Uşaq qəlbinin saflığından doğan mərhəmət hekayəsi
(Türkan Alpturan (Hüseynli)nin “Pambıq” hekayəsi haqqında – onuncu yazı)
Müasir uşaq ədəbiyyatında (çox az sayda olan uşaq, yeniyetmə və gənclərin yaradıcılığında) səmimiyyət, sadəlik və mənəvi dəyərlərin aşılanması hər zaman xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənc rəssam-yazıçı Türkan Alpturan (Hüseynli)nin “Pambıq” adlı hekayəsi də məhz bu baxımdan diqqətəlayiq nümunələrdən biridir. Bu kiçik həcmli, lakin dərin məzmunlu hekayə uşaq təfəkkürünün incəliyini, təbiətə yaxınlığını və saf duyğularını özündə ehtiva edir.
Hekayənin başlanğıcında oxucu yağışlı bir meşə mənzərəsi ilə qarşılaşır. Təbiətin canlı təsviri – yağışın bolluğu, heyvanların islanması, quşların isə bu vəziyyətdən sevinc duyması – müəllifin müşahidə qabiliyyətinin güclü olduğunu göstərir. Bu təsvirlər həm də uşaqlara təbiətin müxtəlif tərəflərini anlamağa kömək edir: bir hadisə kimisi üçün çətinlik, digəri üçün sevinc ola bilər.
Əsərin əsas qəhrəmanı olan Pambıq isə sadəcə bir siçan deyil – o, tənha, qorxmuş və köməyə möhtac bir varlıqdır. Onun taleyi uşaqlarda empatiya hissini oyadır. Atasını itirməsi, anasının yoxluğu, yuvasının dağılıb su ilə dolması kimi hadisələr balaca oxucunu dərindən təsirləndirir. Bu məqamda müəllif uşaqlara həyatın çətinliklərini göstərsə də, bunu qorxu yox, anlayış və mərhəmət üzərindən təqdim edir.
Hekayənin ən təsirli hissəsi isə xeyirxah sincabın ortaya çıxmasıdır. Sincab obrazı burada sadəcə bir heyvan deyil, humanizmin, yardımlaşmanın və paylaşmanın simvoludur. O, Pambığa yalnız yemək vermir, həm də ona sığınacaq yaradır, təhlükəsizlik hissi bəxş edir. Bu epizod uşaqlara öyrədir ki, yaxşılıq etmək böyük qəhrəmanlıq deyil, kiçik, amma səmimi addımlardan başlayır.
Hind qozunun qabığından düzəldilən yuva isə rəmzi məna daşıyır. Bu, çətin şəraitdə belə çıxış yolu tapmağın, ümidini itirməməyin bir simvoludur. Eyni zamanda müəllif burada yaradıcı düşüncəni və praktik ağılı da ön plana çəkir.
“Pambıq” hekayəsinin dili sadə və axıcıdır. Bu, onun əsas üstünlüklərindən biridir. Uşaqlar üçün yazılan əsərlərdə dilin aydın olması vacibdir və Türkan Alpturan bu prinsipi uğurla qoruyur. Eyni zamanda hekayədəki təsvirlər onun rəssam təxəyyülünün güclü olduğunu da göstərir – oxucu sanki hər səhnəni göz önündə canlandıra bilir.
Əsərin sonunda Pambığın artıq qorxmaması, yuvasında sakitcə anasını gözləməsi ümid mesajı verir. Bu, uşaqlara səbirli olmağı, çətin anların keçici olduğunu və yaxşı insanların hər zaman mövcud olduğunu aşılayır.
Nəticə etibarilə, “Pambıq” hekayəsi kiçik oxucular üçün yazılsa da, böyük mənəvi dəyərlər daşıyan bir əsərdir. Burada mərhəmət, dostluq, yardımlaşma və ümid kimi anlayışlar sadə, lakin təsirli formada təqdim olunur. Gənc müəllifin bu əsəri onun gələcəkdə daha böyük və dərin məzmunlu ədəbi nümunələr ortaya qoyacağından xəbər verir.
“Pambıq” – təkcə bir siçanın hekayəsi deyil, insan olmağın, başqasının dərdinə şərik çıxmağın kiçik, amma dəyərli dərsidir.
Türkan Hüseynlinin hekayələri haqqında
RƏNGLƏRİN DİLƏ GƏLDİYİ UŞAQLIQ DÜNYASI
Zaur Ustac və Türkan Alpturan (Hüseynli)
Müəllif: Zaur USTAC