www.bitik.az tərəfindən yazılmış bütün yazılar

Camal Cəfər – Sumqayıt

Sumqayıt

Doğma şəhərim! O şəhər ki …
Səninlə bir xoşbəxtliyim ucalır,
Sevinir, sevincim göylərə qalxır,
Pərvaz edərək qəlbdə dolanır,
Doğmalıq hər zaman adında olan,
Yaşlansa da cavan qalan Sumqayıt!
Əziz şəhərim! O şəhər ki …
Küçələrin, döngələrin, yolların,
Şahid olub ürəklərin sözünə.
Gülür sakinlərin gülər üzünə,
Yaşlansa da cavan qalan Sumqayıt!
Sülh şəhərim! O şəhər ki …
Sevgi dolu hər qarışı, havası,
Göyərçinlər qanad çalan səması,
Dillərə dastandır, səsi, sədası,
Yaşlansa da cavan qalan Sumqayıt!
Gənc şəhərim! O şəhər ki …
Daim önəm verən elmə, təhsilə,
Alır nəsillərdə bu tərz silsilə,
Camal, çiçəklənir hər ildən-ilə,
Yaşlansa da cavan qalan Sumqayıt!
22 Noyabr, 2024.

Müəllif: CAMAL CƏFƏR

CAMAL CƏFƏRİN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Elman Eldaroğlu – Varsansa, demək hələ tükənməmisən…

Varsansa, demək hələ tükənməmisən…

Əsli-kökü Cənubi Azərbaycanın Qaradağ mahalındandır. Ulu babası o vaxt Qarabağa gələrək, orada məskunlaşıb. Şuşada doğulub böyüyən maarifpərvər, şair, pedaqoq, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, filoloq, tarixçi, xəttat, teatr xadimi Həsənəliağa xan Qadağskinin nəticəsidir.
Atası məşhur diktor, əməkdar artist, səsi ilə ürəklərdə yuva quran Aydın Qaradağlı, anası isə ölkəmizdə peşəkar diktorluq məktəbinin yaranmasında xüsusi xidmətləri olan, təmiz, cilalanmış, məlahətli səs sahibi Gültəkin xanım Cabbarlı olub.

Deyir ki:- “Biz cəmiyyətdə kitaba olan həvəsi, elmə olan marağı, intellekti qaldırmasaq, tamaşaçı zövqünü cilalaya bilmərik. Bu gün bütün telekanallar cəmiyyətin zövqünün əsirinə çevrilib. Axı verilişlər cəmiyyətin zövünə uyğun olmalıdır. Bu çox vacib məsələdir. Cəmiyyətin zövqünü formalaşdırmaq ümdə, ən böyük, ali bir məsələ olsa da, çox çətindir. Bildiyiniz kimi, ölkəmizdəki kanalların əksəriyyəti kommersiya kanalıdır.
Mən telekanala rəhbərlik edərkən məşhur “Ford Boyard”ın Azərbaycan versiyasını düz iki il keçirdik. Elə bilirsiniz o, çox reytinqli veriliş oldu? Zövqümüzə uyğun olmayan, baxmaq istəmədiyimiz verilişlərdən belə “Ford Boyard”ın reytinqi iki dəfə yarım aşağı oldu. İki dəfə yarım… Onun dəyəri isə, nə deyim sizə, bəlkə də yüz, yüz əlli dəfə artıq idi. Həmin o zövq məsələsini qabartmaq naminə buna getdik. “Aydın səs” layihəsi oldu. Heç bir kommersiya yükü yox idi, bu verilişin. Nə oldu reytinqi?..”

Haqqında söhbət açdığım Vüqar Qaradağlı 1966-cı ildə Bakıda anadan olub. 1983-cü ildə orta məktəbi, 1990-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşqnaslıq fakültəsinin ərəb dili şöbəsini bitirib. 1985–1987-ci illərdə hərbi xidmətdə olub.
Əmək fəaliyyətinə Bakı Dövlət Universitetindən başlayıb. 1990-1991-ci illərdə universitetin baş laborantı, 1991-1992-ci illərdə tədris hissəsinin böyük inspektoru, 1992-1994-cü illərdə ərəb filologiyası kafedrasının müəllimi, 1994-2006-cı illərdə baş müəllimi vəzifələrində çalışıb.
1994-cü ildən 1999-cu ilədək BDU-nun İlahiyyat fakültəsinin ilk dekan müavini işləyib. 2006-cı ilin dekabrından Bakı Dövlət Universitetinin Ərəb filologiyası kafedrasının dosentidir. 2012-2017-ci illərdə Azad Azərbaycan Müstəqil Tele Radio Kompaniyasının prezidenti olub. 2010-cu ildə əməkdar jurnalist fəxri adına layiq görülüb…

Artıq bir neçə ildir ki, televiziyadan uzaq düşsə də, elmi fəaliyyətlə məşğuldur. Siyasətdən çox uzaqdır. İnadkar, mərd, əqidəli adamdır. Ünsiyyətdə mehriban, şən olsa da, iradə göstərməyi, sözü üzə deməyi bacarır. Yarınmaq, yaltaqlıq etmək, kiminsə qarşısında qürurunu alçaltmaq onun ruhuna yaddır…

Bizdə belə bir məsəl var- “Yıxılana balta vuran çox olar.” Əslində vəzifədən azad olunmaq, uzaqlaşdırılmaq hələ “yıxılmaq”, “son” demək deyil. Çünki ömür davam edir, yaşayırsan. Yaşayırsansa demək, varsan, tükənməmisən…

Bəli, noyabrın 24-ü hamımızın adını ehtiramla çəkdiyimiz, məşhur diktor Aydın Qaradağlının yadigarı- Vüqar bəyin növbəti ad günüdür. Onu bu münasibətlə təbrik edir, möhkəm cansağlığı, firəvan həyat arzulayıram.
Yeni yaşı mübarək!

Hörmətlə: Elman Eldaroğlu

Elman Eldaroğlu təbrik edir

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Elşən Təhməzov – “Avtobus”

“Avtobus”

(tragikomik şeir)

Ən gözəl xəyalları avtobusda qururam,
Buradakı arzular şəkər dadır, bal dadır.
Bir az məni güldürür, sonra da sevindirir,
Yaxşıca inandırıb axırda da aldadır.

Gözüm dalır yollara, milyonluq maşınlara,
Hər on metrdən də bir göz qamaşdıran villa.
Nə durmusan sən də qur xəyalında cah-cəlal,
Çox da fikir eyləmə, qaşqabağını sallama.

Maşın gedir arzular keçir gözüm önündən,
Qurduğum xəyalların yoxdur tayı, bənzəri.
Ya direktor oluram, ya müdir müavini
Ya şirkətin rəhbəri, ya nəyinsə naziri.

Var on beş telefonum zənglərim də dayanmır,
Dayanmayan zəngləri görən necə qapadım?
Pəncərin tozuna yaxından boylananda
Gördüm ki, vardır mənim üç nobel mükafatım.

Verdi tormoz avtobus yıxılmışdım az qala,
Ürəyimdə düşündüm yaxşı yerdən tutmuşam.
Həmən qayıtdım ora – gözəl Floridaya
Dəniz kənarındayam yanakı uzanmışam.

Şəxsi təyyarəm də var beş-on metr kənarda,
Yanımda köməkçilər, əlimdə kitablarım.
Müavinim söylədi: “Bəlkə, gedək Londona ?”
Söylədim ki, kofemi gözlə içim qurtarım.

Mühafizəçilərim ötürdü təyyarəyə
Bu dəmdə də gözlərim dalmışdı buludlara.
Kim isə pilotlara saxla dedi düşən var,
Az keçmədi məni də itələdi kənara.

Toz bürüdü buranı daşlıdır kəndin yolu,
Pəncərə də açıqdır, üst-başım da qapqara,
Cibimdən də çıxardım qalan bir manatımı,
Qurduğum milyona bax, onlar hara bu hara ?

Çatıram ünvanıma son on metrlikdəyəm,
Fikirlər sevinərkən qəm tərəfə sürüşdü.
Avtobusdan enəndə xəyallar da mənimlə,
Bu palçıqlı çalaya, palçıqlı suya düşdü.

Müəllif : Elşən Təhməzov

Qiraətçi, şair Azərbaycan ədəbiyyatı üzrə tədqiqatçı.

Elşən Təhməzoun yazıları

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<


Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

İlahə Səfərzadə – Suallar, suallar…

Suallar, suallar…

Qəfil hücumla beynimin ən rahat yerlərini işğal edərək cavabları köçgün salıb müvəqqəti yuvalarını əbədi isitdiklərini düşünən vecsiz suallar.

Gün gəlir, beynimdə həll edə bilmədiyim o suallar elə bəsit olur ki, onlara müraciətlə:

-Sən bir sual belə deyilsən artıq. Bambaşqa suallara verilmiş qarşındakından ağılsızlıq uman mənasız bir cavabsan, əsl mövzulardan xilas üçün uydurulmuş bəhanəsən.

Yaradılışın, mövcudluğun, əbədiliyin, həyatın və ölümün, ruhun və bədənin sirrinin bilindiyi bir kainat başımıza gələn ən pis hadisə olardı, yəqin. Əvvəllər həyəcan və səbrsizliklə dinləyəcəyim o qeyri-adi əsrarəngiz “cavab” zamanla böyük bir çıxılmaza çevrilib beynimin kor küçələrinin qaranlığında ölümlə belə xilas ola bilməyəcəyim məngənə kimi sıxardı ömrümün mənasını. Yoxluğun belə sirrini itirdiyi, çıxışı, qurtuluşu, qaçışı olmayan sonsuz bir əzab olardı belə yaşamaq.

Emil Cioran demişkən, istəmədən dünyaya gəldim, istəmədən öləcəm. Biganəlik ən böyük iqtidarı təmin edən son çıxış yoludur.

Düşünməmək, heç nə düşünməmək, beynində uzun-uzadı bir sükut. Pəncərə arxasında küləyin səsi, acıqlı bir kükrəyişlə sahilə gəlib sakitləşərək gedən dalğalar, ən gözəl mənzərəsini batıb gedərkən göstərən günəş, ömrümdən bir parçanı da aparan bitmiş bir gün…

Və yenə də “Dünya” adlı bu möcüzəyə məni kor edən suallar, suallar…

Müəllif: İlahə Səfərzadə

İlahə Səfərzadənin yazıları

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

memmed aslan

GÖZƏLLİKLƏR AXTARIŞINDA, YAXUD
SÖZÜNDƏN NUR YAĞAN ŞAİR

Məmməd Aslanla ilk dəfə görüşümüzü yaxşı xatırlamasam da, o, mənim ən çox ünsiyyətdə olduğum, zarafatlaşdığım qələm sahiblərindən biri idi. O, Bakıya, Sumqayıta özü ilə Kəlbəcər ab-havası gətirmişdi. “Azərbaycan təbiəti” jurnalında məsul kitib işləyəndə yanına tez-tez gedib gəlirdim. Otağına girəndə adam özünü sözün həqiqi mənasında əsrarəngiz təbiətin qoynunda hiss eləyirdi. Burada o qədər bənzərsiz dekorativ gül-çiçək, sarmaşıq var idi ki… Özü də şairlikdən başqa həm də rəssamlıq səriştəsi olan Məmməd Aslan bu gülləri otağa uyğun şəkildə elə yerbəyer eləmişdi ki, adam özünü lap nağıllar dünyasında hiss eləyirdi. Məmməd müəllim təkcə öz otağına yox, elə bil “Azərbaycan” nəşriyyatına da yeni bir ab-hava gətirmişdi.
1978-ci ildə Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunmuşdum. Dissertasiya mövzusunda jurnal məqalələri çap etirməyə ehtiyac var idi. Ağlıma gəldi ki, təbiət mövzusunda yazılan poemalar haqqında bir məqalə yazıb çap etdirim. Qasım Qasımzadənin “Meşə nəfəs alırdı” poeması barədə bir məqalə yazıb Məmməd Aslanın yanına apardım. Dedi ki, məqalənin adı jurnalımıza uyğun gəlmir, gərək elə bir ad tapaq ki, həm jurnala uyğun gəlsin, həm də məqalənin məzmununa xələl gətirməsin. Diqqətlə oxumağa başladı və birdən üzünə xəfif bir təbəssüm qondu. Məqalədəki “qıfılsız xəzinə” ifadəsinin altından qoşa xətt çəkdi və onu məqalə başlığı elədi. Yazı çap olunandan sonra Məmməd müəllimlə ünsiyyətimiz yeni bir məcraya yönəldi. Şeirlərini oxuduqca, söhbətlərini dinlədikcə gördüm ki, elə Məmməd Aslanın sinəsində, yaddaşında da zəngin bir folklor xəzinəsi var imiş. Ancaq bu xəzinə qıfılsız yox, qıfıllı idi. Məmməd müəllim xoşuna gəlməyən adamla ünsiyyətdə olmaz, onunla ürək söhbəti eləməz, zarafatlaşmazdı…
1981-ci ildə nəşriyyata gedəndə yolum birinci mərtəbədəki kitab mağazasına düşdü. Kitabların arasında Məmməd Aslanın təzəcə çap olunan “Ürək möhlət verəydi” kitabını gördüm və aldım. Kitab əlimdə Məmməd Aslanın otağına qalxdım. Hal-əhvaldan, onu təbrik eləyəndən sonra kitabı verdim ki, üstünə avtoqraf yazsın. Şairin üzünə yenə də xəfif bir təbəssüm qondu və kitabın ilk səhifəsində verilən şəklinin altında belə bir avtoqraf yazdı: “Özü kitab alıb məndən xətt yadigarı istəyən şair qardaşım Rafiq Yusifoğlu, nə yazım ki, sənin səmimiyyətini, paklığını, qürurunu, başabaş ər oğlu ərliyini orda əks etdirə bilim?! Məmməd Aslan. 27.XI.81.”
Tale elə gətirdi ki, 1985-ci ildə məni “Göyərçin” jurnalına işə qəbul elədilər. Əvvəl şöbə müdiri, sonra məsul katib vəzifəsində işlədim. Redaksiyalarımız ayrı olsa da, tez-tez Məmməd Aslanla görüşür, söhbətləşir, zarafatlaşırdıq. Hərdən gəlirdi, birlikdə Sumqayıta qayıdırdıq.
Bir dəfə qərara gəldik ki, işdən sonra redaksiyada Tofiq Mahmudun 60 illik yubileyini qeyd eləyək. Tofiq müəllim iki dostunu dəvət eləmişdi, qalanların hamısı öz əməkdaşlarımız: Hikmət Ziya, mən, Arif Hüseynov, Tahirə İsgəndərova, bir də redaksiyamıza tez-tez gəlib-gedən adamlar idi: Hüseyn Abbaszadə, Sabir Əhmədov, Məmməd Araz, Xalidə Hasilova, Nəriman Süleymanov, Əlirza Balayev, Altay Hacıyev, Emin Mahmudov, Əhməd Əsgər və Etibar Aslanov. Birdən gözləmədiyimiz halda qapı açıldı və Məmməd Aslanla Ağəddin Mansurzadə hay-küylə içəri girib məni soruşdular. Otaqdakı adamları görüb duruxdular. Biləndə ki, Tofiq Mahmudun yubileyini qeyd eləyirik, üzrxahlıq edib getmək istədilər, dedilər ki, biz gəlmişdik ki, Rafiqin maşını ilə Sumqayıta qayıdaq. Tofiq Mahmud onları getməyə qoymadı. Dedi ki, elə yaxşı oldu ki, gəldiniz. Məclis təzədən qızışdı, sağlıqlar, zarafatlar bir-birini əvəz elədi. Yaxşı ki, o günlərdən bir neçə xatirə şəklimiz yadigar qalıb.
Bizim redaksiyamızda iki dəst Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası var idi. Biri baş redaktor Tofiq Mahmudun, o biri isə məsul katibin – mənim otağımda. Məmməd Aslan bunu görəndə Tofiq Mahmuda deyib ki, o dəstlərdən birini mənə verin. Tofiq müəllim vermək istəməyib, deyib ki, o kitab Rafiqə də lazım olur, yəqin ki, verməyəcək. Məmməd müəllim növbəti dəfə gəlib məni soruşub, zarafatla deyib ki, hanı o məsuliyyətsiz məsul katib? Tofiq müəllim qaş-qabağını töküb etiraz eləyəndə ki, yox, səhvin var, Rafiq məsuliyyətli adamdı, o gülüb və deyib ki, Rafiq mənim dostumdu, zarafatla belə deyirəm. Sonra mən gəlib çıxdım. Məmməd müəllim dedi ki, iki dəst ensiklopediyanı neyləyirsiniz e, onsuz da içində bir fərli şey yoxdu, ən çox ermənilərdən yazıblar. Mən dedim ki, ay Məmməd müəllim, içində bir şey yoxdusa, bu kitabları bizdən niyə israrla almaq istəyirsiniz? Tofiq müəllim şaqqanaq çəkib güldü, Məmməd Aslan da ona qoşuldu. Sonra qılığıma girdi, dedi ki, bu kitabları məndən Türkiyədə yaşayan bir dostum xahiş eləyib, onu ver, əvəzində sənə çoxlu kitablar gətirəcəm. Mən çar-naçar razılaşdım. Məmməd müəllim kitabları apardı, ancaq insafən deyim ki, mənə də vəd elədiyi bəzi kitabları hədiyyə elədi…
Sonra Məmməd İsmayıl teleşirkətin sədri olanda Məmməd Aslanı “Ekran-Efir” qəzetinə baş redaktor vəzifəsinə apardı. Nizami Xudiyev də Az.Tv-nin sədri olanda məni Xəbərlər Baş redaksiyasında “Elm, mədəniyyət, İncəsənət” şöbəsinə müdir təyin elədi. Necə deyərlər, Məmməd Aslanla bir işdə ayrılan yollarımız digər işdə yenidən birləşdi. Şirkətin avtobusu ilə birlikdə Sumqayıtdan Bakıya, Bakıdan Sumqayıta gedib gələr, yol boyu söhbətləşərdik. Ceyranbatan meşəsində ağacları kəsmişdilər. Mən sədrdən icazəsiz gəlib onu çəkdim və “Xəbərlər”də verdim. Süjet əks-səda verdi. Ağacəkmə kompaniyası başladı və həmin hadisələri də çəkməyi mənə həvalə elədilər. Sonradan hər Sumqayıtdan Bakıya gedəndə təzə ağacları göstərən Məmməd Aslan zarafatla deyirdi ki, bax bura Rafiq Yusifoğlu meşəsidi…
Məmməd Aslan təkcə folklorun yox, həm də klassik ədəbiyyatımızın gözəl bilicisi idi. Mənim Məhəmməd Füzuliyə həsr olunan “Qəm karvanı” poemam əsasında televiziya tamaşası hazırlananda çox sevinmiş, bu haqda “Ekran-Efir”də maraqlı bir məqalə də yazmışdı…
İkimiz də televiziyadan ayrılandan sonra da arabir görüşər, söhbətləşərdik. Şərikli dostlarımız – Kərim Məmmədov, Ağəddin Mansurzadə ilə arabir Sumqayıtda görüşər, ötən günləri xatırlayar, zarafatlaşardıq. Televiziyada işləyən oğlumu – Gündüzü çox tərifləyərdi. Deyərdi ki, kimin nə həddi var ona bir söz deyə. Əsl kişi oğlu kişidi… Ancaq adını çəkmək istəmədiyim bir nəfərin namərdliyi onu yandırıb yaxardı…
Məmməd Aslan haqqın tərəfdarı idi. Haqq onun üçün dostluqdan da uca idi. Qarlı bir gündə metroda rastlaşdığımız, birlikdə sözləşib Yazıçılar Birliyinə getməyimiz, Anar müəllimin otağında özü orada olmayan Sabir Sarvanı özü orda olan dostlarımızdan birlikdə necə müdafiə eləməyimizin təfərrüatı indi də yadımdadır…
Bir dəfə Sumqayıtdakı evində onun ziyarətinə getmişdim. Bir az nasazlamışdı. Evindəki səliqə-səhman diqqətimi cəlb elədi… Bir az təəccübləndim də… Axı o tək yaşayırdı… Xeyli söhbətləşdik, dərdləşdik. Ayrılanda mənə bir neçə kitab da hədiyyə elədi…
Sonuncu görüşümüz isə nəşriyyatın dəhlizində oldu. Zarafatlaşdıq. Jurnalın vəziyyətini soruşdu. Dedim ki, indi mətbuat reanimasiyada sistem altında yatan xəstəni xatırladır. Sistemdən ayrılan kimi ölümə məhkumdu… Sözlərim çox xoşuna gəldi. Harasa getməli idi. Dedi ki, görüşüb söhbətləşərik… Ancaq bir də görüşmək bizə qismət olmadı…
Onsuz darıxanda daxili dünyasının bədii aynasına dönən kitablarını vərəqləyir, şeirlərini oxuyuram. Yaxşı ki, Məmməd Aslanın düçüncələrinin bir qismi onun həm uşaqlar, həm böyüklər üçün nəzərdə tutulan şeirlərinə, hekayələrinə, publisistik yazılarına hopub.
“Dağ ürəyi” (1969), “Səsimə səs ver” (1978), “Ürək möhlət verəydi” (1980), “Ömrün yarı yaşında. (1986), “Saxla izimi dünya” (1989) kitablarında toplanan şeirlərdə Məmməd Aslanın zəngin, bənzərsiz poetik düşüncələri öz əksini tapıb. Burada yurd həsrətli vətən, təbiət, sevgi şeirləri ayrı-ayrı poetik biçimdə diqqətimizi cəlb edir. Müəllifin bayatı, gəraylı, qoşma formalı şeirlərində folklor motivləri, ənənəyə bağlılıq çox güclüdür.
İlk kitabında gedən ilk şeir – “Çiçək dənizi” adamı ofsunlayır:

Əlvan gül dənizi, çiçək dənizi,
Ətirli dalğalar dizimdən mənim.
Getməz bu yerlərin göyçək dənizi
Ürəyimdən mənim, gözümdən mənim.

Yönəldim bulağa, bir qurtum içim,
Cığır fərşə dönüb, gül əlçim-əlçim,
Bəs necə tapdayım, bəs necə keçim,
Min naxış pozular izimdən mənim.

Yamacı çağırdım, dağı səslədim,
Cavab gələr deyə ümid bəslədim.
Bir coşub-çağlayan nəğmə istədim,
Küləklər çıxmadı sözümdən mənim.

Qurşağı çəmənə sancılıb göyün,
Çiçəklər füsunkar, quşlar ərköyün,
Ürəyim yaylaqda itibdi bu gün
Xəbərim olmayıb özümdən mənim.

Bu misraları oxuyanda istər-istəməz Məmməd Aslanın sevdiyi, sitayiş elədiyi Məhəmməd Füzulinin bir misrasını xatırlayıram: “Heyrət, ey büt, surətin gördükdə lal eylər məni.” Məmməd Aslanın əksər şeirləri elə bil ki, heyrat məqamında araya-ərsəyə gələn poetik mətnlərdi.

Bu, körpəlik beşiyim,
Mənim dağım, dərəmdi.
Zirvəsinə baş əyim,
Uludu, möhtərəmdi.

Bir tifildim, aləmdim,
Çiçəyinə bələndim.
Bulağından bal əmdim,
Mənim şəhdim, şirəmdi.

Ürəyim axr çayda,
Uyuyur bu laylayda.
Dəlidağ özü boyda
Kəklikotum, zirəmdi.

Ölçüsü bayatı, qafiyələnməsi gəraylı formasında olan, dil və ifadə gözəlliyi ilə zəngin 10 bəndlik şeir bu misralarla bitir:

Yenə çiçək fəslidi,
Hava gül nəfəslidi,
Bu dağlar – Xan Əslidi,
Məmməd – Yanıq Kərəmdi.

Kəlbəcər dağlarının füsunkar gözəlliyini rəssam dəqiqliyi ilə əks etdirən Məmməd Aslanın bütün şeirlərinin lirik qəhrəmanı elə şairin özüdür. Şairin digər kitablarında gedən təbiət şeirlərini də oxuduqca adam istər-istəməz hər şeyi unudur, lirik qəhrəmanın yol yoldaşına çevrilir, təbəti onun gözüylə görür, onunla birlikdə duyğulanır, həyəcanlanır. Bu baxımdan Məmməd Aslanın əksər şeirləri sirayətedicidir, cazibədardır. Peyzaj detallarının dəqiqliyi, dil, ifadə gözəlliyi şeirlərin həm bədii dəyərini, həm də təsir gücünü xeyli dərəcədə artıran vasitəyə çevrilir.

Sənə pənah gətirmişəm, Dəlidağ,
Dərgahında mən xəstəyəm, sən – həkim.
Məni görüb nə tökmüsən qaş-qabaq,
Gəldiyimi xəbər verib sənə kim?

M.Aslan ənənəvi janrlara yenilik cizgilrı qatmağı bacaran bir qələm sahibi idi. Məsələn, onun bayatı ritmli, hər misrası 7 hecalı şeirlərinin bir qisminin gəraylı kimi təqdimi maraq doğurur. Bayatı ilə gəraylının sintezi şeirin ritminə, ahəngdarlığına əhəmiyyətli dərəcədə təsir edən bir vasitəyə çevrilir. “Nazim yanğısı” şeirində olduğu kimi:

Özüm baxdım: nəhs gəldi,
Falıma bax, qaraçı.
Avand işim tərs gəldi,
Halıma bax, qaraçı.

Dərddi, mənəm – sirdaşıq,
Yaşayırıq calğaşıq.
Kələf kimi dolaşıq
Yoluma bax, qaraçı.

Misralar bir-birini əvəz elədikcə Nazim Hikmətin portreti göz önündə canlanır. “Dolu döymüş ağac”, “baltalanmış ceviz”, “dərya daşdıran gözlər” və s. bu portreti tamamlayan səciyyəvi cizgilərdı.

Şeir belə bitir:

Oddan-alovdan betər
Ayrılıq məni ütər.
Qəbrim üstə qəm bitər,
Gülümə bax, qaraçı.

“Qarşı yaxa məmləkət”.
Bu torpağa mən həsrət,
Vətənsiz öldü Hikmət,
Ölümə bax, qaraçı…

Bu misraları yazanda Məmməd Aslanın heç ağlına da gəlməzdi ki, “vətənsiz” ölmək, Kəlbəcərdə yox, Zaqatalada dünyasını dəyişmək, Masazırda dəfn olunmaq var imiş qismətində…
Məmməd Aslan ənənəvi formada yeni söz deməyi bacaran bir şair idi. Bu baxımdan onun 20 Yanvar hadisələri zamanı qələmə aldığı “Ağla, qərənfil, ağla” şeiri çox səciyyəvidir:

Sinələr güllə-güllə,
Qan axır, dönür gülə.
Qərənfillər ağlayır,
Düşmənə gülə-gülə.
Ağla, qərənfil, ağla!

Qərənfillər qoşadı,
İkisi baş-başadı.
Sizdən qalan günləri
Qərənfillər yaşadı.
Ağla, qərənfil, ağla!

Qərənfil – şəhid qanı,
Ağla, qərənfil, ağla!
Ağla, inlət meydanı,
Ağla, qərənfil, ağla!

Məmməd Aslan uşaqlar üçün də gözəl şeirlər, poemalar, mənzum nağıllar, hekayələr yazan istedalı bir qələm sahibi idi. “Böyürtkən böyrü tikan” (1972), “Səhəri kim açır”(1972), “Dəvə niyə gövşəyir” (1980) kitablarına Məmməd Aslanın uşaq şeirləri, “Durnalar lələk salır” (1982) kitabına isə balacalar üçün yazılmış tərbiyəvi əhəmiyyətli nəsr əsərləri daxil edilmişdir.
Məmməd Aslanın həm də çox güclü bir publisist idi. “Bizdən sonra nə qalır” (1979) kitabında toplanan yazılar göstərir ki, onun publisistikası da əslində mayasında, cövhərində poetik ovqat olan yaradıcılıq nümunələridir.
Məmməd Aslanın Türkiyə səfərindən sonra yazılan “Ərzurumun gədiyinə varanda” (1985) kitabını oxucular çox böyük maraqla qarşılamışdılar. Bu kitab əslində qadağalar dövründə Azərbaycan oxucusu üçün türk dünyasına açılan ilk pəncərə kimi maraq doğururdu.
Müstəqillik illərində Türkiyəyə müntəzəm gediş-gəliş Məmməd Aslanın yaradıcılığına yeni bir istiqamət verirdi. Şairin türk şeirindən, o cümlədən Yunis İmrədən, Aşıq Veysəldən elədiyi tərcümələr, uyğnlaşdırmalar dili bir, qanı bir, dini bir insanların yaxınlaşmasına kömək edən bir vasitəyə çevrilirdi.

Bir soy ki bir daşa baş qoysa əgər,
O daş millət üçün səcdəgah olar!
Kök özünü sevsə, Haqq onu sevər!
Bir soyun ayarı tam agah olar.

Qaya sədası var başın yasında:
Baş, daşın üstündə heykələ dönər!
Orxon-Yeniseyin daş-qayasında
Hələ Türklüyümün nəbzi döyünər.

“Nur içində nur”, “Allahın rəsulu”, “Bir sultan yaşardı Sultantəpədə” kitablarında Məmməd Aslanın türk dünyasına, islam əxlaqına bağlılığı aydınca sezilməkdədir. Şairin bu mövzuda olan əsərlərini oxuyanda belə qənaətə gəlirik ki, istedadlı qələm sahibi həm də iman sahibi olanda onun yazdıqlarının dəyəri də qat-qat artır.
Məmməd Aslanın bütün şeirləri istər mövzu və problematikasına, istərsə də bədii sənətkarlıq məziyyətlərinə görə diqqəti cəlb edir. Sevinirəm ki, onun yaradıcılığı əsasında yazılan fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası mənim elmi rəhbərliyim altında araya-ərsəyə gəlib. Ümid eləyirəm ki, gələcək tədqiqatçılar da Məmməd Aslanın yaradıcılıq yolunu başqa istiqamətlərdə elmi araşdırmaya cəlb edəcəklər. Çünki şairin müxtəlif janrlı yaradıcılıq nümunələri tədqiqata zəngin material verir.
1939-cu ildə gözəlliklər diyarı Kəlbəcərdə dünyaya göz açan Məmməd Aslan 2015-ci ildə yurdumuzun başqa bir gözəlliklər diyarında – Zaqatalada gözlərini əbədi yumdu. Gözəllik aşiqi olan Məmməd Aslan ömrünün sonuna qədər gözəlliklər axtarışında idi. Elə bil ki, Kəlbəcərə dönə blməyən Məmməd Aslan yurdumuzun başqa guşələrində olan gözəllikləri görüb lentə almaqla təskinlik tapırdı.
Özündən sonra təkcə bədii əsərlər yox, misli-bərabəri olmayan verilişlər yadigar qoyub getdi Məmməd müəllim. Şairdən yadigar qalan o lentlərə baxanda Məmməd Aslan “əlvan gül dənizi, çiçək dənizi”ndə sehrli bir adanı xatırladır. Elə gözəl, elə şirin, elə obrazlı bir dillə təbiəti təqdim eləyirdi ki, onun heyranlığı istər-istəməz tamaşaçılara da sirayət eləyirdi.
Verilişinin adı “Dərədən-təpədən” idi. Azərbaycanda elə bir dərə, təpə, dağ, yamac yox idi ki, Məmməd Aslanın ayağı ora dəyməsin. Bənövşəli, nərgizli, laləli, süsənli yamaclar, yaylaqlar onun təqdimatında öz gözəlliyini birə-on qat artırırdı elə bil. Gah uca dağları, gah gül-çiçəkli yamacları, çəmənləri, gah şəlalələri, gah qıjıltıyla axan çayları həm şeirlərinin, bədii-publisistik yazılarının, həm də kameranın yaddaşına hopdururdu. Ayrı-ayrı fəsillərdə təbiətin rənglərinin dəyişməsi də Məmməd Aslanın nəzərindən qaçmırdı. Onun qar yağa-yağa çəkdiyi verilişi indi də yaxşı xatırlayıram. Məmməd Aslan peşəkar operator deyildi, ancaq təbiət gözəlliklərindən zövq almaq, kimsənin görə bilmədiyini görüb göstərmək, təqdim elıəmək bacarığı onu bu sahədə də peşəkarlar sırasına qaldırmışdı.
“Şöhrət” ordenli Əməkdar mədəniyyət işçisi Məmməd Aslan Azərbaycan ədəbiyyatının həm yaradıcısı, həm də yorulmaz təbliğatçısı idi.
Onun əsərlərinin dili olduqca saf və koloritli idi. Çünki Məmməd Aslan zəngin bir folklor mühitində dünyaya göz açan, dilini, ədəbiyyatını, incəsənətini sevən bir təəssübkeş qələm sahibi idi…

Folklorumuzu, klassik ədəbiyyatımızı, dilimizin incəliklərini, məna çalarlarını mükəmməl bilən, iman sahibi olan, sözə böyük dəyər verən, “sözündən nur yağan” şair ömrünün ixtiyar çağında, 2014-cü ildə yazırdı:

Vəzincə ən yüngül, mənaca ağır:
Söz dünyaya sığmaz; tək ağla sığır.
İqlimlər dəyişir sözün zəhmindən:
Sözdən şaxta düşür; sözdən nur yağır…

Ruhu şad olsun sözə, sənətə həmişə böyük dəyər verən, ömrünü şam kimi gilə-gilə şeir-sənt yolunda əridən Məmməd Aslanın!

Rafiq Yusifoğlu, şair, Əməkdar mədəniyyət işçisi, filologiya elmləri doktoru, professor.

18-19.11.2024

Xalq artisti Yaşar Nurinin xatirəsi yad edildi

Xalq artisti Yaşar Nurinin xatirəsi yad edildi

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti Yaşar Nurinin anım günüdür. Bu münasibətlə sənərkarın qəbri ziyarət olundu. Ziyarətdə Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının nümayəndələri, Akademik Milli Dram Teatrının aktyorları və Yaşar Nurinin həyat yoldaşı iştirak etdilər. Sənət dostları Yaşar Nurinin xatirəsini dərin ehtiramla yad etdilər, onunla bağlı xatirələrini bölüşdülər.
Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının sədri Hacı İsmayılov, sədr müavini İlham Namiq Kamal aktyorun həyat və yaradıcılıq yolundan, onun Azərbaycan mədəniyyətinə bəxş etdiyi dəyərli sənət incilərindən danışdılar.


Yaşar Nurinin həyat yoldaşı Rəhimə xanım ziyarətdə iştirak edən hər kəsə dərin minnətdarlığını bildirdi. Allah rəhmət eləsin.

Hazırladı: Mina RƏŞİD

MİNA RƏŞİDİN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Arif Buzovnalı – Yerdə

***

Susdum, gülüm, eşq əhli susar, cınqırı çıxmaz
Hər kəlmə sözün ruhu utandırdığı yerdə.

Eşq əhli görəydin necə atəşgah ucaldıb
Buz gözlərinin qəlbimi yandirdiğı yerdə.

Heyrət ki yatırdıb neçə mən mən deyəni eşq
Sevda həvəsin bizdə oyandırdığı yerdə.

Məğlub elədi mən qarışıq hər kəsi dünya,
Məcnun adını Qeysə qazandırdığı yerdə.

Xosrov şəkərin qiymətin öldürdü, deyirlər,
Öz eşqinə Şirini inandırdığı yerdə.

Fərhad yetişər vəslə deyirdim, o ağılsız
Hicranı tələsdirdi yubandırdığı yerdə.

Bir vaxt gözəllik yaşı gözdən axıdardı,
İndi nə qədər ağzi sulandırdığı yerdə.

Min buğda düşər torpağa, bir buğda göyərməz
Zülmün bu dəyirmanı dolandırdığı yerdə.

Gülmə mənə, başmaqlarımın izləri vardır
Bir iynənin Isanı dayandırdığı yerdə

Arif, yaşadar, sanma, cəfasız bizi tale
Eşq əhlini canından usandırdığı yerdə.

Mənbə: Arif Buzovnalı

Müəllif: ARİF BUZOVNALI

ARİF BUZOVNALININ YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Yulduz Alimova – Özbəkistan

Yulduz Alimova
1974 yılında Namangan vilayeti, Pop ilçesinde doğdu.
1996 yılında Namangan Devlet Üniversitesi Rus Dili ve Edebiyatı Fakültesi’nden mezun oldu.
Şu anda ilçedeki 11 numaralı Devlet Uzmanlaşmış Okulu’nda görev yapmaktadır.
Üç şiir kitabı yayımlanmıştır:
“Yerdeki Yıldızınım” (2013)
“Sarafroz Gönül” (2017)
“Hayallerin Kokusu” (2022)
Şiir dışında nesir alanında da eserler vermektedir.
Rusçadan edebi çeviriler yapıyor.
Eserleri düzenli olarak ilçe, vilayet ve cumhuriyet basınında yayımlanmaktadır.
Uluslararası Turan Yazarlar Birliği ve Özbekistan Yazarlar Birliği üyesidir.

VATANIM

Gözlerimin ışığı Vatan,
Duygularımın ırmağı Vatan,
Yarandığımdan kıyamete dek,
İki dünyanın anlamı Vatan.

Kendilik denen sonsuz mülkümün
Zeminiyle gökyüzü Vatan,
Her ülkeyi bir yıldız saysak,
Parlayan Zühresi Vatan.

Uzaklaşsam derdim artar,
Dertlerimin şifası Vatan,
Hangi yürekte vatana fedakârlık,
Kalplerin hayâsı Vatan.

O, can ipimle bağlıdır,
Tellerimin yankısı Vatan,
Atalarım – Timur, Nevâî,
Meşreb, İbn Sînâ’sı Vatan.

Aşk ateşinden yaratılmışım,
Yaşamanın cilası Vatan,
Bir ömür şarkılar söylemek isterim,
En tatlı ezgisi Vatan.

KİBİRLİ İNSANA

Ne kadar yüksek olsa da çatın,
Şan şerefle dolup taşsa hem adın,
Sabahlar gidip, akşamlar geldiğinde,
Ne olacağın yalnız Allah biliyor!

Adamlar diyor ki, para – elin kiridir
Makam nedir? İşte o kirin biridir.
Aslında hayatın sırlerı
nedir ?
Bunu yalnız Allah biliyor!

Kibirlenme, evliya mısın?
Kibirlenme, sen asli kimsin?
Gerçekleri anla, iyice düşün,
Kim olduğunu yalnız Allah biliyor!

Evet, ayakların yerden kesilmiş,
Hak’tan uzak, gönlün çok lekelenmiş,
Senin kaderine neler yazılmiş
Her şeyini Allah iyi biliyor!

İnsan olsan da hayâdan uzak,
Tüm akıldan, sağduyudan kopuk,
Makamını kaybettiğin an,
Sonun ne olacağını Allah biliyor!

İman değil, şeytan dostundur,
Makam ise güvendiğin üstündür.
Ahiret gününde ne yaşayacağını
Her şeyi yalnız Allah biliyor.

Yulduz Alimovamın yazıları

Tercume:  Cihangir NOMOZOV,
“YAZARLAR” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Özbəkistan üzrə təmsilçisi.

Güli Nigor (Gülchehra Juraeva)nın yazıları


XASİYYƏT RÜSTƏİN YAZILARI

XASİYYƏT RÜSTƏMOVANIN YAZILARI

XOSİYAT RUSTAMOVANIN YAZILARI

TORA SÜLEYMANIN YAZILARI

CİHANGİR NOMOZOVUN YAZILARI

HÜSNÜİDDİN HAYITIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Təranə Dəmir – Mən

***

Dərə keçdim, dağ dolaşdım,
Əlim, üzüm ağ dolaşdım,
Özümlə küsdüm, barışdım,
Bu barış o barış deyil.

Məni saldılar həvəsdən,
Yoruldum, düşdüm nəfəsdən,
Çırpındım ömür qəfəsdə,
Bu naxış o naxış deyil.

Topladım, çıxdım zamanı,
Dağıtdım, yığdım zamanı,
Yüyürdüm çıxdım zamanı,
Bu yoxuş o yoxuş deyil.

Saçlarım dəndən asıldı,
Ürəyim qəmdən asıldı,
Gözlərim nəmdən asıldı,
Bu yağış o yağış deyil.

İsinmədim od baxışda,
Ovunmadım yad baxışda,
İlahi, məni bağışla,
Bu baxış o baxış deyil.

***

Mən günəş tərəfdən baxırdım sənə,
Sən demə nə boyda sazağın varmış.
Elə vurulmuşdum azadlığına,
Bilməzdim eşq adlı yasağın varmış,
Bir az gec tanıdım səni, bağışla.

Əlim əllərində donanda bildim,
Ürəyim sevgidən sınanda bildim,
Neyləyim , naşıydım , son anda bildim,
Bir az gec tanıdım səni, bağışla.

Mən eşqə tutundum, sən sözə qaçdın,
Mən qəlbdən yapışdım, sən gözə qaçdın,
Mən sükutla sevdim, sən səsə qaçdın,
Bir az gec tanıdım səni, bağışla.

Sevgiylə həvəsi dəyişik saldım,
Zülmətlə işığı qarışıq saldım,
Mən səni çözdükcə dolaşıq saldım,
Bir az gec tanıdım səni, bağışla.

Min sual bir cavab etmədi, neynim,
Bir qəlb ikimizə yetmədi , neynim,
Bu sevgi könlünə yatmadı, neynim,
Bir az gec tanıdım səni, bağışla.

***

Gözlərimin qabağında
Can verdi ərik ağacı.
Bu həyətin , bu bacanın,
Bu evin çörək ağacı.

Bu ağac öz torpağından,
Daşından quruyub getdi.
Şaxtasından, sazağından,
Qışından quruyub getdi.

Yıxildı öz ocağından,
Külündən yıxıldı ağac.
Yarpağından , budağından,
Gülündən yıxıldı ağac.

Heç kimin əli gəlmədi,
Özü özündən yıxıldı.
Yerin dibində bitmişdi,
Göyün üzündən yıxıldı.

Müəllif: Təranə DƏMİR

AYB – nin və AJB -nin üzvü.

TƏRANƏ DƏMİRİN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru