Sözün nəfəsini və hənirini hiss etmək, duymaq hər qələm adamına müyəssər olmur. Şair tanıyıram ki, hıqqana- hıqqana şeir adına nəsə yazır, daha doğrusu sözə əzab, işgəncə verir. Amma, şair də var ki, təbi, ilhamı dağ şəlaləsidi.Şeirlərini oxuyanda ruhuna qəribə bir rahatlıq gətirir. O şairlərdən biri də” titullarını sadalamağa ehtiyac duymadım, çünki onlar çoxdu” Bəhruz Niftəliyevdir.Keçən il ” Bakı Mətbəəsi ASC- də nəfis tərtibatla çap olunmuş ” Tanrıya məktublar” kitabı masamın üstündədir.Hər dəfə yuxu qabağı o kitabdan mütləq bir şeir oxuyub sonra yatmalıyam.Elə bil ki, oxuduğum şeir anamın laylasını əvəz eləyir mənimçün.Bu kitabda yer almış şeirlərin hər birində Tanrıya sevgi var.Əbəs yerə deyil ki, müəllif kitabın adını ” Tanrıya məktublar” qoyub. Mən B. Niftəliyevi ” Mədəniyyət” kanalında ” O” verilişinin aparıcısı kimi tanımışam. İntellekti, ensiklopedik biliyi, savadı, gözəl nitqi, fəlsəfi düşüncələri məni həmişə heyrətləndirib. Söhbət etdiyimiz mövzu ürəyimcə olan mövzuydu. Bir saat ərzində Ulu Tanrının möcüzələrindən danışdıq. Verdiyi suallar çətiniydi, ancaq Allah özü o mürəkkəb suallara cavab verməkdə mənə yardımçı olurdu. Ona olan sevgimi hiss edirdi, duyurdu Tanrım. İstəmirdi ki, çətin duruma düşüm.Əlbəttə böyük Allah haqqında hər kəsin özünün düşüncələri və qənaətləri var. Mən həmişə demişəm, yenə də deyirəm, bir insan ömrü Allahın dərki üçün yetərli deyil, azdır.Sonralar sosial şəbəkələrdə paylaşdığı şeirlərə rast gəldim. Sözün doğrusu hər dəfə təzə yazdığı şeirini oxuyub duyğulanırdım. Təbii ki, oxuyandan sonra münasibətimi bildirirdim.Əsas o idi ki, mənim bu istedadlı şair haqqında artıq müəyyən qənaətlərim varıydı. Hətta arada yaradıcılığı haqqında bir yazı yazmaq fikrinə də də düşmüşdüm.Və birdən vatsapıma bir dəvətnamə gəldi. Bəhruz Niftəliyev məni özünün ” Tanrıya məktublar” kitabının təqdimatına dəvət edirdi.Keçən ilin noyabr ayının 28- də, şəhərin mərkəzində, Üzeyir Hacıbəyli- 5 ünvanında yerləşən kitab evində möhtəşəm bir tədbir keçirildi.Çoxdan idi ki, belə izdihamı görməmişdim.Hətta tədbir iştirakçılarının əksəriyyəti oturmağa yer tapmadı. İstedadlı kamança ustası Munislə yanaşı oturmuşduq. İkimizin də ürəyindən bir istək keçdi.Bu tədbir kaş R. Behbudov adına mahnı teatrında, yada ki, muğam mərkəzində keçiriləydı.Bəlkə heç Bəhruz müəllim təsəvvür etməzdi ki, tədbir belə izdihamlı olacaq. İlahi, bu tədbirdə kimlər yoxuydu. Bütün zümrələri təmsil edənlər oradaydı.Deputatlardan tutmuş hörmətli akademikimiz Nizami müəllim Cəfərova qədər.Bir- bir ad çəkib oxucuların vaxtını almaq istəmirəm.Çıxış edənlərin hər biri bu bənzərsiz şairin yaradıcılığından sitatlar gətirir və şeirlərinin işığına yığışdıqlarını qeyd edirdilər. Hörmətli akademikimiz N. Cəfərov ” Tanrıya məktublar” kitabındakı şeirlərin incə bir məqamına toxundu. Qeyd etdi ki, şair hər şeirinin tamamında, yəni sonuncu misrasına nöqtə qoyanda, uşaq anadan doğulan kimi, şeirin də doğum vaxtını, tarixini qeyd edir.İlk baxışdan bu məqam sadə olsa da, əslində Allaha bağlılığın və sevginin təntənəsidir.Mənə elə gəlir ki, ədəbi tənqid və ədəbiyyatşünaslar mütləq bu kitabın izinə düşəcək və dəyərli fikirlərini dövri mətbuatda, ədəbi orqanlarda bildirəcəklər.” Müharibə və məhəbbət” şeirində fikirlərin qısa və lakonik ifadəsi adamı heyrətləndirməyə bilmir. Şair yazır: Həyat savaş, Mən yaralı, Sar yaramı, tibb bacısı
və ya ” Hələlik” adında sevgi şeirində şairin iç dünyası təlatümlərlə doludu.Misra- misra hiss edirsən ki, sevginin nə yaşı var, nə də ki, ömrü.O ilğım kimidi adamı gedər gəlməzlərə aparır.
Hələ səni öpmədim, Necə qadın olduğunu hardan biləsən? Hələ səndə sönmədim, odun deyil, Yadın olduğumu hardan biləsən? Şeh bil dodağında məni, Şah bil yatağında… Yaşat məni, yaşat getsin, ” Ah… ” bil ən gözəl cümləmi.
Sünbül kimi dop- dolu şeirlər oxucunu dərin ədəbi qatlara endirir və oxucu heç cürə ordan çıxa bilmir.
” Tanrının şərəfinə” adlı şeiri də bir az səmavi ovqata köklənib.
Bir az hissimdən, bir az duyğumdan qopub gəlsən?! Fələkdən bir gün, ya ömür qapıb gəlsən?! Yarama sarıl, nolar, Ayrılığın gözlərindən öpüb gəlsən, Kədəri sevib, dərdimdən ölüb gəlsən?!
” Tanrıya məktublar” kitabı 767 səhifədən ibarətdir. İllərlə ürəyində poetik hissləri, saf duyğuları gizlədən şairin bu müqəddəs və möhtəşəm kitabı müəllifə bütün zamanlarda baş ucalığı gətirəcəkdir. Bəzən istedadlı bir qələm adamının keçmişinə, qanına, geninə nəzər salanda bəzi nəsnələr üzə çıxır. Bəhruz Niftəliyev ” əməkdar jurnalist”, Prezidentin fərdi təqaüdçüsü, ” Şöhrət” ordenli Flora xanım Xəlilzadənin ədəbiyyatımıza, poeziyamıza bəxş etdiyi ədəbi simadı. Flora xanım kimi bir ananın övladı olmaq, sözün bütün mənalarında fəxarətdir. Əsrlər, min illiklər, üç min illiklər keçəcək” Tanrıya məktublar ” dakı şeirlər öz təravətini itirməyəcək. Tanrıya xitab olan bu kitabın ömrü Ayın, Günəşin, suyun, havanın ömrü qədər olacaq. Qalır şairə uğurlar diləmək. Eşq olsun gözəl şairimizə, ucaların Adamına!
Sovet yazıçılarının birinci qurultayı, Moskva, 17 sentyabr, 1934.
Ön cərgədə: 1) Əli Nazim 2) Səməd Vurğun 3) Aleksey Tolstoy 4) Maksim Qorki 5) SALMAN MÜMTAZ 6) Məhəmmədkazım Əliəkbərli Arxa cərgədə: 1) Yusif Şirvan 2) Əbülhəsən Əliəkbərzadə 3) Mikayıl Rəfili 4) Əli Səbri Qasımov 5) Arşavir Darbni 6) Cəfər Cabbarlı 7) Mehdi Hüseyn 8)Əhməd Bədi Triniç 9) Qafur Əfəndizadə
Milli Kitabxana tərəfindən Koha AKİS üzrə onlayn təlimlərə başlanılıb
Azərbaycan Milli Kitabxanası tərəfindən Koha AKİS-də həyata keçirilmiş yeniliklər və təkmilləşdirmələr nəzərə alınmaqla, 21 yanvar tarixindən etibarən 8 günlük onlayn təlimlərin keçirilməsinə başlanılıb.
21-23 yanvar tarixlərində keçirilmiş təlimlərdə Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsinin Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemlərinin və C.Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanası, F.Köçərli adına Respublika Uşaq Kitabxanasının əməkdaşları iştirak edib.
Onlayn təlimlərin keçirilməsində əsas məqsəd Koha proqram təminatında edilmiş yeniliklərin kitabxana əməkdaşlarına düzgün və effektiv şəkildə çatdırılması, yenilənmiş funksiyaların praktiki istifadəsinin öyrədilməsi, eyni zamanda proqramdan istifadə zamanı qarşıya çıxan çətinliklərin aradan qaldırılmasına metodiki dəstək göstərilməsidir. Təlimlər kitabxanalarda vahid iş prinsiplərinin formalaşdırılmasına və elektron xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.
Təlim proqramı çərçivəsində iştirakçılara Koha sisteminin yenilənmiş modulları üzrə ətraflı nəzəri məlumatlar verilir, ekran paylaşımı vasitəsilə real iş prosesinə uyğun praktiki əməliyyatlar nümayiş etdirilir. Bununla yanaşı, iştirakçıların gündəlik fəaliyyət zamanı rastlaşdıqları məsələlər müzakirə olunur, suallar cavablandırılır və mövcud problemlərin həlli yolları üzrə izahlar təqdim edilir.
Şairlər də Tanrının elçiləridir. Bu inama məni Süleyman Abdullanın “Qar duası” gətirdi. O, “Tanrının qarla dediyini” bizə poetik dillə çatdırdı. Anlatdı ki, qar “qaranlıqları üşütmək” üçün yağıb…
Nə yaxşı ki, yağdı bu qar. Bəlkə bizi qorxudan qatı qaranlıqları qorxudar həm də. O qədər qaranlıqlar var ki, içində özümüzü görə bilmirik, fikirdən başımızı itiririk. Bəlkə dübbədüz çıxan hava proqnozunun gətirldiyi ilahi bəyazlıq aydınladar bu qaranlıq müəmmaları…
Süleyman Abdulla öncəgörənlik edir – hava proqnozu verir, bizim işimizə “şərik” olmaq iddiasındadır. Biz onun şeir mülkündən qidalanmaq istəyəndə əlimiz ona çatmır, çünki o zirvəyə yol gedir. O, zirvədə “Qar duası” edəndə açılmış qoşa əli Tanrının əlinə çatır. Əlimiz Tanrının əlində olmaq bizim də arzumuzdur. Tanrı da həqiqi sözə vurğun olduğundan şairlərin əllərindən yapışıb. Bizim isə bircə işimiz qalır – Tanrıya əl uzadanları uğurlamaq…
Amma öz aramızdır, şair yazanda ki, “bizim üçün təhlükə şimaldan gələndir, tutmaq olmur səmtini”, tam doğru deyir. Şimaldan – “sever”dən – “nord”dan gələnlər – istər hava kütlələri, istərsə də Pyotr törəmələri 200 ildən çoxdur ki, başımızın üstündə Domokl qılıncı kimi dayanıb başımızın üstündə, həmişə qaraltmağa çalışır Göy Tanrının göylərini və böyük Türkün qaynar qanını.
Qan yerdə qalacaqmı? Nə vaxt onların “tövrünü anlayacaq, təhərini biləcəyik”?..
Bizim proqnozlarımız üst-üstə düşür, qazi Süleyman. Sən də hidrometeoroloqların dediyini deyirsən şair diliylə:
İndi Qarabağda daha soyuqdu, üşüyür küçələrin boşluğu… Bir də komendant saatı Xankəndindəki sülhməramlıların qolunda. Laçın dəhlizinə yağan yenə də qürbət qarıdır…
Kəlbəcərin yollarına heyran-heyran baxardıq. Xocalının qanlı qarının rəngi hələ dəyişməyib. 10 noyabr o yerlərin dumanını daha da qatılaşdırıb. Məramı müəmmalılar icazə vermirlər Xankəndinə, Xocalıya gedib o yerlərin temperaturunu ölçməyə, küləyinin səmtini təyin etməyə. Orada şimal küləyini “hay” küləkləri əvəz etmişdi, indi də “sever” səmtindən əsir. Bizim küləkölçənimiz qalıb “hay”la – huyun arasında.
Şair, minalar alan canları kimin üstünə yazaq? Qar altda gizlənən erməni xislətli mərmininmi, niyyəti, məramı məchullarınmı?
Hər sabah işıq qəlpələri ümidində, hər axşam mərmi partlayışı xofunda…
Göy Tanrı bizə ismarışlar göndərir, şair-qazi qardaş (qandaş). Deyəsən o, nəhayət bizə baxır. Ustad Məmməd İsmayılın duası müstəcəb olub:
Sən də bizim kimi göyə baxırsan? Dönüb yaratdığın yerə bax, Allah!
Bəli, Süleyman Abdulla,
“Tanrı qarla dedi gecə həqiqətləri… …İndi bizi eşidən vaxtıdı göylərin”…
Tanrı deyib ki, səndən hərəkət, məndən bərəkət…
Sizin də, hidrometeoroloqların da proqnozları dəqiqmiş…
AMEA-nın “Elm” nəşriyyatının 100 illik yubileyi qeyd olunub
Yanvarın 22-də AMEA-nın “Elm” nəşriyyatının 100 illik yubileyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib. AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında təşkil olunan tədbirdə AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəyli, AMEA Rəyasət Heyətinin üzvləri, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının məsul əməkdaşları, AMEA-nın elmi müəssisə və təşkilatlarının direktorları, “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” PHŞ-nin baş direktorunun müavini, baş direktor v.m.i.e., fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Kəmalə Məmmədzadə, BDU-nun İnformasiya və sənəd menecmenti fakültəsinin dekanı dosent Ələmdar Bayramov, ölkənin görkəmli alim və ziyalıları, institut direktorları, dövlət və özəl nəşriyyatların nümayəndələri, nəşriyyatın sabiq direktorlarının ailə üzvləri, keçmiş və hazırkı əməkdaşlar iştirak ediblər. İştirakçılar əvvəlcə Ulu Öndər Heydər Əliyevin büstü önünə tər gül dəstələri düzüb, dahi rəhbərin əziz xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər. Sonra qonaqlar müxtəlif illərdə müəssisədə işıq üzü görən nəşrlərdən ibarət sərgi ilə tanış olublar. Tədbiri giriş sözü ilə açan AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəyli iştirakçıları salamlayıb, “Elm” nəşriyyatının kollektivini yubiley münasibətilə təbrik edib. Akademik İsa Həbibbəyli bildirib ki, 2025-ci ildə həm də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 ili tamam olub. Diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin AMEA-nın yubiley tədbirində iştirakı və parlaq nitqi Akademiyaya verdiyi dəyərin göstəricisidir: “Biz cənab Prezidentin nitqində səsləndirdiyi mühüm fikirlər ətrafında həm Rəyasət Heyətində, həm də müvafiq institutlarda geniş müzakirələr aparmış, tədqiqatlar müəyyənləşdirmişik və onları həyata keçiririk. Hesab edirik ki, AMEA-nın 80 illik yubileyi onun institutlarının, geniş mənada Azərbaycan elminin yeni inkişaf mərhələsinin yol xəritəsini təqdim edir. Bunun üçün biz ölkə Prezidentinə bir daha minnətdarlığımızı bildiririk, onu əmin edirik ki, bu yolda fəaliyyətimizi davam etdirərək Akademiyanı yeni inkişaf mərhələsinə çatdırmağa çalışacağıq”. AMEA rəhbəri bir çox qurumların Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti dövründə yarandığını, sonralar Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında fəaliyyətini davam etdirdiyini söyləyib. Vurğulayıb ki, bir müddət əvvəl Mərkəzi Elmi Kitabxananın 100 illik yubileyi keçirilib, bu gün isə “Elm” nəşriyyatının 100 illik yubileyi qeyd olunur. Natiq bildirib ki, AMEA Rəyasət Heyəti 22 yanvar 2025-ci il tarixli “AMEA-nın “Elm” nəşriyyatının 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” və 10 fevral 2025-ci il tarixli “AMEA “Elm” nəşriyyatının 100 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı Tədbirlər planı haqqında” qərarlar qəbul edib. AMEA rəhbəri xatırladıb ki, nəşriyyat 1925-1932-ci illərdə Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyətinin, 1932-1935-ci illərdə SSRİ EA Zaqafqaziya filialının Azərbaycan şöbəsinin, 1935-1945-ci illərdə SSRİ EA Azərbaycan Filialının, 1945-ci ildən isə Elmlər Akademiyasının nəzdində fəaliyyət göstərib. Akademik İsa Həbibbəyli bu illərdə müəssisəyə Bəkir Çobanzadə, Abdulla Vəliyev, Ziya Bünyadov, Əjdər Xanbabayev kimi bir sıra görkəmli şəxsiyyətlərin rəhbərlik etdiyini deyib. Akademik İsa Həbibbəyli müstəqillik dövründə Akademiyada nəşriyyat sahəsinin yeni tipli – nəşriyyat-poliqrafiya sisteminin inkişaf etdiyini vurğulayıb: “Əvvəllər Akademiyada nəşriyyat və mətbəə ayrı-ayrı strukturlar kimi fəaliyyət göstərmiş, müstəqillik illərində isə bu iki sahə vahid ad altında birləşdirilmişdir. Həmçinin dövrün görkəmli alimlərindən ibarət Redaksiya-nəşriyyat şurası da formalaşdırılıb. Bu prosesdə nəşriyyatın mərhum direktorlarından filologiya elmləri doktoru, professor Şirindil Alışanovun əməyi yüksək olmuşdur”. Akademik İsa Həbibbəyli qeyd edib ki, nəşriyyat keçdiyi 100 illik zəngin dövr ərzində respublikamızda elmi biliklərin geniş yayılmasına və kitab mədəniyyətinin inkişafına mühüm töhfələr verib, bu gün də fəaliyyətini uğurla davam etdirir. Nəşriyyat işinin daha da səmərəli olması üçün mühüm işlər görülüb, bu məqsədlə müəssisənin maddi texniki bazası gücləndirilib. O, son illərdə mətbəəyə müasir çap, kəsim, kitab cildləyən maşınlar, kompüterlər və digər lazımi avadanlıqların alındığını, redaksiya üçün əlavə iş otaqlarının ayrıldığını da bildirib. Qeyd edib ki, hazırda “Elm” nəşriyyatı nüfuzlu nəşriyyat kimi hər il müxtəlif yerli və beynəlxalq sərgilərdə iştirak edir. Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisində AMEA-nın stendində nümayiş olunan seriyalı nəşrlər, monoqrafiyalar, çoxcildliklər və s. nəşrlərə baxdıqda Akademiyada nəşriyyat sahəsinin, çap prosesinin inkişafını görmək mümkündür. Akademik İsa Həbibbəyli nəşriyyatın diektoru filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Səbuhi Qəhrəmanovun da bütün işlərdə əməyini yüksək qiymətləndirib. Bildirib ki, S.Qəhrəmanovun müəllifliyi ilə hazırlanan “Azərbaycan elminin salnaməsi və bələdçisi”, eləcə də tərtib etdiyi “Elm” nəşriyyatı: bir əsrlik irsin biblioqrafiyası: (1925-1990)” və “Elm” nəşriyyatı: bir əsrlik irsin biblioqrafiyası: (1991-2025)” adlı ikicildlik biblioqrafiya və “Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası: biblioqrafiyaların biblioqrafiyası” adlı nəşrlər müəssisənin 100 illik yubileyinə mühüm töhfədir. Vurğulayıb ki, ikicildlik biblioqrafiyaya salınmış yeddi mindən çox kitab müəssisənin yüz il ərzindəki fəaliyyətinə bir daha nəzər salır. Akademik İsa Həbibbəyli nəşriyyatın işini yüksək qiymətləndirib, əməkdaşları yubiley münasibətilə bir daha təbrik edib, onlara işlərində uğurlar arzulayıb. Sonra nəşriyyatın direktoru filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Səbuhi Qəhrəmanov “AMEA-nın “Elm” nəşriyyatının inkişaf yolu və qarşıda duran vəzifələr” adlı məruzə ilə çıxış edib. Bildirib ki, AMEA-nın sələfi olan Azərbaycanı Tədqiq və Tətəbbö Cəmiyyəti təsis edilərkən əsas hədəflərdən biri tədqiqat nəticələrinin sistemli şəkildə nəşri, elmi jurnalların təsis edilməsi olub. O, Türkoloji Qurultay ərəfəsində Azərbaycanşünaslığa dair çoxsaylı əsərlərin çapının planlaşdırılmasının nəşriyyatın yaradılmasını labüd etdiyini vurğulayıb: “Bu məqsədlə 1925-ci ildə Nəşriyyat yaradılmış, onun fəaliyyətinə rəhbərlik Redaksiya və Nəşr Şurasının sədri İosif Blinov və elmi katib Bəkir Çobanzadəyə həvalə edilmişdir”. Sonrakı onilliklərdə nəşriyyatın ayrı-ayrı qurumların tabeliyində fəaliyyət göstərdiyini deyən S.Qəhrəmanov bildirib ki, bütün bunlara baxmayaraq, müəssisənin missiyası hər zaman Azərbaycanda elmi biliklərin yayılmasına xidmət etmək, milli kitab mədəniyyətini inkişaf etdirmək və müxtəlif elm sahələrində aparılan fundamental tədqiqatların nəşrini təmin etmək olub. Bu tarixi yolun formalaşmasında Azərbaycan elminin böyük şəxsiyyətlərinin – akademiklərin, alimlərin, redaktorların, rəssamların əməyini xüsusi vurğulayıb. Məruzəçi son illər AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəylinin rəhbərliyi ilə Akademiyada həyata keçirilən islahatlar çərçivəsində “Elm” nəşriyyatının da modernləşmə və inkişaf prosesinə qoşulduğunu diqqətə çatdırıb. O, Akademiya rəhbərliyinin qayğısı nəticəsində nəşriyyatın fəaliyyətinin müasir tələblər səviyyəsinə qaldırıldığını, müəssisənin maddi-texniki bazasının son iki ildə əsaslı şəkildə yenilənərək müasir standartlara uyğunlaşdırıldığını, yeni avadanlıqlar alındığını əlavə edib. S.Qəhrəmanov məruzəsində nəşriyyatın beynəlxalq əməkdaşlığı, standartlaşdırma sahəsindəki fəaliyyəti, yerli və beynəlxalq sərgilərdə iştirakı, müəssisənin yenilənmiş veb-saytı, ümumən müəssisənin son illər əldə etdiyi uğurlar haqqında da ətraflı məlumat verib. Sonda bir daha yubiley münasibətilə hər kəsi təbrik edib, “Elm” nəşriyyatına, əməkdaşlara yeni nailiyyətlər arzulayıb. Sonra “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” PHŞ-nin baş direktorunun müavini, baş direktor v.m.i.e, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Kəmalə Məmmədzadə çıxış edib. Bir əsrlik fəaliyyət yolu keçmiş “Elm” nəşriyyatının Azərbaycan elminin, təhsilinin, milli-mədəni irsinin formalaşmasında və inkişafında müstəsna rol oynadığını deyən K.Məmmədzadə bu müəssisənin uzun illər ərzində elmi fikrin cəmiyyətə çatdırılmasında, fundamental və tətbiqi elmi əsərlərin nəşrində, eləcə də alimlərimizin zəngin intellektual irsinin qorunub saxlanılmasında etibarlı bir elmi platforma kimi çıxış etdiyini bildirib. Qurum rəhbəri bildirib ki, institut tərəfindən AMEA-nın “Elm” nəşriyyatının bazasında “İnformasiya, sənədləşdirmə, nəşriyyat və kitabxana işi” standartlaşdırılması üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 52) təsis edilib. O, bu texniki komitənin informasiya idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsinə, sənədlərin düzgün tərtibatının və saxlanmasının təmin edilməsinə, nəşriyyat məhsullarının, o cümlədən kitabxana işinin keyfiyyətinin artırılmasına istiqamətlənmiş dövlət standartlarının işlənib hazırlanmasında və qəbulunda bilavasitə iştirak etdiyini diqqətə çatdırıb. O, AZSTAND/TK 52 tərəfindən hazırlanan “Beynəlxalq Standart Seriya Nömrəsi (ISSN)” və “Kitab və digər nəşrlərdə cildin kötük hissəsindəki başlıqların tərtibatı” standartlarının artıq “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” PHŞ tərəfindən təsdiq olunduğunu bildirib, həmin standartların çap variantını akademik İsa Həbibbəyliyə təqdim edib. K.Məmmədzadə “Elm” nəşriyyatı ilə Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu arasındakı əməkdaşlığın daha da genişlənəcəyinə, birgə layihələrin cəmiyyət üçün faydalı olacağına əminliyini ifadə edib. O, nəşriyyatın kollektivini bu əlamətdar yubiley münasibətilə təbrik edib, onlara gələcək fəaliyyətlərində yeni uğurlar, elmi nəşrlərində daha böyük nailiyyətlər və uzunömürlü yaradıcılıq yolu arzulayıb. AMEA Rəyasət Heyəti aparatının Elm və təhsil şöbəsinin müdiri filologiya elmləri doktoru Sərxan Xavəri çıxış edərək nəşriyyatın əməkdaşlarını yubiley münasibətilə təbrik edib. Bildirib ki, yüz illiyini qeyd edən “Elm” nəşriyyatı XX əsr Azərbaycan xalqının sosial inkişafında elmi-mədəni həyatında müstəsna rol oynamış Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının ən uğurlu strukturlarından biridir. Sovet hakimiyyəti illərində Azərbaycan cəmiyyətinin inkişafında “Elm” nəşriyyatının misilsiz rolu var: “Həmin dövrdə düşünən insanların formalaşmasının əsas vasitəsi kitabdan ibarət idi. “Elm” nəşriyyatı tərəfindən çap olunan çoxsaylı elmi ədəbiyyat, monoqrafiyalar, lüğətlər, elmi əsərlər Azərbaycanda elmi biliyin formalaşmasında son dərəcə müstəsna rol oynayıb, elmi mühitin yaranmasında mühüm bir funksiyanı həyata keçirib”. Alim vurğulayıb ki, müəssisə fəaliyyət göstərdiyi müddət ərzində cəmiyyətdə özünə qazandığı imiclə yalnız bir nəşr qurumunun çərçivələrinə sığmır, öz fəaliyyəti ilə xüsusi brendə çevrilib. Qeyd edib ki, “Elm” nəşriyyatı” brendi bu gün də nüfuzunu yüksək səviyyədə qoruyub saxlamaqdadır. S.Xavəri kitab çapı tarixindən ətraflı bəhs edib, müasir dövrdə nəşriyyatlar qarşısında qoyulan vəzifələrdən də danışıb. Natiq çıxışında “Elm” nəşriyyatının əldə etdiyi uğurlarda direktor Səbuhi Qəhrəmanovun xüsusi əməyinin olduğunu, onun nəşriyyatın işini akademiya rəhbərliyinin müəyyənləşdirdiyi prinsiplər, ideyalar əsasında həyata keçirdiyini diqqətə çatdırıb. Alim son illər Akademiyada akademik İsa Həbibbəylinin rəhbərliyi ilə aparılan mühüm islahatlar birinin elmin informasiya təminatının həyata keçirilməsi olduğunu deyib. Bildirib ki, “Elm” nəşriyyatı, Mərkəzi Elmi Kitabxana, AMEA Rəyasət Heyəti aparatının İctimaiyyətlə əlaqələr, mətbuat və informasiya şöbəsi bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqəda fəaliyyət göstərir, elmin informasiya təminatını yüksək səviyyədə icra edirlər. S.Xavəri bir daha nəşriyyat əməkdaşlarını yubiley münasibətilə təbrik edib, onlara daha böyük nailiyyətlər arzulayıb. BDU-nun İnformasiya və sənəd menecmenti fakültəsinin dekanı dosent Ələmdar Bayramov, BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin müəllimi, “Elm” nəşriyyatının sabiq direktorlarından Əjdər Xanbabayevin qızı və müəssisənin keçmiş əməkdaşı Afət Xanbabayeva çıxış ediblər. “Elm” nəşriyyatının fəaliyyəti, əldə etdiyi uğurları yüksək qiymətləndirib, kollektivi yubiley münasibətilə təbrik edib, fəaliyyətlərində uğurlar diləyiblər. Tədbirdə akademik İsa Həbibbəyli “Elm” nəşriyyatının direktoru Səbuhi Qəhrəmanova Akademiyada uzunmüddətli və səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının 80 illiyi (1945-2025)” döş nişanını təqdim edib. Daha sonra “Elm” nəşriyyatının bir qrup əməkdaşı 100 illik yubileyi münasibətilə müəssisənin elmi və ictimai həyatında səmərəli fəaliyyətlərinə görə AMEA Rəyasət Heyətinin Təşəkkürnaməsi və AMEA Azad Həmkarlar İttifaqının Fəxri fərmanı ilə təltif ediliblər.
Yenə ay doğmuşdu pəncərəmdə… Bu “yenə” sözü zamanın təkrarının deyil, qəlbin təkidlə xatırlamasının göstəricisidir. Ay hər gecə doğar, amma hər gecə eyni doğmaz. Bəzən səmanı işıqlandırar, bəzən isə insanın içini. Bu gecə ay pəncərəmə yox, ruhuma doğmuşdu. Sükutun içində bir işıq süzülürdü otağa. Divarlar susurdu, zaman nəfəsini tutmuşdu. Ay işığı addım-addım irəliləyirdi, sanki nəsə itirilmiş bir şeyi axtarırdı. Və tapdı… Yarımın rəsmini. Rəsmin çəkdi yarımın — narın-narın… Nə sərt xətt vardı o rəsmdə, nə də tələsik bir toxunuş. Hər kölgə ehtiyatla salınmışdı, hər işıq sevgi ilə seçilmişdi. Ay bu gecə rəssam idi; fırçası işıq, kətanı xatirələrim, imzası isə həsrət idi. Sevdiyini yalnız ay kimi sevənlər bilər — səssiz, uzaqdan, amma bütün varlığı ilə. Pəncərənin önündə dayanıb baxdım. Ay işığı saçlarına düşdükcə, xatirələr canlanırdı. Bir baxış, bir sükut, bir yarımçıq qalan cümlə… İnsan bəzən danışmadıqlarında daha çox olur. Bu gecə sözlərə ehtiyac yox idi. Ay hər şeyi deyirdi. Ay işığı ilə çəkilən rəsmlər silinmir. Onlar nə divardan asılır, nə də gözlə görünür. Onlar qəlbdə yaşayır. Hər gecə ay doğanda yenidən tamamlanır, yenidən yarım qalır. Çünki sevgi də elə budur — bitməyən bir tamamlanma. Bu gecə anladım: Ay pəncərəmə doğanda, təkcə gecə işıqlanmır. Keçmişlə bu gün, həsrətlə ümid eyni anda var olur. Yarımın rəsmi isə zamanın fövqündə qalır — nə solur, nə də itir. Yenə ay doğmuşdu pəncərəmdə… Və mən yenə sevdiyimi ay işığında sevdim…və ay işığı bu dəfə ürəyimin qapısını döydü Bu dəfə ay pəncərədə dayanmadı. O, içəri girdi — səssizcə, icazə almadan, amma yad da deyildi. Çünki bəzi işıqlar qonaq sayılmaz, onlar insanın özündən gəlir. Ay işığı bu gecə yaddaşımın tozlu rəflərini oyatdı, susdurduğum hissləri dilləndirdi. Rəsmini yenə çəkdi yarımın, amma bu dəfə üz cizgilərindən çox, ruhunun kölgəsini. Bəzən insan sevdiyini necə görürsə, elə də yaşayır. Ay onu mənə elə göstərdi ki, nə məsafə vardı aramızda, nə zaman. Sadəcə bir varlıq, bir nəfəs, bir hiss… Bu rəsmdə gözlər danışmırdı — baxırdı. Baxışın içində min sual yox idi, tək bir cavab vardı: mən buradayam. Sevgidə ən ağır həsrət uzaqlıq deyil, yoxluqdur. Bu gecə yoxluq yox idi. Ay onu var etmişdi. Ay işığı narın-narın hər şeyə toxunurdu, amma heç nəyi incitmirdi. Sevgiyə toxunmaq da belə olmalıdır — iz qoymadan, yaralamadan. O işıqda nə ehtiras vardı, nə tələskənlik. Orada yalnız dərin bir anlayış vardı: sevmək sahib olmaq deyil, yaşatmaqdır. Zaman yenə dayandı. Gecə saatını itirdi, qəlb isə yolunu tapdı. Ayın çəkdiyi rəsmdə bir ömür gizlənmişdi — danışılmayan, amma yaşanan bir ömür. İnsan bəzən sevdiyi ilə eyni məkanda yox, eyni hissdə olur. Bu gecə biz elə orada idik. Ay pəncərədən çəkiləndə rəsmi də özü ilə aparmadı. Çünki bəzi rəsmlər işıqla gəlir, amma qəlbdə qalır. Mən tək qaldım, amma boş deyildim. İçimdə bir doluluq vardı — adı sevgi olan bir doluluq. Və o an bildim: Ay hər gecə doğmur pəncərəyə… Bəzən insanın içində doğur.
SƏKSƏN DÖRDÜNCÜ YAZI Sükut içində çırpınan insan və tənhalıq (Səhər Əhmədin “Su üzündə yarpaq kimi”si) Salam olsun, çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizi “Ədəbiyyat qəzeti”nin bugünkü sayında (23 yanvar 2026-cı il, Cümə, N: 03 (5549)) səh. 7-də tanınmış şair Səhər Əhmədin “Su üzündə yarpaq kimi” şeirindən boy verib boylanan insan və tənhalıq (İlahi, bu şəhərdə çay içməyə bir adam tapılmasayacaq!?) mövzusu üzərində qurmağa çalışacağam. Müasir Azərbaycan poeziyasında insanın daxili aləmini, psixoloji vəziyyətini və zamanla münasibətini bu qədər dəqiq, təbii, simvolik və fəlsəfi şəkildə ifadə edə bilən çox az sayda qələm sahibləri vardır ki, onlardan biri də Səhər Əhməddir (bu artıq onun yaradıcılığna eyni məzmunlu ikinci müraciətimdir). Onun “Su üzündə yarpaq kimi” misrası ilə başlanan bu şeiri ilk baxışdan sadə bir təbiət təsviri təsiri bağışlasa da, dərin qatlarına varıldıqca insan taleyinin, ruhun sarsıntılarının və mənəvi yorğunluğun bədii salnaməsinə çevrilir. Şeirin əsas obrazı – su üzündə yarpaq – təsadüfi seçilməyib. Yarpaq: -köksüzlüyü, -iradəsiz axını, -küləyə və mehə tabe olmağı, -taleyin hökmünə boyun əyməyi simvolizə edir. Bu yarpaq artıq sadəcə təbiət elementi deyil, zamanın, mühitin və hadisələrin hökmü altında qalan insanın bədii surətidir. “Meh əsdikcə yellənən” misrası insanın qərarsızlığını, həyat qarşısında tərəddüdünü, bəzən isə taleyə qarşı müqavimət göstərə bilməməsini açıq şəkildə ifadə edir. Şeirdə ən güclü cizgilərdən biri insanın öz içində yaşadığı mübarizədir: Öz içində var-gəl edən, Öz odunda küllənən. Bu misralar insanın daxili konfliktlərini, öz-özü ilə savaşını, həm də tədricən yanıb külə dönən ümidlərini göstərir. Burada kənar düşmən yoxdur – savaş insanın öz içindədir. Şair oxucuya göstərir ki, bəzən ən ağır müharibələr insanın öz ruhunda gedir: Yaşılıyla solub gedən, Sarısıyla dillənən. Rənglərin poetik dili burada xüsusi məna daşıyır. Yaşıl – həyat, ümid, təravət; sarı isə solğunluq, payız və sonluq rəmzidir. Şair bu iki rəngi qarşılaşdırmaqla zamanın insan üzərindəki dağıdıcı təsirini və həyat enerjisinin tədricən tükənməsini göstərir: Savaşların ötəsində Tək-tənha veyillənən. Bu bənd şeiri fərdi çərçivədən çıxarıb ictimai-fəlsəfi müstəviyə keçirir. Buradakı “savaş” həm real müharibələri, həm də həyatın amansız çarpışmalarını ifadə edir. Savaş bitib, lakin insanın içindəki viranəlik hələ də davam edir. O, qalib də deyil, məğlub da – sadəcə yorğun və tənhadır: Göz yaşları axammayıb Gözlərində göllənən. Bu misralar şeirin emosional zirvəsidir. Burada ağlamaq belə mümkün deyil. Duyğular axmır, donur. Bu isə ən ağır mənəvi haldır – insanın hisslərinin iflic olması. Səhər Əhməd bu vəziyyəti sadə, lakin çox təsirli bir obrazla təqdim edir: Duaları yer üzündən Göy üzünə millənən. Fikirləri durulduqca Cavabları lillənən. Bu bənd insanın Tanrı ilə münasibətini, ümid və inam arasındakı ziddiyyəti əks etdirir. Dualar yüksəlir, lakin cavablar aydınlaşmır. Şair burada müasir insanın metafizik böhranını – inanmaq istəyib cavab tapa bilməmək dərdini poetik dillə ifadə edir. Şeir yenidən başlanğıc misraya qayıdır: …Su üzündə yarpaq kimi Meh əsdikcə yellənən… Bu təkrar təsadüfi deyil. Həyat dəyişmir, vəziyyət dövridir, insan yenə də eyni haldadır. Bu, dairəvi zaman, çıxışsızlıq və sükut içində çırpınma obrazıdır. Səhər Əhməd bu şeirdə: -metaforik düşüncəni, -psixoloji dərinliyi, -fəlsəfi müşahidəni -ustalıqla birləşdirir. Şeir nə qışqırır, nə ittiham edir, nə də üsyan edir. O, sakitcə danışır – amma insanın ruhuna toxunan bir səssizliklə. Məhz bu səssizlik onun gücüdür. “Su üzündə yarpaq kimi” şeiri müasir insanın mənəvi portreti, zaman qarşısında aciz, amma düşünən, hiss edən və axtaran ruhun poetik etirafıdır. Bu şeir oxucuya sadəcə oxunmur – yaşanır. Hər kəlməsindən tənhalıq boylanır… Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik (atalar üçdən deyib).
QIZIM NİGARA Mənim körpəcə quzum, İyirmi yaşlı mələyim
Nəfəsində hələ də sanki var süd qoxusu, Qara gözündə hələ məsumluq baxışı var. Yəqin ki, özgələrçün böyük bir qızsan daha. Mənimçünsə sən həmin güləyən qızcığazsan, əlində gəlinciyi, gah küsən, gah şən baxan.
Qızlar atalarının qəlbinin tək hakimi. Bir gülümsəməsiylə xitam verər hər əmrə. Qızlar könül tarının ən kövrək, sarı simi. Payızda çiçək açar, bahar gətirər ömrə.
Coşqu, nəşəni bir gün qopararsan bu evdən. Başqa yuva qurmaqçun ev dolusu səadət apararsan bu evdən.
Gəncliyinin son zəngi çalınanda bir səhər, Yuyarsa kirpiyini qayğı dolu qəm, kədər. Topla onları bir-bir, yuvanın ümid doğan günəşində qurut, sər.
Səhər, axşam “körpəmi”, düşünəndə burda mən, Sən də başqa körpəyə can deyib, can verərsən. 23.01.2026
