Osloda həftəsonu məktəbinin şagirdləri Zahid Xəlil və Gülzar İbrahimova ilə görüşüb
Osloda Nizami Gəncəvi adına həftəsonu məktəbində «Ana dilimizi qoruyaq!» və “Vətən bizi çağırır!” rublikasında növbəti Zoom videogörüşü keçirilib. Budəfəki görüşünün mövzusu “Nizami Gəncəvi yaradıcılığının uşaqlar üçün tərbiyəvi əhəmiyyəti” olub.
Videogörüşün qonaqları professor, filologiya elmləri doktoru, uşaq yazıçısı Zahid Xəlil, “ Sehrli dünya” jurnalının baş redaktoru, uşaqların sevimlisi Gülzar İbrahimova və ibtidai sinif müəlliməsi İnarə Cəfərova olub. Zahid Xəlil və Gülzar İbrahimova yaradıcılıqlarından söhbət açaraq, dəyərli ədəbi nümunələrini uşaqlarla bölüşüblər.
Eyni zamanda, görkəmli yazıçımız Zahid Xəlil videogörüş iştirakçılarına Azərbaycanda keçirilən “Nizami ili” haqqında ətraflı məlumat verib, dahi sənətkarın yaradıcılığının uşaqlar üçün əhəmiyyətindən danışıb və ədəbi irsindən nümunələr səsləndirib.
Tələbələri ilə dost olduğunu deyən Z.Xəlil uşaqlarla bərabərhüquqlu davranışlara sahib olmağın vacibliyini vurğulayıb. Kitabda olan bilikləri heç nə əvəz edə bilməz deyən professor valideynləri uşaqlara maraqlı kitablar almağa və onların kitablarla mütəmadi təmasda olmağının vacib olduğunu bildirib
Uşaqları sehrli məxluq adlandıran, hər bir yazdığı nağılda uşaqlar üçün maraqlı bir dünya yaradan istedadlı yazıçımız Gülzar Ibrahimova vətəndən uzaqda dilimizi uşaqlarımıza öyrətməyin vacib olduğunu bildirib: “Azərbaycandan çox-çox uzaqlarda – Oslada dilimizi qorumaq və yaşatmaq üçün yaradılmış məktəbin işini alqışlayıram və ümid edirəm ki, uzunömürlü olacaqdır.” “Xarıbülbül” rəsmini çəkən Səlim Abbaszadənin kiçik əsərinin, Sabina Luisa Hidayatinin pianoda ifa etdiyi musiqinin böyük vətənpərvərlik hissindən xəbər verdiyini deyən, G.İbrahimova bu cür görüşlərin keçirilməsinin uşaqlar üçün önəmli olduğunu söyləyib.
Görüşümüzdə iştirak edən ibtidai sinif müəlliməsi İnarə Cəfərova Ana dilini öyrənməyin uşaqlar üçün vacib olduğunu vurğulayıb və öz təcrübəsini şagirdlərlə bölüşüb.
Uşaqlarımız və valideynlərimizin Z.Xəlil və G.İbrahimova ilə maraqlı ədəbi dialoqu olub , onların sevdikləri nağıl,tapmaca və şeirlər yazıçılar tərəfindən səsləndirilib.
Z.Xəlil və G.İbrahimova ilə maraqlı ədəbi dialoq
Yazıçılar şagirdlərin suallarını cavablandırıb və onların ifasında musiqi,şeir,mahnı dinləyib və çəkdikləri rəsmlər ilə tanış olublar.
Görüşdə fəallıq göstərən şagirdlər “Sehrli Dünya”jurnalının diplomları ilə təltif olunub.
Səhər isə anam yenə mülayimliklə, heç kimlə işin olmasın deyərək, məni məktəbə yola salırdı. Hər səhər evdən çıxıb dərsə gedirdim. Qarşıma çıxan insanların üzlərində müharibənin ağrı-acısın, kədərin görürdüm. Evlərdən ölüm qorxusu, qan iyi çəkilmirdi. O, illərdə xalq tərəfindən belə bir söz də yaranmışdı “Qaçqın”. Evləri erməni daşnaqları tərəfindən zəbt olunmuş həmvətənlərimizə qəribədir ki, “qaçqınlar” deyirdilər. Qaçqın, köçkün sözü hər tərəfdə eşidilirdi. Torpaqlarını, evlərini itirmiş insanlara bəziləri doğma münasibət göstərsə də, onlara qarşı ögey münasibət də var idi. “Qaçqın” sözündən hətta müəllimə də, istifadə edərək dərsdən kənar bizə bəzi məlumatlar verərdi. Mən isə, bu sözün necə yarandığını, niyə Vətənindən ayrı düşən insanlara belə bir adın verildiyini fikirləşirdim. Son vaxtlar dərs zamanı fikirli olmağım, deyəsən müəllimənin də, gözündən yayınmamışdı. Bu gün yenə də O, bizə işğal olunmuş torpaqlarımızdan, qaçqınlardan danışırdı. Birdən sinif otağımızın qapısı döyüldü. Müəllimənin “buyurun!” deməsi ilə, içəriyə üz-gözü kədərdən solmuş qara geyimli bir qadın və yanında da bir qız uşağı sinifə daxil oldu. “Bağışlayın, biz”, deyərək özünü təqdim etmək istəyirdi ki, müəllimə “bilirəm, sizin qızınızı bu sinifə göndəriblər” dedi. Qadın isə, kədərli halda, “Bəli, biz Şuşadan gəlmişik”. “Artıq sizin haqqınızda bizdə məlumat var”, deyərək müəllimə göz yaşlarını saxlaya bilmədi. Mən də, fikir dünyamdan artıq ayılmışdım. Öz-özümə dodaqaltı mızıldanırdım, “necə ola bilər ki, Şuşa işğal olunsun? Bəs atam belə demirdi axı”. İçimdəki şübhələri qovmağa çalışırdım. “Bəlkə də, onlar Bakıya qonaq gəliblər” deyə, özümə təsəlli verirdim. Amma əsl həqiqət bu idi ki, Şuşa şəhəri doğrudan da işğal olunmuşdu. Qadın Şuşa şəhərinin işğal olunmasını dilinə gətirməsə də, Onun görkəmindən Şuşanın başına nə oyunlar gətirildiyi bəlli idi. Daha heç nə eşitmək istəmirdim. Bircə evə gedib küncə sıxılıb ağlamaq istədim. Dərsdən çıxıb evə doğru qaçmağa başladım. Atamı görmək, beynimdəki suallara cavab almaq üçün tələsirdim. Evə çatanda isə, anamın lal-dinməz baxışları Şuşanın işğal olunmasından xəbər verirdi. Bir neçə saatdan sonra yəqin ki, mənim şübhələrimə son qoyulacaqdı. Özümdə cəsarət tapıb atama suallarımı vermək istədiyim vaxt qapının döyülməsi məni fikirimdən ayırdı. Qəfil gələn qonağın səsi, evimizin sükutunu pozduğu kimi, atamın da halını dəyişdi. Gələn qonağın sual dolu baxışları atam tərəfə yönəldi. O, atama “siz mənim yoldaşımla eyni cəbhədə döyüşürsünüz, neçə vaxtdır ondan xəbər yoxdur, Onun halı necədir ? ” deyərək, sual verdi. Atam isə çətinliklə də olsa sualı cavablandırmağa çalışdı. “Narahat olmayın, O, əsl döyüşçüdür. Biz onunla fəxr edirik. O, mütləq sizi görməyə gələcək”. Atamın bu sözlərindən sonra qadının baxışları dəyişdi və O, anama tərəf baxaraq, “Allah sizi sevindirsin, Siz məni sevindirdiniz” dedi və getdi. Onun gedişi ilə atamın qəmli baxışlarında yaş damcıları göründü. Anama tərəf baxaraq dedi: “O, qadının həyat yoldaşı şəhid olub. Mən bu xəbəri ona deyə bilmədim”. Anam bu xəbərin ağırlığına dözə bilməyib, hönkürtü ilə ağlamağa başladı. Bu qəmli hadisə mənə təsir etsə də, mənə qəribə gələn bu idi ki, atam nə üçün o qadına fəxrlə,“ sizin yoldaşınız Qarabağda şəhid olub ” demədi. Artıq atama qarşı düşüncələrim dəyişməyə başladı. Nə üçün atam belə etdi deyə, beyinimdəki fikirlər məni dərs oxumağa qoymurdu. Bir neçə dəfə istədim ki, atamın otağına gedib, atama sual verim ki, axı, ata nə üçün sən qonşu qadına belə cavab verdin? Mən səni təmiz, düz danışan adam kimi tanıyırdım. Həmişə mənə deyərdin ki, yalan danışma, bəs indi nə oldu ki, sən özün yalan danışdın. Amma həmin gün atama heç bir sual vermədim. Hətta Şuşanın işğalı ilə bağlı, suallarımda ürəyimdə qaldı. Ona qarşı içimdəki şübhələr beyinimdə səslənirdi. Əgər Şuşa işğal olubsa, bəs O, niyə Bakıdadır. Amma bir neçə gündən sonra eşitdim ki, Şuşa bir neçə həftə bu söhbətdən əvvəl işğal olunub və bizim əsgərlər itgi verərək geri çəkiliblər. Onu da bildim ki, atam yalançı deyilmış, atamın cümlələri düz imiş, amma mən bu cümlələrin düzgünlüyünün fərqinə vara bilməmişdim. Çünki küçəmizdə matəm çadırının qurulmasını görəndə və qonşu evdən ağlaşma səsini eşidəndə, atama haqq qazandırdım. Atam həqiqətən də düz deyirmiş, O, əsl döyüşçü olaraq son dəfə ailəsi ilə vidalaşdı. Ailəsi Onun son baxışlarını, qamətini görməsə də, məğrur tabutunu gördü. O, Vətən uğrunda şəhid olmuşdu. Onun üçün ağlamağımıza baxmayaraq, biz onunla fəxr edirdik. Ağlayanlar içərisində, şəhidin həyat yoldaşı da var idi. Şəhidin tabutunu maşına qoyan zaman, sanki qadın bir anlıq yuxudan ayıldı və anladı ki, məzara aparılan tabutda, Vətən uğrunda şəhid olan bir igidin cəsədi ilə bərabər, Onun həyatının mənasın və gələcək günlərinin yaşama səbəbini də aparırlar. Elə bu düşüncələrlə də, sıçrayaraq tabut aparılan maşının ardınca “məni də özünlə apar!” deyərək qaçmağa başladı. Tabutu gətirən maşın isə dayanmadan, “qara tabutu”, “axirət dünyasına” apardı. Bu halı görənlərin ağlamaqdan başqa deyəcək sözləri də qalmamışdır. Qadının isə maşına çata bilməməsi və qaçdığı yolun yarısında dayanması ona işarə idi ki, Onun ailə səadəti artıq sona çatmışdı. Bu anı görənlər göz yaşlarını saxlaya bilmirdilər. Hər kəs susmuşdu. Baxışlar isə yalnız bir ailənin faciəsindən danışırdı. Çoxları qadının həyatının puç olmasına üzülür, bəzilərinin baxışlarında düşmənə qarşı hiddət var idi. Amma olan olmuşdu, torpaqlarımız işğal altında, cavanlarımız da canlarını fəda edirdilər. Artıq müharibənin havası da bizim ciyərlərimizə hopmuşdu. Mən isə fikirləşirdim. Yenə darısqal otağımıza keçıb, bir küncə sıxılmışdım. Fikirləşsəm də, beyinimdəki suallara cavab tapa bilmirdim. Düşünürdüm ki, bu işlərin axırı necə olacaq, kimin üçün və nə üçün bizim döyüşçülər orda ölür? İçimdəki qorxu, beyinimdəki fikirlərimi qarışdırırdı. Bəzən fikirləşirdim ki, bu gündən bizim üçündə var, çünki şəhid olanların uşaqları yetim qalıb, bəlkə bir gün o güllələrdən biridə mənim atama dəydi. O, zaman necə olacaq. Düşünürdüm. Beyinimdəki sözləri dilimə gətirə bilmirdim. Əgər atam ölsə, güzaranımız necə olacaq, onsuzda günlərimiz aclıqla keçirdi. Qohumlardan da qapımızı döyən yox idi. Bilirdim ki, atama döyüşə getmə deyənlər, atam ölsə bizi məsxərə edəcəkdirlər. Düşünmüşdüm, anamı heç kimə möhtac etməyəcəkdim. Bu fikir beyinimdə qəti formada səslənirdi. Anam heç kimə əyilməyəcək deyərək, otağımda qışqırmağa başladım. Bu zaman öz səsimdə özümə qəribə gəldi. Uşaq olsamda, hiddətli səsim, özümə çox qorxunc göründü. Bu zaman anam otağa daxıl olub, səksəkəli halda dedi: qorxma oğlum! Mən sənin yanındayam. Bu sözlərdən sonra acı gülüş içimi doldurdu. Anam yazıq hardan bilərdi ki, mən ətrafımdakı insanların işlərindən hiddətlənıb qışqırmışam. Lakın anamın kədərli gözləri yenə gözlərimə sancılmışdır. Daha Ona heç bir şey deyə bilmədim, çünki evdən çıxıb qaçmaq, özümü hər kəsdən uzağa atmaq istəyirdim, amma bu mümkün deyildi. Qapını açıb pillələrlə aşağı düşdüm və küçənin başına çatmamışdım ki, qarnı dolu, cibi pulla oynayanlarla küçədə rastlaşdım. Belə insanları görəndə ürəyim sıxılırdı. Amma anamın mənə verdiyi tərbiyə, öz əksini ruhumda tapmışdır. Çünki özümdən aslı olmayaraq, yenə belə insanlara salam verdim. Amma sonra özümü danlamağa başladım ki, necə olur axı, mən belə adamlara salam verirəm. Lakın anamın baxışları və səsi, yenə yadıma düşdü. Oğlum! Sən heç kimə pislik eləmə, çünki pislik heç kimə xeyir gətirməyib, həm də, pislik etmək asan bir işdir, amma yaxşılıq etmək həm çətindir, həmdə bu iş şərəfli işdir. Bacarırsan, pis insanlara da yaxşılıq elə. Amma mən bacarmırdım, çünki cəmiyyət öz pis işləri ilə, məni arxasınca çəkirdi. davamı var…..
Xanım Emfira Ərkli naşiri və redaktoru Müşfiq Borçalının olduğu “Dünyam mənim” adlı şeirlər kitabının işıq üzü görməsi münasibəti ilə “Ziyadar” Mükafatı (DİPLOM – EMFİRA ƏRKLİ N: 064 18.03.2021. – XAÇMAZ.) ilə təltif olunmuşdur. Laureatı təbrik edir və yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik! Uğurlarınız bol olsun, Emfira xanım!!!
Salam olsun! Siz bu yazını oxuduğunuz zaman indiyə qədər çap olunmuş “Yazarlar” jurnalının istənilən nömrəsini sifariş etməklə əldə edə bilərsiniz. Əlaqə vasitələri:
MÜBARİZ (Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mübariz İbrahimova həsr olunur) Əlində ucalan qeyrət bayrağı, Çəkdi düşmənlərə dağ üstə dağı. Adınla öyündü vətən torpağı, Böyük hünərinə alqış, Mübariz ! * * * Qılınca döndərdin dəyanətini, Qırdın ümidsizlik əsarətini, Göstərdin cahana cəsarətini, Böyük hünərinə alqış, Mübariz ! * * * Keçdin yurd uğrunda öz həyatından , Şəhidlər vətənin çıxmaz yadından Zəfər ətri gəldi sənin adından, Böyük hünərinə alqış , Mübariz!
QUCAĞINI GENIŞ AÇ… ( Gizir Pəncəli Teymurova həsr olunur.) Qucağını geniş aç, gəlirəm Ana Torpaq, Çox döymüşdüm qapını, səhər-axşam taq-taraq, Hər gəlirəm deyəndə, əlimdə vardı bayraq, O qutsal əmanətin, ünvanına yetibdi… Sancmışam Sancağımı, rahat gəlirəm indi…
* * * Səhər-axşam deyərdim, bu canım sənə fəda, Nə olur mənə olsun, təki sən görmə qada, “Komandir yaxşı olsa, ordunu verməz bada”, Komutanım öndədir, gül-çiçək düz yoluna… Sıra ilə gəlirik, yer ver girək qoynuna… * * * Çox dilək diləmişdim, Bayraq olsun kəfənim, Xəyalım gerçək olub, sevinməsin düşmənim, Dualarım qəbuldu, ağlamasın sevənim, Ana, sən də gözünün qorasını sıxma ha… “Oğul düşmən çəpəri”, qurban gedər torpağa… 12.04.2016. Bakı.
Əli Kərim (tam adı: Kərimov Əli Paşa oğlu) — azərbaycanlı şair, tərcüməçi, 1954-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı,
Əli Kərim (Əli Paşa oğlu Kərimov) 1931-ci il mart ayının 18-də Azərbaycanın Göyçay şəhərində anadan olmuşdur. Atası Paşa kişi fəhlə işləmişdir. 1948-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olur, burada ehtiyacı olduğu yataqxana olmadığından Teatr İnstitutunun teatrşünaslıq fakültəsinə keçir, III kursdan Moskvada, M.Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda təhsilini davam etdirir və 1955-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirir. Bakıya qayıtdıqdan sonra «Azərbaycan» jurnalının redaksiyasında işləmiş, şeir şöbəsinin müdiri olmuşdur.
Yaradıcılığı,
Əli Kərimin ömrü,öz şair sözü kimi,poeziyada atributa çevrildi. Bu gün onun üslubunu,deyim tərzini,söz-obrazlarını davam etdirən şairlər var. İlk nəşr olunan əsəri 1948-ci ildə «Azərbaycan pioneri» qəzetində çıxmış «Təzə müəllim» şeiri olmuşdur. 1957-ci ildə Moskvada keçirilən tələbələrin VI Ümumdünya Festivalında «İlk simfoniya» poeması mükafata layiq görülmüşdür. İlk kitabı 1958-ci ildə Azərbaycan ədəbiyyatı dekadası münasibəti ilə Moskvada rusca çıxan «İki sevgili» kitabı olmuşdur.
«İki sevgi» (1960), «Həmişə səfərdə» (1963), «Qızıl qanad» (1965), «Qaytar ana borcunu» (1970), «Uşaqlar və ulduzlar» (1971) «Səfərdən sonra» (1972), «Pillələr» (1978), «Gül və çörək» (1978), «Seçilmiş əçərləri» (I cild, 1974, II cild 1975), «Qayıt» (1983), «Pillələr» (1987), Seçilmiş əsərləri» (2 cilddə, 1991), «Mavi nəğmənin sahilində» (1991), «Neyləyim, şeirlə dərd söyləyirəm, (1999) və s. kitabları nəşr edilmişdir. Ona həsr edilmiş Feyzi Mustafayevin «Dinmə, ey kədər» (1986), Elza Kərimin «Nə xoşbəxt imişəm», Altay Məmmədovun «Tanıdığım Əli Kərim» xatirələr kitabları çapdan çıxmışdır. Şairin bədii yaradıcılığının tədqiqinə həsr edilmiş Cavanşir Yusiflinin «Azərbaycan poeziyasında Əli Kərim mərhələsi» (2005), «Əli Kərim üslubu, yaxud fərdi yaradıcılıqdan ədəbiyyat tarixinə baxış» (2010), Sona Xəyalın «Əli Kərim» (2011) və b. monoqrafiya və məqalələrin adlarını çəkimək olar. Şairin əsərlərindən bir çoxu ölümündən sonra işıq üzü görmüşdür. Əli Kərim 1969-cu ilin 30 iyununda Bakıda vəfat etmiş, Göyçayda dəfn edilmişdir. Dəfn edildiyi yerdə Əli Kərim parkı salınmışdır. Sumqayıt şəhərində Əli Kərim poeziya klubu fəaliyyət göstərir. Əli Kərim ədəbiyyata özünə məxsus üslubu ilə gəlmiş, ilk şeirlərindən parlaq istedadı ilə şeirsevərlərin diqqətini cəlb etmiş, özündən sonra gələn bir sıra şairlərə güclü təsir etmiş sənətkarlardandır. AMEA-nın Həqiqi üzvü, professor Tofiq Hacıyev onun yaradıcılığı barədə yazır: «Ə.Kərimin ömrü, öz şair sözü kimi poeziyada atributa çevrildi. Bu gün onun üslubunu, deyim tərzini, söz-obrazlarını davam etdirən şairlər var. Əli Kərim mövzu məhdudluğu bilməyib, mövzu əlvanlığı, həm də seçilmiş mövzunu orijinal işləmə tərzi onun yaradıcılığını səciyyələndirən cəhətləndəndir. Mövzuların bir qismi yalnız onun özünə məxsusdur, yəni onları o görüb, o mənalandırıb: «Babəkin qolları»nda məşhur Babək bir yanda qalır, onun kəsilmiş – Babəki xalq qəhrəmanı edən qolları qəhrəman seçilir; «Heykəl və heykəlin qardaşı» poeması da həmin prinsiplə yazılmışdır – qəhrəmanın özü yox, hekəlidir. «Gül və çörək», «Sevirəm», «Bomba üstündə ev», «Çiçəklər iclasda» kimi şeirlərdə də vəziyyət eynidir, bu əsərlərdə mövzu orijinallığı ideya-məzmun orijinallığı ilə, poetik forma yenilikləri ilə uyğun gəlir.
Həyat faktlarına xüsusilə poetik yanaşma, onlar üçün xüsusi poetik mühit yaratmaq üsulu şairin iri həcmli əsərlərində – poemalarında da saxlanır. İdman mövzusunda yazdığı «Bir santimetr haqqında ballada» poemasında iradə ilə ətalətin mübarizəsi gözəl, şairanə ekrana çevrilir və bu ekranda şairliklə kommentatorluq çox təbii əlaqələndirilir. Əli Kərimdə oxucunu poetik mühitinə salmaq istedadı vardır: «İlk simfoniya» poemasını oxuyarkn əvvəldən axıra musiqi dünyasına düşürsən, buradakı obrazların timsalında musiqiçilərin sənətini, ailə-məişət ziddiyyətlərini təbii lövhələrlə yaşayırsan, şair oxucunu musiqi salonundan çıxarıb, qəhrəmanının ardınca yollara, bağlara, parklara izlətdikcə qulaqlarında melodiya cingiltisi kəsilmir. «Heykəl və heykəlin qardaşı» poemasında müharibə səhnələri ilə sülh dövrünü təsərrüfat-quruculuq mənzəsinin poetik ritmləri sənətkarlıqla növbələşir, müxtəlif mövzular ustalıqla bütövləşir…»
,Şeirlərinə yazılmış mahnılar,
· Aybəniz Haşımova, Nə gəlməz oldun, musiqi: Oqtay Kazımi
· Flora Kərimova, Nə gəlməz oldun, musiqi: Oqtay Kazımi
· Səbinə Ərəbli, Yar gəldi, musiqi: Adil Gəray
· Yaqub Zurufçu, Yar gəldi, musiqi: Adil Gəray
· Vaqif Şıxəliyev, Azərbaycanım mənim, musiqi: Hacı Zirəddin Tağıyev
Haqqında yazılmış kitablar,
· Feyzi Mustafayev – “Dinmə, ey kədər”
· Cavanşir Yusifli – “Əli Kərim üslubu, yaxud fərdi yaradıcılıqdan ədəbiyyat tarixinə baxış”
· Cavanşir Yusifli – “Azərbaycan poeziyasında Əli Kərim mərhələsi”
· Altay Məmmədov – “Tanıdığım Əli Kərim”
· Sona Xəyal – “Əli Kərim”
· Elza Kərimova – “Nə xoşbəxt imişəm”
Əsərləri,
Əli Kərimin Təbrizdə nəşr olunan Qaytar Ana Borcunu kitabı
1. İki sevgili. Bakı: Azərnəşr, 1960, 60 səh.
2. Həmişə səfərdə. Bakı: Azərnəşr, 1963, 63 səh.
3. Qızıl qanad. Bakı: Azərnəşr, 1965, 132 səh.
4. Qaytar ana borcunu. Bakı: Gənclik, 1970, 223 səh.
5. Uşaqlar və ulduzlar. Bakı: Gənclik, 1971, 71 səh.
6. Səfərdən sonra. Bakı: Azərnəşr, 1972, 192 səh.
7. Tənbəl ayı balası. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1973, 15 səh.
8. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). I cild. Bakı: Azərnəşr, 1974, 407 səh.
9. Seçilmiş əsərləri (iki cilddə). II cild. Bakı: Azərnəşr, 1975, 185 səh.
