Раннее осеннее утро вполне может быть замечательным, если встречать его на террасе уютного кафе, обернувшись в мягкий плед. Наблюдать за причудливым танцем падающих листьев, слушая любимую музыку, негромко играющую в наушниках. Обнимать ладошками чашку с крепким кофе, глядя как клубы густого тумана рассеиваются в первых лучах рассветного солнца. Интроверт и социофоб в одном флаконе, я люблю побыть в одиночестве и понаблюдать за происходящим вокруг. Каждый проведенный наедине с самой собой день – целый роман, а каждый час – новая глава в нем. Мы можем смотреть намного глубже, и видеть намного больше, стоит только захотеть. Они пришли вдвоем: женщина бальзаковского возраста с мужчиной, трепетно поддерживающим ее за талию. Она была из той, отдельной касты светских львиц, добившихся самостоятельно того уровня, который многим даже не снился. Об этом говорил каждый пронзительный взгляд ее темно-карих глаз, каждый твердый шаг стройных длинных ног и поистине царская осанка. Безукоризненная во всем, до мелочей, она казалась какой-то невероятной. Ее невозможно было не заметить, от неё сложно было оторвать взгляд. Он был моложе. И проще. Особенно на ее фоне. Даже его рука на ее спине, несмотря на искреннее, заботливое внимание, казалась какой-то нелепо-неуклюжей. Его не украшали ни дорогие часы, обтягивающие пухлое запястье, ни тщательно уложенные, но редкие волосы, которыми он тщетно попытался прикрыть лысеющий островок на макушке, ни стильная рубашка, свободная в груди и обтягивающая то место, где когда-то была талия. Он весь был расслабленно-расконцентрирован и максимально не заинтересован в окружающем его мире. Пары с большой разницей в возрасте сейчас скорее обыденная норма, нежели редкость. Несмотря на явный диссонанс, на этих двоих можно было бы даже не обратить внимание, если бы не одно но. Вопреки своей непохожести, их все же связывало что-то большее, чем просто любого рода отношения. Что-то, что заставило отвлечься от собственных мыслей. Они присели за дальним столиком в углу. Она, окинув провожающую их к столику официантку хлестким взглядом, сделала заказ сразу, а он углубился в чтение меню. Она смотрела на него, как на сокровище. Вся ее сдержанность и строгость при взгляде на него куда-то моментально исчезала, сменяясь нежностью с примесью восхищения. Что же она нашла в нем? Мимолетную, игривую, почти девичью влюбленность, вспыхнувшую как спичка на ветру, настолько же яркую и импульсивную, насколько и быстротечную? Нет, не то. Это не о ней, точнее не о ней в таком контексте – слишком много искренности и теплоты во взгляде как для такого союза. Может, она встретила ту самую, последнюю любовь, которая делает моложавее, позволяет чувствовать себя красивой и желанной, не хуже этих современно-одинаковых девиц? И да, и нет… Она не соблазняла, не манила его каждым своим движением, не была ни сексуальной, ни жеманной, ни заигрывающей. Никакого флирта, никакой игры. Просто всепоглощающая любовь. Но вот в чем загвоздка – это чувство, казалось бы такое сильное, не поглощало ее полностью. От неё не веяло счастьем, как порой бывает у влюблённых людей – у тех, которым даже в пасмурный день тепло. Особенно непонятным было то, как напряженно, острым, как лезвие, оценивающим взглядом она сверлила других посетительниц. Она так ревностно оберегала своего спутника, что это было даже странно, потому что он и вовсе сидел спиной к людям. Задача усложнялась. Они сидели друг напротив друга, не держались за руки, не смотрели глаза в глаза. У них не было колец. Лишь изредка эти двое перекидывались немногословными фразами. Все то же самое – скучающий, отстранённый молодой человек и шикарная, вдохновлённая каждым его жестом спутница. Внезапно у него зазвонил телефон. Он встал и неторопливо вышел на террасу. Я вся превратилась в слух. Разговор ни о чем – планы на грядущий день, новости биржи, всякая бытовая чепуха. И, наконец, разгадка – он обещал приехать куда-то через час. После того, как закончит завтрак с мамой. О, как он произнес это слово! С таким придыханием и чувством, что на какой-то момент я увидела в нем точную копию его матери. Он был влюблён в неё настолько же сильно, как и она в него. Теперь все встало на свои места. Ничего особенного и занимательного. Просто та самая безусловная, всеобъемлющая любовь между матерью и сыном. Союз, в котором нет места больше никому. Теперь стала понятна причина ревнивых взглядов на окружающих девушек – никто из них, будь даже они королевских кровей, не были достойны ее чада. Он, судя по всему, привык к такому раскладу и даже не пытался сопротивляться. Женщин может быть сколько угодно, а мать одна. И то единственное, что она не могла ему дать, этому мужчине скорее всего уже и не было нужно. С мамой, судя по всему, было удобно, уютно и спокойно. Она не портила нервы, не усложняла жизнь, ничего не требовала. Кроме, разве что, абсолютных прав на своего сына и его жизнь. Он так и не посмотрел ни на одну из девушек в кафе, зато, заботливо помогая матери надеть пальто, осмотрел ее внимательным взглядом и привычным жестом стряхнул пылинки с подола. Я улыбнулась, отхлебнула успевший остыть кофе и отвернулась в сторону уже успевшей оживиться улицы. Моя фантазия в очередной раз дорисовала к обычным людям шлейф таинственности. Пара, чья история могла бы быть неординарной, оказалось более чем простой и понятной. Больше они не вызывали у меня интерес – счастливая мать и несчастный сын. Вокруг уже вовсю бурлила жизнь, и нежась в лучах поднявшегося выше солнца, мне не хотелось думать о плохом. Меня ждал новый день, наполненный новыми людьми и новыми историями. А впереди была целая жизнь, и только я выбирала, как ее прожить.
Алыкулдун ырларын сыйлап келем, Ар саптарын окуп, ыргап келем. Ысык көлдү даңктаган ырларында, Жүргөндөй кошо жазып жыргап келем.
Аттиң ай лирик акын бул замандын, Аз жашап өткөн экен бул заманда Калтыраган экинчи өмүр ырларын, Көрсөм дейм, көл жээктеп жүргөнүндө.
Алыкулдун ырлары акак таштай тизилген, Окуганда ыр саптары кыналышып биригет. Каарманына айланып, ой санаамда бир жүрүп, Ырларында ошол каарман тирилет.
“Сен ооруба, мен ооруюн Ата-журт”, Өз мекенин ыйык туткан ыйык кут. Даңктап өткөн ырларында, Ата Мекен, эли жериң баалап күт.
Həyatımız göy üzündən yerə enərək yağış adını almış olan su damlaları qədərdir. Varlığımızın zamanı təxminən həmin damlanın buluddan ayrılaraq yerə enmə zamanına qədər keçən müddət miqdarındadır. Səni xatırlayıram, səni özüm qədər yaxından tanıyıram. Hər anın, doğumundan ölümünə qədər yaşadığın hər anın yaddaşımda silinməz izlərə sahibdir, amma çox az oldu sənin zamanın, mən bununla barışa bilmirəm. Sənin olduğun yağış damlası sanki çox sürətlə yerə endi. Göylərin Əfəndisi nədən belə olmasına izin verdi? – Dizləri üstə yerə çökərək – Zəhram, həyatımın sultan qızı, niyə getdin məndən? – sözlərini dilə gətirdikdən sonra gözləri kədərdən solmuş ata əlləri ilə torpaqdan bir ovuc alaraq – çox tez qeyb oldun, mən ilk getməli idim, sən yox,qızım – hönkürtü ilə ağlayaraq sözünün ardını gətirə bilmədi. – Çox gözəl yadımdadır, doğumunla birlikdə yaşadığım sevgi hissini heç bir amil əvəz edə bilməz – gözlərini silərək davam etdi – yox, əsla ağlamıram mən, əzizim, kədərlənmə sən – əlləri ilə torpağı ovaraq dedi və ardınca – bilirəm sən mən ağladıqda kədərlənirsən, əsla ağlamıram, Zəhram – əlavə etdi. – Kədərlə gülümsəyərək – ancaq mən danışıram, halbuki danışdıqda fikir demək öncəliyi səndə olardı, qızım. – Uzun müddət tək dialoqa davam edən ata ayağa qalxaraq sonda getmək fikrinə düşmüşdü – qızım, mənim əzizim, elə bilmə gedirəm, əsla ,sən həyatımsan və hər zaman səninləyəm – deyərək ayağa qalxdı və az irəliləmişdi ki, geriyə dönərək – sabah yenə gələcəm, mütləq gələcəm ,Zəhram – deyərək çevrilib yenidən yoluna davam etdi.
II Səhnə (3 ay öncə)
– Qızım, nə olub sənə, necə gündür öskürürsən, xəstələnmisən? – davamlı öskürən qızıma nəzər edərək dilləndim. – Bilmirəm, atam, necə gündür öskürək əl çəkmir məndən – qızım sualım qarşılığında cavab vermişdi. – Öskürəklə birgə istiliyin də varmı? – Bilmirəm, ata, o gün ölçdüm 37 dərəcə göstərdi, amma özümü çox gözəl hiss edirdim, yəni həmin dərəcəlik halsızlığım yox idi – deyərək cavab vermişdi. – O zaman yeməyini bitir ,gedək həkimə, görək nə məsələdi. – Bas üstə ,atam, amma inanmıram ciddi nəsə olsun. – Eybi yox, qoy olmasın təki, amma gedək. Yeməyimizi bitirərək əynimizi dəyişdik və xəstəxanaya üz tutduq. İçəri daxil olaraq tanıdığım həkimin qəbuluna yazıldıq. Qəbula girdikdə həkim ilk baxış müayinəsindən sonra qan analizi verməyi təklif etdi. – Ciddi nəsə var, həkim? – dedikdən dərhal sonra önə gedərək – məndən gizlətməyin – dedim. – Sadəcə əmin olaq ,Fariz bəy – deyərək həkim qeyd etdi. – Oldu, siz deyən kimi olsun – deyərək analizə razı oldum. Bir müddət keçdikdən sonra analizlərin cavabı gəldi. Həkim cavabları oxumağa başladı ,getdikcə üzündəki ifadə dəyişirdi. Bu məni olduqca narahat etdi. Həkim analizləri masaya qoyaraq baxışlarını bizə tərəf çevirdi. – Qapıya baxaraq orada olan tibb bacısına səsləndi – qızım, Aynur, Zəhranı götür aparatdan keçirt – deyərək göz işarəsindən də istifadə etdi. Zəhra görməsə də, mənə aydın olmuşdu. – Tibb bacısı ilə Zəhra otaqdan çıxdıqdan sonra həkimə yaxınlaşaraq – həkim, qızımın nəyi var? – qorxa-qorxa soruşdum. – Fariz bəy, möhkəm olun. Nəticələr yaxşı deyil. Mən bu hala təəssüf edirəm – həkim qısa fasilələr edərək cavabında bildirdi. – Pis nəyə deyirsiz, açıq danışın. – Həkim masadakı analiz cavablarına qısa nəzər edərək özünü toparlamağa çalışdı – Zəhranın… – fasilə etdi və qısa an sonra – qızınızın 3 aylıq ömrü qalmış ola bilər – dedi. – Nə, necə yəni, həkim? – Təəssüflər olsun ki, qızınız xərcəng xəstəliyinə tutulmuşdur. – Gözləri dolan ata nəzərini bir nöqtədən ayırmayaraq – onun hələ 13 yaşı var, başa düşürsüz bu nə deməkdir?…. – Bilirəm, amma edilməsi mümkün heç bir şey qalmayıb… – Sözünü saxlayaraq – niyə, ömrünü uzadın, heç olmasa – dedi çarəsiz qalan Fariz – məndən alın, ona verin. – Xəstəliyin son dönəmində olması edilməli heç bir qabaqlayıcı tətbirə izin vermir. – Yəni indi mən körpəmi itirəcəyəm,… bunu deyirsiz mənə? …. hə, həkim?… – Həqiqətən təəssüf edirəm, amma şərait budur.
III Səhnə (Zəhra ilə gəzinti)
Qapı açıldı və Zəhra tibb bacısı ilə daxil oldu. O an, Zəhranın otağa daxil olaraq qarşıma gəlməsi və – atam ,gedək, mən çox darıxdım burada – deməsi ilə sanki ruhuma iynə sancılmışdı. Özümü toparlamalı və qızıma olanları bildirməməli idim. – Gedək ,qızım, onsuz heç nəyin yoxdur – deyərək qızımı öpdüm, amma daxilimdə artıq fırtına başlamışdı. Çölə çıxaraq qızımla evə gedən yolda gününü daha maraqlı etmək qərarına gəldim. – Zəhram, gedək həmişə getdiyimiz kafeyə, sonra isə istəsən, sinemaya gedərik. – Uşaq sayağı gəzərək sevinən qızım – hə ,gedək ,ata – dedi. Kafeyə daxil olaraq masada əyləşdik. Zəhranın sevdiyi təamları sifariş edərək nuş etdik. Qızımın gülümsəməsi, yaşadığı sevinc hissi mənə gözəl təsir edirdi. Onun məsumluğu və özünü şirin aparması sevgisini daha da artırırdı, amma həkimin dediklərini xatırladıqda həyata üsyan etmək istəyim yaranırdı. Həkim deyənlər doğrudur, yoxsa istisna hal baş verə bilərdi? Qızım, bəlkə ,xilas ola bilər? Kafedən sonra sinemaya gedərək qızımın sevdiyi yeni çıxmış filmi izlədik. İzlərkən aldığımız popkorn və pepsi şirəsini də dadırdıq. Filmi izləyərkən orada olan bir səhnə mənə çox təsir etdi. Təsir gücünün artıq olması səhnənin məhz indiki zamanıma, hazırda yaşadıqlarıma səslənməsi idi. – “Qəza keçirən qız gözlərini itirmək qorxusu qarşısında qalır. Qəzada böyük zədə alan gözlərinin daha görə bilməyəcəyi deyilir. Əməliyyat otağının arxasında, koridorda olan anaya bu hal deyildikdə, ana düşünmədən öz gözlərinin qızına verilməsi barədə qərara gəlir. Müəyyən sənədlər hazırlandıqdan sonra, proses başladılır. Uğurlu keçən əməliyyatdan sonra gözlərini açan qız ətrafa baxdıqdan, sonra anasını səsləyir.” – “Burdayam, qızım – deyərək yan yataqda uzanmış ana səslənir.” – “Qızı yana baxdıqda anasının gözlərinin qapalı olmasını görərək – sənə nə olub, ana? – deyə sual verir.” – “Mən də qəzada zədə aldım və gözlərimi itirdim – deyə ana cavabında bildirir.” Həmin səhnəni izlədikdən sonra mənim də qızımın həyatı üçün fəda edə biləcəyim nələrinsə olmasına qərar verdim. Mən də atayam və fəda edilməli nəsə olmasa, bu haqsızlıq olar. Tanrı belə etməz, elə deyilmi?
IV Səhnə (Ölüm anı)
Səhər şəfəqləri ətrafı bürümüş, Günəşin işığı ətrafı aydınlığa bürümüşdü, lakin mənə görə həyatın ən qaranlıq günü başlamışdı. Zəhranın nuru gözlərindən yansımırdı. Mənə baxaraq – ata , bəsdir yatdın – demirdi qızım. Kaş açılmazdı, Zəhramın gözlərindəki nur deyil, kaş Günəşin nuru kəsilərdi. Mən nə edirəm onsuz dünyanı, həyatı… Məcbur qalaraq bütün olunmalı işləri görən ata, qızının nursuz qalan bədənini torpağa qoyanda özünü saxlaya bilmədi. Qızının cəsədinə möhkəm sarılaraq – məni də burada qoyun, daha torpaq üstündə yaşaya bilmərəm – deyərək hönkürtü çəkərək ağlayırdı. Ətrafdakılar çox çətinliklə Farizi qərarından döndərdilər, Zəhranın üstünü torpaqla örtdülər, fəqət həmin günü Zəhra tək qalmadı. Artıq kədərin özünə çevrilmiş ata bütün gecəni qəbir üzərində qaldı, yuxuya da məhz orada daldı. Səhərin soyuq sübh çağı gözlərini açaraq ayağa qalxdı. Ətrafına nəzər etdi və dodaqaltı – şükür olsun Əfəndimizə – deyərək oranı tərk etdi. Evinə gələrək yatağına uzanaraq yuxusuna davam etdi.
V Səhnə (Həyatı dəyişən yuxu)
Qəbir üzərində yuxuya dalan Fariz özünü qaranlıq olan yolda tapır. Bir xeyli qarşıda isə işıq görünürdü. İrəliləməyə başlayan Fariz işıq gələn tərəfə doğru getdi. İşıqlı mühitə keçərək qarşısında olan nəhəng şəlaləni və 13 rəngli göy qurşağını gördükdə heyrətini saxlaya bilmədi. – Aman Allahım, bu rənglər də nədir belə? – göy qurşağının 13 rənginə nəzər edərək dilləndi. – Ata, buradır Əfəndinin məkanı – Zəhranın səsi ilə kimsə ona səsləndi. – Qızım, bu sənsən? – deyərək ətrafında dönərək qızını axtarmağa başladı. – Ata ,bəli ,mənəm, amma axtarma məni. – Niyə ,Zəhram, niyə istəmirsən səni tapım? – Çünk mən itməmişəm ,ata, mən səninlə, sən də mənimləsən. – Başa düşürəm, elədir, amma səni görmək istəyirəm axı… – Ata, azca irəli gəl, o gördüyün şələlənin altına gir. – Səni görəcəyəm orada? – deyərək dərhal şəlalənin altına qaçmağa başladı. – Xeyr, mən olacaqsan… – Şəlalənin altına çatan Fariz – necə sən olacağam, qızım? – deyərək şəlalə suyu altında qızını axtarmağa başladı. – Ata, sakit ol və su altında bir dəqiqə dur ,sonra biləcəksən hər şeyi. – Şəlalə altından çıxan Fariz ətrafa nəzər etdi – anlayıram, səni tam olaraq hiss edirəm – sakit halda dilə gələrək dedi. – Nəinki səni, qızım, bütün insanlığı duyuram və vahidliyi daxilimdə hiss edirəm. Bizlər adlar ilə ayrılmışıq, bunu zehnimizə kod bənzəri öyrətmişik, amma gerçəkdə vahid olan yaradılışın özü olan Əfəndinin daxilində sonsuza qədər varıq. Əsas da var olmağı unutmuşuq, maddilikdə özümü sanaraq Əfəndini belə yanlış anlamışıq, təəssüf olsun – sözlərindən sonra rahatlamışdı. – Ata, sən indi dönməlisən, sonra yenidən bir olacayıq – səs yenidən Farizə eşidildi. – Qızım ,bilirəm, getməliyəm, amma hər gün qəbrinə gələcəyəm. Yaxşı? – O zaman səni gözləyəcəyəm orada ,ata, hələlik… Yuxudan ayılan Fariz gerçəkləri anlamışdı və əslində qızının rahatlıq məkanında olmasını qəbul etmişdi. Yuxudan ayıldığı sübh saatında hər gün qızının qəbri üstünə gələr, bir müddət tək dialoq edərək gedərdi. Qızı ona cavab verə bilməsə də, Fariz bilirdi qızının vahidlikdə olduğunu. Vahidlik isə hər yer idi, bu qəbir üstü də daxil olmaqla…
Çıxdığı yol yormuşdu onu. Onsuz da, bu həyat yolları öz enişi və yoxuşu ilə Arazı dərindən yaralamışdı. Bu yol yorğunluğu onun yanında nə idi ki? İllərlə bir yastığa baş qoyduğu ömür-gün yoldaşı iki uşağını da götürüb düz məhkəməyə üz tutmuş, bununla da yolları ayırmışdı. Evində son dörd il idi ki, tək yaşayırdı. Çox mübarizə aparırdı bu yolların birləşməyi üçün. Təkcə uşaqlarına görə deyil, onun sakit təbiətinin sanki yalnız o qadının çılğın xarakteri ilə bütövləşdiyini düşündüyü üçün mübarizə aparırdı. Amma heç bir nəticə alınmırdı. Araz çox sakit, qapalı insan idi. Hisslərini üzə vurmazdı. Onun təbiəti belə idi. Həyata olduğu kimi yanaşardı. Bir qadın səliqəsi var idi Arazda. Evinin də, özünün də təmizliyinə qarşı çox diqqətcil idi.
İşdən yorğun çıxıb dayanacağa qədər getdiyi yol tozlu idi. Amma yenə də çox ehtiyatla addımlayırdı ki, şalvarı bu toz-torpaqdan çirklənməsin. Elə ehtiyatla addımlar attıqca düşünürdü: “Bəlkə də taleyin hökmü belədir. Tale ilə mübarizə aparmaqdansa, bəlkə dayanmaq, hər şeyi öz axarına buraxıb nəticəni izləmək lazımdır?.. Mən taleyimdə olan problemlərlə əlbəyaxa döyüşə çıxıram elə bil. O da mənə qarşı müqavimət göstərir. Dayanmalıyam. Vəssalam. Barışmalıyam taleyimlə. Bəlkə uşaqlar bir az böyüyə, analarını yola gətirə. Bilmirəm”. O, ilk dəfə idi ki, belə qərara gəlirdi. Yolda iri bir pişiyin göyərçini tutduğunun və onu parçalamaq üçün çabaladığının şahidi olan Araz cəld tərpənib göyərçini xilas etmək üçün bacardığı hər şeyə əl atdı. Əvvəlcə pişiyə – “pişt, pişt” , – deyə qışqırdı. Ardınca qovmağa başladı. Pişiyin ovunu buraxmaq istəmədiyini görüb sonunda yol kənarında üst-üstə yığılmış taxtalardan birinə əl atdı. Yalnız bundan sonra pişik ovunu ağzından buraxıb qaçdı. Heyvanları çox sevən Araz əyilib tərpənməyən göyərçinə baxdı. Gördü ki, göyərçin sağ-salamatdır. Çox sevindi. Ehtiyatla onu götürüb yoluna davam etdi. Yorğunluq bir tərəfdən, göyərçinə görə keçirdiyi narahatlıq da bir tərəfdən onu əldən salmışdı. Evə çatıb göyərçini bir qutuya yerləşdirməzdən əvvəl quşun hər tərəfinə diqqətlə baxdı ki, birdən quş yaralanmış olar. Ürəyi quş ürəyi kimi titrəyirdi Arazın. Göyərçinin heç bir yerində qan izi görmədi. Amma bir narahatlıq vardı; göyərçin qanadını qaldıra bilmirdi. “Yaxşı qulluq etsəm, qanadlanar”, – düşündü. O, göyərçinin qabağına bir az çörək qırıntısı tökdü. Banka qapağının içini su ilə doldurub qoydu göyərçinin dimdiyinin altına. Göyərçin başını əyib sudan dimdiyinə aldı, sonra başını göyə qaldırdı. Arazın ürəyinə rahatlıq gəldi. Göyərçinə sığal çəkdi. Əlinin altında quşun titrədiyini hiss etdi. Qutunu evin içində saxlamaq qərarına gəldi. Evinin kiçik həyəti də vardı. Amma həyətdə saxlamağa ürək eləmədi. Sonra əynini dəyişib özünə şam süfrəsi hazırladı. O nə qədər yorğun olmağından asılı olmayaraq, süfrənin hazırlanmasına da, qidalanmasına da xüsusi diqqət yetirərdi. Bu ona anasından keçmişdi. Yeməyini yedi, süfrəni yığdı. Saata baxdı; 10-a yaxınlaşırdı. Evdən çıxdı. Yaşadığı küçənin başında ərzaq mağazası vardı. Mağazadan bir az buğda aldı. Cəld özünü evə salıb buğdadan kiçik bir qaba töküb göyərçinin qabağına qoydu. Göyərçin buğdanı dimdiklədikcə Araz özünü xoşbəxt hiss etməyə başladı. Gecə yuxuya gedənə qədər diqqəti göyərçinin üzərində oldu. Səhər yuxudan oyanar-oyanmaz yenə göyərçinə diqqət yetirdi. Sığalladı, suyunu təzələdi. Əlinə götürüb həyətə çıxardı ki, təmiz hava alsın. Yerə qoydu. Göyərçin tərpənirdi. Qanadını qaldırmağa cəhd də etdi, amma alınmadı. Araz göyərçinə təkan vermək üçün qanadını əli ilə qaldırdı, yenə də heç bir nəticə olmadı. On dəqiqəyə yaxın həyətdə saxladıqdan sonra evə gətirib yenidən qutuya yerləşdirdi. Yenə sığalladı, hələ arada gözəl sözlərlə əzizlədi də. Səhər çayını içib işə yollandı. Bu gün həftənin şənbə günü olduğundan iş saatı günün yarısına qədər idi. Günorta işdən çıxıb həvəslə evinə yollandı. Evə daxil olan kimi ayaqqabısını çıxarıb göyərçinin qutusuna doğru yönəldi. Onunla söhbət etməyə başladı. Halını soruşdu. Əzizlədi, suyunu dəyişdi və dedi:
-Səni qanadlandıracam. Uçacaqsan. Bərabər mübarizə aparaq. Qanadlanıb digər göyərçinlərə qoşulacaqsan. Sən də digər göyərçinlər kimi xoşbəxt olacaqsan. Mən xoşbəxt olmadım, sənin xoşbəxtliyin üçün isə mübarizə aparacağam.
Nahar üçün süfrə hazırladı. Yeməyini yedi. Süfrəni yığışdırdı. Yenidən göyərçinə baxmağa başladı. Əlinə götürdü, sığalladı, kiçik həyətinə çıxardı və yerə qoydu. Göyərçin, sanki ona minnətdarlıq hissi ilə başını qaldırıb ani baxdı. Göyərçinlərin baş hərəkəti çox sürətli olur. Sonra yenə ətrafa boylanmağa başladı. Araz özünə kiçik həmdəm tapmışdı elə bil:
-Mən də qanadlana bilmirəm. Qanadımı qırıb həyat. Mənim səndən nə fərqim var? Məni həyat incidib, səni isə pişik. Mənim bəxtimin qanadı qırılıb, sənin də cisminin. Mən də uça bilmirəm. Özüm üçün mübarizə aparmağı dayandırmışam. Taleyin hökmünə buraxmışam. Amma sənin üçün mübarizəyə davam…- deyib gözlərini göyərçinə dikərək sükuta daldı. Uşaqlarının həyətdə oynadığını xəyalına gətirdi. “Kaş burda olub göyərçini görəydilər. Necə sevinərdilər”,- deyərək köks ötürdü. Ailəsi ilə birlikdə keçirdiyi xoş günləri xatırladı. Araz sanki yuxuda idi. Xəyallar onu uzaqlara, lap uzaqlara aparmışdı. Birdən göyərçinin tükürpədici səsinə ayıldı. Göyərçin qonşu məhlədən gələn qara pişiyin ağzında idi. Pişik göyərçini ağzında aparırdı. Araz cəld yerindən qaldı, pişik götürüldü. Elə sürətlə götürüldü ki, qaçıb məhlənin başındakı yarımçıq tikilinin bayır tərəfindəki əl boyda oyuğa girdi. Araz da qaçıb tikiliyə çatdı. Göyərçini o oyuqdan çıxarmaq üçün yollar düşünərkən bir neçə saniyə içində oyuqda əks-səda verən tükürpədici səs kəsildi.
