Türk Ağsaqqalları İctimai Birliyinin sədr müavini Eyvaz Hünbətov: “Müstəqillik bir dövlət üçün ən böyük nemətlərdən hesab olunur və bu nemət heç bir dövlətə hədiyyə olunmur. Müstəqillik böyük zəhmət, düzgün və uğurlu siyasətlə yanaşı xalqın qəhrəmanlığı və qanı hesabına əldə olunur.
Müasir müstəqillik tariximizin canlı şahidi və sinəsində “Xalq Cümhuriyyətinin 100 illik medalı”nı daşıyan Eyvaz Hünbətov olaraq deyə bilərəm ki, müstəqilliyimizi dünyada heç bir ölkədə olmadığı qədər çətin, ağır və qanla əldə etmişik. Əlbətdə müstəqilliyi əldə etmək nə qədər çətindirsə onu qoruyub saxlamaq bir o qədər çətindir. Ona görə də əziz həmvətənlərimiz, bizlər qalib Xalqın nümayəndəsi olaraq əldə etdiklərimizin – müstəqilliyimizin, suverenliyimizin, sabitliyimizin və bütün bunları bizlərə bəxş edən möhtərəm cənab Prezidentimiz İlham Əliyevin qədrini bilməliyik! Bütün xalqımızı 28 May Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edirəm!”
USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
Qəlbimdəki ən gözəl arzuları sizə — cəsur Azərbaycan xalqına diləyirəm
Bugün Azərbaycan tarixində ən önəmli, ən möhtəşəm günlərdən biridir — 28 May Müstəqillik Günüdür. Bu tarix — azadlığa, milli kimliyə olan sevginin bayramıdır. Bu gün — bir xalqın öz taleyini müəyyən etdiyi gündür. Bu gün — milli qürur, cəsarət və səbrlə yazılmış tariximizin parlaq səhifəsidir. Mən, Özbəkistandan olan şair kimi, qəlbimdəkı səmimi duyğuları siz — əziz azərbaycanlı qardaşlarımla paylaşmağı öz borcum bilirəm. Bu gün qəlbim sizinlə döyünür. Gənclik arzuları kimi təmiz, ananın duası kimi saf və səmimi hisslərlə sizi ürəkdən Müstəqillik Günü münasibətilə təbrik edirəm!
Sizin cəsur əcdadlarınız 1918-ci ildə azadlıq bayrağını qaldıranda, bu yalnız tarixi bir hadisə deyildi, həm də bütöv türk dünyası üçün ümid işığı idi. Bu gün də Azərbaycan öz müstəqilliyi, qüruru, güclü dövlət sistemi və dəyərli mədəni irsi ilə bütün dünyaya nümunə göstərir. Mən sizi uzaqlardan sevirəm. Sizin şairlərinizi — hörmətlə oxuyuram. Sizin xalqınızı — öz qardaşım bilirəm. Məncə, bu sevgi sözlərimdən, hər bir cümləmdən aydın duyulur. Çünki bu ürək sizi səmimi sevərək dəyərləndirir.
Siz bu gün təkcə müstəqil Vətən qurub onu qorumur, həm də onu yeni zəfərlərə doğru aparırsınız. Hər bir uğur, hər bir quruculuq — xalqınızın qürurudur. Allah hər zaman sizi qorusun. Azərbaycan xalqının rifahı, əmin-amanlığı və sülhü əbədi olsun!
Arzum budur ki, sizin bayrağınız həmişə uca olsun! Vətən səmanız açıq, torpaqlarınız bərəkətli olsun! Sizi dost bilən biz — Özbəkistandakı dostlarınız həmişə yanınızda, qəlbdə və hörmətlə qalacağıq. Qəlbimdəki ən gözəl arzular sizə — cəsur Azərbaycan xalqına həsr olunub. Əziz qardaşlar! Birləşmiş, möhkəm, azad və firavan Azərbaycanı görmək — mənim qəlbimdəki dua və arzumdur.
Hörmətlə, Cahangir NAMAZOV, “Butov Azərbaycan” qəzetinin, “YAZARLAR” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü, Özbəkistan üzrə təmsilçisi. Azerbaycan Jurnalistlar birliyinin üzvü.
Türk Ağsaqqalları İctimai Birliyinin sədri Sudeyif İmamverdiyev:
Müsəlman Şərqində ilk dəfə olaraq demokratik, parlamentli respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 107 il ötür. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin cəmisi 23 ay davam etməsinə baxmayaraq bu qısa dövr ərzində böyük işlər həyata keçirildi: dövlət bayrağı, dövlət himni, dövlət gerbi, dövlət vətəndaşlığı təsis edildi, milli ordu yaradıldı, yüzlərlə mütərəqqi qanun qəbul edildi.
Müstəqillik tariximizin başlanğıcı olan “28 May Müstəqillik Günü” ölkəmizdə milli ruhun formalaşmasında böyük rol oynadı və gələcək inkişafına təkan verdi. XX əsrin sonlarında Azərbaycan öz müstəqilliyini yenidən bərpa etdi və Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra həyata keçirdiyi müdrik, uzaqgörən siyasət nəticəsində müstəqil Azərbaycanın sürətli inkşaf dövrü başladı. Bu gün isə Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin layiqli davamçısı olan möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkəmiz dünyada nüfuzu günbəgün artmaqda olan, dünya dövlətlərinin hesablaşdığı, imzası imzalar içərisində olan bir dövlətə çevrilib.
Bu gün Azərbaycan Xalqı tariximizin şanlı və parlaq səhifələrindən biri olan 28 May Müstəqillik Günününü heç zaman olmadığı qədər güclü, qüdrətli, nüfuzlu, müstəqil, tam suveren və Qalib xalq olaraq qeyd edir. Bütün xalqımızı Müstəqillik Günü münasibətilə ürəkdən təbrik edir, can sağlığı, xoşbəxtlik arzu edirəm. Müstəqilliyimiz əbədi və sarsılmazdır. Yaşasın müstəqil Azərbaycan!
Xalq şairi Səməd Vurğunun dəfni. 1956-cı il. 30 may. Həmin gün paytaxt Bakının küçələri insanlarla dolu idi. Şəhərdə çox böyük bir izdiham var idi. Hər kəs şairlə vidalaşmaq və onu son mənzilə uğurlamaq üçün Birinci Fəxri xiyabana doğru axışırdı… 1955-ci ilin oktyabr ayında Səməd Vurğun SSRİ nümayəndə heyəti tərkibində Vyetnama gedərkən yolda xəstələnir və səfərini yarımçıq saxlamalı olur. Çində onu Pekin xəstəxanalarından birində müayinə edirlər. Bir neçə həftədən sonra şair vətənə qayıdır. Onun xəstəliyi şiddətlənir. 1956 – cı ilin martında Səməd Vurğunun 50 yaşı tamam olur. Şairin yubileyinin keçirilməsinə hazırlıqlar çərçivəsində Azərbaycan SSR rəhbərliyi tərəfindən “Azərbaycanın SSR Xalq şairi” adı təsis edilir və ilk dəfə bu ada Səməd Vurğun layiq görülür. May ayının 12-sində opera və balet teatrında SSRİ-nin ədəbi ictimaiyyətinin və xarici qonaqların iştirakı ilə şairin təntənəli yubiley gecəsi keçirilir. Yubiley təntənəsindən iki həftə sonra 1956-cı il may ayının 27-də, saat 19:30-da şairin gözləri əbədi yumulur. May ayının 28-dən 30-na kimi şairin cənazəsi Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının binasında qoyulur. Şair may ayının 30-da Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı nümayəndə heyətlərinin, xarici qonaqların və Azərbaycan xalqının böyük bir izdihamı ilə Bakıda I Fəxri xiyabanda dəfn edilir… Bu gün Azərbaycan SSR ilk Xalq şairi Səməd Vurğunun anım günüdür!
Səməd Vurğun Məmməd Arazın lacivərd poeziya üfüqündə
“Səməd Vurğunla söhbət” şerində vaxtilə güclü mənəvi keyfiyyətlər qazanmış ədəbi mühitdə baş verən əxlaqi-mənəvi mürəkkəblik, ziddiyyət, deqredasiya, təbəddülat bütün reallığı ilə əksini tapır, təsirli və ibrətamiz mahiyyət kəsb edir:
Alqış, alqış! Az qaldı ki, tavan sına! Sən gəlmədin bu axşama, səsin gəldi; Səsin əvvəl qulağıma həzin gəldi. Sonra bir az nəfəsinə qüvvət gəldi. ÇOX XƏBİSLƏR elə bildi, Səməd gəldi: ÖN SIRADA TİTRƏDİLƏR, ÖN SIRADA BÜDRƏDİLƏR, Lent qurtardı, nəfəs dərib, “ox” – dedilər… Çox vəfalı dostların da O gecədə yoxdu ancaq; Bilirdilər Səməd bir də Məruzəçi olmayacaq… …Səndən sonra səni bir az silkələdik, Çox aradıq, çox çevirdik, çox ələdik. Böyüklərin faciəsi böyük olur… Səndən sonra …Görüşlərin hərarəti sənsizləşib, Kürsülərin cəsarəti sənsizləşib. Ağsaqqallar səxavəti sənsizləşib… …Cavanlara vədlər artıb; Vədlərin iki misli sədlər artıb…
Səməd Vurğunun vəfatından sonrakı dövrdə Azərbaycan ədəbiyyatında yeri, zənginliyi, milli şöhrəti, qüvvətli humanizmi, fəlsəfi dərinliyi və yetkinliyi, intellektual dolğunluğu bu şeirdə bir daha təqdir və təsdiq olunurdu… Burada Səməd Vurğunun şəxsində poeziyamızın müqtədir, korifey bir sənətkarının lirik qəhrəmana çevrilmiş mübariz, aparıcı, öncül xarakteri boya-boy görsənir… Məmməd Arazın “Şair vüqarı” şerində də bu motivi davam etdirmiş vüqarı, qüruru, əyilməzliyi (“Əyilməz vicdanın böyük heykəli” misrasını xatırla) şairə xas olan əsas və gözəl xüsusiyyətlərdən biri kimi qeyd etmişdir:
Vüqarla yaşamış söz babaları, Onu yaşatmasın şerimiz niyə? Əyilmək bilməyən şair vüqarı Yalnız baş əyibdir əyilməzliyə.
Əyilə-əyilə yaşayanlar, “tabelər”, “müti məhəbbətlər”, “həlim təbiətlər” şair şəxsiyyətinə uyğun gəlmədiyindən Məmməd Arazın şair qəlbini yaralayır, onların hökmranlar qarşısında qatlanmış dizlərini, əyilmiş bellərini düzəltmək istəyi ilə yazır bu şeiri və kişi vüqarı ilə təmiz, məğrur yaşamaq, şair-insan ömrünün ən qiymətli tarixi və əzəli səhifələridir, – deyilir bu şeirdə…
“Söz babalarına” xas mənəvi keyfiyyətləri, prinsipiallığı və vüqarı qorumağı və inkişaf etdirməyi umur qələmdaşlardan Məmməd Araz və sənətkar şəxsiyyətinin bütövlüyünü də bunda görür, yazıda-pozuda bir cür, həyatda, məişətdə başqa cür olan “qələm tutanları” mənəvi bütövlüyə çağırır… Əslində, yaradıcı şəxsiyyət yaradıcılığındakı iddiyaya uyğun bir şəxsiyyət olmalıdır… O, öz fikrini demək üçün “ Səməd Vurğunla söhbət”dən ədəbi priyom kimi istifadə etmişdir. Söhbət mahiyyət etibarilə Səməd Vurğundan getmir. Şair xəbisləri, paxılları, dili ilə ürəyi bir olmayan, dırnaqarası “vəfalı dostları”, cəsarətsizliyi, hərarətsizliyi, Səməd Vurğunu bədxah niyyətlə “silkələmək” təşəbbüsündə olanları tənqid etmişdir. Səməd Vurğun olmasın, qeyrisi olsun, şair, ümumiyyətlə, ədəbi mühitdə müşahidə etdiyi haqsızlığa qarşı çıxır. Xəbisləri, paxılları, öz şöhrəti üçün başqalarını ləkələməyə çalışanları tənqid etmək lazımdır ki, bu hal davam etməsin, ədəbi mühitdə daha sağlam, daha mehriban münasibətlər yaransın. Xəbislər bilsinlər ki, onların haqsızlığı çoxlarının etirazına səbəb olur və unudulmur… Bu şeirin üzərində ona görə belə dayandıq ki, şeir vaxtilə ədəbi mühitdə də mübahisə və müzakirə doğurmuşdu… Beləliklə, Məmməd Araz lirikası ardıcıl bir şəkildə dövrün yaradıcı pafosunu, fəlsəfi axtarışlarını əks etdirdiyindən ürəklərə asanlıqla yol tapır, öz hərarəti ilə qəlbləri isindirir, orada özünə yuva salır. “
Mənə elə gəlir ki, bu ilin ortalarında Səməd Vurğun şəxsiyyəti və irsi ilə bağlı baş verən insidentə böyük Məmməd Araz ən tutarlı cavabını vermiş, mən də bunu görüb 20 il bundan qabaq təqdir etmişəm…
QURBAN BAYRAMOV Ədəbiyyatşünas- tənqidçi, dosent 03.10.2013.
22-25 may tarixlərində İstanbulda Atatürk Hava Limanında Dünya Etnospor Birliyi tərəfindən təşkil edilən 7-ci Etnospor Kültür Festivalı keçirilmişdir. Etnospor Kültür Festivalı ənənəvi idman və mədəniyyət miraslarımızı keçmişimizdən bu günümüzə daşıyan və gələcəyimizə ötürən beynəlxalq idman və mədəniyyət tədbiridir. Bu festivalda 35 ölkədən nümayəndələr iştirak edirdi. Hər bir ölkə öz mədəniyyətini tanıdırdı. Türkiyənin Cumhur Başkanı Rəcəb Tayyib Ərdoğan festivalı ziyarət etmişdir. O, Qarabağdan gələn qrupun akrobatik at göstərisi zamanı Türk və Azərbaycan bayraqlarını açdığı anları ayaqda alqışlamışdır. Festivalın 4-cü günü Türkiyədə könül elçim olan İmanlı Vatan Evladı dərnəyinin başkanı hörmətli Mustafa Nazilli bəy “Vətən Uğrunda” adlı kitabımı Uşaq Oyunları və İdman Klubları Federasiyasının Başqanı, Altın İnsan ödülünə layiq görülmüş Burutay Burak Mutluya və qrup dostlarına çadırlarının önündə mənim adımdan hədiyyə etmişdir. Qeyd edim ki, kitab 44 günlük Vətən Müharibəsindəki şəhid və qazilərimizin döyüş yollarından bəhs edir.
Nəzərinizə çatdırım ki, əvvəlki illərdə Türkiyənin Uşaq Oyunları və İdman Klubları Federasiyasının qurucu başkanı mərhum Mehmet Mutlu (Burak Mutlunun atası) Azərbaycana gəlmiş, şəhid və qazi ailələrimizin uşaqlarına hədiyyələr vermişdi. Hörmətli Mustafa Nazilli bəy bizə Burak Mutlu bəyin salamlarını söylədi və bizi Türkiyəyə dəvət etdilər. Bu dəvətə çox sevindik və qürur hissi keçirdik. Biz də öz salam və sevgilərimizi, təşəkkürlərimizi bildiririk. Federasiya Azərbaycana gəldiyində, Burak Mutlu bəy məni də şərəf qonağı olaraq dəvət edəcəyini bildirdi. Allah hamınızdan razı olsun, görüşmək üzərə.
USTACAM Müzəffər ordunun şanlı əsgəri, Ərənlər yurdunun ər övladıyam! Zalımın zülmünə təhəmmülüm yox, Babəklər yurdunun hürr övladıyam! * * * Ustadım Nəsimi, sözümüz sözdü, Ədalət, həqiqət bağrımda közdü, Ziyadar dühası bir deyil, yüzdü, Mövlalar yurdunun nur övladıyam! * * * Dərvişəm, müqqəddəs sayılır təkkəm, Hülqumdan yuxarı dayanır öfkəm, Od, ocaq diyarı tanınır ölkəm, Alovlar yurdunun nar övladıyam! * * * Unutma, şah babam Xətai başdı, Nadir şah, mətədə tərpənməz daşdı, İlham, nə keçilməz sədləri aşdı, İgidlər yurdunun nər övladıyam! * * * Tarixdə Nəbisi, Koroğlusu var, Gen dünya yağıya daim olub dar, Düşmən qarşımızda yenə oldu xar, Aslanlar yurdunun şir övladıyam! * * * Göydən Yer üzünə ərmağan, payam, Gündüzlər Günəşəm, gecələr Ayam, Ən parlaq ulduzdan törəyən boyam, Ozanlar yurdunun sirr övladıyam! * * * Ustacam, vətənim vətən içində, Axıb duruluruq zaman köçündə, Min bir anlamı var, adi “heç”in də, Aqillər yurdunun pir övladıyam! 13.11.2020. Bakı.
