ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Vətən və vətəndaş sevgisinin təcəssümü Elman Eldaroğlu – 60 Salam olsun çox dəyərli oxucum! Bugünkü söhbətimizin mövzusu çox mühüm və vacibdir. 3 yanvar 1966-cı il – bu gün yalnız Sumqayıt (Yardımlı) üçün deyil, bütün Azərbaycan mətbuatı və ədəbiyyatı üçün əlamətdar bir gündür. Elman müəllim özü qeyd etdiyinə görə yanvarın 11-də anadan olmuşdur. Ancaq rəsmi qeydiyyat 3 – yanvarı göstərir. Azərbaycan jurnalistikası, publisistikası və ədəbiyyatı üçün dəyərli şəxsiyyət, jurnalist, naşir və şair-publisist Elman Eldar oğlu Mustafayev (Əmioğlu), geniş ictimaiyyət tərəfindən Elman Eldaroğlu kimi tanınan şəxs – əmioğlum, 60 illik yubileyini qeyd edir. İdarəetmək, münasibət bildirmək üçün dünyaya gəlib Elman Eldaroğlu. Elman Eldaroğlu 1966-cı ildə Sumqayıt şəhərində dünyaya göz açıb. Təhsil həyatına 9 saylı orta məktəbdə başlayan gənc Elman 1976-cı ildən 17 saylı məktəbdə davam edərək, 1981-ci ildə 8 illik təhsilini başa vurub. Elman Eldaroğlu üçün jurnalistika sadəcə peşə deyil, həyat yolunun bir hissəsi olmuşdur. Sumqayıt Politexnik Texnikumunda təhsil aldığı illərdə o, paralel olaraq “Sosialist Sumqayıtı” qəzetinin ştatdankənar müxbiri kimi fəaliyyət göstərmiş və jurnalistikanın incəliklərinə yiyələnmişdir. 1985-1987-ci illərdə Sovet qoşunlarında, 1995-1998-ci illərdə isə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmət etmiş Elman Eldaroğlu vətənpərvərlik nümunəsi göstərmiş, vətənə bağlılıq və məsuliyyət hissini həyatının hər mərhələsində öz fəaliyyətində əks etdirmişdir. Elman Eldaroğlu təkcə jurnalist kimi deyil, həm də publisist və şair kimi geniş yaradıcılıq diapazonuna malikdir. Onun əsərləri arasında “Alın yazısı”, “Bir yarpaq ömrü”, “Bir elin övladları”, “Ömrün Yardımlı döngəsi” kimi publisistik və ədəbi kitablar xüsusi yer tutur. Bundan əlavə, 20-dən çox maarifləndirici kitabçanın müəllifidir ki, bu da onun ictimai maarifçilik və mədəniyyət sahəsindəki əvəzsiz xidmətini göstərir. Elman Eldaroğlu yalnız yazıçı deyil, həm də sənədli film quruluşçusu və təşkilatçısıdır. 19 noyabr vertolyot qəzasında həlak olmuş Vəli Məmmədov haqqında çəkilən “Millətin Vəlisi”, kimyaçı alim Nərçə Bəhmən oğlu Ağayev haqqında “Odlu həyat”, tanınmış el ağsaqqalı Baxas Qubadov haqqında isə “Söz və əməl sahibi” sənədli filmlərinin quruluşçu rejissoru olaraq ictimai yaddaşın formalaşmasına böyük töhfə vermişdir. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olan Elman Eldaroğlu, Prezident təqaüdçüsü kimi də qiymətləndirilmişdir. O, həm ölkə içində, həm də xaricdə jurnalistika və ədəbiyyat sahəsində Azərbaycan adını layiqincə təmsil etmişdir. 2015-2020-ci illərdə ABŞ-ın Miçiqan ştatında yaşaması və orada fəaliyyət göstərməsi onun beynəlxalq perspektivə malik düşüncəsini və yaradıcılıq imkanlarını daha da genişləndirmişdir. Elman Eldaroğlu həm də Yardımlı Xeyriyyə Cəmiyyətinin yaradıcılarından biridir. “Yardımlının səsi” müstəqil qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru kimi, o, həm öz bölgəsinin, həm də ölkənin sosial problemlərinə işıq tutmuşdur. Bu fəaliyyət onun yalnız jurnalist, yazıçı və publisist kimi deyil, həm də ictimai xadim kimi də böyük nüfuz qazandığını göstərir. Elman Eldaroğlunun həyat yolu və yaradıcılığı göstərir ki, söz yalnız kağız üzərində qalmır – söz həm də əməl, həm də tarix olur. O, jurnalistika və ədəbiyyat sahəsində, ictimai fəaliyyətində və maarifçilik təşəbbüslərində hər zaman millətin xeyrinə, tarixə və mədəniyyətə xidmət etmişdir. Onun əsərləri gənc nəsillərə örnək, həmkarlarına isə ilham qaynağıdır. Bütün bu çoxsahəli fəaliyyətilə yanaşı Elman müəllim qələm dostlarını, ziyalıları, mədəniyyət xadimlərini hər zaman diqqətdə saxlayır. Onları izləyir, hamısını yaxşıca tanıyır. Tanınmayanları təqdim edir, tanınmışlara münasibət bildirir. Bir sözlə Elman Eldaroğlu sözün əsl mənasında Azərbaycan ədəbiyyatını, mədəniyyətini, jurnalistikasını birləşdirən zəncirinin ən əsas, ən möhkəm həlqələrindən biridir. 60 illik yubileyində, Elman Eldaroğlu həm Azərbaycanın mətbuat və ədəbiyyat tarixində, həm də ictimai həyatında öz izini qoymuş bir şəxsiyyət kimi əlaqədar qurumlar və qələm dostları tərəfindən təbrik edilir. Onun zəhməti, yaradıcılığı və sadiqliyi hər bir oxucu və izləyici üçün böyük dəyər daşıyır. 60 illik ömrü və fəaliyyətinin hər bir səhifəsi, Azərbaycan jurnalistikası və ədəbiyyatı üçün bir işıqdır, bir nümunədir. Bu yubiley, yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, həm də gələcəyə inam ifadə etmək, gənclərə nümunə və yol göstərmək günüdür. Yazarlar cameəsi adından dəyərli dostumuz, əzizimiz, silahdaşımız, qələmdaşımız – əmioğlu – Elman Eldaroğlunu doğum günü münasibətilə təbrik edir, qarşıdakı bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Allah ikimizə də ömür versin, 80 illik yubileyiniz münasibətilə də yazmaq qismət olsun! Çox dəyərli oxucum sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm! Hələlik!
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
ÖVLADIYAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Tanrı ilə insan arasında bitməyən dialoq (Zaur Ustacın “Oxu” şeiri haqqında) Zaur Ustacın “Oxu” adlı şeiri ilk baxışdan poetik bir mətn təsiri bağışlasa da, mahiyyət etibarilə o, çağdaş insanın varlıq, bilik, iman və məsuliyyət qarşısındakı mövqeyini sorğulayan dərin publisistik-fəlsəfi manifestdir. Bu şeir yalnız oxumaq aktını deyil, dərk etməyi, anlamağı, məsuliyyət daşımağı və şüurlu yaşamağı ehtiva edən geniş mənəvi proqramdır. Şeir “İlk söz — “Tanrı” idi” misrası ilə başlanır. Bu ifadə oxucunu birbaşa teoloji, eyni zamanda metafizik məkana aparır. Burada “ilk söz” anlayışı yalnız dini mətnlərə işarə deyil; bu, insan təfəkkürünün başlanğıcı, varlığın mərkəzi, mənanın qaynağıdır. Daş üzərində yazılmış söz obrazı əbədiliyi, dəyişməzliyi və zamanüstü həqiqəti simvolizə edir. Hələ zaman ölçü bilmədiyi, işığın kölgəsini tanımadığı bir mərhələdə söz artıq mövcuddur. Bu isə sözün – yəni idrakın – maddədən və zamandan əvvəl gəldiyini göstərir. Şeirin ideya mərkəzi Tanrının “Oxu!” çağırışıdır. Bu çağırış klassik dini kontekstdə ilk vəhyə işarə etsə də, Zaur Ustac onu müasir insana ünvanlanmış universal bir əmr kimi təqdim edir. Burada “oxumaq” sadəcə kitab vərəqləmək deyil. Oxumaq – daşı, suyu, küləyi, yəni təbiəti; qorxuları, gecələri, unudulmuş şəhərləri, yəni tarixi və cəmiyyəti; ən nəhayət, insanın özünü oxumasıdır. Müəllifin yanaşmasında oxumaq passiv proses yox, aktiv quruculuq aktıdır. İnsan özünü “pazl parçalarından yenidən qurmalıdır”. Bu misra müasir insanın parçalanmış kimliyinə, daxili xaosuna və özünü itirmə təhlükəsinə açıq mesajdır. Şeirin ən güclü publisistik məqamlarından biri bu misralarda cəmlənir: “Çünki, bilmədən inanmaq korluqdur, inanmadan yaşamaq isə uzun bir susqunluq.” Bu fikir müasir cəmiyyət üçün olduqca aktualdır. Bir tərəfdə kor-koranə inanclar, digər tərəfdə isə ruhsuz, mənasız rasionalizm dayanır. Şair hər iki ifratı tənqid edir və insanı biliklə iman arasında sağlam tarazlığa çağırır. Burada oxumaq – həm ağlın, həm də qəlbin işidir. Zaur Ustac insanın oxuma prosesini romantikləşdirmir. Əksinə, o göstərir ki, insan yaraları ilə oxuyur. Yıxıla-yıxıla, qalxa-qalxa öyrənir. Bu, həyatın özünün kitab olduğunu, hər təcrübənin bir sətir, hər sınağın bir dərs olduğunu vurğulayır. Oxumaq burada ağrısız bilik deyil, əzabla qazanılan hikmətdir. Şeir dünya metaforasını “bir sözdən ibarət cümlə” kimi təqdim etməklə tamamlanır. Bu cümlə hələ oxunub bitməyib. Bu fikir insanın öyrənmə yolunun sonsuzluğunu, həqiqətin tam mənada heç vaxt sona çatmadığını göstərir. Deməli, oxumaq – insan var olduqca davam edən bir prosesdir. Zaur Ustacın “Oxu” şeiri çağdaş oxucunu sadəcə ədəbiyyata deyil, şüura, məsuliyyətə, özünüdərkə çağıran güclü publisistik mətndir. Bu şeir bizə xatırladır ki, Tanrı ilə insan arasındakı ən böyük körpü söz, ən böyük əmr isə oxumaqdır. Dünya isə hələ də bu əmrin mahiyyətini tam dərk etməyib. Bu baxımdan “Oxu” şeiri təkcə poetik nümunə deyil, zamanımıza ünvanlanmış mənəvi çağırışdır: >>>Zaur Ustac – Oxu
1989-un dekabrı təqvimdən qopub millətin yaddaşına çevrildi. Naxçıvanda xalq öz pasportunu cırdı – çünki Vətən kağıza sığmırdı artıq.
Mayakovskinin “Passport”u, Leninin passport haqqında dedikləri xatırlandı o gün… “Yatmış vulkan” oyandı, xalq sərhədə dayandı; put dirəklər, çürük tellər saxlamadı milləti. Millət aşdı əsarəti, zilləti…
Dədə Qorqudun harayı eşidildi “Haça dağ”dan:
-Oğul, uca tonqal qala, qoy, görünsün uzaqlardan! Qoy, əsarət dirəkləri, elə yansın çırta-çırtla, ta Altaylardan görünsün, səsi çatsın Tanrı dağa.
Söküldü çəpərlər, yandı dirəklər, əridi qorxu, yox oldu qadağa, söküldü əsrin yalanı. Sadələşdirilmiş keçidlərdən ilk keçən ümid oldu.
Azərbaycan Türkləri səs saldılar dünyaya… Arazın sahilində qoca ərlər oyandı, Xəzərin sahilində şəfəq nura boyandı…
Hanı o oğullar? Onlar burdadır – sərhədsiz ürəklərdə, bölünməz Vətəndə, və hər 31 dekabrda ayağa qalxan xalqın özündə!
İlk söz — “Tanrı” idi; daş üzərində yazılmış, sükutun sinəsində doğulan ad. Söz hələ nəfəs idi, zaman hələ ölçü bilmirdi, işıq belə öz kölgəsini tanımırdı.
Sonra Tanrı danışdı — amma danışmaq deyildi bu, bu bir çağırış idi: “Oxu!”
Səssizliyə atılan ilk ox və ya toxum. Kağızdan əvvəl yazılan cümlə, insanın alnına deyil, ruhuna yazılan əmr.
Oxu — daşı, suyu, küləyi oxu! özünü hərəsi bir dərədə olan Pazl parçalarından yenidən qur…
Oxu — əlifban olmayan gecələri, qorxudan titrəyən səhərləri, adını unutmuş şəhərləri oxu.
Tanrı dedi: “Oxu!” — çünki, bilmədən inanmaq korluqdur, inanmadan yaşamaq isə uzun bir susqunluq.
Və insan oxudu — gözləri ilə yox, yaraları ilə, yıxıla-yıxıla, qalxa-qalxa.
İndi hər kitab bir yol ayrıcıdır, hər sətir bir imtahan, hər sual Tanrıya tərəf atılan addımdır.
İlk söz “Tanrı” oldu, ilk əmr “Oxu!” Və dünya hələ də bir sözdən ibarət o cümləni tam oxuyub bitirməyib.
