Əslində, hər bir şair bu dünyada anadan olan, amma alayı bir aləmdən göndərilən elçidir. Bu dünyadan ona qalan ad və təxəllüs, bu dünyada saxladıqları isə gətirdikləri olur. Bu gün sizə onlardan biri- şair Naibə Yusubludan söhbət açmağa səy göstərəcəm…
Deyir ki;-“Arzum dünyada Azərbaycanımızın xüsusi dəst-xəttini görmək; təhsilimizə ayaq açan yad ünsürləri aradan qaldırmaqdır. Niyə gizlədim, sovet dönəmindən qalma pafoslara, mədhiyyəçiliyə son qoyulmasını, ədəbiyyatımızın bütpərəstlərdən xilas olmasını istəyirəm…”
Naibə Yusublu Salyan rayonunun Qaraçala qəsəbəsində dünyaya gəlib. Orta təhsilini Şirvan (Əli Bayramlı) şəhər 10 nömrəli orta məktəbdə başa vurub. Sonra ADPU-nun Filologiya fakültəsini bitirib. O vaxtdan da Şirvan şəhər 20 nömrəli orta məktəbdə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənnini tədris edir…
Qara-qura gecələrdən, əyri-üyrü küçələrdən, ilmələri hörülməyən keçələrdən xoşum gəlmir. Saxta, iblis gülüşlərdən, dodaqaltı söyüşlərdən, bar-bəhərsiz döyüşlərdən xoşum gəlmir. Ot-ələfsiz örüşlərdən, ayaqüstü görüşlərdən, haqqı danan yürüşlərdən xoşum gəlmir. Yad ellərdə rahat yatan el dərdini başdan atan halalına haram qatan vətənsizdən, ağ rəngi də qara görən kəfənsizdən xoşum gəlmir. Xoşum gəlmir kölgələnən təpələrdən, sahilləri xımır-xımır, asta yeyən ləpələrdən. Xoşlamıram narın, sısqa yağışları, Sis-dumanı, ağ alnıma damğa olan qara-qara “naxış”ları, ellərimə xəyanəti, məlul, miskin, baxışları, sərhəd boyu utancından üz gizləyən barışları… Xoşlamıram korun-korun öləziyən ocaqları, namərdlərə meydan verən veyl, səfil bucaqları, hər küncündə ilan yatan soyuq, mənfur qucaqları. Dağ çayıyam, himə bəndəm, Soruşmayın kimə daşqın, kimə bəndəm. Kükrəməyə, çağlamağa nazik, sarı simə bəndəm….
Bu, onun “İlmə” şeiridir. Ümumiyyətlə, Naibə xanım bədii yaradıcılığa hələ ədəbiyyatçı olmamışdan çox-çox qabaq, 5-ci sinifdə oxuyarkən başlayıb. Səkkiz kitabın müəllifidir. İlk şeirlər kitabı “Dünya, səndə nəyim qaldı” adlanır. “Özüm olmaq istəyirəm” şeirlər kitabı və “Qəzəllər” toplusu da oxucular arasında maraq doğurub. Nəşr olunası iki şeirlər kitabı, bir romanı və bir hekayələr kitabı var…
Adətən xanımlar “hamıdan gözəl mənəm mən” qənaətilə yaşamağı xoşlayırlar, amma o, yerli-yersiz öyünməkdən çox uzaqdır. “Hər kəs ədəbiyyatda, eləcə də həyatda çəkisini- yerini bilməlidir. Sənətə- sözə qiymət verməyi bacarmalıdır. Söz adamlarına rütbəsinə görə deyil, sözünün qüdrətinə görə hörmət etmək lazımdır. Püxtələşməkdə olan gənc nəslə təmənnasız dəstək olmağa çalışmalıyıq”- söyləyir…
Mütaliə etməyi və tarixi filmləri izləməyi xoşlayır. Yaradıcılıq uğurları isə az olmayıb. Bir-birinin ardınca yazdığı “Tənha köç”, “Zərbə”, “Gülün yarpıza dönsün”, “Gəzən şəhid”, “Yüz on ikinci gün” romanları oxucuların rəğbətini qazanıb. Şeirləri, qəzəlləri də oxucuların diqqət mərkəzindədir…
Naibə xanımın yaradıcılığı o qədər zəngindir ki, onu bir söhbətə sığışdırmaq çətindir. İnanıram ki, gələcəkdə Naibə Yusublu imzası Azərbaycanın ən çox sevilən qadın imzaları sırasında tez-tez sadalanacaq…
Mən onu həyatda görməmişəm. Amma hər dəfə şəkli qarşıma çıxanda necə gözəl olduğundan zövq almışam. Sanki o, Allahın öz fırçası ilə yaratdığı gözəl bir rəsmdir. Söhbət şair-yazıçı Təranə Məmməddən gedir…
Əliyeva Təranə Məmməd qızı 1 iyun 1956-cı ildə anadan olub. Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsini bitirib. 1981-1990-cı illərdə Azərbaycan Dillər Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən kurslarda və eyni zamanda Bakı Dövlət Universitetində ərəb dilini tədris edib. Bir müddət Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Mətbuatda Dövlət Sirlərini Mühafizə Edən Baş İdarədə redaktor işləyib. Sonralar isə Azərbaycan Respublikası Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində məsul vəzifədə çalışıb. Hal-hazırda ehtiyatda olan Polkovnik-leytenantdır. Bir neçə şeir və nəsr kitablarının müəllifidir…
Şair, publisist Zaur Ustac onun barəsində yazır:
“Öncə onu qeyd etmək istəyirəm ki, bu mənim Təranə Məmməd yaradıcılığına ikinci müraciətimdir. İlk dəfə səhv etmirəmsə 2018-ci ildə Təranə Məmmədin “Tor” kitabı, bu kitabdakı eyni adlı povesti və digər fərqli problemlərdən bəhs edən oxşar motivli hekayələri ilə tanış olduqdan sonra həmin yazını yazmağı özümə borc bilmişdim. Yazıdakı bəzi fikirlərə görə yaxın və uzaq çevələrdən bəlkə də haqlı sayıla biləcək iradlar da almışdım. Bu gün də eyni səbəbdən bu yazını yazmağı özümə borc bildim. Mətləbə keçməzdən əvvəl onu qeyd etmək istəyirəm ki, həm “Tor”u, həm də “Sirr”i bir nəfəsə oxumuşam. Ümumiyyətlə Təranə xanımın qələmindən çıxmış mətnləri həcmindən asılı olmayaraq bir nəfəsə oxumamaq mümkün deyil.”
Zaur Ustac daha sonra qeyd edir:
“Təranə xanımın əsərlərin dili, quruluşu və mövzu aktuallığı, əhəmiyyəti baxımından birinci yazımdakı fikrimdə qalıram. “Həcmindən asılı olmayaraq onun qələmə aldığı mətnlər olduqca yığcam, sanki, gözəgörünməz bir struktur sxem üzərinə yığılmış ayrı-ayrı, biri digərinə vəhdət üçün mütləq möhtac olan pazl hissəcikləri toplusu kimidir. Qısa və konkretdir.” Bu baxımdan, “Sirr” romanı müəllifin digər əsərlərindən elə də fərqlənmir. “Təranə xanım adi görünən bir məişət problemi üzərinə qurulmuş təhkiyəni ani bir xatırlama və ya sualla illər öncə baş vermiş əhəmiyyətli hadisənin üzərinə yönəldib, bu mühüm məsələ barəsində bir-iki cümlə ilə oxucuya elə müfəssəl məlumat yüklü informasıya ötürür ki, bu sadəcə qibtə ediləcək hal, onun illərin gərgin əməyinə söykənən, hər ötən saniyənin olduqca qiymətli olduğu, sözün anında fiksasiya etmək bacarığının mühüm olub, həyati əhəmiyyət kəsb etdiyi fəaliyyətindən, iş təcrübəsindən qaynaqlanır. Uzun illər əmək fəaliyyəti nəticəsində qazandığı sistemlilik, yığcamlılıq, dəqiqlik, bütövlük kimi xarakter xüsusiyyətləri hər sözdən, hər cümlədən, hər bir fikirdən boylanır və görünür…”
Bəli, iyunun 1-i bu gözəl xanımın doğum günüdür. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı, yaradıcılıq uğurları arzulayıram. Çox yaşasın!
Deyir ki:- “11 yaşımda önümə qoyduğum məqsəd gah müxbirlik, gah aparıcılıq, gah layihə rəhbərliyiydi. Soruşa bilərlər ki, öz hədəfin olmayıbmı? Əlbəttə olub. Məsələn, hələ jurnalistliyin mənasını qavramazdan öncə 12 vərəq dəftərlərdə qəzet düzəldər, jurnal hazırlayar, güya kitablar çap edər, hər bayram günü otağın qapısını kilidləyib “studiya” qurar, beləcə, anamla qardaşımı qonaq çağırardım. Atamı çox tapmazdıq evdə. Mütəmadi çalışar, çalışar və çalışardı. Bəzən gecəyarı qonaq otağını bürümüş göyümtül işıqdan ötrü oyanardım. Hənirtisizcə çıxardım dəhlizə və görərdim, atam məqalə hazırlayır – Hesabat üçün. Sənədli filmlər üçün. Yaxud gecəyarı zəng edərdi hansısa əməkdaşa: O adama əlli dəfə tapşırmışdım ki, kadrı dəyişsin! Hara baxır bu uşaqlar? Yığışdırın efirdən. Dərhal!”
Həyatını idarə etməkdə qətiyyətlidir və ənənələrə böyük dəyər verir. Səbirli, inadkar və sabit təbiətlidir. Arzularını planlı və sistemli şəkildə həyata keçirməyi xoşlayır. Bu səbəbdən də, onu əzmkar və qətiyyətli insan kimi xarakterizə etmək olar. Onun üçün maddi təhlükəsizlik və komfort çox önəmlidir. Lüks və gözəl əşyalar onun cazibəsini artıran elementlərdir. Ev dekorasiyası, geyim və yemək mövzusunda estetik zövqü yüksəkdir. Bir sözlə, komfort və gözəllik həyatında önəm verdiyi ən vacib detallardır…
“Jurnalist ailəsində dünyaya göz açmışam. Aid olduğum hər iki nəsil kitabxanalara sahib insanlardır. Atamın anası da, anamın atası da göz nurunu kitab vərəqlərinə bəxş edib. Balkona bitişik otağımızın pəncərəsi atamın kitab kolleksiyasının yarısından ibarətdir. Digər yarısını o, özüylə aparıb. Və böyüyüb atamlaşdıqdan sonra həmin boşluğu yenidən doldurmuşam. İndi mənim də kitabxanam var. İşim-gücüm oxumaq və yazmaqdan ibarətdir.”- söyləyir…
Parlaq istedad hər adamda olmur. Onu Allah yalnız sevdiyi bəndələrinə verir. Verir ki, milyonların içində fərqlənə bilsinlər və insanlar arasında daha faydalı, daha ötkəm olsunlar. İstedad vulkana bənzər, püsgürdü ki səd tanımaz, aşıb daşar. Haqqında söhbət açdığım Mir Çingiz Ağayev kimi. O, 1997-ci ilin may ayının 11-də dünyaya gəlib. Məşhur telejurnalist Mir Şahin Ağayevin oğludur…
Deyir ki:- “Mən övladlığı kitablarla, tənqidlərlə və təltiflərlə öyrənmişəm. Təltiflər beşinci sinifdən bəri otağımızı bəzəyən mükafatlardı. Kitablar özümkülərdən doyub atamın qardaşıma aldığı bədii əsərləri oxumağımın obrazıdır. Tənqidlərsə məni həm övlada, həm insana, həm də jurnalistə çevirən hadisənin təzahürləridir. Məsələn, babam deyərdi, oğulsan, halal olsun! Nə gözəl şeirdi! Qürurlanar, fəxr edər, öpərdim babamın yanaqlarından. Fəqət elə ki, atamın yanına gələr və şeiri ucadan deyərdim, vəssalam, başlayardı tənqid atəşi! – Bala, bu cümlədə nə demək istəmisən? Məqsədin nədir? İnversiya nəyə lazımdır? Filan cümləni yerli-dibli silmək lazımdır…”
Bir işə başladısa, onu tamamlamağa qətiyyətlidir və bu yolda heç bir maneəyə boyun əyməz. Sadiq və güvənilən adamdır. Dostluq və romantik münasibətlərdə uzun müddətli bağlılığa və sadiqliyə böyük əhəmiyyət verir. Sevdiyi insanlara hər zaman dəstək olmağa hazırdır. Elə buna görə də etibarlı dostdur…
“Bəli, məni jurnalist edən ilk meyar atamın tənqid atəşiydi. Ki, hələ də sönmək bilmir. Sözsüz, hər övlad atasını yenilməz qəhrəman sayır və bu təxəyyül məhsulu o vaxtadək böyüyür ki, körpə, atasının adi insan olduğunun fərqinə varır. Mən varmadım ancaq. Əksinə, zaman keçdi, il dolandı, üzüm yüngülvari qırışdı, hətta saçlarımdakı sarı-qırmızı tellər də ağarmağa başladı, təkcə o mübhəm adiliyin şahidi olmadım! Və bunun yerini zamanla ruhuma sirayət etmiş qeyri-adi özgüvən doldurdu. Fərq etmir, biz söhbətləşirik, dərdləşir, görüşürük, ya yox.”- söyləyir…
Cəmi 27 yaşı var. Gənc də olsa praktiki düşüncəyə malikdir. Onun üçün həyatın reallıqları və gündəlik ehtiyaclar prioritetdir. Maddi resursları ağıllı şəkildə idarə etmək və uzun müddətli məqsədlərə çatmaq üçün ciddi planlar qurmaq onun təbiətindədir. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, dəyərlərə və ənənələrə bağlılıq onun üçün çox önəmlidir…
Deyir ki:- “Xarakterimin böyük qismi mənə ondan miras qalıb. Səsi, jestləri, mimika və təbəssüm edərkən burun kənarında yaranan o şırımlar kimi. Təvazökarca görünməsə belə, mən, öz xislətimlə qürur duyuram. Əlimdən hər şeyimi alsalar, içimdəki bu sonsuz güc ən dibdən qaldırıb ən yüksək nöqtələrin fatehinə çevirəcək məni. Necə ki, atamı çevirib və necə ki, onun çatdığı bütün zirvələr mənim “keçilməz”lərimi yoxa çıxarır. Önümü açır…”
“APA Group”-da layihə rəhbəri vəzifəsində çalışır. Eyni zamanda “YouTube” platformasında yaratdığı “Künc-Bucaq” adlı internet televiziyanın həm rəhbəri və həm də veriliş aparıcısıdr. Veriliş boyu qonaqlarına verdiyi suallar, aparıcılıq məharəti yüksək səviyyədədir. Bəlkə də bu xüsusiyyətlər ona atasından genlə ötürülüb, deyə bilmərəm. Amma onu bilirəm ki, öz parlaq istedadı ilə, o jurnalistika sahəsində böyük uğurlara imza atmağı bacaracaq. El arasında belə bir deyim də var- “Yaxşı oğulu uşaq vaxtı atasına görə tanısalar da, böyüyəndən sonra atasını ona görə tanıyarlar…”
Cənub bölgəsi Azərbaycanda bəlkə də yeganə ərazidir ki, əhalisi ermənilərin burada məskunlaşmasına heç vaxt imkan verməyib. Mərkəzdən tək-tük erməni məmur göndərilsə də, yerli camaat onları gözümçıxdıya salıb, bölgədən uzaqlaşdırıblar. Yəni erməni burada tab gətirə bilməyib, gəldiyi kimi də geriyə qayıdıb. Odur ki, bu bölgədə dayısı erməni olan kimisəni tapmaq, necə deyərlər, zülmət qaranlıq otaqda qara pişiyi tapmaq kimi çətindir…
Bəli, bu bölgə həm də qəhrəmanlar diyarıdır. Qarabağ savaşında xeyli şəhid verib. Təkcə Yardımlı rayonundan beş milli qəhrəman və bir vətən müharibəsi qəhrəmanı yetişib. Yüzlərlə qazisi var. Astara, Lənkəran, Lerik, Masallı, Cəlilabad, Biləsuvar da o cümlədən…
162 kənddən və bir şəhərdən ibarət olan dağlar diyarı Lerik rayonu cənub bölgəsinin ən gözəl guşələrindən biridir. Lerik uzun illər bölgənin digər rayonları kimi, gözdən-könüldən uzaq düşsə də, etiraf etmək lazımdır ki, son illər xeyli inkişaf edib, daha da gözəlləşib…
Bu gün sizə dağlar qoynunda böyüyüb boya-başa çatan, hazırda milli məclisdə lerikliləri təmsil edən İqbal Məmmədov haqqında söhbət açmaq istəyirəm. Məmmədov İqbal Nəriman oğlu 1965-ci ildə rayonun Rəzgov kəndində dünyaya gəlib. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra paytaxta yol tutub. Bakıda Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun mühasibat uçotu və təsərrüfat fəaliyyətinin təhlili fakültəsinə qəbul olunub. Ali təhsilini bitirərək neft sənayesində gənc mütəxəssis kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. “Neft daşları”, “Nəriman Nərimanov” və “Qum adası” neft-qaz çıxarma idarələrində operatorluqdan rəis müavini vəzifəsinədək yüksələ bilib. Sonra “Kaspi-Yıldız” Azərbaycan-Türkiyə müştərək istehsal müəssisənin İdarə Heyətinin sədri seçilib və az sonra baş direktor vəzifəsinə irəli çəkilib. İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktorudur.
2005-ci ildə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə ölkə iqtisadiyyatına verdiyi töhfələrə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib. Artıq üçüncü çağırışdır ki, 78 saylı Lerik seçki dairəsindən millət vəkilidir…
Deyir ki,- “Keçmişini unudan insan qarşıdakı hədəfləri heç zaman dəf edə bilməz. Bəli, mən Azərbaycanın ən ucqar rayonlarından birində – Lerikdə anadan olmuşam. Məktəbi orada bitirmişəm. Sonra ali təhsilimi Bakıda almışam. Tələbə vaxtlarımda maddi imkanımız o qədər də yaxşı deyildi. Məcbur qalıb gecələr işləməli oldum. Əmək fəaliyyətim də o vaxtdan başlayır. Gecələr çörək dükanında gözətçi kimi çalışırdım. Çörək zavodundan gələn çörəkləri boşaldırdıq. İnstitutu oxuyarkən kirayədə qalmağa imkan olmadığı üçün Binədə xalamgildə qalırdım. Orada istixanalar var idi. Məhsullar yetişdirilirdi, amma onların satışına qadağalar qoyulmuşdu. Məhdudiyyətlərə baxmayaraq, yetişdirilən güllərdən götürüb satırdım. Bacımgil Xarkovda yaşayırdı. Bir dəfə anamı da götürüb Xarkova getdim. Özümüzlə bir çamadan gül də apardıq. Gülün birini 30 qəpikdən almışdım, amma yerindəcə 80 qəpikdən məndən aldılar. Çox sevindim, gördüm ki, alveri bacarıram. İkinci dəfə iki qutu gül apardım. Tələbə olduğum üçün altıncı günlər gedirdim, səhərisi də qayıdırdım. Bu minvalla bir müddət bu biznesi davam etdirdim. İnstitutu bitirəndən sonra Neft Daşlarına təyinat aldım. Ayın 15 gününü işləyirdim, digər 15 günü isə bekar olurdum. Sonra SSRİ dağıldı, insanlar kommersiya ilə məşğul olmağa başladılar. Kiçik kooperativlər yaradıldı, mən dövlət işində işləyə-işləyə qardaşımın yaratdığı kommersiya şirkətində də çalışırdım. Qardaşımla əl-ələ verib biznesimizi böyütməyə başladıq. 1995-ci ildə dövlət işindən çıxdım. O vaxt neft müqavilələri bağlananda düşündük ki, neftin ən qorxduğu şey yanğındır. Azərbaycanda da yanğınsöndürən avadanlıqlar yox idi. İlk istehsalımız yanğınsöndürmə avadanlıqları oldu. Türkiyədən özümüzə həmkar tapdıq. Onlar bizə borc kimi bir maşın yanğınsöndürən avadanlıq göndərdilər. Biz də onları satdıq, bundan sonra türklərin etimadını qazandıq. Mən onlara sübut edə bildim ki, burada da müəssisə yaratmaq olar. Beləliklə, Türkiyə-Azərbaycan müştərək müəssisəsini yaratdıq- “Kaspi Yıldız” adlı şirkəti. Oradan 120 insan ailəsinə ruzi aparır. Təsisçilərdən biri olsam da, 2010-cu ildə deputat seçildikdən sonra, şirkəti bütövlükdə qardaşıma vermişəm. Hazırda bizneslə məşğul olmuram…”
Sovetlər dönəmində cənub bölgəsində dotassiya ilə yaşayan rayonlardan biri də Lerik olub. Sovxozlar dağılandan sonra burada da əhalinin güzəranı xeyli pisləşib. Relyefinin çətinliyi adamların əkinçiliklə, eləcə də maldarlıqla məşğul olmasına mane olur. Daha doğrusu, əhalinin sayı artdığından əkin sahələri, otlaq yerləri ciddi şəkildə azalıb. Dünənə kimi ümid yeri, dövlətin verdiyi müxtəlif sosial müavinətlər, təqaüdlər idisə, bu gün bu sahəyə yeni təyin olunan rəhbərin gəlişindən sonra, əhali bu yardımlardan da əlini üzüb. İnsanlar bir kisə una, qəndə, çaya və s. ərzaqlara möhtac qalıblar…
“Bu gün ölkədə mənlə əlaqəli olmayan məsələləri də, mənim adıma bağlayırlar. Haqqımda əsassız yazılar yazılır. Yazılanların isə heç biri leriklilərin yazısı, ya da onlardan gələn şikayətlər deyil. Keçən dəfə Lerikdə xəstə bir adamın adından mənim haqda yazıblar. Heç belə şeydən incimirəm də! Əminliklə deyirəm ki, seçicilərimlə çox yüksək səviyyədə əlaqəsi olan deputatlardan biri də mənəm. 2010-cu ildə deputat seçiləndə qeyd etdim ki, Lerikdə işıq da, su da, qaz da olacaq. Bununla yanaşı bildirdim ki, rayonda təhsilin səviyyəsi sıfırdır. Dərhal Məleykə Abbaszadəyə məktub yazdım. O zaman Lerikdə ali məktəbə ən yüksək qəbul balı 400 baldan yuxarı qalxmırdı. 2010-cu ildə icra başçısı ilə tədbir təşkil edib 510 bal toplayan bir oğlana müxtəlif qiymətli hədiyyələr, məzunu olduğu məktəbə isə kompüterlər verdik. Rusiyada, Bakıda olan iş adamları ilə görüşlər keçirib, onların hamısından xahiş etmişdim ki, Lerikdən 700 bal toplayan abituriyentə maşın hədiyyə edək. Bu gün də o sözümün üstündəyəm ki, rayon məktəblərinin hər hansı birindən kimsə 700 bal toplayarsa, ona xarici maşın hədiyyə edəcəyik…”- söyləyir.
Çox sadə və təvazökar adamdır. Heç zaman özünü təkəbbürlü aparmır. Seçicilərin arasında olmağa, onların ehtiyaclarını ödəməyə çalışır. Təmkin, səbir onun ən gözəl xüsusiyyətlərindəndir. Ümumiyyətlə, ucqar rayonlarda insanların əksəriyyəti deputata sehirli bir qüvvə kimi baxırlar. Düşünürlər ki, millət vəkili bütün problemləri həll edə bilər, o, hər şeyə qadirdir. Kimisi xəstəsinə dərman pulu istəyir, kimisi maddi yardım, kimisi iş, kimisi təhsil üçün ödəniş, kimisi də… Fəqət, az adam dərk edir ki, deputat on minlərlə seçicisinin problemlərini həll edə bilməz. Buna nə vaxtı çatar, nə də vəsaiti. Millət vəkili sosial probləmlərlə məşğul olmaq üçün deyil, seçicilərini qanunverici orqanda təmsil etməyə görə seçilir…
Bəli, yanvarın 6-da bütün ömrünü halallıqla yaşayan bir kişinin, qabarlı əllərinin nəvazişi altında böyüyüb, ərsəyə çatan İqbal Məmmədovun 58 yaşı tamam olur. Ona möhkəm can sağlığı, fəaliyyətində uğurlar arzulayıram. Çox yaşasın!
Qələmə aldığı hər bir yazıda fikirlərini elə məntiqlə izah edir ki, bu dəsti-xəttin arxasında gizlənən səmimiyyəti, tükənməz eşqi, böyük ürəyi bəsirət gözləri ilə çox rahat görmək olur. Hiss olunur ki, halal adamdır- qərəzdən, paxıllıqdan, məkrdən xeyli uzaqdır…
Deyir ki,- “Son zamanlar şeirin, nəsrin, publisistikanın vəziyyəti necədirsə, ədəbi tənqidin vəziyyəti də elədir: ədəbi tənqid bədii sözdən nə bir addım daldadır, nə bir addım öndə. Əlbəttə, ədəbiyyatımızın ümumi səviyyəsinin daha yüksək, ictimai fikrə daha ciddi təsir göstərmək gücündə olmasını arzu edərdim. O ki qaldı “ədəbi tənqidin aktuallığını itirməsi” təsəvvürünün yaranmasına, məncə, bu, tənqidə uzun müddət bəslənilmiş münasibətdən qaynaqlanır. Ədəbi tənqidə tənzimləyici qüvvə kimi yanaşırıq: bizdə belə bir fikir formalaşıb ki, ədəbiyyatda nə çatmırsa, buna tənqid cavabdehdir. Mən belə hesab edirəm ki, tənqid adlandırdığımız sahənin çatışmazlıqları olduğu kimi, uğurları da var. Məsələn, İradə Musayeva aktual tənqidin maraqlı nümunələrini yaradır, ədəbiyyatımızın yeni hadisələrini təhlil edərək ictimaiyyətə təqdim etməklə yanaşı, çatışmazlıqlara qarşı da prinsipial mövqe nümayiş etdirir. Rüstəm Kamalın ədəbi fikrimiz üçün yeni hadisə olan esseləri həm filoloji, həm də bədii fikirdə ciddi əks-səda yaradır. Cavanşir Yusifli dünya estetik fikri ilə Azərbaycan bədii düşüncəsi arasında filoloji baxımdan maraq doğuran paralellər qurur. Elnarə Akimovanın, Nərgiz Cabbarlının, Ülvi Babasoyun yazıları maraqla oxunur. Bunlar az deyil ki…”
Azərbaycan jurnalistikasında özündən öncəki fenomenlərin yolunu ləyaqətlə davam etdirən və bu sahəyə bu gün liderlik edən, professor Qulu Məhərrəmli onun adı çəkiləndə həm bir insan və həm də bir qələm adamı kimi, barəsində elə xoş sözlər söyləyir ki, istər-istəməz şəxsiyyətinə məftun olursan. Sevinirsən ki, xalqımızın arasında belə gözəl aydınlarımız var…
Bəli, bu gün sizə 1958-ci ildə Qazax rayonunun Sadıqlı kəndində, zəhmətkeş bir kişinin süfrəsində halal ruzi ilə böyüyüb boya-başa çatan Məti Osmanoğlu haqqında danışmaq istəyirəm. O, 1975-ci ildə orta təhsilini doğulduğu Sadıqlı kənd orta məktəbində başa vurandan sonra indiki Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində ali təhsilə yiyələnib. Universiteti bitirəndən sonra bir müddət Balakən rayonunda müəllimlik edib. 1983-cü ildə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi ixtisası üzrə Bakı Dövlət Universitetinin qiyabi aspiranturasına daxil olub, Eyni zamanda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin orqanı “Ulduz” jurnalının redaksiyasında işləməyə başlayıb. Sonra 1987-ci ildə yeni təsis edilmiş “Gənclik”-“Molodost” jurnalının ilk əməkdaşlarından biri olub. 1989-cu ldə böyük dilçi alim və ictimai xadim Aydın Məmmədov onu yeni təşkil olunan Azərbaycan Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinə dəvət edib. Burada baş elmi işçi, şöbə müdiri və mərkəzin təsis etdiyi “Yol” ədəbiyyat qəzetinin baş redaktoru vəzifələrində çalışıb. Mərkəzin qurucusu Aydın Məmmədovun faciəli ölümündən sonra oradakı vəzifəsindən istefa verərək qısa müddət Azərbaycan Milli Məclisinin “Demokratik Azərbaycan” fraksiyasının “Müxalifət” qəzetində çalışıb və buradan Azərbaycan Dövlət Teleradio Verilişləri şirkətinə “Uşaq, gənclər və maarifçilik” studiyasının baş direktoru vəzifəsinə dəvət olunub. AzTv-də işlədiyi dövrdə Fransa Dövlət Televiziyasında ixtisasartırma təcrübəsi keçib.
1996-cı ildə “Nəbatinin lirikası” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi alıb və Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasında pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir. Hazırda həmin kafedranın dosentidir. Eyni zamanda “Yol qəzeti”nin baş redktorudur…
“Böyük ədəbiyyatın başlıca missiyası insanların zövqünü və düşüncəsini təzələmək, belə demək mümkündürsə, insanların zövq və düşüncəsini “öz tərəfinə çəkmək” uğrunda mübarizə aparmaqdır. Ona görə də cəmiyyətlə ədəbiyyat arasında daimi bir müxaliflik var. Cəmiyyət ədəbiyyatda öz istədiyini, zövqünün vərdiş elədiklərini görmək, ədəbiyyat isə cəmiyyəti vərdişdən, ətalətdən azad etmək istəyir. Görünür, ədəbiyyatın cəmiyyətdə həmişə birmənalı qarşılanmamasının başlıca səbəbi də budur. Söz adamının əsas özəlliyi isə ondadır ki, bütün çətinliklərə sinə gərib, əzəli mübarizəsini davam etdirir, oxucunun üstünə gedir. Həsən bəy Zərdabinin dedikləri burada lap yerinə düşür: “Hər kəsi çağırıram – gəlmir; göstərirəm- görmür; deyirəm-qanmır. Axırda gördüm ki, onları haraylayıb çağırmaqdan, onlara deməkdən başqa bir qeyri əlac yoxdur. Olmaz ki, mənim sözümü eşidənlərdə heç bir qanan olmasın, necə ki, bir bulağın suyunun altına nə qədər bərk daş qoysan, bir neçə ildən sonra su tökülməkdə o bərk daş mürur ilə əriyib deşilir, habelə söz də. Ələlxüsus doğru söz”. Cəlil Məmmədquluzadə isə bu fikri ironiya ilə belə tamamlayırdı: “Çünki hükəmalar buyurublar: “Sözünü o kəslərə de ki, sənə qulaq vermirlər”. Söz sənətinin ölçüyə sığmayan sirli tərəfi də var. Həmin tərəfdən yanaşdıqda cəmiyyətin yeni əsərlərini səbirsizliklə gözlədiyi söz adamları da var. Məsələn, yaxın keçmişimizdə Səməd Vurğunun hər bir əsəri maraqla qarşılanar, dildə-ağızda gəzərdi. Məmməd Arazın, Hüseyn Arifin şeirləri ən elitar salonlarda da, ucqar bir kənddəki aşıq məclislərində də eyni sevgi və hərarətlə alqışlanardı…”- söyləyir.
Tanınmış ədəbiyyatşünas, tənqidçi, filologiya elmləri doktoru Elnara Akimova onun haqqında ağız dolusu danışaraq, xüsusi qeyd edir ki,- “Məti Osmanoğlu araşdırmaçı kimi ciddi alimdir. O, elmi-nəzəri inkişafın hər mərhələsində milli ədəbi keçmişi nəzərdən keçirməyi vacib hesab edir. Ədəbiyyat tariximizin, onun müxtəlif dövrləri və məsələlərinin ciddi elmi əsaslarla öyrənilməsi alimin araşdırmalarının nəzəri, xronoloji hüdudlarını şərtləndirir. İctimai-ədəbi fikrimizin müəyyən inkişaf prosesindəki yerini və rolunu müəyyənləşdirən bu yazılarla Məti Osmanoğlu fərqli bir yol qət edir. Bu məqalələrdə sağlam nəzəri baxış, irsə məhəbbət və bələdlik var, ədəbi hadisələrə həssas və incə yanaşma hakimdir. Ədəbi-fəlsəfi fikri, milli-mənəvi , vətəndaşlıq tarixini təmsil edən əksər imzalar kitabdakı məqalələrdən keçir. Milli ədəbi-bədii fikrin tarixi inkişafına xas ümumi qanunauyğunluqlar Məti Osmanoğlunun nəzəri yanaşmasında şərhini daha da dərinləşdirir. Alimin “Aldanmış kəvakibdə ironiya”, “Əvvəlinci qəzetimiz”, “Əkinçi”də şeir davası”, “Faciə əsrimizin müqəddiməsi”, “Əhməd Həmdi bəy və Mirzə Feyzulla” və s. bu kimi yazıları bir çox nəzəri problemlərin öyrənilməsi istiqamətində müəyyən mərhələyə metodoloji yekunlar vuran və yeni mərhələ üçün nəzəri prespektiv açan məqalələr kimi dəyərlidir”.
Ümumiyyətlə, onun xidmətlərinə müxtəlif bucaqlardan boylananda altı əsas amil xüsusi nəzərə çarpır:
1) Elmi və publisistik yaradıcılığa tələbəlik illərində başlayıb. “Cəfər Cabbarlının ədəbi-nəzəri görüşləri” adlandırdığı ilk məqaləsini universitet qəzetində nəşr etdirib. 1978-ci ildən Azərbaycan Dövlət Radiosunun uşaqlar üçün proqramlar hazırlayan redaksiyası ilə əməkdaşlıq edib. Balakən rayonunda müəllim işləyərkən, bu redaksiyanın ştatdankənar müxbiri kimi fəaliyyətini davam etdirib. 1983-cü ildən “Ulduz” jurnalında ədəbi-tənqidi məqalələrlə çıxış etməyə başlayıb, jurnalın tənqid şöbəsinin fəaliyyətinin yeniləşməsində böyük xidmətləri olub. O vaxt həmin jurnalda təşkil etdiyi “dəyirmi masa”dakı müzakirə və dialoqlar ciddi ictimai rezonans doğurub və həmin yazıların əksəriyyəti müasir elektron mediada yenidən nəşr olunub.
2) Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzində çalışarkən bir sıra əsərləri dilimizə tərcümə edib. Tarixi sənəd olan “Teymur tüzükləri” nin (“Əmir Teymurun vəsiyyətləri” adı ilə) özbəkcədən tərcümə edərək nəşr etdirdiyi ilk kitabı olub. Çingiz Aytmatovun “Çingiz xanın ağ buludu”, Qazaxıstanda yaşayan rus yazıçısı Moris Simaşkonun “Sultan Bəybars” povestləri oxucular tərəfindən rəğbətlə qarşılanıb və bu əsərlər bədii tərcümə sənətinin layiqli nümunələri hesab olunur. Onun tərcüməsində “Çingiz xanın ağ buludu” İranda, “Teymur tüzükləri” isə İranda nəşr edilib.
3) AzTv-də çalışdığı dövrdə isə bir sıra layihələr həyata keçirib, o vaxt çox populyar olan “Dövrə” proqramının müəllifi və aparıcısı olub. Bu, Azərbaycan televiziyasında ilk “tok-şou” proqramı idi.
4) “BP” şirkətinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsində çalışarkən “Pablik rileyşnz” (“İctimaiyyətlə əlaqələr”) adlı kitabın tərtibçilərindən biri olub. Bu, PR sahəsində ölkəmizdə nəşr edilmiş ilk kitabdır.
5) Onun ədəbiyyatşünaslığa dair yüzdən çox elmi və elmi-publisistik məqaləsi nəşr edilib. “Azərbaycan realist poeziyasının təkamülü” adlı kitabı bu mövzuda apardığı axtarışların başlanğıcı kimi maraq doğurur. Hazırda XIX əsr Azərbaycan poeziyasının təkamülü” mövzusunda təqdiqat aparır.
6) Və əlbəttə ki, pedaqoji fəaliyyəti…
Yanvarın 5-də Məti Osmanoğlunun 65 yaşı tamam olur. Onu bu münasibətlə təbrik edir, Allahdan möhkəm can sağlığı, firəvan həyat, yaradıcılıq uğurları diləyirəm.
Yanvar ayının 3-ü, “Beynəlxalq dərəcəli” jurnalist, ictimai xadim, şair dostum Elman Eldaroğlunun 57 yaşı tamam oldu. 3 yanvar həm də mənim həyatıma qızıl hərflərlə yazılan tarixi bir gündür. Axı Allah-Təala mənə həmin gün ata olmağı qismət etmiş və oğlum Cəfər dünyaya gəlmişdir. Əzizlərim Elman Eldaroğlu və Cəfər başda olmaqla yanvarın 3-də dünyaya gələn bütün soydaşlarımızı təbrik edirəm. Hər birinizə cansağlığı, sağlam uzun ömür arzulayıram! Elman Eldaroğlu ilə yeddi il bundan əvvəl ABŞ-ın İndiana ştatında tanış olmuşam. Həmin illərdə o, həyat yoldaşı, əslən Xızıdan olan Vəfa xanımıla ABŞ-da çalışırdılar. O, dünya azərbaycanlıları haqqında bir-birindən maraqlı silsilə məqalələr hazırlayırdı. Qəhrəmanları təkcə Azərbaycan türkləri deyil, həm də Azərbaycanı özünə vətən seçən müxtəlif millətlərin nümayəndələridir. Elman Eldaroğlu seçim zamanı qürbətdə yaşayan Azərbaycanı sevənlərə üstünlük verir. Bu baxımdan onun dünyanın istənilən ölkəsində dostu və evi vardır. Bundan da böyük zənginlik olarmı? Özündən başqa hər kəsin problemi ilə maraqlanır və imkanı səviyyəsində onlara kömək etməyə çalışır. Daim insanlara yardım etməyə çalışan Yardımlıdan olan yardımçı dostuma yarızarafat-yarıgerçək “Beynəlxalq dərəcəli jurnalist” ayamasını da vermişəm. Deyir ki, “məqalə yazmaq işi ilə məktəbli ikən, 10 yaşında başlamışam. İlk yazım Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Heydər Əliyevə ünvanladığım məktub olub. Sumqayıtda kirayə evdə yaşayırdıq. Hər ayın sonunda kirayə pulunu almaq üçün ev sahibi bizə gələrdi. Rəhmətliklər atam Eldar və anam Elmira xanım da pulu əvvəlcədən hazırlayardılar. Əvvəllər elə bilirdim ki, hər kəsin, həmyaşıdlarımın həyat tərzi belədir. Biləndə ki, oxuduğum sinifdə təkcə biz kirayədə yaşayırıq, qərara gəldim ki, respublika rəhbərinə bu mövzuda məktub yazım. Qələm, kağız götürüb yazıya başladım. Azərbaycanın rəhbərini salamladıqdan sonra uşaq təxəyyülü ilə, sadə cümlələrlə evimizin olmadığını, kiraəyədə qaldığımızı və bizim ailəyə mənzil verməyini xahiş etdim. Təxminən 10 gündən sonra Sumqayıt şəhər sovetinin nümayəndəsi bizə gəldi və təzə mənzillə təmin olunduğumuzu bildirdi. Beləcə, ilk “jurnalist” fəaliyyətim uğurlu oldu və öz bəhrəsini verdi. İndi də həmin evdə yaşayıram, hər dəfə mənzilə daxil olanda ümummilli lider Heydər Əliyev cənablarının ruhuna dualar oxuyuram”. Elman Eldaroğlu 52 yaşının son gecəsində, facebook səhifəsində belə bir təsirli yazı paylaşmışdı: “Bilirəm, gecə saat 12-də pəncərənin nəfəsliyindən özünə yol tapıb çıxıb gedəcəksən. Səni heç zaman geri qaytara bilməyəcəm. Mənə qoyub getdiyin xatirələr qalacaq. Acılı-şirinli xatirələr… Yaş üstünə yaş gəldikcə bir şeyi anlayıram, günbəgün vəfat etmiş doğmalarıma tərəf gedirəm. Onlar məni orada qınamasınlar deyə, çox işlər görməyə tələsirəm. Ruhlarına rəhmət oxutdurmaq, ruhlarını şad etdirməkdən ötrü… Məni orada qarşılayacaq atamın önündə başıaşağı olmaqdan çox qorxuram… Mənim 52 yaşım, gedişinə heyfsilənsəm də, amma həm də sevinirəm ki, ömür davam edir. Davam edirsə, deməli, şans da var. Çox işlər görmək, çox insanları sevindirmək şansı… Əlvida 52, xoş gəldin 53!”. Elman Eldaroğlu, bəli, həyat davam edir, arzulayıram ki, hər yaşının üstünə yeni yaş gəlsin və bir gün “Əlvida 99, xoş gəldin 100!” yazasınız.
Deyir ki,- “Qismət adlı bir məfhum var, mən ona ürəkdən inanıram. Bəzən çox istədiyin bir şeyin arxasınca qaçırsan, qazanmaq üçün əlindən gələni edirsən. Ancaq nə qədər çalışsan da, istəsən də, alınmır. O zaman inad etməməli, hər şeyi olduğu kimi qəbul etməli insan. Çünki həyatın səninlə bağlı başqa planları var. Deməli, o, sənin qismətin deyil, taleyinə yazılmayıb. Həyat onu olduğu kimi qəbul etdiyiniz zaman tam sizin olacaq.”
İstedadın da üç növü var:- passiv, orta və parlaq. Haqqında söhbət açmaq istədiyim Aysel Əlizadə üçüncülərdəndir. İctimai fəaliyyətini, eləcə də yaradıcılığını izlədikcə buna şahid olmuşam…
“18 yaşım var idi. Elə qəribə qız idim ki, necə deyərlər, divara dırmaşırdım. Böyük arzuları olan, məktəbdə çox aktiv bir qız, təşkilatçı… Bayramları, tədbirləri özüm keçirirdim, tək başına. Fabriklərin bağlanma vaxtı idi. Sevil xala vardı, karamel fabrikində işləyirdi. Bu da işsiz qalmışdı. Mənə elə həyəcanla danışdı ki, ürəyim ağrıdı. Getdim karamel fabrikinə. Sonra da yazı yazdım. Zahid Səfəroğlu sağ olsun, mənə kömək elədi, çap elədi yazını. Onda “Yeni müsavat”ın gurultulu vaxtları idi. Sonra Space TV-yə getdim. Orda staj keçdim. Televiziyada “Yeni müsavat”da çap olunduğumu deyəndə çaşdılar. Xəbərlərdə çalışırdım. PKK-nın terror xəbərlərini ilk dəfə mən Azərbaycan türkcəsində çatdırmışdım. PKK-a işinə mən baxırdım. Sonra da ABA televiziyasına getdim. Efir üçün yazdıqlarımı çap etməyə başladım. Birinci yazım Azad Mirzəcanzadə haqqında idi. Çox yaxşı qarşılanmışdı. Şeir yazmağım da belə oldu. Ədəbi verilişlər hazırlayırdım. Bir dəfə Anar müəllimə dedim ki, şeir yazıram. Şeirlərimi göstərdim, çox bəyəndi. Dedi, mən yazıçıyam, şair deyiləm, ola bilsin, obyektiv fikir demərəm, ən yaxşısı sən Fikrət Qocaya göstər şeirlərini. Fikrət müəllimə göstərdim, o da çox böyük ruh verdi mənə. Az şeir yazdığımı dedim ona. Fikrət Qoca dedi ki, nə olsun, Natəvan da az yazıb. Məni elə şişirtdi ki… Ağız da büzə bilərdi, amma əksinə böyük mənəvi ruh verdi mənə.”- söyləyir.
Çox ağıllı, iti zəkalı, dərin düşüncəli xanımdır. Özü dediyi kimi, Aysel adının mənası “Ay işığının seli, ay seli” deməkdir. Və bu coşqu onun həyatında da biruzə verir. Bir də deyir ki:- “Sevincini uca səslə bölüşə bilmirsənsə, demək azad deyilsən!..”
Həyat düsturu- azadlıq üstəgəl(+) azadlıq çıx(-) azadlıq böl) azadlıq vur(x) azadlıq olan bu xanım haqqında geniş danışıb vaxtınızı almaq istəmirəm. Çünki ölkədə kifayət qədər tanınır, sosial platformalarda barəsində istənilən qədər məlumat var. Məqsədim, onu ad günü münasibəti ilə təbrik etməkdir. Axı yanvarın 3-ü Aysel Əlizadənin doğum günüdür.
Şair Rafiq Yusifoğlu 1950-ci ildə Qubadlı rayonunun Çardaxlı kəndində müəllim ailəsində dünyaya gəlib. 1966-cı ildə orta təhsilini başa vurduqdan sonra Bakıya üz tutub. 1966-1970-ci illərdə təhsilini indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsində davam etdirib. Sonra bir müddət Sumqayıt şəhərində müəllim işləyib. Eyni zamanda Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olub. “Azərbaycan Sovet poemasının inkişaf problemləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə yiyələnib.
1985-ci ildən 1992-ci ilədək “Göyərçin” jurnalında söbə müdiri, 1992-ci ildən 1996-cı ilədək məsul katib, 1996-1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının “Xəbərlər” baş redaksiyasında “Elm, mədəniyyət, incəsənət” şöbəsinin müdiri vəzifələrində çalışıb. 1997-ci ildən “Göyərçin” jurnalının baş redaktorudur.
Şairin uşaq ədəbiyyatının inkişafında xüsusi fəaliyyəti var. 2007-ci ildə “XX əsr Azərbaycan poemasının sənətkarlıq xüsusiyyətləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru adına layiq görülüb. Hazırda Sumqayıt Dövlət Universitetinin “Azərbaycan ədəbiyyatı” kafedrasının professorudur. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Mədəniyyət işçisidir.
Ədəbi fəaliyyətə hələ orta məktəbdə oxuyarkən başlayan şair, 1966-cı ildən şeirləri, məqalələri ilə mətbuatda çıxış edir. Son illər bədii tərcümə ilə də məşğul olur. F.Q.Lorkanın, Corc Bayronun, Peter Şyuttun, Hans Yurgen Hayzenin, Ulla Hanın, Roza Auslenderin və başqalarının şeirlərini, dünya uşaq ədəbiyyatının gözəl nümunələrini dilimizə tərcümə edib. Bununla yanaşı öz əsərləri də bir sıra dillərə tərcümə olunub, dərsliklərə düşüb. Çoxlu mahnı mətnlərinin, elmi-publisistik məqalələrin müəllifidir. Əsərləri əsasında “Qəm karvanı”, “Bütün Azərbaycan əsgər olmalı” televiziya tamaşaları çəkilib və dəfələrlə nümayiş etdirilib.
Bu gün, yanvarın 2-də Rafiq Yusifoğlunun 73 yaşı tamam olur. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı, firəvan həyat arzulayıram.
Yeni ilin ilk günündə, çox vaxt baş qarışıq olur, kimisi qonaq gedir, kimisinə qonaq gəlir, kimisi də dünənin “yorğunluğunu” çıxarmağa çalışır. Necə deyərlər, hər kəs öz iş-gücündə…
Şair, publisist Əbülfət Mədətoğlu 1959-cu iliin yanvar ayının 1-də dünyaya gəlib. Qarabağlıdır, Xocəvənd rayonunun Tuğ kəndində böyüyüb boya-başa çatıb. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində ali təhsilə yiyələnib. Eyni zamanda Jurnalist Sənətkarlığı İnstitutunu bitirib. Elə o vaxtdan da müxtəlif mətbu orqanlarında çalışıb. Hazırda “Ədalət” qəzetinin baş redaktor müavinidir. Ötən müddət ərzində bir sıra ədəbi mükafatlarla yanaşı, “Əməkdar Jurnalist” fəxri adına da layiq görülüb…
Köhnə kişilərə xas olan təmkinlə ad günündən başlayaraq ilin son gününədək sonsuz ümidlərlə addımlayır. Hər yeni ilin gəlişi ilə bir yaş böyüyür, bir yaş da ucalır. Onun bir şair kimi yaratdıqlarından danışmaq fikrim yoxdur, çünki dövri mətbuatda bu barədə mütəxəsislərin kifayət qədər təhlili və şərhi var. Mən onun bir publisist, bir insan kimi fəaliyyətindən söhbət açmaq istəyirəm…
Deyir ki,- “Əlifbanı tanıyandan mütaliəni sevmişəm. Bizim kənd kitabxanamız çox zəngin olub. Kəndimiz işğal olunanadək evimizdə özümün də böyük kitabxanam var idi. Və kənddə bunu hamı bilirdi. Mən onların təqribən 3 min nüsxəsini kənddən çıxara bildim. Bu gün də Masazırdakı evimdə ayrıca bir kitabxanam var. Bu mənada mütaliə mənim işimə həmişə kömək olub. Həm qəzetdə, həm poeziyada. Ad çəkmədən deyim ki, dövri mətbuatda, o cümlədən sosial şəbəkələrdə yayımlanan şeir nümunələrinin hamısını oxumağa çalışıram. Ruhuma doğma olan şairlərimizin bir çoxunun kitabları masamın üstündədi. Tez-tez onlara üz tuturam. Allah dünyasını dəyişənlərə rəhmət etsin, yaşayanlara ömür versin!..”
Adətən biz “səxavətlidir” ifadəsini xeyriyyə işlərinə maddi vəsait ayıranlara şamil edirik, amma insanları xoş sözlə sevindirmək, kiməsə dəyər vermək özü də səxavət nümunəsidir. Əbülfət Mədətoğlu bu baxımdan böyük ürəkli adamdır. Əsərlərini təhlil edərək, o qədər müəllifə səxavət göstərib ki, say-hesabını bəlkə də çoxdan itirib…
“Mən ədəbi gəncliyi daim izləyirəm, onlarla səmimi münasibətim var. “Ədalət” qəzetində ədəbi gəncliyə kifayət qədər yer ayrılıb və mən sevinirəm ki, bu gənclərin hansısa bir yazısının “Ədalət”in oxucularına təqdim olunmasında kiçik də olsa xidmətim olub. Mən Aysel Əlizadənin, Seymur Baycanın, Xuraman Hüseynzadənin, Elnur Aslanbəylinin, Qan Turalının, Aqşinin, Kənan Hacının, Cəlil Cavanşirin, İradə Aytelin, Kəramət Böyükçölün, Həyat Şəminin, Nuranə Nurun, Zəka Vilayətoğlunun və digərlərinin yazılarını, bütövlükdə isə mətbuatda işıq üzü görən hər bir yazını oxumağa, izləməyə çalışıram.”- söyləyir.
Çox çətinliklərlə üz-üzə gəlib, həyatı boyu heç nəyi asanlıqla əldə etməyib. Nə qazanıbsa, necə deyərlər, dişlə, dırnaqla, ağır zəhmətlə əldə edib.
Dünyanın ən yüngül işi sandığından heç kimə məsləhət verməyi xoşlamır. Ona görə də həmin o yüngül işi hər kəsin öz ixtiyarına buraxır. Düşünür ki, kim necə bacarırsa, hansı yolu seçibsə o yolla xalqımıza, ədəbiyyatımıza xidmət etməlidir…
Deyir ki,- “Həyatda elə yaşamlar var ki, onu sözlə ifadə etmək mümkün deyil. Lap elə qaçqınlığı götürək. Qaçqın olmayana bütün ürəyini də, bütün maddi sərvətini də bağışlasan belə, onun içində qırılıb çiliklənən, ölən, yaddaşında ağrı-acı guşəsi kimi qalan nəsnələri nə dəyişə bilməzsən, nə də unutdura bilməzsən. Göstərilən qayğı sadəcə diqqətdi. Yaşamağa ipucudu. Bu mənada 30 il ancaq xəyal etdiyin, ancaq yuxuda gördüyün kəndinə, evinə qayıtmaq bu gündən keçmişə dönüş deməkdir. Aradakı 30 il isə itirilən, əlindən zorla alınan ömürdü. Ona görə mən kəndimə səfər edəndə filmlərdəki təki, yuxuda keçmişə getmiş kimi oldum və o keçmiş mənə çox acıları təkrar yaşatdı. Çünki kəndimin yalnız coğrafi mənzərəsi yadımda qalmışdı. Mənim uşaqlığımın da, gəncliyimin də izləri, xatirələri güllələnmişdi. Evimin yerində qaratikan bitmişdi. Mənimlə orda danışan ancaq kədər idi, ağrı-acı idi. Çünki məni qarşılayanlar onlar idi…”
Bədii yaradıcılığa orta məktəbdə oxuyarkən başlayıb. Əvvəlcə qəzet və jurnallara yazılar ünvanlayıb. Haqsızlıqlar, biganəliklərlə çox qarşılaşsa da həyatda ona dəstək verən, əlindən tutan, yol göstərən insanlar da olub. Onları böyük minnətdarlıq hissi ilə xatırlayır. Yazıçılardan Əlisəfa Məmmədovun, Əlfi Qasımovun, şairlərdən- xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin, Çingiz Əlioğlunun, Sabir Rüstəmxanlının, Nüsrət Kəsəmənlinin, Abbas Abdullanın, Məmməd İsmayılın, Vaqif Nəsib Sarıhüseyn oğlunun, Zülfüqar Şahsevənlinin, Vaqif İbrahimin və digərlərinin adlarını çəkir, zamanında xeyir-dua verdiklərini dilə gətirir. Məhz həmin xeyirxahların tələbkar qayğısı onu bugünkü yazarlara qaygı, diqqət göstərməyə yönəldib. Xüsusilə maraqlı, istedadlı, dəstəyə ehtiyacı olan gənclər onun üçün çox önəmlidir…
“Əlimdən tutublar, mən də təbii ki, gücüm daxilində əldən tutmağa çalışıram. Hər gün yazmaq, hər gün hay-küy salmaq və yaxud özünü hansısa qrupda təbliğ etmək mənə görə istedadın göstəricisi sayıla bilməz. Ad çəkmədən deyə bilərəm, elə gənclərimiz var ki, başını salıb aşağı heç bir qruplaşmaya qoşulmadan sözün fəhləliyini edir, özünə yol açmağa çalışırlar. Amma bəziləri də öz aralarında “işbirliyi” yaradır, bir-birini gündəmə daşımaqla məşğuldular. Çox istərdim ki, Allahın verdiyi istedadı böyük SÖZün xidmətində görək həmişə…”- söyləyir.
Qələm adamlarının qruplaşmasından çox narahatdır. İstəyir ki, ciddi əsərlərin sayı çoxalsın və azərbaycanlı müəlliflərin əsərləri ümumbəşəri əhəmiyyət daşısın. Yazarlarımz dünyada tanınsınlar. Necə deyərlər, “Nobel” mükafatının ayağı Azərbaycana da açılsın…
Bəli, yanvarın 1-də haqqında söhbət açdığım şair, publisist, əməkdar jurnalist Əbülfət Mədətoğlunun növbəti ad günüdür. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı və yaradıcılıq uğurları arzulayıram. Çox yaşasın!
Şən, gülərüz, mehriban adamdır. Dərin ağlı, parlaq təfəkkürü, uzaqgörənliyi onu heç vaxt yanıltmayıb. Gözəl yaddaşı var, diqqətindən heç nə yayınmır. Gözlənilməz hadisələr onu təəccübləndirmir, təsadüfün zəruriyyətdən yarandığını yaxşı bilir. Zahirən ciddi və sərt görünsə də, əslində mərhəmətlidir, necə deyərlər, ipək kimi qəlbi var. Hadisələrin mahiyyətini məntiqlə şərh edir və qəbul etdiyi qərarları vaxtından əvvəl açıqlamır. Ürək qızdırdığı insanlara qarşı zarafatcıl, səmimidir. Dost seçimində tələsmir, real keyfiyyətlərə əsaslanır…
Azərbaycan respublikası dünya xəritəsində noxud boyda görünür, fəqət bu balaca ölkə dünya üçün böyük strateji əhəmiyyət daşıyır. Nəhəng ölkələr zaman-zaman bu ölkəni öz müstəmləkəsinə çevirməyə çalışıblar. Nail olanları da olub, olmayanları da…
Nadir şah Əfşardan üzü bəri Azərbaycan qələbə sevincinə həsrət qalmışdı. Şimal, cənub, qərb və şərqdən zaman-zaman işğal olunduqca, ərazisi kiçilib balaca bir ölkəyə çevrilmişdi. Dərbənd, Borçalı, Təbriz, İrəvan bir vaxtlar ona məxsus olsa da, bu gün başqa-başqa ölkələrin ərazisi sayılır…
Qarabağ yaxın keçmişimizin dərdi idi, Azərbaycana məxsus olsa da ermənilər orada öz bildikləri kimi hərəkət edir, “Arsax” adlı qondarma respublika qurmuşdular. Uzun illər Ermənistanı dünyaya təcavüzkar ölkə kimi tanıtdırmağa çalışsaq da, bunu bacara bilmirdik. Xeyli müddət idi ki, içimizdə məğubiyyətin ağrı-acısını yaşayırdıq. Bir ovuc erməniyə məğlub olduğumuz üçün dost ölkələr bizi qınayırdılar. Bəli, məhz onun rəhbərliyi altında Qarabağın böyük bir hissəsi işğaldan azad olundu və müstəqil Azərbaycan Respublikasının ərazisi qismən də olsa geri qaytarıldı…
Səbrli insandır, qərar verməkdə tələsmir. Qərar verdisə təzyiqlərə məhəl qoymadan həyata keçirir və məqsədinə doğru irəliləyir. Gücünə, intelektinə yaxşı bələddir. Şəxsiyyətini sevdirməyi, ürəkləri fəth etməyi bacarır. Bəli, lider olmaq onun alın yazısıdır. Strategiyası xalqını xoşbəxt, ölkəsini firəvan görməkdir…
Ulu Öndər Heydər Əliyev onun haqqında deyirdi: – “Üzümü sizə – həmvətənlərimə tutaraq qarşıdan gələn prezident seçkilərində prezidentliyə namizəd, mənim siyasi varisim, Yeni Azərbaycan Partiyası Sədrinin I müavini İlham Əliyevi dəstəkləməyə çağırıram. O, yüksək intellekt, praqmatik düşüncəli, müasir dünya siyasətini və iqtisadiyyatını gözəl bilən, enerjili və təşəbbüskar bir şəxsiyyətdir. Sizi əmin edirəm ki, həm İlham Əliyev, həm də Yeni Azərbaycan Partiyası bundan sonra da xalqımızın ən layiqli övladlarını öz ətrafında sıx birləşdirərək, Azərbaycan dövlətinin inkişafı və xalqımızın firəvanlığı yolunda çox işlər görəcəklər. İnanıram ki, mənim axıra çatdıra bilmədiyim taleyüklü məsələləri, planları, işləri sizin köməyiniz və dəstəyinizlə İlham Əliyev başa çatdıra biləcək. Mən ona özüm qədər inanıram və gələcəyinə böyük ümidlər bəsləyirəm…”
O, Ulu Öndərin bütün ümidlərini doğrulda bildi. Həm ölkəmizi abadlaşdırdı və həm də ərazi bütövlüyünü təmin etmək uğrunda mübarizəyə qatıldı, Azərbaycanın tarixində böyük siyasətçi, sarsılmaz lider, məğlubedilməz sərkərdə kimi yer aldı…
Zaman keçəcək, əsrlər ötəcək, nəsillər bir-birini əvəzləyəcək. Heç şübhəsiz ki, onu- işğal olunan torpaqları azad edən xalqının xilaskarı, düşmən üzərində ZƏFƏR çalan rəhbərlərdən biri kimi həmişə sevəcəklər. Bu elə bir ZƏFƏRDİR ki, Azərbaycan xalqı iki yüz ildən çox həsrətini çəkib. Döyüşüb, amma heç zaman nail ola bilməyib…
Əhalinin sosial problemlərinə gəldikdə isə, necə deyərlər, nə qədər ki, insan var, dünyanın sonunadək sosial problemlər olacaq və bu istiqamətdə də çox işlər görülüb, görüləcək də. O ki qaldı vicdan və ya siyasi məhbuslara, bu səhnəni yaradan, öz maraqları üzərindən adamları şərləyən məmurlar sıradan çıxdıqca, bu anlam da tezliklə ortadan götürüləcək…
Dekabrın 24-ü ölkəmizin rəhbəri, müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin növbəti ad günüdür, 61 yaşı tamam olur. Sıradan bir azərbaycanlı kimi, Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm can sağlığı, işlərində uğurlar arzulayıram. Yeni yaşınız mübarək, cənab PREZİDENT!
