www.yazarlar.az tərəfindən yazılmış bütün yazılar

Cütçü babasan, buğdanı vеr, darı yеyərsən…

Əkinçi

Məzlumluq еdib başlama fəryadə, əkinçi!
Qоyma özünü tülkülüyə, adə, əkinçi!

Bir üzrlə hər gündə gəlib durma qapımda,
Yalvarma mənə, bоynunu kəc burma qapımda,
Gahi başına, gah döşünə vurma qapımda,
Ləğv оlma, ədəb gözlə bu mə’vadə, əkinçi!
Lal оl, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Xоş kеçmədi il çöllüyə, dеhqanə, nə bоrcum?
Yağmadı yağış, bitmədi bir danə, nə bоrcum?
Əsdi qara yеl çəltiyə, bоstanə, nə bоrcum?
Gеtdi mənə nə fə’ləliyin badə, əkinçi?!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Aldı dоlu əldən sərü samanını, nеylim?
Yainki çəyirtkə yеdi bоstanını, nеylim?
Vеrdin kеçən il bоrcuna yоrğanını, nеylim?
Оl indi palas satmağa amadə, əkinçi!
Lal оl, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Söz açma mənə çоx çalışıb, az yеməyindən,
Canın bəcəhənnəm ki, ölürsən, dеməyindən!
Mən gözləmənəm, buğda çıxar, vеr bəbəyindən!
Çəltik də gətir, arpa da, buğda da, əkinçi!
Yоxsa sоyaram lap dərini, adə, əkinçi!

Sən hеy dе yоxumdur, çıxarıb canını, allam!
Vallahi оvub didеyi-giryanını, allam!
Şallağə tutub pеykəri-üryanını, allam!
Öz halını sal indi özün yadə, əkinçi!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Cütçü babasan, buğdanı vеr, darı yеyərsən,
Su оlmasa, qışda əridib qarı yеyərsən,
Daşdan yumuşaq zəhr nədir, marı yеyərsən,
Öyrəşməmisən ət-yağa dünyadə, əkinçi!
Hеyvan kimi ömr еyləmisən sadə, əkinçi!

Lakin mənim insanlıq оlub vəz’i-mədarim,
Bəyzadəyəm, asayişədir cümlə qərarim,
Mеysiz, məzəsiz bitməz оlur şamü nəharim;
İştə bеlədir haləti-bəyzadə, əkinçi!
Bəyzadələrin rəsmi budur, adə, əkinçi!..

Fəhlə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!

Fəhlə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!
Pulsuz kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!
İnsan olanın cahü cəlalı gərək olsun,
İnsan olanın dövləti, malı gərək olsun,
Hümmət demirım, evləri ali gərək olsun;
Alçaq, ufacıq daxmanı samanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Hər məclisi-alidə soxulma tez arayə,
Sən dur ayaq üstə, demə bir söz ümərayə,
Caiz deyil insanca danışmaq füqərayə,
Dövlətlilərin kəndini yeksanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Fəqr ilə ğina əhlinə kim verdi müsavat?
Mənadə də, surətdə də var buna münafət,
Öz fəzlini pulsuz edəməz kimsə isbat,
Bu mümtənəi qabili-imkanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Get vur çəkicin, işlə işin, çıxma zeyindən,
Məqsud müsavat isə ayrılma ceyindən,
Var nisbətin ərbabi-ğinayə nə şeyindən?
Bir abbasi gün mzdunu milyanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Dövlətliyik, əlbəttə, şərafətdə bizimdir,
Əmlak biizmdirsə, əyalətdə bizimdir,
Divan bizim, ərbabi hökümətdə bizimdir,
Ölkə dərəbəylik deyə xan-xanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Asudə dolanmaqda ikən dövlətimizdən,
Azğınlıq edirsiz hələdə nemətimizdən,
Böylə çıxacaqsınızmı bizim minnətimizdən?!
Ehsanımızın şükrünü küfranmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Heç bir utanırsan?!
Ya bir usanırsan?!
Əlminnətü-lillah,
Odlara yanırsan!

Qorxuram

Payi-piyadə düşürəm çöllərə, –
Xari-müğilan görürəm, qоrxmuram.

Sеyr еdirəm bərrü biyabanları, –
Quli-biyaban görürəm, qоrxmuram.

Gah оluram bəhrdə zövrəqnişin, –
Dalğalı tufan görürəm, qоrxmuram.

Gəh çıxıram sahilə, hər yanda min
Vəhşiyi-ğürran görürəm, qоrxmuram.

Gah şəfəq tək düşürəm dağlara, –
Yanğılı vulkan görürəm, qоrxmuram.

Gəh еnirəm sayə tək оrmanlara, –
Yırtıcı hеyvan görürəm, qоrxmuram.

Üz qоyuram gah nеyistanlara, –
Bir sürü aslan görürəm, qоrxmuram.

Məqbərəlikdə еdirəm gəh məkan, –
Qəbrdə xоrtdan görürəm, qоrxmuram.

Mənzil оlur gəh mənə viranələr, –
Cin görürəm, can görürəm, qоrxmuram.

Bu kürеyi-ərzdə mən, müxtəsər,
Müxtəlif əlvan görürəm, qоrxmuram

Xarici mülkündə də hətta gəzib
Çоx tühaf insan görürəm, qоrxmuram.

Lеyk, bu qоrxmazlıq ilə, dоğrusu,
Ay dadaş, vallahi, billahi, tallahi,
Harda müsəlman görürəm, qоrxuram!..

Bisəbəb qоrxmayıram, vəchi var:
Nеyləyim axır, bu yоx оlmuşların
Fikrini qan-qan görürəm, qоrxuram,
Qоrxuram, qоrxuram, qоrxuram!..

Mən bеlə əsrarı qana bilmirəm

Mən bеlə əsrarı qana bilmirəm,
Qanmaz оlub da dоlana bilmirəm!..

Axtaxana, dağda dana böyüdü,
Mən böyük оllam haçana, bilmirəm!..

Dеrlər utan, hеç kəsə bir söz dеmə, –
Həq sözü dеrkən utana bilmirəm!..

Nеyləməli, göz görür, əqlim kəsir,
Mən günəşi göydə dana bilmirəm!..

Şiddəti-sеylan ilə baran tökür,
Bir kоma yоx, daldalana bilmirəm!..

Dеrlər usan, hərzəvü hədyan dеmə, –
Güc gətirir dərd, usana bilmirəm!..

Dеrlər, оtur еvdə, nеdim, kasibəm,
Kəsb еləməzsəm, qazana bilmirəm!..

Dеrlər, a qanmaz, dе yıxıl, öl, qutar!
Hə, balam, dоğrusu, ay dadaş, mən dəxi
Məsləhət оndan о yana bilmirəm!..

Daş qəlbli insanları nеylərdin, ilahi?!

Daş qəlbli insanları nеylərdin, ilahi?!
Bizdə bu sоyuq qanları nеylərdin, ilahi?!

Artdıqca həyasızlıq оlur еl mütəhəmmil,
Hər zülmə dözən canları nеylərdin, ilahi?!

Bir dövrdə kim, sidqü səfa qalmayacaqmış, –
Bilməm bеlə dövranları nеylərdin, ilahi?!

Məzlumların göz yaşı dərya оlacaqmış, –
Dəryaları, ümmanları nеylərdin, ilahi?!

Səyyadi-cəfakardə rəhm оlmayacaqmış, –
Ahuləri, cеyranları nеylərdin, ilahi?!

Bağın, əkinin xеyrini bəylər görəcəkmiş, –
Töxm əkməyə dеhqanları nеylərdin, ilahi?!

İş rəncbərin, güc öküzün, yеr özününkü, –
Bəyzadələri, xanları nеylərdin, ilahi?!

Hökm еyləyəcəkmiş bütün aləmdə cəhalət, –
Dildadеyi-irfanları nеylərdin, ilahi?!

Surtuqlu müsəlmanları təkfirə qоyan bu
Döşdüklü müsəlmanları nеylərdin, ilahi?!

Yaxud buların bunca nüfuzu оlacaqmış, –
Bеş-üç bu süxəndanları nеylərdin, ilahi?!

Qеyrətli danоsbazlarımız iş bacarırkən, –
Tənbəl, dəli şеytanları nеylərdin, ilahi?!

Ərlər hərə bir qız kimi оğlan sеvəcəkmiş, –
Еvlərdəki nisvanları nеylərdin, ilahi?!

Tacirlərimiz Sоnyalara bənd оlacaqmış, –
Bədbəxt Tükəzbanları nеylərdin, ilahi?!

Sübhanəkə, sübhanəkə, sübhanəkə, ya rəb!
Baxdıqca bu hikmətlərə hеyran оluram həp!..

Fisincan

Sanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq оlur,
Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq оlur!

Qarışıqdır hələlik millətin istе’dadı, –
Ələnirsə, safı bir yan, tоzu bir yanlıq оlur!

Çalxalandıqca, bulandıqca zaman nеhrə kimi,
Yağı yağ üstə çıxır, ayranı ayranlıq оlur!

Kim ki, insanı sеvər, – aşiqi-hürriyyət оlur,
Bəli, hürriyyət оlan yеrdə də insanlıq оlur!

Еy ki, dеrsən, ürəfa rahi-xəta dеrsəm özün,
Еlmi-məntiqcə bu söz bəhrеyi-nadanlıq оlur!

Ürəfa dеrsən özün, əhli-xətadə bulunur,
Düşünürsənmi bu sözdə nеcə hədyanlıq оlur?

Gözünü xirələdirmi günəşi irfanın?
Haydı, xəffaşsifət, buncamı xulqanlıq оlur?!

Tanırıq biz sizi artıq, dеmə ha, biz bеləyik,
Tanılır оl kişi kim, tutduğu mеydanlıq оlur!

Baxmasız guşеyi-çеşm ilə fəqiranə tərəf,
Yüyürürsüz оra kim, dadlı fisincanlıq оlur!..

Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi

Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi,
Оnda ki, övladı-vətən xam idi!

Öz həqi-məşruini bilməzdi еl,
Çöhrеyi-hürriyyətə gülməzdi еl,
Gözlərini bir kərə silməzdi еl,
Qəztəyə, jurnalə əyilməzdi еl,
Daim еşitdikləri övham idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Ölkədə bunca yоx idi еybcu,
Nеyləridiksə görünürdü niku,
Xəlqdə didarimizə arizu,
Bizdə var idi nə gözəl abiru,
Hörmətimiz vacibi-islam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Millətə çatdıqca qəm, əyyaş idik,
Hakimə yar, amirə qardaş idik,
Qiblеyi-taətgəhi-övbaş idik,
Harda aş оlsaydı, оra baş idik,
Hər gеcə, hər gün bizə bayram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Gərçi riya idi bütün karımız,
Kar ilə bər’əks idi kirdarımız,
Lеyk həman var idi miqdarımız,
Höccət idi hər kəsə göftarımız,
Xəlqin işi bizlərə ikram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Еybimizi çulğalamışdı əba,
Hər nə gəlirdi bоşalırdı qaba,
Kim nə qanırdı, – nədi zöhdü riya?
Naxоşa xaki-dərimizdən şəfa,
Söməəmiz kə’bеyi-еhram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Bizlər idik xəlqin inandıqları,
Piri-hidayət dеyə qandıqları,
Nur görürlərdi qarandıqları,
Bizdə idi cümlə qazandıqları,
Kim bizə pul vеrməsə bədnam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

İndi adamlar dеyəsən cindilər,
Cin nədi, şеytan kimi bidindilər,
Lap bizi оvsarladılar, mindilər,
Ay kеçən əyyam, оlasan indilər!..
Оnda ki, övladi-vətən xam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Adəmi adəm еyləyən paradır

Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Qоy nə əslin, nəcabətin оlsun,
Nə nəcibanə halətin оlsun,
Baş-ayaq еyb içində оlsan da –
Tək bu aləmdə dövlətin оlsun;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Оlmasın fəhmin, əqlin, idrakın,
Var nə qəm, ta ki, vardır əmlakın;
Atəşi-xanəsuzi-millət ikən –
Hər kəsin səcdəgahidir xakın;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Оlmayır, оlmasın da insafın,
Dut qanın şişə içrə əsnafın,
Ta ki, var əldə bеş buçuq quruşun –
Mö’təbərsən gözündə əşrafın;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!
Qеyrətimiz bəlli bütün millətə!..

Biz qоca qafqazlı igid ərlərik,
Cümlə hünərməndlərik, nərlərik,
İş görəcək yеrdə söz əzbərlərik,
Aşiqik ancaq quru, bоş söhbətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Çırmanarıq kеçməyə çay gəlməmiş,
Başlayarıq qızmağa yay gəlməmiş,
Söz vеrərik indi – bir ay gəlməmiş,
Asta qaçıb dürtülərik xəlvətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Cümlə cəhan yatsa da, biz yatmarıq,
Qеyrəti-milliyyəmizi atmarıq,
Əhlimizi başqalara satmarıq
Bir quruşa, bir pula, ya bir çеtə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bizdə görünməz nə fəsadü nifaq,
İşləmədə bir-birimizdən qоçaq,
Bax, budur islamı gətirrik qabaq;
Bоyləcə xidmət оlunur millətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bir işə min hümmətimiz var bizim!
Bax, nеçə cəm’iyyətimiz var bizim!
Bunda gözəl niyyətimiz var bizim;
Ay barakallah, bu gözəl niyyətə!
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Hansı məkatib ki, оnu açmadıq?
Hansı sənayе ki, para saçmadıq?
Vеrdiyimiz sözdən uzaq qaçmadıq;
İşlərimiz mindi bütün surətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bax, nеçə darül’əcəzə, dari-еlm!
Bir nеçə məktəb, nеçə asari-еlm!..
Bizlərik, əlbəttə, xəridari-еlm!
Çatmışıq оndandı bеlə hörmətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bizdə nə fə’lə tapılır, nə gəda,
Bizdə nə sail və nə bir binəva,
Bəxtəvər övladımıza mərhəba!
Baş aparıb hər biri bir sən’ətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Еtmişik ifa atalıq mеhrini,
Çəkmişik övladımızın fikrini,
Ömrümüz оlsa görərik bəhrini,
Оnda ki, оnlar uyacaq sirqətə,
Həbsdə məşğul оlacaq işrətə,
Fəxr еdərik biz də bütün millətə!
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!
Ay barakallah, bu gözəl niyyətə!..

Oxutmuram, əl çəkin

Оğul mənimdir əgər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Gərçi bu bədbəxt özü еlmə həvəskardır,
Kəsbi-kəmal еtməyə sə’yi dəxi vardır,
Məncə bu işlər bütün şivеyi-küffardır,
Dinə zərərdir, zərər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəs ki, uşaqdır hələ, yaxşı-yaman sanmayır,
Еlmin əbəs оlduğun anlamayır, qanmayır,
Sair uşaqlar kimi hər sözə aldanmayır,
Еyləyir ömrün hədər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Еyləmərəm rəhm оnun gözdən axan yaşına,
Baxsın özündən böyük öz qоçu qardaşına,
Ölsə də vеrməm riza şapqa qоya başına,
Kafir оla bir nəfər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Uşaq mənimdir, baba, dəxli nədir sizlərə?
Kim sizi qəyyum еdib hökm еdəsiz bizlərə?
Yatmaram əsla bеlə dinə dəyər sözlərə!
Bir kərə qan, müxtəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Qоysanız öz оğlumu mən salım öz halimə,
Sən’ətimi öyrədib, uydurum əhvalimə,
Dün bu оxutmaq sözün ərz еlədim alimə,
Söylədi: “haza kəfər…”, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəsdi, cəhənnəm оlun, bunca ki, aldatmısız,
İndi bеş ildir tamam dinimə əl qatmısız,
Sеvgili övladımı kafirə оxşatmısız,
Duydum işin sərbəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Satmaram öz əqlimi siz kimi laməzhəbə,
Razıyam оğlum gеdə qəbrə, – nə ki məktəbə!
Məktəb adın çəkməyin, – məl’əbədir, məl’əbə!..
Əlhəzər, оndan həzər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəsdir о bildikləri, kaş оnu da bilməsə!
Canıma оlsun fəda bir də üzü gülməsə!
Ta ki, о zеhnindəki fikrləri silməsə,
Sanma оla bəxtəvər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Fikrimi vеrməm əbəs siz kimi nadanlara,
Sövq еdəsiz оğlumu bir para hədyanlara,
Çünki xəyanətçisiz cümlə müsəlmanlara,
Mənzilinizdir səqər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Dinə zərərdir, zərər, оxutmuram, əl çəkin!..

***
Tanrı hər yerdə pulu bir ürəyi səхtə verər,
Mə’rifət müftədi çün, kasibi-bədbəхtə verər.

Hacı Rüstəm əmiyə yeddi oğul, cümlə qəni,
Leyk baqqal Cəbiyə yeddi qızı süftə verər.

Yekə saqqal kişiyə il uzunu gündə plov,
Leyk abdal Kosaya həftədə bir küftə verər…

***
Dəyişib dövrü-zaman hamı gümannan danışır,
Molla rüşvətxanadan, kafir imannan danışır.

Bir zaman eşşəyimiz arpa bəyənməzdi bizim,
İndi eşşəyimiz ölüb, at da samannan danışır.

Qalmayıb sevgi, məhəbbət işığından bir ümüd,
Məcnun artistlik edir, Leyli yalandan danışır.

Keçmişdə məşhur olan “qəhrəman aslanlarımız”
Meşəyə girmək üçün indi siçannan danışır.

İstədim dillənib öz haqqımı isbat eləyim,
Dedilər: “Pulsuz olan insan haçannan danışır?!

Nə yazım?

Şairəm, çünki vəzifəm budur əş’ar yazım,
Gördüyüm nikü bədi eyləyim izhar, yazım,
Günü parlaq, günüzü ağ, gecəni tar yazım,
Pisi pis , əyrini əyri, düzü həmvar yazım,
Niyə bəs boylə bərəldirsən, a qare, gözünü?
Yoхsa bu ayinədə əyri görürsən özünü?!

Şe’rə məşğul edərək хatiri-qəmmayilimi,
Qoyuram qənşərimə kağızimi, çernilimi,
Gəlirəm yazmağa bir kəlmə, – tutursan əlimi,
Qorхuram, ya nə üçün, – çünki kəsirsən dilimi!
Ey əcəb, mən ki, sədaqət yolunu azmayıram,
Hələ gördüklərimin dörddə birin yazmayıram!

Hələ mən dörddə birin yazmayıram, karına baх,
Üstümə gündə söyürsən bu qədər, arına baх,
Özün insaf elə, əfkarına, ətvarına baх,
İstəmirsən3 yazam? Öz eybli kirdarına baх!
Kişi, sən eybini qan, mənlə əbəs cəng eləmə!
Özünü, həm məni bu barədə diltəng eləmə!

Görür ərbabi-qələm qayeyi-amalınızı,
Məndən artıq yaza bilməkdə ikən halınızı, –
Yazmır onlar dəхi on dörddə bir əf’alınızı,
Özünüzsüz olara yazdİran əhvalınızı…
Yoхsa bu eybdən aləmdə mübərradır olar,
Boylə alçaq yazıdan min kərə ə’ladır olar!

Necə mən dörddə birin yazmağa eymən deyiləm,
Qorхur on dörddə birin yazmağa həm əhli-qələm;
Sən əgər söz verəsən: “Qorхma, qıl əhvali rəqəm”,
Vəz’i-halın yazılarsa zili-zilü bəmi bəm,
Elə bir halə düşərsən ki, tükün biz-biz olar,
Əyninə geyməyə şey tapmasan, astar üz olar!..

Var

Hər səri-muydə min aşiqi-nalanın var,
Məgər, ey şuх ki, bir cismdə min canın var?

Leyliyə Qeys olur aşiq, sənə min-min Leyli,
Aхtarırsan yenə bir aşiq, əcəb qanın var!

Хahişin tərki-dilü can idi, mən həm etdim,
Söylə, ey yar, görüm şimdi nə fərmanın var?

Eyd-əzhadə qoyun kəsmə, boyun qurbanı,
Aşiqi-zar kimi kəsməyə qurbanın var.

Suzi-binaleyi-pərvanəni gör, ey bülbül,
Səhni-gülzardə ancaq sənin əfğanın var.

Hər mərəz çarəsini eyləmək asandı, təbib,
Mərəzi-eşqə nə tədbir, nə dərmanın var?

Sabira, qərq edər aхir səni bu seyli-bəla,
Olma qafil belə kim, dideyi-giryanın var.

Olmasın

İstəsən könlüm kimi zülfün pərişan olmasın, –
Ol qədər cövr et mənə ah etmək imkan olmasın!

Dərdi-eşqin qəsdi-can etdisə, mən həm şakirəm,
İstərəm cismimdə dərd olsun, dəхi can olmasın!

Qoyma əğyar eyləsin kuyində cövlan, ey pəri!
Əhrimənlər maliki-mülki-Süleyman olmasın!

Atəşin ruyində əf’i tək yatıb geysulərin,
Türfə cadudur ki, mar atəşdə suzan olmasın!

Derlər, aşiqküş nigarım qətlimə amadədir,
Allah, Allah, bir səbəb qıl kim, peşiman olmasın!

Mübtəlayi-dərdi-eşqəm, əl götür məndən, təbib!
Eylə bir tədbir kim, bu dərdə dərman olmasın!

Sabira, ümmidi-vəsl ilə qəmi-hicranə döz,
Hansı bir müşküldi kim, səbr ilə asan olmasın?!

MÜƏLLİF: MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİR

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN YAZILARI

میرزا علی اکبر صابر


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Qəzənfər Məsimoğlu. Dağlara.

DAĞLARA
Səhərdi, quşların cəh-cəhinə bax,
Dil açar gətirsən lalı, dağlara.
İsmətli analar, qoçaq gəlinlər
Sağıb, ötürdülər malı dağlara.
* * *
Bura qonaqpərvər eldi, obadı,
Mehriban qarşılar yaxını, yadı.
Getməz damağımdan qaymağın dadı,
Necə söyləməyim halı, dağlara?
* * *
İllər ələnsə də tellərin üstə,
Murazım o incə əllərin üstə.
Arılar ətirli güllərin üstə,
Çəkib gətirəcək balı, dağlara.
* * *
Qəzənfər, bu eşqin görünməz sonu,
Əyilməz vüqarı, bilirəm onu!
Nə gözəl yaraşır çiçəkli donu,
Buluddan örtdüyü şalı, dağlara.

Müəllif: Qəzənfər MƏSİMOĞLU

QƏZƏNFƏR MƏSİMOĞLUNUN YAZILARI

İLHAM QAZAXLININ YAZILARI

ADİL CƏFAKEŞİN YAZILARI


> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
======================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

AZƏRBAYCAN ŞAİRLƏRİ

 ZAUR  USTAC

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından  biri olan Zaur USTAC 1975-ci ildə Bakı şəhərində andan olub. Ali təhsillidir. Qarabağ müharibəsinin  iştirakçısı, ehtiyatda olan zabitdir. Bədii-publisistik kitabların, metodiki-tədris vəsaitlərinin və balacalar üçün (ingilis dilindən) tərcümələrin müəllifidir. Milli ruhda qələmə alınıb hər iki qrafika ilə çap olunmuş kitabları Bütöv Azərbaycan coğrafiyasında yayımlanır. Xüsusi ilə kiçik yaşlı məktəblilər üçün ana dilimizdə olan öyrədici (Ana dili və Hesab) şeirlərdən ibarət kitabları geniş oxucu kütləsinə tanış olmaqla bərabər məktəb və liseylərin məktəbəhazırlıq qruplarında tədris vəsaiti kimi tətbiq (2019-2020-ci təris ilindən etibarən) olunur..

Zaur USTAC 1988-ci ildən fasiləsiz olaraq dövri mətbuatda dərc olunur, 40-dan artıq kitabın müəllifidir. 2007-ci ildən özünün təsis etdiyi “Yazarlar” jurnalı,  2010-cu ildən isə YAZARLAR.AZ  saytı idarəçiliyindədir.

BAYRAQ, BİZİM BAYRAĞIMIZ!!!

(Arazın o tayında bayrağımız dalğalanıb)

Üstündən yüz Araz axsın,
Torpaq, bizim torpağımız!!!
Güney, Quzey fərq eləməz,
Oylaq, bizim oylağımız!!!
* * *
Axışı lal, susur Araz,
Mil, Muğanı yorur ayaz,
Kərkükdən ucalır avaz,
Oymaq, bizim oymağımız!!!
* * *
Göyçə dustaq, Urmu ağlar,
Yaşmaq düşər, börü ağlar,
Qaşqayda bir hürü ağlar,
Papaq, bizim papağımız!!!
* * *
Dörd bir yanın qarabağlı,
Dəmir qapı çoxdan bağlı,
Bir ağacıq qol, budaqlı,
Yarpaq, bizim yarpağımız!!!
* * *
Ustac boşa deməz əlbət;
-“Sərhədinə elə diqqət”,
Bu kəlamda var bir hikmət,
Sancaq bizim sancağımız!!!

ARAZ
Halına acıdım lap əzəl gündən,
Bu qədər qınanır bilmirəm nədən,
Arazı heç zaman qınamadım mən,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Sarıyıb Yurdumun şırım yarasın,
Açmayıb, bağlayıb qardaş arasın,
İndi mən qınayım bunun harasın?
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Çəkib acıları, yığıb suyuna,
Sakitdir, bələddir hamı huyuna,
O da qurban gedib fitnə, oyuna,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Xudafərin qucaqlayan qoludur,
Keçidləri salam deyən əlidir,
Bayatılar pöhrələyən dilidir,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
O tayda çifayda deyir Şəhriyar,
Bu tayda dardadır indi Bəxtiyar,
Yarını gözləyir hər gün Lütfiyar,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!

NADANLIQ

Urmu axan göz yaşımdı,

Yanağımda duz olubdu…

Urmu, Urmu söyləməkdən

Bağrım başı köz olubdu…

* * *
Şümürə lənət deyənlər
Susuz qoyubdu dindaşın…
İnsan insana qənimdi,
Günahı nə dağın, daşın?
* * *
Savalanı dərd qocaltdı,
Murov soyuqdan üşüyür…
Araz sükütun pozmayır,
Kür əlçatana döşüyür…
* * *
Dəmir Qapım pas atıbdı,
Neçə körpüdən keçmirik…
Kərkük, Mosul unudulub,
Bağdada iraq demirik…
* * *
Nəsimi nəşi Hələbdə,
Füzuli hərəmdə qalıb…
Babəkin ruhu sərgərdan,
Bəzz qalasın duman alıb…
* * *
Suyumu daşla boğurlar,
Daşımı suyla yuyurlar…
Xudafərin, Urmu incik,
Bizləri bizsiz qoyurlar…
* * *
Şah babam yol ortasında,
Koroğlu göylərdə gəzir…
Bizi, bizdən ayrı salan
Nadanlıq ruhumu əzir…

MƏN ZƏFƏRƏ TƏŞNƏYƏM
Qutlu zəfər sancağım,
Sancılmağa yer gəzir!
Alınası öcüm çox,
Bu gün ruhumu əzir!
* * *
Dərbəndi, Borçalını
Unuduruq həmişə…
Kərkük, Mosul bağrı qan,
Boyun əyib gərdişə…
* * *
Yudumun dörd bir yanın
Hürr görmək istəyirəm!
Şanlı zəfər tuğuma
Zər hörmək istəyirəm!
* * *
İrəvan peşkəş olub
Beş sətirlik kağızla…
Zəngəzuru naxələf
Verib quru ağızla…
* * *
Bədnam Araz illərdir
Olub qargış yiyəsi…
Top doğrayan qılıncın
O taydadır tiyəsi…
* * *
İstəyirəm bu bayraq
Dalğalansın Təbrizdə!
Urmuda üzsün balıq,
Sanki üzür dənizdə…
* * *
Xoyda, Mərənddə bir gün,
Olum qonaq üzü ağ.
Ərdəbilə, Tehrana
Qurulmasın ta duzaq…
* * *
Qarsdan, Ağrıdan baxım,
Qaşqayadək görünsün!
Qapıcıqdan, Qırxqıza
Ağ dumanlar sürünsün!
* * *
Bu arzular həyata
Keçməsə, mən heç nəyəm!
Neynim, mayam belədir,
Mən zəfərə təşnəyəm!!!

BU GÜZ
Zəfər libasında sevinc göz yaşı,
Hər iki sahildə dayanıb ərlər!
Ayrılıq atəşi elə qarsıyıb,
İçərək qurudar Arazı nərlər!
* * *
Göylərdən boylanır Tomris anamız,
Əlində qan dolu o məşhur tuluq!
Xain yağıların bağrı yenə qan,
Canı əsməcədə, işləri şuluq…
* * *
Uşaqdan böyüyə hamı əmindir,
Tarix səhnəsində yetişib zaman!
Bu dəfə biryolluq bitəcək söhbət,
Nə güzəşt olacaq, nə də ki, aman!
* * *
İllərdir həsrətdən gözləri nəmli,
Mamırlı daşların gülür hər üzü!
Neçə qərinədir qalmışdı çılpaq,
Yamyaşıl çayırla gəlib bu güzü!
* * *
Al donun geyinir Günəş hər səhər,
Səmamız masmavi, göy üzü təmiz!
Duman da yox olub, itib buludlar,
Gözün aydın olsun, sevin, a Təbriz!

USTACAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!


DAĞLAR
(Dağlara xitabən üçüncü şeiri)
Tarix səhnəsində yetişdi zaman,
Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar!
Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi,
Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!

* * *
Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi,
Davadan doğulan ərlər yetişdi,
Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi,
Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!

* * *
Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı,
Qoynunda yağılar məskən salmışdı,
Canımı sağalmaz bir dərd almışdı,
Sayalı qonağın mübarək, dağlar!

* * *
Xətai qırmadı könül bağını,
Nadir unutmadı hicran dağını,
İlhamın silahı əzdi yağını,
Dəmirdən yumruğun mübarək, dağlar!

* * *
Qurtuldu yağıdan zənburun, balın,
Bir başqa görünür yamacın, yalın,
Zirvəndən boylanır şanlı hilalın,
Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!

* * *
Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər,
Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar,
Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər,
Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!


* * *
Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin,
“Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin,
Dolandın dünyanı yurdunda bitdin,
Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!


ÜÇ QARDAŞ
(Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)

Bir qardaş sağında, biri solunda,
Təpəri dizində, gücü qolunda,
Qardaşlıq məşəli yanır yolunda,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Xətai amalı bu gün oyaqdır,
Nadirin əməli bu gün dayaqdır,
İlhamın təməli bu gün mayakdır!
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal,
Görməsin bir daha bu birlik zaval,
Dağlara biryolluq qayıdır Hilal,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!

TUNCAYA

(Tuncayın timsalında !!!)

Tanrı tutub, ağ torpaqdan mayanı,
Gündoğandan Günbatana sənindi!
Nişan verib, yeddi günlük Ayını
Əksi düşən tüm torpaqlar sənindi
* * *
Xəzəri ortaya düz qoyub nişan,
Boynuna dolanan Hilal sənindi!
Ən uca zirvələr, ən dərin göllər
Ormanlar, dəryalar, düzlər sənindi!
* * *
Tanrının payıdı, lütf edib sənə,
Tanrıya sarsılmaz inam sənindi!
Ataya, Anaya, qocaya hörmət
Sirdaşa sədaqət, güvən sənindi!
* * *
Zamanla hökm etdin tüm yer üzünə
Hakimiyyət sənin, höküm sənindi!
Aman istəyəni kəsmədin heç vaxt,
Ən böyük ədalət, güzəşt sənindi!
* * *
Unutma ki, lap binədən belədi,
Mərhəmətli, yuxa ürək sənindi!
Xilas etdi, bağışladı ənamlar,
Yamana yaxşılıq, ancaq sənindi!
* * *
Döyüşdə, düşməni alnından vuran,
Süngüsü əlində ərlər sənindi!
Savaşda, uçağı kəməndlə tutan,
Qüvvəsi qolunda nərlər sənindi!
* * *
Dəli-dolu Türk oğullar cahana
Bəxş etdiyi şərəfli ad sənindi!
Adı gəlsə, yeri-göyü titrədən
Qorxu bilməz, şanlı əsgər sənindi!
* * *
Çöldə simgə etdin Qurdu sancağa,
Kəhər Atın ən yaxşısı sənindi!
Ay-yıldızı nişan tikdin Bayrağa,
Zəkalar, dühalar tümü sənindi!
* * *
Tutduğun yol tək Tanrının yoludu,
Aydın zəka, tər düşüncə sənindi!
Çoxu deyir, tay dünyanın sonudu,
Fəqət bilməz, yeni dünya sənindi!!!

ANA DİLİM
Bu şip-şirin Ana dilim,
Həm də qutlu sancağımdır!
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədini bəlirləyir…
Ta Şumerdən üzü bəri,
Dədəm Qorqud öyüd verib,
Şah İsmayıl fərman yazıb,
Qoç Koroğlu nərə çəkib…
Ulu Babəkin fəryadı,
Füzulinin ah-naləsi,
Nəsimin şah nidası,
Bu dildədir!!!
Bu dil, Tomrisin dilidir;
Layla deyib,
Hökm verib…
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədinin keşiyində
Əsgər kimi durub, bu dil!!!
Ana dilim həm əsgərdir,
Həm də sərhəd!!!
Toxunulmaz bir tabudur!!!
19.02.2023. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAHİD SARITORPAĞIN YAZILARI

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI


SEVİL GÜL NURUN YAZILARI

GÜLŞƏN BEHBUDUN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

ZAUR  USTAC

 ZAUR  USTAC

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından  biri olan Zaur USTAC 1975-ci ildə Bakı şəhərində andan olub. Ali təhsillidir. Qarabağ müharibəsinin  iştirakçısı, ehtiyatda olan zabitdir. Bədii-publisistik kitabların, metodiki-tədris vəsaitlərinin və balacalar üçün (ingilis dilindən) tərcümələrin müəllifidir. Milli ruhda qələmə alınıb hər iki qrafika ilə çap olunmuş kitabları Bütöv Azərbaycan coğrafiyasında yayımlanır. Xüsusi ilə kiçik yaşlı məktəblilər üçün ana dilimizdə olan öyrədici (Ana dili və Hesab) şeirlərdən ibarət kitabları geniş oxucu kütləsinə tanış olmaqla bərabər məktəb və liseylərin məktəbəhazırlıq qruplarında tədris vəsaiti kimi tətbiq (2019-2020-ci təris ilindən etibarən) olunur..

Zaur USTAC 1988-ci ildən fasiləsiz olaraq dövri mətbuatda dərc olunur, 40-dan artıq kitabın müəllifidir. 2007-ci ildən özünün təsis etdiyi “Yazarlar” jurnalı,  2010-cu ildən isə YAZARLAR.AZ  saytı idarəçiliyindədir.

BAYRAQ, BİZİM BAYRAĞIMIZ!!!

(Arazın o tayında bayrağımız dalğalanıb)

Üstündən yüz Araz axsın,
Torpaq, bizim torpağımız!!!
Güney, Quzey fərq eləməz,
Oylaq, bizim oylağımız!!!
* * *
Axışı lal, susur Araz,
Mil, Muğanı yorur ayaz,
Kərkükdən ucalır avaz,
Oymaq, bizim oymağımız!!!
* * *
Göyçə dustaq, Urmu ağlar,
Yaşmaq düşər, börü ağlar,
Qaşqayda bir hürü ağlar,
Papaq, bizim papağımız!!!
* * *
Dörd bir yanın qarabağlı,
Dəmir qapı çoxdan bağlı,
Bir ağacıq qol, budaqlı,
Yarpaq, bizim yarpağımız!!!
* * *
Ustac boşa deməz əlbət;
-“Sərhədinə elə diqqət”,
Bu kəlamda var bir hikmət,
Sancaq bizim sancağımız!!!

ARAZ
Halına acıdım lap əzəl gündən,
Bu qədər qınanır bilmirəm nədən,
Arazı heç zaman qınamadım mən,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Sarıyıb Yurdumun şırım yarasın,
Açmayıb, bağlayıb qardaş arasın,
İndi mən qınayım bunun harasın?
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Çəkib acıları, yığıb suyuna,
Sakitdir, bələddir hamı huyuna,
O da qurban gedib fitnə, oyuna,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Xudafərin qucaqlayan qoludur,
Keçidləri salam deyən əlidir,
Bayatılar pöhrələyən dilidir,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
O tayda çifayda deyir Şəhriyar,
Bu tayda dardadır indi Bəxtiyar,
Yarını gözləyir hər gün Lütfiyar,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!

NADANLIQ

Urmu axan göz yaşımdı,

Yanağımda duz olubdu…

Urmu, Urmu söyləməkdən

Bağrım başı köz olubdu…

* * *
Şümürə lənət deyənlər
Susuz qoyubdu dindaşın…
İnsan insana qənimdi,
Günahı nə dağın, daşın?
* * *
Savalanı dərd qocaltdı,
Murov soyuqdan üşüyür…
Araz sükütun pozmayır,
Kür əlçatana döşüyür…
* * *
Dəmir Qapım pas atıbdı,
Neçə körpüdən keçmirik…
Kərkük, Mosul unudulub,
Bağdada iraq demirik…
* * *
Nəsimi nəşi Hələbdə,
Füzuli hərəmdə qalıb…
Babəkin ruhu sərgərdan,
Bəzz qalasın duman alıb…
* * *
Suyumu daşla boğurlar,
Daşımı suyla yuyurlar…
Xudafərin, Urmu incik,
Bizləri bizsiz qoyurlar…
* * *
Şah babam yol ortasında,
Koroğlu göylərdə gəzir…
Bizi, bizdən ayrı salan
Nadanlıq ruhumu əzir…

MƏN ZƏFƏRƏ TƏŞNƏYƏM
Qutlu zəfər sancağım,
Sancılmağa yer gəzir!
Alınası öcüm çox,
Bu gün ruhumu əzir!
* * *
Dərbəndi, Borçalını
Unuduruq həmişə…
Kərkük, Mosul bağrı qan,
Boyun əyib gərdişə…
* * *
Yudumun dörd bir yanın
Hürr görmək istəyirəm!
Şanlı zəfər tuğuma
Zər hörmək istəyirəm!
* * *
İrəvan peşkəş olub
Beş sətirlik kağızla…
Zəngəzuru naxələf
Verib quru ağızla…
* * *
Bədnam Araz illərdir
Olub qargış yiyəsi…
Top doğrayan qılıncın
O taydadır tiyəsi…
* * *
İstəyirəm bu bayraq
Dalğalansın Təbrizdə!
Urmuda üzsün balıq,
Sanki üzür dənizdə…
* * *
Xoyda, Mərənddə bir gün,
Olum qonaq üzü ağ.
Ərdəbilə, Tehrana
Qurulmasın ta duzaq…
* * *
Qarsdan, Ağrıdan baxım,
Qaşqayadək görünsün!
Qapıcıqdan, Qırxqıza
Ağ dumanlar sürünsün!
* * *
Bu arzular həyata
Keçməsə, mən heç nəyəm!
Neynim, mayam belədir,
Mən zəfərə təşnəyəm!!!

BU GÜZ
Zəfər libasında sevinc göz yaşı,
Hər iki sahildə dayanıb ərlər!
Ayrılıq atəşi elə qarsıyıb,
İçərək qurudar Arazı nərlər!
* * *
Göylərdən boylanır Tomris anamız,
Əlində qan dolu o məşhur tuluq!
Xain yağıların bağrı yenə qan,
Canı əsməcədə, işləri şuluq…
* * *
Uşaqdan böyüyə hamı əmindir,
Tarix səhnəsində yetişib zaman!
Bu dəfə biryolluq bitəcək söhbət,
Nə güzəşt olacaq, nə də ki, aman!
* * *
İllərdir həsrətdən gözləri nəmli,
Mamırlı daşların gülür hər üzü!
Neçə qərinədir qalmışdı çılpaq,
Yamyaşıl çayırla gəlib bu güzü!
* * *
Al donun geyinir Günəş hər səhər,
Səmamız masmavi, göy üzü təmiz!
Duman da yox olub, itib buludlar,
Gözün aydın olsun, sevin, a Təbriz!

USTACAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!


DAĞLAR
(Dağlara xitabən üçüncü şeiri)
Tarix səhnəsində yetişdi zaman,
Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar!
Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi,
Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!

* * *
Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi,
Davadan doğulan ərlər yetişdi,
Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi,
Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!

* * *
Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı,
Qoynunda yağılar məskən salmışdı,
Canımı sağalmaz bir dərd almışdı,
Sayalı qonağın mübarək, dağlar!

* * *
Xətai qırmadı könül bağını,
Nadir unutmadı hicran dağını,
İlhamın silahı əzdi yağını,
Dəmirdən yumruğun mübarək, dağlar!

* * *
Qurtuldu yağıdan zənburun, balın,
Bir başqa görünür yamacın, yalın,
Zirvəndən boylanır şanlı hilalın,
Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!

* * *
Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər,
Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar,
Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər,
Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!


* * *
Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin,
“Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin,
Dolandın dünyanı yurdunda bitdin,
Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!


ÜÇ QARDAŞ
(Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)

Bir qardaş sağında, biri solunda,
Təpəri dizində, gücü qolunda,
Qardaşlıq məşəli yanır yolunda,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Xətai amalı bu gün oyaqdır,
Nadirin əməli bu gün dayaqdır,
İlhamın təməli bu gün mayakdır!
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal,
Görməsin bir daha bu birlik zaval,
Dağlara biryolluq qayıdır Hilal,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!

TUNCAYA

(Tuncayın timsalında !!!)

Tanrı tutub, ağ torpaqdan mayanı,
Gündoğandan Günbatana sənindi!
Nişan verib, yeddi günlük Ayını
Əksi düşən tüm torpaqlar sənindi
* * *
Xəzəri ortaya düz qoyub nişan,
Boynuna dolanan Hilal sənindi!
Ən uca zirvələr, ən dərin göllər
Ormanlar, dəryalar, düzlər sənindi!
* * *
Tanrının payıdı, lütf edib sənə,
Tanrıya sarsılmaz inam sənindi!
Ataya, Anaya, qocaya hörmət
Sirdaşa sədaqət, güvən sənindi!
* * *
Zamanla hökm etdin tüm yer üzünə
Hakimiyyət sənin, höküm sənindi!
Aman istəyəni kəsmədin heç vaxt,
Ən böyük ədalət, güzəşt sənindi!
* * *
Unutma ki, lap binədən belədi,
Mərhəmətli, yuxa ürək sənindi!
Xilas etdi, bağışladı ənamlar,
Yamana yaxşılıq, ancaq sənindi!
* * *
Döyüşdə, düşməni alnından vuran,
Süngüsü əlində ərlər sənindi!
Savaşda, uçağı kəməndlə tutan,
Qüvvəsi qolunda nərlər sənindi!
* * *
Dəli-dolu Türk oğullar cahana
Bəxş etdiyi şərəfli ad sənindi!
Adı gəlsə, yeri-göyü titrədən
Qorxu bilməz, şanlı əsgər sənindi!
* * *
Çöldə simgə etdin Qurdu sancağa,
Kəhər Atın ən yaxşısı sənindi!
Ay-yıldızı nişan tikdin Bayrağa,
Zəkalar, dühalar tümü sənindi!
* * *
Tutduğun yol tək Tanrının yoludu,
Aydın zəka, tər düşüncə sənindi!
Çoxu deyir, tay dünyanın sonudu,
Fəqət bilməz, yeni dünya sənindi!!!

ANA DİLİM
Bu şip-şirin Ana dilim,
Həm də qutlu sancağımdır!
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədini bəlirləyir…
Ta Şumerdən üzü bəri,
Dədəm Qorqud öyüd verib,
Şah İsmayıl fərman yazıb,
Qoç Koroğlu nərə çəkib…
Ulu Babəkin fəryadı,
Füzulinin ah-naləsi,
Nəsimin şah nidası,
Bu dildədir!!!
Bu dil, Tomrisin dilidir;
Layla deyib,
Hökm verib…
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədinin keşiyində
Əsgər kimi durub, bu dil!!!
Ana dilim həm əsgərdir,
Həm də sərhəd!!!
Toxunulmaz bir tabudur!!!
19.02.2023. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAHİD SARITORPAĞIN YAZILARI

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI


SEVİL GÜL NURUN YAZILARI

GÜLŞƏN BEHBUDUN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

ƏN MƏŞHUR AZƏRBAYCAN YAZARLARI

YAZARLAR.AZ avtomatoik “Google” axtaş sisteminin nəticələrinə əsasən Azərbaycanın internet üzərindən ən çox oxunan yazarlarının siyahısını təqdim edir. İlk onluqda, Anar, Çingiz Abdullayev, Hüseyn Cavid (ruhu şad olsun), Gülhüseyn Hüseynoğlu (ruhu şad olsun), Hüseyn Abbaszadə (ruhu şad olsun), Kamal Abdulla, Afaq Məsud, Akif Abbasov, Zaur Ustac və Zaur Qəriboğlu kimi yazarlarımız Yurdumuzu bu sərhədsiz məkanda uğurla təmsil edirlər.

Qeyd:

İstənilən şəxs “Google” axtaş sistemində AZƏRBAYCAN YAZARLARI yazıb axtarş etməklə nəticələri yoxlaya bilər.

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI

SEVİL GÜL NURUN YAZILARI

GÜLŞƏN BEHBUDUN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<<<<WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.BİTİK.AZ >>>>>> 

Gözün aydın olsun, sevin, a Təbriz!

 ZAUR  USTAC

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından  biri olan Zaur USTAC 1975-ci ildə Bakı şəhərində andan olub. Ali təhsillidir. Qarabağ müharibəsinin  iştirakçısı, ehtiyatda olan zabitdir. Bədii-publisistik kitabların, metodiki-tədris vəsaitlərinin və balacalar üçün (ingilis dilindən) tərcümələrin müəllifidir. Milli ruhda qələmə alınıb hər iki qrafika ilə çap olunmuş kitabları Bütöv Azərbaycan coğrafiyasında yayımlanır. Xüsusi ilə kiçik yaşlı məktəblilər üçün ana dilimizdə olan öyrədici (Ana dili və Hesab) şeirlərdən ibarət kitabları geniş oxucu kütləsinə tanış olmaqla bərabər məktəb və liseylərin məktəbəhazırlıq qruplarında tədris vəsaiti kimi tətbiq (2019-2020-ci təris ilindən etibarən) olunur..

Zaur USTAC 1988-ci ildən fasiləsiz olaraq dövri mətbuatda dərc olunur, 40-dan artıq kitabın müəllifidir. 2007-ci ildən özünün təsis etdiyi “Yazarlar” jurnalı,  2010-cu ildən isə YAZARLAR.AZ  saytı idarəçiliyindədir.

BAYRAQ, BİZİM BAYRAĞIMIZ!!!

(Arazın o tayında bayrağımız dalğalanıb)

Üstündən yüz Araz axsın,
Torpaq, bizim torpağımız!!!
Güney, Quzey fərq eləməz,
Oylaq, bizim oylağımız!!!
* * *
Axışı lal, susur Araz,
Mil, Muğanı yorur ayaz,
Kərkükdən ucalır avaz,
Oymaq, bizim oymağımız!!!
* * *
Göyçə dustaq, Urmu ağlar,
Yaşmaq düşər, börü ağlar,
Qaşqayda bir hürü ağlar,
Papaq, bizim papağımız!!!
* * *
Dörd bir yanın qarabağlı,
Dəmir qapı çoxdan bağlı,
Bir ağacıq qol, budaqlı,
Yarpaq, bizim yarpağımız!!!
* * *
Ustac boşa deməz əlbət;
-“Sərhədinə elə diqqət”,
Bu kəlamda var bir hikmət,
Sancaq bizim sancağımız!!!

ARAZ
Halına acıdım lap əzəl gündən,
Bu qədər qınanır bilmirəm nədən,
Arazı heç zaman qınamadım mən,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Sarıyıb Yurdumun şırım yarasın,
Açmayıb, bağlayıb qardaş arasın,
İndi mən qınayım bunun harasın?
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Çəkib acıları, yığıb suyuna,
Sakitdir, bələddir hamı huyuna,
O da qurban gedib fitnə, oyuna,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Xudafərin qucaqlayan qoludur,
Keçidləri salam deyən əlidir,
Bayatılar pöhrələyən dilidir,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
O tayda çifayda deyir Şəhriyar,
Bu tayda dardadır indi Bəxtiyar,
Yarını gözləyir hər gün Lütfiyar,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!

NADANLIQ

Urmu axan göz yaşımdı,

Yanağımda duz olubdu…

Urmu, Urmu söyləməkdən

Bağrım başı köz olubdu…

* * *
Şümürə lənət deyənlər
Susuz qoyubdu dindaşın…
İnsan insana qənimdi,
Günahı nə dağın, daşın?
* * *
Savalanı dərd qocaltdı,
Murov soyuqdan üşüyür…
Araz sükütun pozmayır,
Kür əlçatana döşüyür…
* * *
Dəmir Qapım pas atıbdı,
Neçə körpüdən keçmirik…
Kərkük, Mosul unudulub,
Bağdada iraq demirik…
* * *
Nəsimi nəşi Hələbdə,
Füzuli hərəmdə qalıb…
Babəkin ruhu sərgərdan,
Bəzz qalasın duman alıb…
* * *
Suyumu daşla boğurlar,
Daşımı suyla yuyurlar…
Xudafərin, Urmu incik,
Bizləri bizsiz qoyurlar…
* * *
Şah babam yol ortasında,
Koroğlu göylərdə gəzir…
Bizi, bizdən ayrı salan
Nadanlıq ruhumu əzir…

MƏN ZƏFƏRƏ TƏŞNƏYƏM
Qutlu zəfər sancağım,
Sancılmağa yer gəzir!
Alınası öcüm çox,
Bu gün ruhumu əzir!
* * *
Dərbəndi, Borçalını
Unuduruq həmişə…
Kərkük, Mosul bağrı qan,
Boyun əyib gərdişə…
* * *
Yudumun dörd bir yanın
Hürr görmək istəyirəm!
Şanlı zəfər tuğuma
Zər hörmək istəyirəm!
* * *
İrəvan peşkəş olub
Beş sətirlik kağızla…
Zəngəzuru naxələf
Verib quru ağızla…
* * *
Bədnam Araz illərdir
Olub qargış yiyəsi…
Top doğrayan qılıncın
O taydadır tiyəsi…
* * *
İstəyirəm bu bayraq
Dalğalansın Təbrizdə!
Urmuda üzsün balıq,
Sanki üzür dənizdə…
* * *
Xoyda, Mərənddə bir gün,
Olum qonaq üzü ağ.
Ərdəbilə, Tehrana
Qurulmasın ta duzaq…
* * *
Qarsdan, Ağrıdan baxım,
Qaşqayadək görünsün!
Qapıcıqdan, Qırxqıza
Ağ dumanlar sürünsün!
* * *
Bu arzular həyata
Keçməsə, mən heç nəyəm!
Neynim, mayam belədir,
Mən zəfərə təşnəyəm!!!

BU GÜZ
Zəfər libasında sevinc göz yaşı,
Hər iki sahildə dayanıb ərlər!
Ayrılıq atəşi elə qarsıyıb,
İçərək qurudar Arazı nərlər!
* * *
Göylərdən boylanır Tomris anamız,
Əlində qan dolu o məşhur tuluq!
Xain yağıların bağrı yenə qan,
Canı əsməcədə, işləri şuluq…
* * *
Uşaqdan böyüyə hamı əmindir,
Tarix səhnəsində yetişib zaman!
Bu dəfə biryolluq bitəcək söhbət,
Nə güzəşt olacaq, nə də ki, aman!
* * *
İllərdir həsrətdən gözləri nəmli,
Mamırlı daşların gülür hər üzü!
Neçə qərinədir qalmışdı çılpaq,
Yamyaşıl çayırla gəlib bu güzü!
* * *
Al donun geyinir Günəş hər səhər,
Səmamız masmavi, göy üzü təmiz!
Duman da yox olub, itib buludlar,
Gözün aydın olsun, sevin, a Təbriz!

USTACAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!


DAĞLAR
(Dağlara xitabən üçüncü şeiri)
Tarix səhnəsində yetişdi zaman,
Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar!
Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi,
Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!

* * *
Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi,
Davadan doğulan ərlər yetişdi,
Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi,
Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!

* * *
Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı,
Qoynunda yağılar məskən salmışdı,
Canımı sağalmaz bir dərd almışdı,
Sayalı qonağın mübarək, dağlar!

* * *
Xətai qırmadı könül bağını,
Nadir unutmadı hicran dağını,
İlhamın silahı əzdi yağını,
Dəmirdən yumruğun mübarək, dağlar!

* * *
Qurtuldu yağıdan zənburun, balın,
Bir başqa görünür yamacın, yalın,
Zirvəndən boylanır şanlı hilalın,
Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!

* * *
Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər,
Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar,
Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər,
Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!


* * *
Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin,
“Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin,
Dolandın dünyanı yurdunda bitdin,
Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!


ÜÇ QARDAŞ
(Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)

Bir qardaş sağında, biri solunda,
Təpəri dizində, gücü qolunda,
Qardaşlıq məşəli yanır yolunda,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Xətai amalı bu gün oyaqdır,
Nadirin əməli bu gün dayaqdır,
İlhamın təməli bu gün mayakdır!
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal,
Görməsin bir daha bu birlik zaval,
Dağlara biryolluq qayıdır Hilal,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!

TUNCAYA

(Tuncayın timsalında !!!)

Tanrı tutub, ağ torpaqdan mayanı,
Gündoğandan Günbatana sənindi!
Nişan verib, yeddi günlük Ayını
Əksi düşən tüm torpaqlar sənindi
* * *
Xəzəri ortaya düz qoyub nişan,
Boynuna dolanan Hilal sənindi!
Ən uca zirvələr, ən dərin göllər
Ormanlar, dəryalar, düzlər sənindi!
* * *
Tanrının payıdı, lütf edib sənə,
Tanrıya sarsılmaz inam sənindi!
Ataya, Anaya, qocaya hörmət
Sirdaşa sədaqət, güvən sənindi!
* * *
Zamanla hökm etdin tüm yer üzünə
Hakimiyyət sənin, höküm sənindi!
Aman istəyəni kəsmədin heç vaxt,
Ən böyük ədalət, güzəşt sənindi!
* * *
Unutma ki, lap binədən belədi,
Mərhəmətli, yuxa ürək sənindi!
Xilas etdi, bağışladı ənamlar,
Yamana yaxşılıq, ancaq sənindi!
* * *
Döyüşdə, düşməni alnından vuran,
Süngüsü əlində ərlər sənindi!
Savaşda, uçağı kəməndlə tutan,
Qüvvəsi qolunda nərlər sənindi!
* * *
Dəli-dolu Türk oğullar cahana
Bəxş etdiyi şərəfli ad sənindi!
Adı gəlsə, yeri-göyü titrədən
Qorxu bilməz, şanlı əsgər sənindi!
* * *
Çöldə simgə etdin Qurdu sancağa,
Kəhər Atın ən yaxşısı sənindi!
Ay-yıldızı nişan tikdin Bayrağa,
Zəkalar, dühalar tümü sənindi!
* * *
Tutduğun yol tək Tanrının yoludu,
Aydın zəka, tər düşüncə sənindi!
Çoxu deyir, tay dünyanın sonudu,
Fəqət bilməz, yeni dünya sənindi!!!

ANA DİLİM
Bu şip-şirin Ana dilim,
Həm də qutlu sancağımdır!
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədini bəlirləyir…
Ta Şumerdən üzü bəri,
Dədəm Qorqud öyüd verib,
Şah İsmayıl fərman yazıb,
Qoç Koroğlu nərə çəkib…
Ulu Babəkin fəryadı,
Füzulinin ah-naləsi,
Nəsimin şah nidası,
Bu dildədir!!!
Bu dil, Tomrisin dilidir;
Layla deyib,
Hökm verib…
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədinin keşiyində
Əsgər kimi durub, bu dil!!!
Ana dilim həm əsgərdir,
Həm də sərhəd!!!
Toxunulmaz bir tabudur!!!
19.02.2023. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAHİD SARITORPAĞIN YAZILARI

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI


SEVİL GÜL NURUN YAZILARI

GÜLŞƏN BEHBUDUN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!

Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!

Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!
Düşmənlərə möhtac оlur оlsun, nə işim var?!
Qоy mən tоx оlum, özgələr ilə nədi karim,
Dünyavü cahan ac оlur оlsun, nə işim var?!

Səs salma, yatanlar ayılar, qоy hələ yatsın,
Yatmışları razı dеyiləm kimsə оyatsın,
Tək-tək ayılan varsa da, həq dadıma çatsın,
Mən salim оlum, cümlə cahan batsa da, batsın;
Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!
Düşmənlərə möhtac оlur оlsun, nə işim var?!

Salma yadıma söhbəti-tarixi-cəhani,
Əyyami-sələfdən dеmə söz bir də, filani,
Hal isə gətir mеyl еləyim dоlmanı, nani,
Müstəqbəli görmək nə gərək, ömrdü fani;
Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!
Düşmənlərə möhtac оlur оlsun, nə işim var?!

Övladi-vətən qоy hələ avarə dоlansın,
Çirkabi-səfalətlə əli, başı bulansın,
Dul övrət isə sailə оlsun, оda yansın,
Ancaq mənim avazеyi-şə’nim ucalansın;
Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!
Düşmənlərə möhtac оlur оlsun, nə işim var?!

Hər millət еdir səfhеyi-dünyadə tərəqqi,
Еylər hərə bir mənzili-mə’vadə tərəqqi,
Yоrğan-döşəyimdə düşə gər yadə tərəqqi,
Biz də еdərik aləmi-rö’yadə tərəqqi;
Millət nеcə tarac оlur оlsun, nə işim var?!
Düşmənlərə möhtac оlur оlsun, nə işim var?!

Əkinçi

Məzlumluq еdib başlama fəryadə, əkinçi!
Qоyma özünü tülkülüyə, adə, əkinçi!

Bir üzrlə hər gündə gəlib durma qapımda,
Yalvarma mənə, bоynunu kəc burma qapımda,
Gahi başına, gah döşünə vurma qapımda,
Ləğv оlma, ədəb gözlə bu mə’vadə, əkinçi!
Lal оl, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Xоş kеçmədi il çöllüyə, dеhqanə, nə bоrcum?
Yağmadı yağış, bitmədi bir danə, nə bоrcum?
Əsdi qara yеl çəltiyə, bоstanə, nə bоrcum?
Gеtdi mənə nə fə’ləliyin badə, əkinçi?!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Aldı dоlu əldən sərü samanını, nеylim?
Yainki çəyirtkə yеdi bоstanını, nеylim?
Vеrdin kеçən il bоrcuna yоrğanını, nеylim?
Оl indi palas satmağa amadə, əkinçi!
Lal оl, a balam, başlama fəryadə, əkinçi!

Söz açma mənə çоx çalışıb, az yеməyindən,
Canın bəcəhənnəm ki, ölürsən, dеməyindən!
Mən gözləmənəm, buğda çıxar, vеr bəbəyindən!
Çəltik də gətir, arpa da, buğda da, əkinçi!
Yоxsa sоyaram lap dərini, adə, əkinçi!

Sən hеy dе yоxumdur, çıxarıb canını, allam!
Vallahi оvub didеyi-giryanını, allam!
Şallağə tutub pеykəri-üryanını, allam!
Öz halını sal indi özün yadə, əkinçi!
Lağ-lağ danışıb başlama fəryadə, əkinçi!

Cütçü babasan, buğdanı vеr, darı yеyərsən,
Su оlmasa, qışda əridib qarı yеyərsən,
Daşdan yumuşaq zəhr nədir, marı yеyərsən,
Öyrəşməmisən ət-yağa dünyadə, əkinçi!
Hеyvan kimi ömr еyləmisən sadə, əkinçi!

Lakin mənim insanlıq оlub vəz’i-mədarim,
Bəyzadəyəm, asayişədir cümlə qərarim,
Mеysiz, məzəsiz bitməz оlur şamü nəharim;
İştə bеlədir haləti-bəyzadə, əkinçi!
Bəyzadələrin rəsmi budur, adə, əkinçi!..

Fəhlə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!

Fəhlə, özünü sən də bir insanmı sanırsan?!
Pulsuz kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!
İnsan olanın cahü cəlalı gərək olsun,
İnsan olanın dövləti, malı gərək olsun,
Hümmət demirım, evləri ali gərək olsun;
Alçaq, ufacıq daxmanı samanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Hər məclisi-alidə soxulma tez arayə,
Sən dur ayaq üstə, demə bir söz ümərayə,
Caiz deyil insanca danışmaq füqərayə,
Dövlətlilərin kəndini yeksanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Fəqr ilə ğina əhlinə kim verdi müsavat?
Mənadə də, surətdə də var buna münafət,
Öz fəzlini pulsuz edəməz kimsə isbat,
Bu mümtənəi qabili-imkanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Get vur çəkicin, işlə işin, çıxma zeyindən,
Məqsud müsavat isə ayrılma ceyindən,
Var nisbətin ərbabi-ğinayə nə şeyindən?
Bir abbasi gün mzdunu milyanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Dövlətliyik, əlbəttə, şərafətdə bizimdir,
Əmlak biizmdirsə, əyalətdə bizimdir,
Divan bizim, ərbabi hökümətdə bizimdir,
Ölkə dərəbəylik deyə xan-xanmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Asudə dolanmaqda ikən dövlətimizdən,
Azğınlıq edirsiz hələdə nemətimizdən,
Böylə çıxacaqsınızmı bizim minnətimizdən?!
Ehsanımızın şükrünü küfranmı sanırsan?!
Axmaq kişi, insanlığı asanmı sanırsan?!

Heç bir utanırsan?!
Ya bir usanırsan?!
Əlminnətü-lillah,
Odlara yanırsan!

Qorxuram

Payi-piyadə düşürəm çöllərə, –
Xari-müğilan görürəm, qоrxmuram.

Sеyr еdirəm bərrü biyabanları, –
Quli-biyaban görürəm, qоrxmuram.

Gah оluram bəhrdə zövrəqnişin, –
Dalğalı tufan görürəm, qоrxmuram.

Gəh çıxıram sahilə, hər yanda min
Vəhşiyi-ğürran görürəm, qоrxmuram.

Gah şəfəq tək düşürəm dağlara, –
Yanğılı vulkan görürəm, qоrxmuram.

Gəh еnirəm sayə tək оrmanlara, –
Yırtıcı hеyvan görürəm, qоrxmuram.

Üz qоyuram gah nеyistanlara, –
Bir sürü aslan görürəm, qоrxmuram.

Məqbərəlikdə еdirəm gəh məkan, –
Qəbrdə xоrtdan görürəm, qоrxmuram.

Mənzil оlur gəh mənə viranələr, –
Cin görürəm, can görürəm, qоrxmuram.

Bu kürеyi-ərzdə mən, müxtəsər,
Müxtəlif əlvan görürəm, qоrxmuram

Xarici mülkündə də hətta gəzib
Çоx tühaf insan görürəm, qоrxmuram.

Lеyk, bu qоrxmazlıq ilə, dоğrusu,
Ay dadaş, vallahi, billahi, tallahi,
Harda müsəlman görürəm, qоrxuram!..

Bisəbəb qоrxmayıram, vəchi var:
Nеyləyim axır, bu yоx оlmuşların
Fikrini qan-qan görürəm, qоrxuram,
Qоrxuram, qоrxuram, qоrxuram!..

Mən bеlə əsrarı qana bilmirəm

Mən bеlə əsrarı qana bilmirəm,
Qanmaz оlub da dоlana bilmirəm!..

Axtaxana, dağda dana böyüdü,
Mən böyük оllam haçana, bilmirəm!..

Dеrlər utan, hеç kəsə bir söz dеmə, –
Həq sözü dеrkən utana bilmirəm!..

Nеyləməli, göz görür, əqlim kəsir,
Mən günəşi göydə dana bilmirəm!..

Şiddəti-sеylan ilə baran tökür,
Bir kоma yоx, daldalana bilmirəm!..

Dеrlər usan, hərzəvü hədyan dеmə, –
Güc gətirir dərd, usana bilmirəm!..

Dеrlər, оtur еvdə, nеdim, kasibəm,
Kəsb еləməzsəm, qazana bilmirəm!..

Dеrlər, a qanmaz, dе yıxıl, öl, qutar!
Hə, balam, dоğrusu, ay dadaş, mən dəxi
Məsləhət оndan о yana bilmirəm!..

Daş qəlbli insanları nеylərdin, ilahi?!

Daş qəlbli insanları nеylərdin, ilahi?!
Bizdə bu sоyuq qanları nеylərdin, ilahi?!

Artdıqca həyasızlıq оlur еl mütəhəmmil,
Hər zülmə dözən canları nеylərdin, ilahi?!

Bir dövrdə kim, sidqü səfa qalmayacaqmış, –
Bilməm bеlə dövranları nеylərdin, ilahi?!

Məzlumların göz yaşı dərya оlacaqmış, –
Dəryaları, ümmanları nеylərdin, ilahi?!

Səyyadi-cəfakardə rəhm оlmayacaqmış, –
Ahuləri, cеyranları nеylərdin, ilahi?!

Bağın, əkinin xеyrini bəylər görəcəkmiş, –
Töxm əkməyə dеhqanları nеylərdin, ilahi?!

İş rəncbərin, güc öküzün, yеr özününkü, –
Bəyzadələri, xanları nеylərdin, ilahi?!

Hökm еyləyəcəkmiş bütün aləmdə cəhalət, –
Dildadеyi-irfanları nеylərdin, ilahi?!

Surtuqlu müsəlmanları təkfirə qоyan bu
Döşdüklü müsəlmanları nеylərdin, ilahi?!

Yaxud buların bunca nüfuzu оlacaqmış, –
Bеş-üç bu süxəndanları nеylərdin, ilahi?!

Qеyrətli danоsbazlarımız iş bacarırkən, –
Tənbəl, dəli şеytanları nеylərdin, ilahi?!

Ərlər hərə bir qız kimi оğlan sеvəcəkmiş, –
Еvlərdəki nisvanları nеylərdin, ilahi?!

Tacirlərimiz Sоnyalara bənd оlacaqmış, –
Bədbəxt Tükəzbanları nеylərdin, ilahi?!

Sübhanəkə, sübhanəkə, sübhanəkə, ya rəb!
Baxdıqca bu hikmətlərə hеyran оluram həp!..

Fisincan

Sanma əzdikcə fələk bizləri viranlıq оlur,
Un təmənnası ilə buğda dəyirmanlıq оlur!

Qarışıqdır hələlik millətin istе’dadı, –
Ələnirsə, safı bir yan, tоzu bir yanlıq оlur!

Çalxalandıqca, bulandıqca zaman nеhrə kimi,
Yağı yağ üstə çıxır, ayranı ayranlıq оlur!

Kim ki, insanı sеvər, – aşiqi-hürriyyət оlur,
Bəli, hürriyyət оlan yеrdə də insanlıq оlur!

Еy ki, dеrsən, ürəfa rahi-xəta dеrsəm özün,
Еlmi-məntiqcə bu söz bəhrеyi-nadanlıq оlur!

Ürəfa dеrsən özün, əhli-xətadə bulunur,
Düşünürsənmi bu sözdə nеcə hədyanlıq оlur?

Gözünü xirələdirmi günəşi irfanın?
Haydı, xəffaşsifət, buncamı xulqanlıq оlur?!

Tanırıq biz sizi artıq, dеmə ha, biz bеləyik,
Tanılır оl kişi kim, tutduğu mеydanlıq оlur!

Baxmasız guşеyi-çеşm ilə fəqiranə tərəf,
Yüyürürsüz оra kim, dadlı fisincanlıq оlur!..

Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi

Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi,
Оnda ki, övladı-vətən xam idi!

Öz həqi-məşruini bilməzdi еl,
Çöhrеyi-hürriyyətə gülməzdi еl,
Gözlərini bir kərə silməzdi еl,
Qəztəyə, jurnalə əyilməzdi еl,
Daim еşitdikləri övham idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Ölkədə bunca yоx idi еybcu,
Nеyləridiksə görünürdü niku,
Xəlqdə didarimizə arizu,
Bizdə var idi nə gözəl abiru,
Hörmətimiz vacibi-islam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Millətə çatdıqca qəm, əyyaş idik,
Hakimə yar, amirə qardaş idik,
Qiblеyi-taətgəhi-övbaş idik,
Harda aş оlsaydı, оra baş idik,
Hər gеcə, hər gün bizə bayram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Gərçi riya idi bütün karımız,
Kar ilə bər’əks idi kirdarımız,
Lеyk həman var idi miqdarımız,
Höccət idi hər kəsə göftarımız,
Xəlqin işi bizlərə ikram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Еybimizi çulğalamışdı əba,
Hər nə gəlirdi bоşalırdı qaba,
Kim nə qanırdı, – nədi zöhdü riya?
Naxоşa xaki-dərimizdən şəfa,
Söməəmiz kə’bеyi-еhram idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Bizlər idik xəlqin inandıqları,
Piri-hidayət dеyə qandıqları,
Nur görürlərdi qarandıqları,
Bizdə idi cümlə qazandıqları,
Kim bizə pul vеrməsə bədnam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

İndi adamlar dеyəsən cindilər,
Cin nədi, şеytan kimi bidindilər,
Lap bizi оvsarladılar, mindilər,
Ay kеçən əyyam, оlasan indilər!..
Оnda ki, övladi-vətən xam idi,
Ax!.. nеcə kеf çəkməli əyyam idi!

Adəmi adəm еyləyən paradır

Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Qоy nə əslin, nəcabətin оlsun,
Nə nəcibanə halətin оlsun,
Baş-ayaq еyb içində оlsan da –
Tək bu aləmdə dövlətin оlsun;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Оlmasın fəhmin, əqlin, idrakın,
Var nə qəm, ta ki, vardır əmlakın;
Atəşi-xanəsuzi-millət ikən –
Hər kəsin səcdəgahidir xakın;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Оlmayır, оlmasın da insafın,
Dut qanın şişə içrə əsnafın,
Ta ki, var əldə bеş buçuq quruşun –
Mö’təbərsən gözündə əşrafın;
Adəmi adəm еyləyən paradır,
Parasız adəmin üzü qaradır!

Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!
Qеyrətimiz bəlli bütün millətə!..

Biz qоca qafqazlı igid ərlərik,
Cümlə hünərməndlərik, nərlərik,
İş görəcək yеrdə söz əzbərlərik,
Aşiqik ancaq quru, bоş söhbətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Çırmanarıq kеçməyə çay gəlməmiş,
Başlayarıq qızmağa yay gəlməmiş,
Söz vеrərik indi – bir ay gəlməmiş,
Asta qaçıb dürtülərik xəlvətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Cümlə cəhan yatsa da, biz yatmarıq,
Qеyrəti-milliyyəmizi atmarıq,
Əhlimizi başqalara satmarıq
Bir quruşa, bir pula, ya bir çеtə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bizdə görünməz nə fəsadü nifaq,
İşləmədə bir-birimizdən qоçaq,
Bax, budur islamı gətirrik qabaq;
Bоyləcə xidmət оlunur millətə,
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bir işə min hümmətimiz var bizim!
Bax, nеçə cəm’iyyətimiz var bizim!
Bunda gözəl niyyətimiz var bizim;
Ay barakallah, bu gözəl niyyətə!
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Hansı məkatib ki, оnu açmadıq?
Hansı sənayе ki, para saçmadıq?
Vеrdiyimiz sözdən uzaq qaçmadıq;
İşlərimiz mindi bütün surətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bax, nеçə darül’əcəzə, dari-еlm!
Bir nеçə məktəb, nеçə asari-еlm!..
Bizlərik, əlbəttə, xəridari-еlm!
Çatmışıq оndandı bеlə hörmətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Bizdə nə fə’lə tapılır, nə gəda,
Bizdə nə sail və nə bir binəva,
Bəxtəvər övladımıza mərhəba!
Baş aparıb hər biri bir sən’ətə!..
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!

Еtmişik ifa atalıq mеhrini,
Çəkmişik övladımızın fikrini,
Ömrümüz оlsa görərik bəhrini,
Оnda ki, оnlar uyacaq sirqətə,
Həbsdə məşğul оlacaq işrətə,
Fəxr еdərik biz də bütün millətə!
Kim nə dеyər bizdə оlan qеyrətə?!
Ay barakallah, bu gözəl niyyətə!..

Oxutmuram, əl çəkin

Оğul mənimdir əgər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Gərçi bu bədbəxt özü еlmə həvəskardır,
Kəsbi-kəmal еtməyə sə’yi dəxi vardır,
Məncə bu işlər bütün şivеyi-küffardır,
Dinə zərərdir, zərər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəs ki, uşaqdır hələ, yaxşı-yaman sanmayır,
Еlmin əbəs оlduğun anlamayır, qanmayır,
Sair uşaqlar kimi hər sözə aldanmayır,
Еyləyir ömrün hədər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Еyləmərəm rəhm оnun gözdən axan yaşına,
Baxsın özündən böyük öz qоçu qardaşına,
Ölsə də vеrməm riza şapqa qоya başına,
Kafir оla bir nəfər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Uşaq mənimdir, baba, dəxli nədir sizlərə?
Kim sizi qəyyum еdib hökm еdəsiz bizlərə?
Yatmaram əsla bеlə dinə dəyər sözlərə!
Bir kərə qan, müxtəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Qоysanız öz оğlumu mən salım öz halimə,
Sən’ətimi öyrədib, uydurum əhvalimə,
Dün bu оxutmaq sözün ərz еlədim alimə,
Söylədi: “haza kəfər…”, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəsdi, cəhənnəm оlun, bunca ki, aldatmısız,
İndi bеş ildir tamam dinimə əl qatmısız,
Sеvgili övladımı kafirə оxşatmısız,
Duydum işin sərbəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Satmaram öz əqlimi siz kimi laməzhəbə,
Razıyam оğlum gеdə qəbrə, – nə ki məktəbə!
Məktəb adın çəkməyin, – məl’əbədir, məl’əbə!..
Əlhəzər, оndan həzər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Bəsdir о bildikləri, kaş оnu da bilməsə!
Canıma оlsun fəda bir də üzü gülməsə!
Ta ki, о zеhnindəki fikrləri silməsə,
Sanma оla bəxtəvər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!

Fikrimi vеrməm əbəs siz kimi nadanlara,
Sövq еdəsiz оğlumu bir para hədyanlara,
Çünki xəyanətçisiz cümlə müsəlmanlara,
Mənzilinizdir səqər, оxutmuram, əl çəkin!
Еyləməyin dəngəsər, оxutmuram, əl çəkin!
Dinə zərərdir, zərər, оxutmuram, əl çəkin!..

***
Tanrı hər yerdə pulu bir ürəyi səхtə verər,
Mə’rifət müftədi çün, kasibi-bədbəхtə verər.

Hacı Rüstəm əmiyə yeddi oğul, cümlə qəni,
Leyk baqqal Cəbiyə yeddi qızı süftə verər.

Yekə saqqal kişiyə il uzunu gündə plov,
Leyk abdal Kosaya həftədə bir küftə verər…

***
Dəyişib dövrü-zaman hamı gümannan danışır,
Molla rüşvətxanadan, kafir imannan danışır.

Bir zaman eşşəyimiz arpa bəyənməzdi bizim,
İndi eşşəyimiz ölüb, at da samannan danışır.

Qalmayıb sevgi, məhəbbət işığından bir ümüd,
Məcnun artistlik edir, Leyli yalandan danışır.

Keçmişdə məşhur olan “qəhrəman aslanlarımız”
Meşəyə girmək üçün indi siçannan danışır.

İstədim dillənib öz haqqımı isbat eləyim,
Dedilər: “Pulsuz olan insan haçannan danışır?!

Nə yazım?

Şairəm, çünki vəzifəm budur əş’ar yazım,
Gördüyüm nikü bədi eyləyim izhar, yazım,
Günü parlaq, günüzü ağ, gecəni tar yazım,
Pisi pis , əyrini əyri, düzü həmvar yazım,
Niyə bəs boylə bərəldirsən, a qare, gözünü?
Yoхsa bu ayinədə əyri görürsən özünü?!

Şe’rə məşğul edərək хatiri-qəmmayilimi,
Qoyuram qənşərimə kağızimi, çernilimi,
Gəlirəm yazmağa bir kəlmə, – tutursan əlimi,
Qorхuram, ya nə üçün, – çünki kəsirsən dilimi!
Ey əcəb, mən ki, sədaqət yolunu azmayıram,
Hələ gördüklərimin dörddə birin yazmayıram!

Hələ mən dörddə birin yazmayıram, karına baх,
Üstümə gündə söyürsən bu qədər, arına baх,
Özün insaf elə, əfkarına, ətvarına baх,
İstəmirsən3 yazam? Öz eybli kirdarına baх!
Kişi, sən eybini qan, mənlə əbəs cəng eləmə!
Özünü, həm məni bu barədə diltəng eləmə!

Görür ərbabi-qələm qayeyi-amalınızı,
Məndən artıq yaza bilməkdə ikən halınızı, –
Yazmır onlar dəхi on dörddə bir əf’alınızı,
Özünüzsüz olara yazdİran əhvalınızı…
Yoхsa bu eybdən aləmdə mübərradır olar,
Boylə alçaq yazıdan min kərə ə’ladır olar!

Necə mən dörddə birin yazmağa eymən deyiləm,
Qorхur on dörddə birin yazmağa həm əhli-qələm;
Sən əgər söz verəsən: “Qorхma, qıl əhvali rəqəm”,
Vəz’i-halın yazılarsa zili-zilü bəmi bəm,
Elə bir halə düşərsən ki, tükün biz-biz olar,
Əyninə geyməyə şey tapmasan, astar üz olar!..

Var

Hər səri-muydə min aşiqi-nalanın var,
Məgər, ey şuх ki, bir cismdə min canın var?

Leyliyə Qeys olur aşiq, sənə min-min Leyli,
Aхtarırsan yenə bir aşiq, əcəb qanın var!

Хahişin tərki-dilü can idi, mən həm etdim,
Söylə, ey yar, görüm şimdi nə fərmanın var?

Eyd-əzhadə qoyun kəsmə, boyun qurbanı,
Aşiqi-zar kimi kəsməyə qurbanın var.

Suzi-binaleyi-pərvanəni gör, ey bülbül,
Səhni-gülzardə ancaq sənin əfğanın var.

Hər mərəz çarəsini eyləmək asandı, təbib,
Mərəzi-eşqə nə tədbir, nə dərmanın var?

Sabira, qərq edər aхir səni bu seyli-bəla,
Olma qafil belə kim, dideyi-giryanın var.

Olmasın

İstəsən könlüm kimi zülfün pərişan olmasın, –
Ol qədər cövr et mənə ah etmək imkan olmasın!

Dərdi-eşqin qəsdi-can etdisə, mən həm şakirəm,
İstərəm cismimdə dərd olsun, dəхi can olmasın!

Qoyma əğyar eyləsin kuyində cövlan, ey pəri!
Əhrimənlər maliki-mülki-Süleyman olmasın!

Atəşin ruyində əf’i tək yatıb geysulərin,
Türfə cadudur ki, mar atəşdə suzan olmasın!

Derlər, aşiqküş nigarım qətlimə amadədir,
Allah, Allah, bir səbəb qıl kim, peşiman olmasın!

Mübtəlayi-dərdi-eşqəm, əl götür məndən, təbib!
Eylə bir tədbir kim, bu dərdə dərman olmasın!

Sabira, ümmidi-vəsl ilə qəmi-hicranə döz,
Hansı bir müşküldi kim, səbr ilə asan olmasın?!

MÜƏLLİF: MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİR

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİRİN YAZILARI

میرزا علی اکبر صابر


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Aqillər yurdunun pir övladıyam!

   ZAUR  USTAC

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış simalarından  biri olan Zaur USTAC 1975-ci ildə Bakı şəhərində andan olub. Ali təhsillidir. Qarabağ müharibəsinin  iştirakçısı, ehtiyatda olan zabitdir. Bədii-publisistik kitabların, metodiki-tədris vəsaitlərinin və balacalar üçün (ingilis dilindən) tərcümələrin müəllifidir. Milli ruhda qələmə alınıb hər iki qrafika ilə çap olunmuş kitabları Bütöv Azərbaycan coğrafiyasında yayımlanır. Xüsusi ilə kiçik yaşlı məktəblilər üçün ana dilimizdə olan öyrədici (Ana dili və Hesab) şeirlərdən ibarət kitabları geniş oxucu kütləsinə tanış olmaqla bərabər məktəb və liseylərin məktəbəhazırlıq qruplarında tədris vəsaiti kimi tətbiq (2019-2020-ci təris ilindən etibarən) olunur..

Zaur USTAC 1988-ci ildən fasiləsiz olaraq dövri mətbuatda dərc olunur, 40-dan artıq kitabın müəllifidir. 2007-ci ildən özünün təsis etdiyi “Yazarlar” jurnalı,  2010-cu ildən isə YAZARLAR.AZ  saytı idarəçiliyindədir.

BAYRAQ, BİZİM BAYRAĞIMIZ!!!

(Arazın o tayında bayrağımız dalğalanıb)

Üstündən yüz Araz axsın,
Torpaq, bizim torpağımız!!!
Güney, Quzey fərq eləməz,
Oylaq, bizim oylağımız!!!
* * *
Axışı lal, susur Araz,
Mil, Muğanı yorur ayaz,
Kərkükdən ucalır avaz,
Oymaq, bizim oymağımız!!!
* * *
Göyçə dustaq, Urmu ağlar,
Yaşmaq düşər, börü ağlar,
Qaşqayda bir hürü ağlar,
Papaq, bizim papağımız!!!
* * *
Dörd bir yanın qarabağlı,
Dəmir qapı çoxdan bağlı,
Bir ağacıq qol, budaqlı,
Yarpaq, bizim yarpağımız!!!
* * *
Ustac boşa deməz əlbət;
-“Sərhədinə elə diqqət”,
Bu kəlamda var bir hikmət,
Sancaq bizim sancağımız!!!

ARAZ
Halına acıdım lap əzəl gündən,
Bu qədər qınanır bilmirəm nədən,
Arazı heç zaman qınamadım mən,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Sarıyıb Yurdumun şırım yarasın,
Açmayıb, bağlayıb qardaş arasın,
İndi mən qınayım bunun harasın?
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Çəkib acıları, yığıb suyuna,
Sakitdir, bələddir hamı huyuna,
O da qurban gedib fitnə, oyuna,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
Xudafərin qucaqlayan qoludur,
Keçidləri salam deyən əlidir,
Bayatılar pöhrələyən dilidir,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!
* * *
O tayda çifayda deyir Şəhriyar,
Bu tayda dardadır indi Bəxtiyar,
Yarını gözləyir hər gün Lütfiyar,
Hər iki tərəfə məhrəmdir Araz!
Yaralı torpağa məlhəmdir Araz!

NADANLIQ

Urmu axan göz yaşımdı,

Yanağımda duz olubdu…

Urmu, Urmu söyləməkdən

Bağrım başı köz olubdu…

* * *
Şümürə lənət deyənlər
Susuz qoyubdu dindaşın…
İnsan insana qənimdi,
Günahı nə dağın, daşın?
* * *
Savalanı dərd qocaltdı,
Murov soyuqdan üşüyür…
Araz sükütun pozmayır,
Kür əlçatana döşüyür…
* * *
Dəmir Qapım pas atıbdı,
Neçə körpüdən keçmirik…
Kərkük, Mosul unudulub,
Bağdada iraq demirik…
* * *
Nəsimi nəşi Hələbdə,
Füzuli hərəmdə qalıb…
Babəkin ruhu sərgərdan,
Bəzz qalasın duman alıb…
* * *
Suyumu daşla boğurlar,
Daşımı suyla yuyurlar…
Xudafərin, Urmu incik,
Bizləri bizsiz qoyurlar…
* * *
Şah babam yol ortasında,
Koroğlu göylərdə gəzir…
Bizi, bizdən ayrı salan
Nadanlıq ruhumu əzir…

MƏN ZƏFƏRƏ TƏŞNƏYƏM
Qutlu zəfər sancağım,
Sancılmağa yer gəzir!
Alınası öcüm çox,
Bu gün ruhumu əzir!
* * *
Dərbəndi, Borçalını
Unuduruq həmişə…
Kərkük, Mosul bağrı qan,
Boyun əyib gərdişə…
* * *
Yudumun dörd bir yanın
Hürr görmək istəyirəm!
Şanlı zəfər tuğuma
Zər hörmək istəyirəm!
* * *
İrəvan peşkəş olub
Beş sətirlik kağızla…
Zəngəzuru naxələf
Verib quru ağızla…
* * *
Bədnam Araz illərdir
Olub qargış yiyəsi…
Top doğrayan qılıncın
O taydadır tiyəsi…
* * *
İstəyirəm bu bayraq
Dalğalansın Təbrizdə!
Urmuda üzsün balıq,
Sanki üzür dənizdə…
* * *
Xoyda, Mərənddə bir gün,
Olum qonaq üzü ağ.
Ərdəbilə, Tehrana
Qurulmasın ta duzaq…
* * *
Qarsdan, Ağrıdan baxım,
Qaşqayadək görünsün!
Qapıcıqdan, Qırxqıza
Ağ dumanlar sürünsün!
* * *
Bu arzular həyata
Keçməsə, mən heç nəyəm!
Neynim, mayam belədir,
Mən zəfərə təşnəyəm!!!

BU GÜZ
Zəfər libasında sevinc göz yaşı,
Hər iki sahildə dayanıb ərlər!
Ayrılıq atəşi elə qarsıyıb,
İçərək qurudar Arazı nərlər!
* * *
Göylərdən boylanır Tomris anamız,
Əlində qan dolu o məşhur tuluq!
Xain yağıların bağrı yenə qan,
Canı əsməcədə, işləri şuluq…
* * *
Uşaqdan böyüyə hamı əmindir,
Tarix səhnəsində yetişib zaman!
Bu dəfə biryolluq bitəcək söhbət,
Nə güzəşt olacaq, nə də ki, aman!
* * *
İllərdir həsrətdən gözləri nəmli,
Mamırlı daşların gülür hər üzü!
Neçə qərinədir qalmışdı çılpaq,
Yamyaşıl çayırla gəlib bu güzü!
* * *
Al donun geyinir Günəş hər səhər,
Səmamız masmavi, göy üzü təmiz!
Duman da yox olub, itib buludlar,
Gözün aydın olsun, sevin, a Təbriz!

USTACAM
Müzəffər ordunun şanlı əsgəri,
Ərənlər yurdunun ər övladıyam!
Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox,
Babəklər yurdunun hürr övladıyam!
* * *
Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü,
Ədalət, həqiqət bağrımda közdü,
Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü,
Mövlalar yurdunun nur övladıyam!
* * *
Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm,
Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm,
Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm,
Alovlar yurdunun nar övladıyam!
* * *
Unutma, şah babam Xətai başdı,
Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı,
İlham, nə keçilməz sədləri aşdı,
İgidlər yurdunun nər övladıyam!
* * *
Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var,
Gen dünya yağıya daim olub dar,
Düşmən qarşımızda yenə oldu xar,
Aslanlar yurdunun şir övladıyam!
* * *
Göydən Yer üzünə ərmağan, payam,
Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam,
Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam,
Ozanlar yurdunun sirr övladıyam!
* * *
Ustacam, vətənim vətən içində,
Axıb duruluruq zaman köçündə,
Min bir anlamı var, adi “heç”in də,
Aqillər yurdunun pir övladıyam!


DAĞLAR
(Dağlara xitabən üçüncü şeiri)
Tarix səhnəsində yetişdi zaman,
Başlanmış bu çağın mübarək, dağlar!
Hələ nə zəfərlər gözləyir bizi,
Qutlanmış novrağın mübarək, dağlar!

* * *
Dövranın gərdişi döndü, dəyişdi,
Davadan doğulan ərlər yetişdi,
Didilmiş yaralar tutdu, bitişdi,
Üç rəngli duvağın mübarək, dağlar!

* * *
Nə vaxtdır yol-iriz bağlı qalmışdı,
Qoynunda yağılar məskən salmışdı,
Canımı sağalmaz bir dərd almışdı,
Sayalı qonağın mübarək, dağlar!

* * *
Xətai qırmadı könül bağını,
Nadir unutmadı hicran dağını,
İlhamın silahı əzdi yağını,
Dəmirdən yumruğun mübarək, dağlar!

* * *
Qurtuldu yağıdan zənburun, balın,
Bir başqa görünür yamacın, yalın,
Zirvəndən boylanır şanlı hilalın,
Müqəddəs sancağın mübarək, dağlar!

* * *
Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər,
Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar,
Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər,
Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!


* * *
Ay Ustac, min şükür arzuna yetdin,
“Dədə”n gedən yolu, sən də qət etdin,
Dolandın dünyanı yurdunda bitdin,
Doqquzu zər tuğun mübarək, dağlar!


ÜÇ QARDAŞ
(Azərbaycan, Türkiyə, Pakistan qardaşlığına)

Bir qardaş sağında, biri solunda,
Təpəri dizində, gücü qolunda,
Qardaşlıq məşəli yanır yolunda,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Xətai amalı bu gün oyaqdır,
Nadirin əməli bu gün dayaqdır,
İlhamın təməli bu gün mayakdır!
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!
* * *
Zamanla yaşadıq xeyli qeylü-qal,
Görməsin bir daha bu birlik zaval,
Dağlara biryolluq qayıdır Hilal,
Yeni çağ başladır xan Azərbaycan!
Türkiyə, Pakistan, can Azərbaycan!

TUNCAYA

(Tuncayın timsalında !!!)

Tanrı tutub, ağ torpaqdan mayanı,
Gündoğandan Günbatana sənindi!
Nişan verib, yeddi günlük Ayını
Əksi düşən tüm torpaqlar sənindi
* * *
Xəzəri ortaya düz qoyub nişan,
Boynuna dolanan Hilal sənindi!
Ən uca zirvələr, ən dərin göllər
Ormanlar, dəryalar, düzlər sənindi!
* * *
Tanrının payıdı, lütf edib sənə,
Tanrıya sarsılmaz inam sənindi!
Ataya, Anaya, qocaya hörmət
Sirdaşa sədaqət, güvən sənindi!
* * *
Zamanla hökm etdin tüm yer üzünə
Hakimiyyət sənin, höküm sənindi!
Aman istəyəni kəsmədin heç vaxt,
Ən böyük ədalət, güzəşt sənindi!
* * *
Unutma ki, lap binədən belədi,
Mərhəmətli, yuxa ürək sənindi!
Xilas etdi, bağışladı ənamlar,
Yamana yaxşılıq, ancaq sənindi!
* * *
Döyüşdə, düşməni alnından vuran,
Süngüsü əlində ərlər sənindi!
Savaşda, uçağı kəməndlə tutan,
Qüvvəsi qolunda nərlər sənindi!
* * *
Dəli-dolu Türk oğullar cahana
Bəxş etdiyi şərəfli ad sənindi!
Adı gəlsə, yeri-göyü titrədən
Qorxu bilməz, şanlı əsgər sənindi!
* * *
Çöldə simgə etdin Qurdu sancağa,
Kəhər Atın ən yaxşısı sənindi!
Ay-yıldızı nişan tikdin Bayrağa,
Zəkalar, dühalar tümü sənindi!
* * *
Tutduğun yol tək Tanrının yoludu,
Aydın zəka, tər düşüncə sənindi!
Çoxu deyir, tay dünyanın sonudu,
Fəqət bilməz, yeni dünya sənindi!!!

ANA DİLİM
Bu şip-şirin Ana dilim,
Həm də qutlu sancağımdır!
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədini bəlirləyir…
Ta Şumerdən üzü bəri,
Dədəm Qorqud öyüd verib,
Şah İsmayıl fərman yazıb,
Qoç Koroğlu nərə çəkib…
Ulu Babəkin fəryadı,
Füzulinin ah-naləsi,
Nəsimin şah nidası,
Bu dildədir!!!
Bu dil, Tomrisin dilidir;
Layla deyib,
Hökm verib…
Min illərdir Ata Yurdun
Sərhədinin keşiyində
Əsgər kimi durub, bu dil!!!
Ana dilim həm əsgərdir,
Həm də sərhəd!!!
Toxunulmaz bir tabudur!!!
19.02.2023. Bakı.

Müəllif: Zaur USTAC,

“Yazarlar” jurnalının baş redaktoru,

şair-publisist.

MƏLUMATI HAZIRLADI: TUNCAY ŞƏHRİLİ

ÇİNGİZ ABDULLAYEVİN YAZILARI

ZAHİD SARITORPAĞIN YAZILARI

AKİF ABBASOVUN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI


SEVİL GÜL NURUN YAZILARI

GÜLŞƏN BEHBUDUN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Mirzə Ələkbər Sabir

Yeni dövr dünya ədəbiyyatının satirik şairi Mirzə Ələkbər Sabir ictimai xadim, filosof və müəllim olmuşdur.

Mirzə Ələkbər Sabir həyatı

Ələkbər Zaynalabdin oğlu Tahirzadə 1862-ci il 30 may tarixində Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur.

Atasının ruhani bir gələcəyə sahib olmasını istədiyi üçün Sabir dörd il boyunca mollaxanaya getmişdir. 12 yaşına çatdıqda Seyid Əzimin təsis etdiyi yeni üsul məktəbə getmişdir. Bu məktəb onun şairlik bacarıqlarının inkişafına kömək etmişdir.  Sabir burda keçirdiyi bir-iki ilin ardıdan məktəbdən ayrılmış və atasının yanında dükkanda işləməyə başlamışdır. Bu dövr ərzində atasının narazılıqlarına baxmayaraq şeirlər yazmağa davam etmişdir.  Şair 1885-ci ildə səyahət adı ilə Orta Asiya prdanda İrana gedir. Səyahəti sırasında yerli ağaların taladığ yerlərdəki vəziiyət şairdə mənfi təəsüratlar yaratsa da Sabir səfər etdiyi yerlərin tanınmış yazıçıları ilə görüşür.

1887-ci ildə səfərdən qayıtdıqdan sonra sabir qohumu Büllurnisə adlı xanımla ailə həyatı qurur. 9 övladı olan şair ailəni dolandırmaq üçün sabun bişirərək satmağa başlayır. 1907-ci ilin əvvəllərində Sabir sabun bişirməkdən əl çəkərək mətbuat və marif sahəsiində çalışmaq qərarına gəlir. Şair Qorimüəllimlər seminariyası tərəfindən mənfi cavab alsa da Şamaxıda müəllim olaraq işləməyə başlayır.  Həmin ilin Sentyabr ayında sabir çoxdan xəyalını qurduğu “Ümid” məktəbini təsis edir. Bu məktəbdə 60-a yaxın şagird təhsil alır. 1910-cu ildə Mirzə Ələkbər Sabir Bakıya gəlir və “Zənbur” jurnalının redaksiyasında işləməyə başlayır. Bunun ardınca sıra ilə “Günəş” və “Həqiqət” qəzetlərinin redaksiyasında işləyir.  Mirzə Ələkbər Sabir Azərbaycanın ilk satirik jurnalı sayıla “Molla Nəsrəddin” juranlı üçün böyük həvəslə yazılar yazmışdır. Çarizmin fitnəkar milli siyasətini tənqid edən bu satirik yazılar hələ axıradək dərk olunmurdu. Həmin dövrlərdə Sabir Bakıda nəşr olunan “Həyat”  “İrşad”, “Tazə Həyat” qəzetlərində və “Dəbistan”, “Rəhbər”, “Bəhlus” jurnallarında şir və məqalələri ilə çıxış edirdi.

Mirzə Ələkbər Sabir yaradıcılığı

Bədii yaradıcılığıa kiçik yaşlarında başlayan sabir Seyid Əzim Şirvaninin məktəbində oxuyarkən ilk şeirləlrini yazmağa başlayır. Sabirin də yaradıcılığının ana xətti sevgi və məhəbbət duyğularının tərənnümünə fokuslanmışdır.  Şairin 19-cu əsrin axırı 20-ci əsrin əvvəllərində yazdığı lirik şeirlərinin bir qismind ictimai problemlərin vurğulandığını görmək mümükündür.

Sabirin satirik üslubu birdən-birə formalaşmamıışdır. İlkin vaxtlardan gənc şair mürtəce adamlara tənqidi yanaşmağa başlamışdır. 1905-ci il inqilabı isə Mirzə Ələkbər Sabirin bədii yaradıcılığında dönüş nöqtəsi sayılmaqdadır. Beləki əsərlərində ictimai məzmun, inqilabi-demokratik ideyalar güclənmişdir.  Sabirin fikir və xəyallaırnın mərkəzində əsrdən-əsrə keçərək qüvvətlənən, yeni ifadə formaları alan xalq mövzusu dururdu.

Satirik şair Sabir əsərlərinin bir çoxunda  zəhmətkeşlərin müdafiəçilərindən biri olaraq xalqı öz haqqını başa düşməyə, birləşməyə çağırır. Bu əsərlərdə mənfi tipləri düşündürən əsas məsələ əməkçi xalqda əmələ gələn dəyişiklik, onun fəallaşıb getdikcə siyasətə daha çox qarışması, daha çox qüvvə, bacarıq əldə etməsidir.

Mirzə Ələkbər Sabir vəfatı

Sabir 1910-cu ilin axırlarında ciyər xəstəliyinə tutulur. 1911-ci ildə müalicə üçün Tiflisə gedir və Cəlil Məmmədquluzadənin evində qalır. Həkimlər bu dövrdə şaairə əməliyyat aparmağı təklif etsələr də şair razı olmayıb Şamaxıya qayıdır. Xəstəliyi şiddətlənən şair başqa bir əlacı qalmadığı üçün əməliyyat olmağa razı olur. Buna baxmayaraq həkimlər artıq gec olduğunu bildirərək ona Şamaxıya qaytmağı məsləhət görürlər. 1911-ci il iyulun 12 də Mirzə Ələkbər Sabir Şamaxıda vəfat edir və “Yeddi Güşə” qəbirstanlığında dəfn edilib.

Mirzə Ələkbər Sabirə aid ev muzeyini virtual olaraq səyahət etmək sabirmuseum.az saytını ziyarət edin.

Mənbə: Mirzə Ələkbər Sabir

MİRZƏ ƏLƏKBƏR SABİR

میرزا علی اکبر صابر


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Əlcəzair Şəhid Memorial Abidəsi və Milli Mücahidlər Muzeyi

Əlcəzair Şəhid Memorial Abidəsi və Milli Mücahidlər Muzeyi

Əlcəzair Şəhid Memorial Abidəsi və Milli Mücahidlər Muzeyi Əlcəzairin ən əhəmiyyətli tarixi məkanlardan biridir. Bura  ilin bütün günlərində əlcəzairlilərin, uşaqlı, böyüklü hər bir kəsin, o cümlədən xarici turistlərin üz tutduğu tarixi yerdir. Əlcəzair Milli Mücahidlər Muzeyİ ilk olaraq 1972-ci ildə paytaxt Əlcəzairin 3-cü ən böyük rayonu olan Quba bölgəsində yaradılmışdır. Daha sonra isə bu muzey Əlcəzair tarixinin ən əhəmiyyətli hadisələrinə şahidlik etmiş, yüksək strateji mövqeyə malik Əl-əbyar rayonun Riyad əl-fəth adlanan ərazisində inşa edilmişdir. Burada ölkənin müstəqilliyinin 20-ci ildönümü münasibətilə Əlcəzairin azadlığı uğrunda mübarizədə həyatlarını qurban vermiş qəhrəmanların xatirəsini əbədiləşdirmək üçün Şəhid Memorial Abidəsi ucaldılır, yerin altında isə Milli Mücahidlər Muzey yaradılır. Ilk olaraq Şəhid Memorial Abidəsinin sonra isə Milli Mücahidlər Muzeyi kompleksinin məhz bu ərazidə yaradılması heç də təsadüfü olmamışdır. Ölkə rəsmlərinin abidənin bu yüksək strateji məkanda ucaldılmasına qərar verməsinin səbəblərindən biri də bu məkanın bir neçə tarixi döyüşlərə şahidlik etməsi olmuşdur. Belə ki, Osmanlı xilafətinə qarşı düşmənçiliyi ilə tanınmış, İspaniya kralı Çarles Lukanın başçılığı ilə 23 oktyabr 1541-ci ildə Əlcəzairin işğalı məqsədilə başlanmış səlib yürüşünün qarşısı əlcəzairlilər tərəfindən məhz bu strateji mövqedən alınmışdır. Tarixi sənədlər göstərir ki,  bu strateji məkandan Əlcəzairli döyüşçülər, toplarla Çarles Lukanın 250 ədəd hərbi gəmisini sıradan çıxarmış, 20 min əskərini məhv etmiş, 8 min nəfərini isə sahildə tərk edərək gəldikləri yerə qaçmağa məcbur etmişlər. Tarixi rəvayətlərə görə bu məğlubiyyətdən sonra İspan Kralı Çarles Əlcəzairi tərk edərkən başındakı tacı çıxarır və mən səni daşımağa layiq deyiləm, deyib onu dənizə atır. O vaxtan İspaniya kralları başlarına tac geyinməyi tərgitir.

Üç yüz ildən artıq müddətdə Osmanlı xilafətinin idarəçiliyində olmuş əlcəzairlilər osmanlıları bu torpaqlara əlcəzairli müsəlmanları ispanların səlib yürüşlərindən xilas etmək üçün köməyə çağırmışdır.Osmanlı hakimiyyəti dövründə Riyad Əl-fəth adlana bu yer şəhərin sahillərini müşahidə etmək üçün rəsədxana, Osmanlı hərbi dəniz gəmilərinin müşahidə məntəqələri olmuşdur. Əlcəzairin Fransa müstəmləkəçilik dövründə isə 1954-cü il 24 iyun tarixində Əlcəzair milli hərakatının 22 nəfər lideri buradakı mənzil -qərərgaha yığışaraq paytaxtın mərkəzi sayılan bu strateji məkandan dünyanın ən güclü müstəmləkəçisinə qarşı mübarizəyə başlamışlar. Bundan başqa,”Sozzini Villası”kimi tanınan ölüm düşərgəsi burada idi. Bu düşərgədən Fransız müstəmləkəçiləri əlcəzairli azadlıq mübarizlərinə qarşı işgəncə və qətllər üçün istifadə edirdilər.

Ərazinin tarixi və coğrafi xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq Əlcəzairin mərhum prezidenti Şadli bin Cadid Şəhid Memorial Abidəsinin burada ucaldılmasına qərar vermişdir. 9 ay çəkən inşaat işlərindən sonra prezident Şadli bin Cadidin iştirakı ilə 1982-ci ilin iyulun 5-də şəhərin hər tərəfindən görünən, bənzərsiz memarlıq xüsusiyyətlərə malik Şəhid Memorial Abidəsinin təntənəli açlışı olmuşdur. Memorial Abidə Kanadanın “Lafalayn” şirkəti tərəfindən əlcəzairli memar Bəşir Yelsinin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. Kopleksin ümumi sahəsi 15300 m2 ərazini əhatə edir. Şəhid Memorial Abidə hər biri 3 xurma yarpağı şəklində, 97 metr hündürlüyündə ucaldılıb. 47-ci metrdən başlayaraq yarpaqlar biri birinə sarılır, diametri 10, hündürlüyü 25, eni 6 metr olan Əlcəzair İslam memarlıq xüsusiyyətinə uyğun günbəzlə tamamlanmışdır. Üç xurma yarpağına bənzəyən abidənin mərkəzi, əlamətdar günlərdə şəhidlərin xatirəsini yad etmək üçün ali qonaqlar tərəfindən əklillərin qoyulması üçün yaradılmış xüsusi platformadır. Dünya liderlərinin Əlcəzairə rəsmi səfərləri zamanı kopleksi ziyarət edib, şəhidlərin xatirəsini yad etmək, ölkənin ən vacib rəsmi protokol mərasimlərindən biri hesab olunur.

Şəhid Memorial Abidəsinin hər üç yarpağabənzər hissəsinin arxasında 3 nəhəng bürünc heykəl ucaldılmışdır ki, bu heykəllər Əlcəzair xalqının azadlıq mübarizəsini təcəssüm etdirir. Heykəllərədən birincisi Əlcəzair xalq müqavimət hərəkatını, ikincisi Əlcəzair milli azadlıq ordusunu, üçüncüsü isə Əlcəzair xalq milli cəbhəsini simvollaşdırır.

1982-ci ildə Şəhid Memorial Abidəsinin inşasından sonra 1984-cü ildə  Abidənin altında Milli Mucahidlər Muzeyi fəaliyyətə başlamışdır. Milli Mücahidlər Muzeyinin mərkəzində günbəzli salon,ətrafı dəhlizlərlə əhatələnmiş ekspozisiya zalları və xidməti otaqlarından ibarətdir. Burada ekspozisiyaların daimi sərgiləndiyi böyük sərgi zalları, tam mərkəzdə gümbəzli dua salonu, mütəxəssis və araşdırmaçıların işləməsi üçün internetlə təchiz olunmuş kompüter otaqları, elmi kitabxana, elmi seminar və konfransların keçirliməsi üçün mühazirə zalı və inzibati otaqlar fəaliyyət göstərir. Muzeyin kolleksiyasının böyük hissəsi ölkənin Fransa tərəfindən işğalına və Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı aparılmış xalq müqavimətinə həsr olunub. Muzey Əlcəzairin azadlıq tarixinə həsr olunmuş ən böyük və ən əhəmiyyətli tarixi məkan, maliyyə baxımından müstəqil idarəçilik dərəcəsinə sahib dövlət qurumudur. Muzeydə Əlcəzair İslam İrsi (əlkəşafat əl-iislamiyyət əl-cazairiyyət) hərəkatının yaradıcısı 33 yaşında edam olunaraq öldürülmüş, Məhəmməd Bəvarisin heykəli ucaldılıb.

Şəhid Memorial Abidəsi və Milli Mücahidlər Muzey Kompleksi 1832-ci ildə Fransız müstəmləkəçilərinin Əlcəzair torpaqlarına ayaq basdıqdan, 1962-ci ildə oradan ayrılana qədər əlcəzairlilərin müstəmləkəçilərə qarşı mübarizəsinin əyani şahidi, danışan səsidir. Muzey fotoşəkil kolleksiyaları, tarixi sənədlər, canlı şahid ifadələri və mücahidlərin təcəssüm olunduqları maketlər vasitəsilə iyirminci əsrdə insanlığa qarşı törədilmiş cinayətləri gözlər önünə sərgiləyir. Muzeydə nümayiş etdirilən eksponatlar müstəmləkəçilərin müdafiəsiz Əlcəzair xalqına qarşı həyata keçirdikləri ən dəhşətli hadisələrdən xəbər veir. Muzey ölkənin əyalətlərində fəaliyyət göstrən eyni adlı 48 muzeylə birgə Əlcəzair xalqının milli yaddaşını qoruyur, əlcəzairlilərin müstəmləkəçilərə qarşı mübarizə tarixini nümayiş etdirir və gənc nəsillərə vətənpərvərlik dəyərlərini təbliği edir.

Milli Mücahidlər Muzeyi, əlcəzairlilərin müstəmləkəçilərə qarşı mübarizə tarixini dörd böyük ekspozisiya zalından təqdim edir. Birincisi azadlıq mübarizəsinin başlanğıcına qədər xalq müqaviməti zalı (1830-1919), sonra siyasi mübarizə dövrləri əks etdirən ikinci zal, ardınca xalqın qəhrəmanlıqları ilə yadda qalan azadlıq mübarizəsinin başlandığı dövrləri əks etdirən üçüncü zal (1919-1954) və daha sonra müstəmləkəçilərin törətdiyi cinayətlər və soyqırım hadisələrini nümayiş etdirən dördüncü ekspozisiya zalı. Muzeydə sərgilənən eksponatlar əlcəzairlilərin azadlıq mübarizəsinin əzəmətini nümayiş etdirən canlı şahidlərdir, desək, yanılmarıq.Milli MücahidlərMuzeyi əlcəzairlilərin azadlıq mübarizəsi tarixinin müxtəlif yönlərini nümayiş etdirir. Burada rəsm əsərləri ilə yanaşı, müstəmləkəçiliyə qarşı mübarizə aparmış əlcəzairli mübarizlərə aid silahlar, arxiv materialları və döyüş əşyaları, tarixi fotoşəkillər və sənədlər, həmçinin Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı hərəkata rəhbərlik etmiş Əmir Əbdülqadirin (Əbdülqadir İbn Muhyiddin) şəxsi əşyaları və silahları, onun 1853-cü ildə fransız rəssam Anj Tisye tərəfindən çəkilmiş və yalnız 1976-cı ildə Fransa tərəfindən ölkəyə qaytarılmış portreti muzeyin ən çox ziyarət olunan kolleksiyaları sırasındadır. Həmçinin Əlcəzair xalqının mübarizəsini yatırmaq üçün müstəmləkə qüvvələrinin istifadə etdikləri edam vasitələri burda sərgilənir. 1956-cı ildən başlayaraq Sarkaji həbsxanasındakı “ölüm dəhlizi” Gilyotin (edamın icrası üçün eyni adlı fransız cərrahın hazırladığı xüsusi qurğu) burada nümayiş olunur.Əlcəzairin müvəqqəti hökumətinin və onun müxtəlif təsisatlarının yaradılması, milli məslələrdə ümumxalq həmrəyliyi, “Evian” sazişləri və Əlcəzairin İstiqlal Bəyannaməsi sənəd və fotoşəkillərlə burada sərgilənir. Muzeyin mərkəzi hissədə məxsusi işıqlarla bəzədilmiş qara və yaşıl qranit daşlar üzərində günün bütün vaxtlarında Quran ayələrinin yazıldığı qübbəli salonla əhatələnib. Əlcəzair İslam memarlığı əsasında yaradılan bu günbəzli salonda ziyarətçilər ekskursiyalarının sonunda şəhidlərin ruhuna dualar oxuyurlar.

Tarixi mənbələrdən məlumdur ki,fransızların Əlcəzairə münasibəti işğal etdikləri digər ərazilərdən çox fərqli olub. Əgər Faransa başqa ərazilərin müstəmləkə olduğunu qəbul edirdisə, Əlcəzairi özünün bir parçası, dənizarxası ərazisi hesab edirdi. 1954-cü ildən müstəqillik mübarizəsinə qalxmış Əlcəzair, 8 il çəkən müstəqillik mübarizəsində ən ağır faciələrə məruz qalan  ölkələrdən biridir. Əlcəzair torpaqlarında yaşanan böyük faciələr fransızların Afrikadan çəkilərkən həyata keçirdiyi “ Qara ləkə” olaraq dünya tarixinə həkk olunmuşdur. Fransızlar 1830-1962-ci illəri əhatə edən işğal dövründə 1,5 milyondan artıq əlcəzairlini amansızcasına qətlə yetirmişdir.  Məhz buna görə də Əlcəzair “1,5 milyon şəhid ölkəsi” adlandırılır. Ümumilikdə isə 10 milyona yaxın əlcəzairli müstəmləkəçilik dövrünün qurbanı olmuşdur. Açıq rəsmi mənbələrə görə Faransa əlcəzair torpaqlarında 17 dəfə nüvə silahı sınaqlarını həyata keçirib. Fıranasızların bu torpaqlarda basdırdıqları mina və partlayıcılar səbəbindən minlərlə əlcəzairlinin həyatına son qoyulmuşdur

Muzeydə nümayiş olunan eksponatlardan aydın olur ki, Əlcəzair dövləti, ölkənin milli yaddaşının qorunmasına və müstəmləkəçilər tərəfindən talan edilmiş tarixi əşya və dəlillərin ölkəyə geri qaytarılmasına nə qədər böyük əhəmiyyət verir. Milli Mücahidlər Muzeyinin fəaliyyət istiqamətlərindən biri də ölkədən daşınıb aparılmış tarixi sənədləri və əşyaları ölkəyə geri qaytarmaqdır. Həmçinin xalq müqaviməti hərəkatında, milli azadlıq hərəkatında və azadlıq mübarizəsində iştirak etmiş canlı şahid ifadələrini qeydə almaq, əvvəlki qeydlərin bərpası və qorunması üzərində işləmək, akademik tədqiqatlarda və beynəlxalq sərgilərdə nümayiş etdirmək də muzeyin fəaliyyət istiqamətlərindədndir. Elə bu yaxınlarda muzey açıqlamışdır ki, ölkənin müstəqilliyindən bəri Əlcəzair dövləti tərəfindən qeydə alınmış 13 min şahid ifadəsinə əlavə olaraq 6 min səsli və görüntülü canlı şahid ifadəsini vidioçəkilişlə qeydə almışdır.

Təsadüfi deyil ki, Əlcəzair prezident Əbdulməcid Tabunun dəvəti ilə ötən ilin noyabr ayında Ərəb Dövlətləri Liqasının Əlcəzairdə keçirilən Sammitində iştirak etmək məqsədilə Əlcəzairə səfər edən ölkə rəhbərimiz, Prezident İlham Əliyev Samimitdən əvvəl Şəhid Memorial Abidəsini və Milli Mücahidlər Muzeyini ziyarət etmişdir. Dövlət başçımıza muzey haqqında ətraflı məlumat verilmiş, ölkəmizin başçısı muzeyin xatirə dəftərində ürək sözlərini yazaraq muzeyin tarixi əhəmiyyətini qeyd etmişdir: “Milli Mücahidlər Muzeyi Əlcəzair xalqının şanlı tarixinin ən faciəli və eyni zamanda, ən qürurverici səhifələrindən birini özündə əks etdirən mühüm kompleksdir”. Prezident İlham Əliyev Əlcəzair xalqının şücaəti sayəsində qazanılmış qələbənin gələcək nəsillərin yaddaşına hək edilməsinin vacibliyini vurğulamışdır:  “Bu muzey Əlcəzair xalqına qarşı misli görünməmiş qəddarlıqla və şiddətlə həyata keçirilən müstəmləkə siyasətinin, müharibə və insanlıq əleyhinə cinayətlərin, müstəmləkəçi qüvvələrə qarşı ümumxalq mübarizəsinin və bir milyon yarım şəhidin canı bahasına qazanılmış müstəqillik qələbəsinin yaddaşlarda qorunub saxlanması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir”. O cümlədən ölkə başçımız müstəmləkə siyasətindən qurtulmaqdan ötrü Əlcəazair xalqının göstərdiyi qəhrəmanlığa, nümayiş etdirdiyi əzimkarlığa işarə edərək vurğulamışdır: “Amansız müstəmləkə əsarətindən qurtulmaq üçün başlanılan azadlıq və müstəqillik mübarizəsi Əlcəzair xalqının böyük şücaətinin, birliyinin, sarsılmaz iradəsinin və qətiyyətinin rəmzi kimi Əlcəzairin tarixinə əbədi olaraq həkk olunmuşdur”. Ardınca dövlətmizin başçısı uzun mübarizə yolu keçmiş dost Əlcəzair dövlətinin bügünki inkişafından məmnunluğunu ifadə edərək bildirmişdir: “Böyük qurbanlar verərək istiqlaliyyətə qovuşmuş qardaş Əlcəzairin bu gün inkişafını, rifahını görməkdən dost və qardaş ölkənin rəhbəri olaraq böyük qürur hissi keçirirəm.Milli Mücahidlər Muzeyində mənə göstərilən səmimi qəbula görə təşəkkürümü bildirir, Əlcəzair xalqının qəhrəmanlıq irsinin əbədiləşdirilməsi işində muzeyin fəaliyyətinə uğurlar arzulayıram” deyərk, ali qonaqlar üçün nəzərdə tutulmuş xatirə dəftərini imzalamışdır.

Heç şübhəsiz ki, Əlcəzairlə Azərbaycanın tarixində oxşar cəhətlər çoxdur. Hər iki ölkə işğalçılara qarşı uzun müddət mübarizə aparıb. Əlcəzairlilər Fransız müstəmləkəçiliyinə qarşı yüz ildən artıq müqavimət göstəriblər. Azərbaycan xalqı da milli azadlıq və müstəqil dövlət uğrunda uzun mübarizə yolu keçmiş, bu yolda minlərlə qəhrəman övladını şəhid vermişdir. Azərbaycanın milli azadlıq, milli dövlət uğrunda mübarizə yolunda başlıca maneə öz havadarlarının dəstəyi ilə ermənilər olubdur. Ermənilərin Azərbaycan torpaqlarında törətdikləri cinayətlərin yüz ildən artıq təkrarlanan tarixi var. Təkcə bir faktı demək kifayədir ki, 1918-1920-ci illər ermənilər Azərbaycan türklərinə qarşı soyqırmlar, kütləvi qırğınlar törətmiş və bu qırğınlar nəticəsində 50 mindən artıq azərbaycanlı həyatını itirmiş, ən qəddar üsullarla işkəncələrə məruz qalmış,  şikəst edilmiş, kütləvi şəkildə yurd yuvalarından didərgin salınmışdır. Yoxsulluq və səfalətdən ölənlərin sayi isə 10 minlərlə olmuşdur. Əlcəzairlilər, tarixləri, taleləri, yaşadıqları faciələri baxımından Azərbaycana çox yaxındır. Bu ölkənin insanları Fransəz müstəmləkəçilərindən gördükləri zülmün nəticəsini bu gün də yaşayırlar. Əlcəzairlilər fransızlar tərəfindən həm də mədəni soyqırımlara məruz qalmışlar. Ölkənin tarixi yer adları dəyişdirilmiş, mədəni abidələr dağıdılmış, islam dini isə qadağan edilmişdir. Əhali məcburi Fransa təbəəliyinə qəbul etdirilmişdir.Bütün bunalrın bənzəri olaraq azərbaycanlılar da öz tarixi torpaqlarından ermənilər tərəfindən zorla deportasiya edilmiş, doöma yurd yerlərinin adları dəyişdirilmişdir. İşğal etdikləri ərazilərimizdə xalqımıza məxsus tarixi abidələr ya dağıdılmış, ya da erməniləşdirilmiş, ibadət ocaqlarımızı isə ağıllara çevirərək içərisində donuz və sairə heyvanlar saxlamışdılar.

Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarında, Fransanın isə Əlcəzair ərazisndə törətdikləri vəhşiliklər bir-birini sanki təkrarlayıb. Bu da onların eyni mərkəzdən idarə olunduğunu, eyni üsulla insanlığa qarşı cinayət törətdiklərinin göstəricisidir. Ancaq heç şübhısiz ki, belə şər qüvvələrə və onların əlaltılarına qarşı mübarizə səmərəli olur. Həmin mübarizənin nəticələrindən dünya da faydalanır. Bunu Azərbaycan və Əlcəzair öz torpaqlarını işğalçılardan azad etməklə bütün dünyaya nümayiş edib,isbatlayıblar.

Bü gün qürurla demək olar ki, Azərbaycan və Əlcəzair dövlətləri azadlıq yolunda soyqırıma məruz qalmış qəhrəmanlarının, vətənlərinin azadlığı uğurunda canlarını fəda etmiş şəhidlərinin xatirəsini əbədiləşdirmişdir. Gənc nəslin yaddaşında bu hadislərin qorunub saxlanılması və bir daha tərarlanmaması üçün bütün dünyaya çatdırmaq məqsədilə, Azərbaycanda Quba Soyqırımı Memorial Kompleksi , Əlcəzairdə isə Milli Mücahidlər Muzeyi fəaliyyət göstərir. Hər iki müəssisə həm də elmi mərkəz olaraq elmi- tədqiqat proqramlarını icra edir. Yerli və xarici ixtisaslaşmış qurumlarla təcrübə mübadilələri həyata keçirir. Tədqiqatçı və araşdırmaçılara dəstək verir, yerli və beynalxalq səviyyədə elmi seminar, konfrans və görüşlər təşkil edir. O cümlədən öz fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun nəşrlər hazırlayıb çap etdirir, ölkələrinin milli bayramlarının və əlamətdar günlərinin qeyd olunması işində uğurla iştirak edirlər.

Müəllif: SEYİD ABDULLA OĞLU CABBAROV

Quba şəhərində “Soyqırımı Memorial Kompleksinin Elmi Araşdırmalar, Ekspozisiya və fond şöbəsinin əməkdaşı

Mob: 0506289575

Email: seyid.sc@gmail.com

SEYİD ABDULLA OĞLU CABBAROVUN YAZILARI


ZAUR USTACIN SATIŞDA OLAN KİTABLARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru