə, Çingiz Abdullayev bu mənada çətinlik çəkmir, əsərlərindəki obrazları
yaradarkən özünə fərqli rakurslardan baxmağı kifayət edir. Onun qəhrəmanlarının cisminə görünən yazıçının görünməyən ruhsal bir əksi düşür.

  • Çingiz müəllim, müsahibələrinizi izləyirəm, jurnalistlər sizinlə daha çox Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi olaraq həmsöhbət olurlar. Sanki Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev bir balaca arxa plana keçib. Sizə katib olaraq da­nışmaq xoşdu, ya yazıçı olaraq?
  • Mən insan olaraq danışmaqdan zövq alıram. Mənimçün yazıçı sözü böyük əhəmiyyət kəsb edir. Mənim düşüncəmdə qələm sahibi dünya və dünyalar yarada bilən bir varlıqdı: Nizami kimi, Homer kimi, Tolstoy kimi, Dante kimi… Heç vaxt özümə böyük yazıçı deməmişəm. Həmişə deyirəm ki, Yazıçılar Birliyinin 2800 dahi üzvü var. Burda dahi olmayan bir tək mənəm.
  • Həyatınızda və yaradıcılığınızda hər şey sürətlə dəyişir. Səhv eləmirəmsə, əsərləriniz 34 dilə çevrilib. Əsərləriniz hansı dildə özünü yaxşı hiss edir, hansı dildə rahat nəfəs alır?
  • Onu dəqiq deyə bilmərəm. Bilirəm ki, əsərlərim Rusiyada, Qazaxıstanda, Fransada, Almaniyada, Polşada, Rumıniyada, Böyük Britaniyada, Türkiyədə, Çin­də, Vyetnamda, ərəb ölkələrində, xüsusilə Latviyada sevilir. Bəlkə də, əsərlərimin Latviyada daha çox sevilməsinə səbəb çoxseriyalı “Dronqo” serialına latviyalı aktyor İvar Kalnınşın çəkilməsidir. Görünür, hansısa mətləblərə toxuna bili­rəm ki, bir-birinə bənzəməyən, fərqli mə­dəniyyətə və ədəbiyyata malik xalqlar mə­ni yazıçı olaraq qəbul edirlər. Əsərlərim hansı ölkədə sevilirsə, o ölkənin dilində də rahat nəfəs alırlar. Yazıçı dünyanı və in­sanları sevməlidir. Bir ölkəni yazıçıya həm də həmin ölkənin oxucuları doğmalaşdırır. Bax Ukraynada illərdi davam edən müha­ribəni hamı kimi, mən də ürək ağrısıyla iz­ləyirəm. Ukraynada mənim çoxlu oxucu­larım, sevənlərim var. Mən həm də yazıçı olaraq oxucularımın müharibə qurbanları­na çevrilməsinə kədərlənirəm. Dünyanın harasında yaşamalarından asılı olmayaraq, yazıçı hər bir oxucusunun qayğısına qal­malı, sevincinə sevinməli, kədərinə də kə- dərlənməlidi.
  • Detektiv əsərlərin oxucusu praq­matik və intellektual olmalıdır. Ürək, duyğular, düşüncələr öz yerində, mən­tiqi təfəkkür və fəhm də hər zaman iş başında olmalıdır. Bu mənada, oxucu­larınızın hazırlığı sizi qane edirmi? De­mək istədiklərinizi bütövlüklə anlaya bilirlərmi?
  • Mən oxucularımdan yerlə göy qədər razıyam. Bəzən qərəzli şəkildə yazdıqlarımı və oxucularımı görməzdən gəlirlər. Düşünmürlər ki, oxucularım arasında tanınmış simalar, incəsənət və siyasət adam­ları da var. Bax bu yaxınlarda Şuşada Gürcüstanın şahmat əfsanəsi, 16 il şahmat tacını özündə saxlamış Nona Qabrindaşvili yaxınlaşıb dedi ki, siz mənim ən sevimli yazıçımsınız. Moskvaya yolum düşəndə yalnız sizin kitablarınızı alıram. Bəlkə də, kiməsə bu, sıradan bir etiraf kimi gələ bilər, amma əfsanəvi idmançının bir azərbaycanlı yazıçıya rəğbəti, həqiqətən, böyük əhəmiyyət kəsb edir. Buna təkcə Çingiz Abdullayev yox, hamı sevinməlidir. Yaxud Qırğızıstanın birinci prezidenti Əs­gər Akayev öz ölkəsində oxucularım tərə­findən yaradılmış klubun fəaliyyət göstər­diyini demişdi. Sonralar Yazıçılar Birliy­inin mətbuat katibi Xəyal Rza Qırğızıstana səfər edəndə mənə zəng vurmuşdu ki, həqiqətən, burda belə bir klub fəaliyyət göstərir. Sədri də bir zamanlar Qırğızıstanın prezidenti olmuş Roza Atumbayevadı. Yeri gəlmişkən, bir neçə dövlət başçısı əsərlərimi oxuyur. Fəxr edirəm ki, ölkəmiz­in prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyev mənim əsərlərimi oxuyur, qiymətləndirir. Dmitri Medvedyev də Rusiya Pre­zidenti olanda məni mükafatlandırmışdı. Ümumiyyətlə, 11 ölkənin orden və me­dalları ilə təltif olunmuşam, 5 universite­tin fəxri professoruyam. ABŞ-nin “Chris­tian Science Monitor” qəzeti məni siyasi detektiv janrı üzrə ən yaxşı yazıçılardan biri olaraq qəbul edir. Əsərlərim əsasında iki serial və 8 film çəkilib. Görünür, an­layırlar ki, şəxsimə və əsərlərimə bu cür yüksək qiymət verirlər.
  • 208 əsərin müəllifisiniz. Gərgin iş qrafikində işləyir, gün ərzində 4-5 saat yatır, bəzən isə 27 saat durmadan işlə­yirsiniz. Özünüz belə demisiniz. Düşün­mürsünüz ki, çox yazmaqla oxucularınızı yora bilərsiniz?
  • Mən səkkiz il “Neftçi”nin müşahidə şurasının sədri olmuşam. Digər illərlə müqayisədə bu zaman kəsiyində nisbətən az yazmışam. O illərdə oxucularım durmadan məndən yeni əsərlər tələb edirdilər. Hətta bir xeyli oxucum buna görə məndən küsmüşdü.Bilirsiniz, mən yazmaqdan zövq alıram. Yazmaqdan zərrə qədər də olsa, diksinsəydim, bir sətir belə yazmazdım. Bir dəfə rəhmətlik atam soruşdu ki, qonorar verməsəydilər də, bu qədər çox yazardın? O sual indinin özündə də məni düşündürür. Bilmirəm, necə yaşayardım. Nə maqazinlərim var, nə də restoranlarım. Qazanc yerim də, ümid yerim də elə ədəbiyyatdı, kitablarımdı və kinodu. Yəqin, qazancım olmasaydı da, yazardım. Çünki mən hər kitabım çapdan çıxanda uşaq kimi se­vinirəm. Mən bu sevinci davamlı yaşamaq istəyirəm, bir ömür boyu.
  • Bu məqamda Çexovun “Yazıçı çox yazmalıdır, bir şərtlə ki, tələsməsin” fikrini xatırlayıram. Tələsərək, ya rahat və aramlı yazmaq?.. Yazı prinsipiniz necədi?
  • Çexovun fikriylə tamamilə razıyam. Yazı prosesini yazıçının vicdanı sahmana salmalıdır. Özünü tərifləmək kimi çıx­masın, şükürlər olsun, məni dünyada az-çox tanıyırlar, nəşriyyatlara göndərdiyim istənilən əsər müsbət qarşılanır, yüksək dəyərləndirilir. İmzadan əlavə, görünür, həm də inanırlar ki, pis əsər yazmaram. Bax mənim ən böyük yazı prinsipim bu inama əmanət kimi baxıb ona xəyanət etməməkdir. Yəni mən hansısa yeni əsərimdə, sadəcə, «Ata, ana… ana, ata» yaz­sam da, qəbul ediləcək, dəyərləndiriləcək. Amma mən heç vaxt belə əsər yazmaram,
    qəbul edə bilmərəm. Yazıçı vicdanım buna yol verməz.
  • Öz əsərlərinizi yuxuda gör­düyünüzü demisiniz. Halbuki az yatıb, çox yazırsınız. Bu paradoksu nə cür izah edərdiniz?
  • Mən mənə lazım olan yuxunu elə burdaca, qısa müddətdə, sizinlə söhbət edərək də yatıb görə bilərəm. Olmayıb ki, nə vaxtsa yatım, lakin yuxu görməyim. Mütəmadi olaraq yuxular görürəm, hər gün, hər yatanda. Görünür, beyin hər zaman düşünür deyə, hər yatanda azı 2-3 yuxu görürəm. Yuxu mənim ikinci həyatımdı. Orda da real həyatdakı kimi səfərlərə gedirəm, səfərlərdən qayıdıram, tədbirlərə qatılıram, insanlarla söhbətləşirəm və s.
  • Görmək istəmədiyiniz, lakin tez- tez gördüyünüz yuxu varmı?
  • Xeyr, qətiyyən.Yalnız görmək istə­diyim yuxuları görürəm. Adətən, uşaqlar pis yuxulardan qorxurlar. Mən hələ uşaq­lıqdan özümə təlqin eləmişdim ki, gör­düyüm yuxuların sahibi mənəm, orda heç nə və heç kim məni qorxuda bilməz. Nə cür yuxu görməyimdən asılı olmayaraq, böyüdükcə yuxularımda cərəyan edən ha­disələri idarə etməyi öyrəndim. Hökm edə bilmədiyim, idarəçiliyimdən çıxan yuxu­lardan dərhal oyanırdım. Bəlkə də, bu, yazıçı xarakterimdən irəli gəlir: hər şeyi ürəyimə yatan kimi, düşündüyüm kimi görmək.
  • 23 yaşınızda qələmə aldığınız “Mavi mələklər”i indi – 43 il sonra tək­rar qələmə alsaydınız, nələri dəyişər­diniz? Yoxsa 23 yaşınızda yazdıqlarınız hələ də sizi qane edir?
  • Dəyişməzdim, sadəcə, çox şeyi redaktə edərdim. İndinin özündə də yazıb bitirdiyim əsərləri dəfələrlə redaktə edi­rəm. Deyirlər ki, Balzak əsərlərini 11 dəfə redaktə edir, əlavələr edir, hətta yenidən yazırmış. Tolstoy «Hərb və sülh»ün 8-9 dəfə üzünü çıxarıbmış. Düzdü, özümü
    Balzak və ya Tolstoy hesab etmirəm, sadəcə, mən də onlar kimi əsərlərimi daha mükəmməl hala salmaq üçün dönə-dönə redaktə etməli oluram. Bir əsərimi yazıb bitirəndən sonra itirsəm, onu ikinci dəfə yaza bilmərəm, bacarmaram. Əvəzində yeni bir əsər yazmış olaram.
  • İlk baxışdan soyuqqanlı təsiri bağışlayırsınız. Bu yaxınlarda Xalq yazıçısı Mirzə İbrahimova həsr edilmiş tədbirdə xatirələrinizi bölüşərkən səsiniz titrədi, gözləriniz doldu. Adam var, mərhəmətli deyil, elə görünməyə çalışır. Siz isə ək­sinə, soyuqqanlı görünməyə çalışırsınız. Bu nədən irəli gəlir?
  • Görünür, bu, yazıçılığımdan yox, peşəmdən qaynaqlanır. Unutmayın ki, mən həm də hüquqşünasam. Təmkinli ol­maq, olduğum kimi deyil, lazım gəldiyi ki­mi görünmək kimi davranışlarım peşəmdən irəli gəlir. Belə demək mümkünsə, hisslərimi idarə etmək peşəmin diktəsidir.
  • “Əclafların qanunu”, “Əclafların əqidəsi” və “Əclafların vicdanı” kimi əsərləriniz var. Əclafların obrazının ya­ratmaq çətindi, ya vicdanlı və dürüst adamların?
  • O əsərlər yazılanda Azərbaycan mürəkkəb bir tarixi dövrdən keçirdi: siyasi çəkişmələr, müharibələr-filan… Kimiydi əclaflar, yalnız var-dövlət düşünənlər, torpağı satanlar, əli günahsız insanların qanına batanlar… Belə adamların nəinki vicdanı, heç Allahı da olmur. “Əclafların qanunu” rus dilində “Закон негодяев”dir. Tərcümə ediləndə təklif elədilər ki, «Yaramazların qanunu» kimi getsin. Etiraz elədim, dedim, daha sərt söz olmalıdı, elə «Əclafların qanunu» kimi. Bu söz daha çox əsərin ab-havasını ifadə edir. İndi də belə insanlar var, amma o vaxt daha çox idi.
    Əclafların və ya vicdanlı adamları yarat­mağa gəlincə, pis adamların obrazını ya­ratmaq yazıçıdan daha çox bacarıq tələb edir. Belə obrazları yaratmaq mürəkkəb və maraqlıdı. Nifrətlə qarşılansa da, əsərlərə marağı elə bu cür mənfi obrazlar yaradırlar. Qeyd edim ki, mənim «Abırlı adam» adlı əsərim də var. O əsər də “Abırlı adam necə olmalıdı?” sualının cavabıdı.
  • Müsahibələriniz də əsərləriniz kimi çox oxunur. Belə bir fikir yaranır ki, sizi daha çox tanıyırlar.
  • Məncə, məni daha az tanıyırlar. Misal üçün, indiyəcəndə təəccüblə yanaşan adamlar var ki, 20 Yanvar faciəsindən bəhs edən ilk kitabın -“Qara Yanvar”m müəllifi Çingiz Abdullayevdi? Bu kitabı iki gün ərzində ərsəyə gətirmişəm. İndi-indi bilirəm ki, bu kitaba görə məni həbs eləməyə hazırlaşırmışlar. Sovet ordusunun Bakıda qırğın törətdiyi bir dövrdə bunu etmək böyük cə­sarət tələb edirdi. İndi qəhrəman olmağa nə var ki?
    Çoxları bilmir ki, siyasi detektiv jan­rında yazılmış əsərlərlə yanaşı, tarixi və publisistik kitabların da müəllifiyəm. Bir zamanlar «Bakinski raboçi» qazetində dərc etdiyim məqalə ilə Zori Balayanın Azərbaycan xalqına qarşı yönəlmiş böhtan və yalanlarını tarixi faktlarla ifşa etmişəm. Zori Balayan və Ter-Petrosyanla bağlı kitablarım nəşr olunub.
  • Qorki deyirdi ki, əlimə qələm al­mazdan öncə üç sual verirəm özümə: nəyi yazmaq istəyirəm, necə yazmaq istəyirəm və nə üçün yazmaq istəyirəm? Siz yazmağa başlayarkən nə düşünür­sünüz?
  • Mən ona görə yazıram ki, susa bilmirəm. Kimsə Çingiz Abdullayev yaza bilmir deyəndə elə bilirəm, ən sevdiyim qadına olan sevgimi, sevmək bacarığımı ələ salırlar, inamsızlıq edirlər. Mən əsər­lərimi təkcə yazmıram, o əsərlərin içəri­sində yaşayıram, qəhrəmanlanmla danışıram, onlar evimə qonaq gəlirlər, mən onlara qonaq gedirəm. Onlarla daha yaxından tanış oluram ki, əsərlərim daha inandırıcı, daha təsirli alınsın. Mən ya­zanda xoşbəxt oluram, sevinirəm. Belə demək mümkünsə, həm də özümü inan­dırmaq, xoşbəxt etmək üçün yazıram. Həmişə gənclərə də tövsiyə edirəm, yazıçı qonorarı, ordeni, medalı, mükafatı fikirləşməməlidi, yazdığı əsərin qayğısına qal­malıdı, özünə oxucu toplamağın yollarını axtarmalıdı. Əgər yazdığın əsər özünə maraqsız gəlirsə, doğmalarının zövqünü belə oxşamırsa, səni dünya necə qəbul edə bilər? Bu gün milyonlarla kitab, yüz minlərlə əsər var. Bu qədər əsərin içərisində yazdıqlarının özünə yer tutması çox çətin məsələdi. Məndən soruşurlar ki, istərdinizmi övladlarınız yazıçı olsun. Cavab verirəm ki, xeyr, Allah eləməsin. Hətta Allah eləməsin. Yazıçılıq faciəvi peşədi. İndi hətta rəssamları və bəstəkarları belə müəyyən qədər başa düşür, qəbul edirlər. Yazıçıların bu mənada bəxti o qədər də gətirməyib. Çətindi bu yolu getmək, heç kim uğurlu olacağına zəmanət verə bilmir. Ümumiyyətlə, ömrünü yazmağa həsr elə­miş yazıçının ən böyük faciəsi onun oxunmamağıdı.
  • Müsahibələrinizin birində əfsanəvi qəhrəmanınız “Dronqonu öldürə bil­mərəm” demişdiniz. Bəs o necə, sizi öl­dürə bilərmi?
  • Mən Dronqonu bir dəfə öldür­müşdüm, Emin Sabitoğlu zəng vurdu ki, sən neynirsən, Dronqonu öldürmək olar? Onda özümə söz verdim ki, bir də Dron­qonu öldürməyəcəm. Mən bundan sonra Dronqonu öldürə bilmərəm, əksinə, o mə­ni öldürə bilər. Dronqo məndən də güclü və məşhurdu. Ondan nə desən, gözləmək olar. Onu mən yaratsam da, məni kölgədə qoya bilib. Dünyanın fərqli ölkələrində, Moskvada, Kievdə, Dərbənddə və başqa şəhərlərdə Dronqonun adını daşıyan restoran və klublar var. Dünyada Dronqonun adını daşıyan 6 qadın klubu var. Hətta klublardan birinin 137 nəfər üzvü var. Belə klublara kişilər üzv qəbul edilmir.
    Yalnız Bakıdakı qadın klubuna bir kişini qəbul ediblər, o da mənəm (gülür).
  • Amerika yazıçısı Con Qrin sözün addımlamağını, fikrin isə uçmağını ya­zıçı əzabı hesab edir. Bəs Çingiz Abdullayeva görə, yazıçının səfası nədir?
  • Yazıçı səfası nə mükafatdı, nə qonorardı, nə də təltif. Yenə deyirəm, əsl yazıçı səfası onun əsərlərinin oxunmasıdı. Onun sevilməsidi, hörmət və nüfuzudu. Hüqo deyirdi ki, yazıçın 80 oxucusu olmalıdı. Bu fikirlə razılaşmıram, mənim 80 oxucum olsaydı, ürəyim dayanardı. Əsərlərim təxminən 32 milyona yaxın tirajla çap olunub. Bunu, sadəcə, statistika olaraq demirəm. Bu əsərlərin konkret siyahısı da var. Həmin siyahıda hər bir ki­tabın harda, nə zaman və hansı tirajla nəşr olunduğu öz əksini tapıb. Bax mənim iş ota­ğımda dünyanın fərqli ölkələrində və fərqli dillərində çap edilmiş əsərlərimin bir hissəsi-təxmini 180 adda kitab var…
    Söhbətin bu yerində Çingiz müəllim ayağa qalxıb divar boyu uzanan rəfləri açır. Bir-bir kitabları göstərir.
  • Bax bu, İsveçdə nəşr olunmuş kitabımdı, bu, Fransada, bu, Bolqarıstanda, bu da Türkiyədə, Latviyada, Gürcüstanda, Almaniyada, Estoniyada, Ruminyada, Polşada, Böyük Britaniyada, Bosniya və Hersoqovinada, ABŞ-də və s. Burda 400 min tirajla çıxmış bir kitabım da var. Bəzi millət vəkillərimiz deyir ki, biz Avropa parlamentində oturub əsərlərinizi oxuyan əcnəbi parlamentarilər görmüşük. Bir yazıçı üçün bundan böyük xoşbəxtlik ola bilməz. Ancaq o da həqiqətdir ki, yazıçının əzabları daha çoxdur. Ən böyük əzab elə yazı prosesidi.
  • Heç yazıçı olduğunuza görə, hansısa əsəri yazdığınıza görə peşmanlıq hissi keçirmisinizmi?
  • 50 yaşımda soruşdular ki, bu günədək yaşadıqlarımzdan nəyisə dəyişmək istərdinizmi? Cavab verdim ki, xeyr. Nə ömrümün yaşanmış hansısa bir günü üçün təəssüflənmişəm, nə də yazdığım bir əsər üçün peşmanlıq hissi keçirmişəm. Nə yaşamışam, ömrümdəndi, nə yazmışam, mənimdi. Amma ömrümdə iki gün var ki, onların mümkün qədər ertələnməsini istəyərdim. Həmin iki gün anamı və atamı itirdiyim günlərdi… Belə deyəndə sual verirlər ki, valideynləriniz dünyasını cavan dəyişib? Deyirəm, yox, atam 81, anam isə 87 yaşında yaşında dünyasını dəyişib. Təəccüblənirlər, soruşurlar ki, valideynlərinizin nə qədər yaşamaqlarını istəyir­diniz? İstəyirdiniz, 200 il yaşasınlar? De­yirəm, bəli, hətta daha çox yaşamaqlarını istərdim. Naşükürlük kimi çıxmasın, mən o xoşbəxtliyi ömrümün sonuna qədər yaşamaq arzusundaydım. Onlar nə qədər ki sağ idilər, mən özümü uşaq kimi xoşbəxt hiss edirdim. Uşaq xoşbəxtliyi böyük xoş­bəxtliyinə nisbətən daha zövqverici, daha mənalıdı.
  • 50 yaş demişkən, 50 yaşınızda 14 min adamdan təbrik almışdınız. 66 yaşa gəlib çatmısınız. Təbrik edənlərin sayı azalıb, ya çoxalıb?
  • Təbii ki, artıb. Canlı təbriklər, telefon zəngləri, sosial şəbəkələr üzərindən olan təbriklər və s. Bunlar öz yerində. Mən təkcə mənə çatan təbrikləri deyil, məni sevən oxucularımın göndərmək istəyib göndərə bilmədikləri təbriklərini də qəbul etmiş hesab edirəm özümü. Bütün təbrik­ləri və xoş sözləri eşitmək gözəldi. Təb­rikləri, qazandığım sevgini, hörməti öm­rümün uğuru, ən böyük hədiyyəsi hesab edirəm. Mənə çatan və çatmayan bütün təbrikləri əsərlərim, kitablarım qədər çox sevirəm.

Söhbətləşdi: Taleh Mansur

ÇİNGİZ ABDULLAYEİN YAZILARI

TALEH MANSURUN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Ana dilində rusdilli bakılı sayağı danışan xalq yazıçısı

Ana dilində rusdilli bakılı sayağı danışan xalq yazıçısı

Hər dəfə onu görəndə Ceki Can yadıma düşür. Yəni o mənə Ceki Canı xatırladır. Ceki Can ondan düz beş il qabaq, eyni gündə Honkonqda dünyaya gəlib, amma o, heç də Ceki Candan geri qalmır, necə deyərlər, ikisi də məşhuri cahandırlar. Doğrudur, Ceki Canı əlləri, ayaqları, cəldliyi, döyüşkənliyi məşhurlaşdırıb, onu isə əsərləri aləmə tanıtdırıb. Ancaq Ceki Can öz ana dilində səlis danışa bilsə də, o, Azərbaycan dilində fikrlərini ədəbi dildə deyil, Bakı ləhcəsi ilə ifadə edir. Üzdə olan beş-on məşhur azərbaycanlıdan biridir ki, bunu ona heç kim irad tutmur. Hamı başa düşür ki, həqiqətin məxsus olduğu dil və ləhcə yoxdur, hansı dildə, hansı ləhcə ilə desən, həqiqət elə həqiqətdir…

Deyir ki:- “Mənim anam bakılı olduğundan, mən də Bakı ləhcəsinə alışmışam. Bakı ləhcəsində danışmağım təbiidir. Bunda elə bir nöqsan görmürəm. İndi nə edək, mən də belə danışıram. Nizami Gəncəvinin İtaliyada abidəsi qoyuldu. O zaman iranlılar etiraz etdilər ki, Nizami Gəncəvi fars şairidir. Biz isə abidənin üstünə italyan dilində yazmışıq ki, Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvi. Yəni, Nizami Gəncəvi fars dilində, İsmayıl bəy Qutqaşınlı fransız dilində, Maqsud İbrahimbəyov, Çingiz Aytmatov, Oljas Süleymenov, Fazil Abduloviç İsgəndər, Vasil Bıkov rus dilində yazıblar. O zaman belə çıxır ki, onlar öz ölkələrinin yazıçıları deyillər?! Bu, gülməli səslənir. İnsan özü bilir ki, hansı dinə, millətə məxsusdur. Manqurt obrazı yaratmış Çingiz Aytmatova irad tutmaq olardı ki, siz rus dilində yazırsınız, rus yazıçısısınız? Xeyr! Mən müharibə vaxtı 8 dəfə Rusiyada çıxış etmişəm. İndi mənə necə demək olar ki, rus yazıçısıdır?! Rus yazıçısı Azərbaycanı müdafiə edərmi?! 1990-cı ildə yaşanan 20 Yanvar faciəsi haqqında rus dilində rus ordusunun, sovet ordusunun əleyhinə “Qara Yanvar” adlı kitab yazmışam. Məgər bunu rus yazıçısı yazardımı?!”

O, 1959-cu ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlib. Orta təhsilini 189 nömrəli məktəbdə bitirib. Sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində ali təhsil alıb. Əmək fəaliyyətinə Bakı istehsalat birliyində hüquq məsləhətçisi kimi başlasa da, bir müddət sonra Bakı şəhəri Əzizbəyov rayonu icraiyyə komitəsində şöbə müdiri, KP-nin Qaradağ rayonu üzrə təşkilat şöbəsinin təlimatçısı, siyasi-maarif kabinetinin müdiri vəzifələrində çalışıb. 1988-ci ildə hüquq elmləri namizədi, 1991-ci ildə isə hüquq elmləri doktoru elmi dərəcələrinə yiyələnib. 1989-cu ildən indiyədək Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birinci katibidir. Xidmətlərinə görə “Qırmızı Əmək Bayrağı” və “Şöhrət” ordenlərnə layiq görülüb…

Hansı dildə, hansı ləhcədə danışsa da əsl ziyalıdır. Gördüklərini dilə gətirməkdən çəkinmir. Amma arada susur. Yəqin ki, nələrisə itirmək istəmir. Avropa, Asiya və eləcə də Amerikada da onu tanıyanlar var…

Onun da hamı kimi adı var- Çingiz! Soyadı isə Abdullayevdir. Bəli, Ceki Candan beş il sonra dünyaya gəlib. Biri filmlərdə yaratdığı obrazlara, o biri isə ərsəyə gətirdiyi əsərlərə görə sevilir…

Aprelin 7-si Ceki Canın 71, iki yüzdən çox kitabın müəllifi olan xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevin isə 66 yaşları tamam olur. Hər ikisini də ad günləri münasibətilə təbrik edir, möhkəm can sağlığı, firəvan həyat arzulayıram.

Çox yaşasınlar!

Hörmətlə, Elman Eldaroğlu

Elman Eldaroğlu təbrik edir

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Çingiz Abdullayevin yeni kitabı işıq üzü görüb

Azərbaycanın Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevin “Xəyanət sənin adındadır” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb. Kitabı kitab mağazalarından və internet üzərindən sifarişlə əldə etmək olar.

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

O самом большом Чуде на этой планете

Каждый раз пишу о самом большом Чуде на этой планете. В нашем мире. Рождение человека. Все время пытаюсь осознать невероятность того, что происходит. Мы примерно знаем возраст нашей галактики , возраст нашего солнца, нашей планеты. Долгий путь эволюции. И появление разумных существ. Просчитать вероятность появления Жизни. Разумной жизни! Каким образом это возможно. Математически невозможно! Опрокинута любая логика. Из неживого материала появляется разумное существо. Моцарт, Леонардо,Шекспир, Низами. Частица Бога? Как это могло получиться.? Но женщины рождают миллиарды разумных существ во всем мире и среди них появляются гении. Каждая родившая мать знает тайну жизни. Тайну этого мира. Осознание того, что есть нечто важнее собственной жизни. Может поэтому я считаю всех Женщин нашего мира создателями Чуда жизни, которое опрокидывает любые доводы рационального разума!

Müəllif: Çingiz ABDULLAYEV

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev atası Akif Abdullayevlə – Foto.

Xalq yazıçısı Çingiz ABDULLAYEV atası Akif Abdullayevlə. 1960-cı il.

Məlumatı hazırladı: Tuncay ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Читаю дневники Льва Толстого…

Читаю дневники Льва Толстого. Несколько дней , когда более свободен. Но так обидно, что ещё столько не смогу прочесть. И нахожу парадоксальное. 7 сентября 1895 года 67-летний Писатель записывает в своём дневнике «В последнее время очень близко чувствую смерть. Кажется,что жизнь материальная держится на волоске и должна очень скоро оборваться». Он проживёт ещё пятнадцать лет, но подобные мысли появляются у него задолго до смерти. Или думающий человек обязан все время помнить об этом? Подсознательно, мы все помним о своём неизбежном уходе, но жить с этим так сложно. Убеждён, что нужно использовать каждый день, каждый час своей жизни. Иначе задохнёшься от безнадёжности. Рядом со мной сразу несколько девяностолетних коллег, занятых творчеством. Как и Лев Николаевич, все-таки презревший бренную жизнь и работавший до преклонного возраста.

Müəllif: Çingiz ABDULLAYEV

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Çingiz Abdullayev və Ruhiyyə Poladova

ÇİNGİZ ABDULLAYEVRUHİYYƏ POLADOVA

“Ruhiyyə xanım, Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin Vitse-prezidenti. Очаровательная Ругия-ханум, мой заместитель во Всемирной организации азербайджанцев мира, мать четверых детей и бабушка. Счастья ее семье!” – ÇİNGİZ ABDULLAYEV (07.06.2024)

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAHİD SARITORPAĞIN YAZILARI

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Çingiz Abdullayev haqqında yeni kitab Almaniyada nəşr olunub.

Almaniyada yazıçı Ramiz Dənizin Azərbaycan Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev haqqında yazdığı “Oxucuların fatehi Çingiz Abdullayev” adlı kitabı ışıq üzü görüb.

В Германии вышла книга Рамиза Дениза посвящённая Чингизу Абдуллаеву.

Məlumatı hazırladı: GÜNNUR AĞAYEVA

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

РЕЦЕПТЫ СЧАСТЬЯ от Чингиза Абдуллаева.

РЕЦЕПТЫ СЧАСТЬЯ от Чингиза Абдуллаева.

1. Хочешь быть счастливым – будь им!

2. Цени каждое мгновение. Если сам здоров и у тебя нет особых проблем, радуйся каждому дню!

3. Самое важное в жизни – здоровье твоих близких людей. Если ты в 25 лет имеешь живых родителей – то это очень хорошо. Если в сорок – прекрасно. Если в пятьдесят – превосходно. И радуйся этому чуду. А здоровье твоих детей и внуков самое важное. И помни, что ты обязан сделать их счастливыми, не уходя из жизни раньше глубокой старости. «Дети простят Вам все, кроме Вашей собственной смерти».

4. Деньги очень важны. Но они не самая главная Ценность в жизни. Она талоны на жизнь.Но не талоны на счастье. Тебе многие лгут, когда твердят, что все вопросы решаются деньгами. Это неправда. Настоящее счастье покупается ценой душевных затрат.

5. Никогда не работай на нелюбимой работе. Это тяжело и ведёт к преждевременному старению. Занимайся только любимым делом. Получай удовольствие от того, что ты делаешь. И постарайся делать это так хорошо, чтобы ты ещё мог позволить себе существовать не завися от других.

6. Подумай в чем смысл твоего появления на этой планете. Бог не мог сотворить тебя для страданий, боли, несчастий. Он создавал тебя для счастья и радости. Это озлобленные люди превращают рай в ад. Беги от них подальше. Выкинь их из своей жизни. Они против замыслов Бога.

7. Научись любить жизнь. Видишь красивую женщину, которая тебе понравилась. Скажи ей об этом. Даже если увидел в самолете или поезде. И никогда больше не увидишь. Ей будет приятно и она тебя наградит улыбкой. Улыбайся в ответ. Не бойся быть непонятым. Если ты женщина – научись ценить в Мужчинах чувство собственного достоинства. Такой не обидит , не предаст, не унизит. Если ты Мужчина, найди подругу, которая захочет остаться с тобой, вопреки всему. Это сложно. Но это категория высшего счастья.

8. Никогда не спорьте. Если Вы не политик. Доказать что либо дураку невозможно. А умный не полезет спорить. Если Вы мужчина помните завет Расула Гамзатова «мужчины дерутся за свою землю и за любимых женщин. Во всех остальных случаях дерутся петухи».

9. В мире есть столько поводов к радости. Любимая пища ( в рамках разумного) , любимые места ( где родились ), любимые книги, фильмы, музыка ( если есть). Столько поводов к радости.

10. Выбирая свои чувства, не ждите, что кто то должен обязательно Вас любить. Любите сами. Это гораздо интереснее. Даже если объект Вашего обожания никогда об этом не узнаёт. Само чувство любви делает Вас счастливым!

11. Пандемия доказала, что способность нормально дышать – это тоже счастье. Берегите своё здоровье. Второго шанса не будет. Алкоголь, сигареты, наркотики разрушают Ваше тело. Поменять его не удастся. Даже если сейчас меняют некоторые органы.

12. Не завидуйте. Глупое чувство. У каждого свои таланты и своя судьба. Не ревнуйте. Комплекс «Отелло» от собственного несовершенства. Не культивируйте свои недостатки. Утомительно и бесперспективно. Наоборот. Помните о своих достоинствах или достижениях. Родившийся без ног и без рук Ник Вуйчич – отец четверых здоровых детей и супруг красивой женщины. Он пишет книги, выступает с лекциями, живет насыщенной жизнью. Научитесь просто жить. Наслаждаться солнцем, вдыхать воздух, радоваться мелочам и ценить все хорошее, что с Вами происходит.

Müəllif: Çingiz ABDULLAYEV

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru