Azərbaycan Prezidenti Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Heydər oğlu Əliyev 3 oktyabr 2019-cu ildə Rusiyanın Soçi şəhərində “Valday” Beynəlxalq Diskussiya Klubunun XVI illik iclasının plenar sessiyasındakı çıxışında Qarabağ münaqişəsindən bəhs edən zaman bildirmişdir ki, “Qarabağ tarixi, əzəli Azərbaycan torpağıdır. Beləliklə, Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi”.
“QARABAĞ AZƏRBAYCANDIR!”
(esse)
Vətən insanın sadəcə doğulduğu yer deyil. Vətən onun ruhudur, yaddaşıdır, keçmişi və gələcəyidir. İnsan bəzən özünü itirəndə də vətənini itirmir. Çünki vətən insanın içində yaşayır – ana laylasında, ata nəsihətində, baba ocağında, torpaq qoxusunda, şəhid qanında, bayraq rəngində yaşayır. Bu mənada Azərbaycan təkcə coğrafi məkan deyil; minilliklərin yaddaşını daşıyan böyük bir mənəvi xəzinədir. Onun ayrılmaz parçası olan Qarabağ isə xalqımızın ruhunun, qürurunun, mübarizə əzminin və milli kimliyinin canlı simvoludur.
“Qarabağ Azərbaycandır!” ifadəsi təkcə siyasi bəyanat və ya tarixi həqiqətin ifadəsi deyil. Bu fikir xalqın yaddaşına yazılmış müqəddəs anddır. Bu sözlər illərlə həsrət çəkən insanların ürəyində közərən ümidin səsidir. Bu nida Vətən sevgisinin ən ali məqamıdır.
Qarabağ Azərbaycanın qədim tarixinin, zəngin mədəniyyətinin, milli kimliyinin ayrılmaz hissəsidir. Ağdamın ağrısı, Şuşanın nisgili, Xocalının yarası, Xankəndinin həsrəti, Laçının yolu, Kəlbəcərin dağı, Ağdərənin nəfəsi, Zəngilanın torpağı, Qubadlının izi, Füzulinin nisgili, Cəbrayılın xatirəsi xalqın ortaq yaddaşında yaşayır. Qarabağ sadəcə xəritədə görünən bir ərazi deyil. Qarabağ insanın ruhunda yaşayan Vətəndir.
Yurd həsrəti tamamilə fərqli bir anlayışdır. Onu yaşamadan dərk etmək, anlamaq sözün əsl mənasında çətindir. Sanki hər gecə yuxuda kimsə insanı əlindən tutub tarixin yolları ilə aparır: bura Ağdərədir, bura Kəlbəcərdir, bura Laçındır, bura Göyçədir, bura Borçalıdır, bura Dərbənddir, bura İrəvandır, bura Zəngəzurdur, bura Təbrizdir… Hər addımda keçmiş danışır, tarix nəfəs alır, yaddaş dirilir. Sonra yol Qarabağa çıxır. Şuşaya çıxır. Qalaya qalxır. “Yeddiqatın” dolanbaclarında insan anlayır ki, Vətən sadəcə torpaq deyil. Vətən ruhdur. Vətən kimlikdir. Yurd yuvadır. Yurd şair demişkən, “əcdadımızın mədfənidir”:
Vətən – əcdadımızın mədfənidir,
Vətən – övladımızın məskənidir.
Vətənin sevməyən insan olmaz,
Olsa, ol şəxsdə vicdan olmaz.
(Abbas Səhhət – “Vətən”)
Azərbaycan xalqı tarix boyu çox çətin sınaqlardan keçib. Müharibələr, işğallar, ayrılıqlar, ağrılar xalqın taleyindən keçib. Qarabağ dərdi də uzun illər xalqımızın qəlbində sağalmayan yara kimi yaşadı. Yurd-yuvasından didərgin düşən insanlar illərlə doğma ocaqlarının həsrətini çəkdi. Uşaqlıq xatirələrimiz yarımçıq qaldı. Dağlar sahibsiz, yollar nisgilli, evlər qərib oldu.
Amma xalq ruhdan düşmədi. Çünki Azərbaycan insanı yaxşı bilirdi ki, Vətən unudulmaz. Torpaq unudulmaz. Haqq gecikə bilər, amma itmir.
Vətən sevgisi insanın daxilində böyüyən ən müqəddəs hisslərdən biridir. Bu sevgi insana güc verir, iradə verir, mübarizə ruhu verir. Qarabağ uğrunda aparılan mübarizə də sadəcə torpaq savaşı deyil. Bu mübarizə milli ləyaqətin, tarixi ədalətin, mənəvi dəyərlərin qorunması uğrunda mübarizədir! Şükür olsun Böyük Allaha hər gün yuxularımızda, xəyallarımızda getdiyimiz yolları, gəzdiyimiz yurd yerlərini bu gün Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Heydər oğlu Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Əsgəri canı, qanı bahasına addım-addım, qarış-qarış geri alır. Hər gün sözün əsl mənasında bir daha böyük əminliklə şahidi oluruq ki, “QARABAĞ AZƏRBAYCANDIR!”. İndi bu nida Azərbaycan Əsgərinin başlıca silahına çevrilib. Bu yolda verdiyimiz şəhidlərimiz Azərbaycan Əsgərinin mübarizə əzmini, qələbəylə, Böyük Zəfərə inamını daha da artırır. Necə deyərlər, – “Bir ölür, min diriliriz!”
Şəhidlik anlayışı Azərbaycan xalqının mənəviyyatında xüsusi yer tutur. Vətən uğrunda canını fəda edən insanlar sadəcə döyüşçü deyil, xalqın əbədi yaddaşına çevrilən müqəddəs adlardır. Bu torpaqlar uğrunda şəhid olmaq hər kəsə nəsib olmur. Şəhidlər Vətənin daşına, torpağına, havasına qarışaraq xalqın ruhunda əbədi yaşayırlar.
Qarabağ həm də milli birliyin rəmzidir. Çətin zamanlarda xalqın bir yumruq kimi birləşməsi, ortaq məqsəd ətrafında sıx dayanması Azərbaycanın ən böyük gücünü göstərir. Bu birlik göstərir ki, vətən sevgisi insanları birləşdirən ən güclü bağdır.
Bu torpaqlar sadəcə coğrafi məkan deyil. Bu torpaqlar tarixdir. Yaddaşdır. Mədəniyyətdir. Nizaminin sözü, Üzeyirin musiqisi, Vaqifin nəfəsi, Xurşidbanu Natəvanın nisgili, şəhidlərin qanı, anaların duasıdır.
Azərbaycanın hər daşı, hər qayası bir tarix danışır. Qarabağ isə həmin tarixin qəlbidir. Çünki Qarabağ Azərbaycanın mənəvi dayağıdır. Qarabağ milli ruhun yaşadığı yerdir.
Bu gün Qarabağ deyəndə insanın gözündə sadəcə dağlar, yollar, şəhərlər canlanmır. İnsan qürur görür. Əzmkarlıq görür. Qayıdış görür. Dirçəliş görür.
“Qarabağ Azərbaycandır!” — bu ifadə təkcə bir cümlə deyil. Bu xalqın yaddaşıdır. Bu millətin iradəsidir. Bu torpağın haqq səsidir.
Qarabağ Azərbaycandır! Dünən də belə idi. Bu gün də belədir. Sabah da belə olacaq.
Çünki Vətən sevgisi zaman keçdikcə azalmır. Böyüyür. Dərinləşir. İnsanla birlikdə yaşayır.
Qarabağ Azərbaycandır! Azərbaycanın qürurudur. Azərbaycanın ruhudur. Azərbaycanın özüdür.
20.10.2020. Ağdam.
Müəllif: Zaur USTAC
AYB və AJB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisist, tərcüməçi-nasir
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında
