WWW.YAZARLAR.AZ

Oxuyun >> Gözündə tük var

Vaqif İsaqoğlunun yazıları

www.USTAC.az

Əli bəy Azərinin “İki zəngəzurlu zabit”i

İyun 23, 2026 www.bitik.az Bir şərh yazın

    YÜZ DOQQUZUNCU YAZI
    MÜHARİBƏ MÖVZUSUNA FƏRQLİ BAXIŞ
    (Əli bəy Azərinin “İki zəngəzurlu zabit”i)
     Salam olsun çox dəyərli oxucum! Bu dəfə söhbətimizin mövzusu Azərbaycan ordusunun döyüş yolu keçmiş (əvvəllər keçmiş sovet ordusunda xidmət etmiş) zabiti, tanınmış yazıçı Əli bəy Azərinin digər azərbaycanlı zabit, şair, hərbi jurnalist Mahir Cavadlının redaktorluğu ilə “Şərq-Qərb” poliqrafiya müəssisəsi tərəfindn nəfis şəkildə çap olunmuş 272 səhifədən ibarət kitabı haqqında olacaq. Roman hərb mövzulu əsərlər seriyasına daxildir. Sovet ordusunda xidmət zamanı aralarında yaranmış münasibət dostluğa çevrilən erməni və azərbaycanlı zabitin sonralar Zəngəzur cəbhəsində qarşılaşması əsərin əsas süjet xəttini təşkil edir.
    Kitabı şəhərimizin kitab mağazalarından və ya müəllifin özündən (070-575-03-99) almaq olar.
     Əli bəy Azərinin 2025-ci ildə işıq üzü görmüş və hal-hazırda şəhərimizin kitab evlərində satışda olan “İki zəngəzurlu zabit” romanı müasir Azərbaycan nəsrində hərbi-vətənpərvərlik mövzusunu tarixi yaddaş, insan taleləri və milli kimlik məsələləri ilə birləşdirən maraqlı bədii əsərlərdən biridir. Əsərin ön sözündə qeyd olunduğu kimi, roman XX əsrin sonlarında bölgədə baş verən hadisələrin yazıçı təxəyyülü ilə sintezindən yaranmışdır və sovet ordusunda birgə xidmət etmiş iki dostun – iki zəngəzurlu zabitin sonradan qarşı-qarşıya gələn talelərindən bəhs edir.
      Əli bəy Azəri uzun illərdir ki, hərbi-vətənpərvərlik mövzusunda qələmə aldığı əsərlərlə tanınır. “İki zəngəzurlu zabit” romanında da müəllif oxucunu yalnız müharibə səhnələri ilə deyil, bütöv bir dövrün ictimai-siyasi mənzərəsi ilə qarşılaşdırır. Əsərin hadisələri qədim Zəngəzur torpağının müxtəlif məkanlarında – Mincivan, Qafan, Sisyan, Meğri və digər yaşayış məntəqələrinin fonunda cərəyan edir. Bu məkanlar sadəcə coğrafi adlar deyil, həm də bir xalqın yaddaşı, kökü və taleyidir.
      Romanın ilk səhifələrindən müəllif oxucunu Zəngəzurun təbiəti, kənd həyatı və insanları ilə tanış edir. Bu təsvirlər əsərə yalnız bədii gözəllik qazandırmır, həm də sonrakı dramatik hadisələrin emosional təsirini gücləndirir. Zəngəzur burada vətən anlayışının simvoluna çevrilir.
      Romanın əsas xətti iki zabitin – azərbaycanlı Azər və erməni İosifin taleyi üzərində qurulub. Hər ikisi Zəngəzur bölgəsinin yetirmələridir, hərbi məktəblərdə oxuyur, dostluq edir, bir-birinə arxa-dayaq olurlar. Onları yaxınlaşdıran yalnız hərbçi peşəsi deyil, həm də ortaq coğrafiya və uşaqlıq xatirələridir.
      Lakin tarix bəzən münasibətlərindən daha sərt olur. SSRİ-nin dağılması, milli münaqişələrin alovlanması və Qarabağ hadisələri iki dostun həyatını fərqli istiqamətlərə yönəldir. Dünən eyni süfrə arxasında oturan insanlar bu gün fərqli cəbhələrdə dayanmalı olurlar. Yazıçı məhz bu məqamı böyük ustalıqla təqdim edir: düşmənçilik xalqlar arasında yaradılsa da, onun ən ağır yükünü konkret insanlar daşıyırlar.
      Əsərdə Meğridə girov götürülən azərbaycanlılar, Mincivanda dayandırılan qatar, xalqın hiddəti və eyni zamanda təmkinə çağırış səhnələri geniş yer tutur. Qulu kişinin obrazı vasitəsilə müəllif ağsaqqallıq institutunun, xalq müdrikliyinin və vətəndaş məsuliyyətinin əhəmiyyətini göstərir.
        Qatar hadisələri romanın ən gərgin epizodlarından biridir. Burada həm xalqın haqlı narazılığı, həm də qan tökülməsinin qarşısını almaq istəyən insanların səyləri təsvir olunur. Bu səhnələr yalnız bir hadisənin təsviri deyil, bütöv bir dövrün psixologiyasını əks etdirir.
       Əsərin ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri müəllifin hadisələrə birtərəfli yanaşmamasıdır. Yazıçı milliyyətindən asılı olmayaraq insan taleyini ön plana çəkir. İosif Arutyunov obrazı bunun ən parlaq nümunəsidir. O, erməni olsa da, dostluğa, insanlığa və vicdana sadiq qalmağa çalışan bir zabit kimi təqdim edilir.
       Bu yanaşma romanı sırf müharibə əsərindən daha yüksək səviyyəyə qaldırır. Oxucu burada yalnız qarşıdurma deyil, həm də insanlıq uğrunda mübarizə görür. Müəllif göstərir ki, siyasi proseslər insanları fərqli cəbhələrdə müxtəlif səngərlərə ataraq ayırsa da, vicdan və mənəvi dəyərlər hər zaman öz sözünü deyir.
      Əli bəy Azərinin dili sadə, axıcı və canlıdır. O, xalq danışıq üslubundan, yerli ifadələrdən və məişət detallarından məharətlə istifadə edir. Bu xüsusiyyət əsəri daha təbii və inandırıcı edir. Hadisələr sürətli inkişaf edir, dialoqlar canlıdır və oxucu özünü hadisələrin içində hiss edir.
Müəllif xüsusilə kənd həyatının təsvirində, insan xarakterlərinin açılmasında və gərgin situasiyaların yaradılmasında peşəkarlıq nümayiş etdirir. Romanın dinamik süjeti oxucunu sonadək maraq içində saxlayır.
       “İki zəngəzurlu zabit” əsərinin əsas ideyalarından biri vətən sevgisidir. Müəllif oxucuya xatırladır ki, torpaq yalnız coğrafi məkan deyil, həm də milli yaddaş, ata-baba irsi və mənəvi dəyərdir. Zəngəzur obrazı roman boyunca bu düşüncənin daşıyıcısı kimi çıxış edir.
Əsərdə vətənpərvərlik pafoslu şüarlarla deyil, insanların davranışları, seçimləri və fədakarlıqları vasitəsilə təqdim olunur. Bu da romanın təsir gücünü artırır.
     “İki zəngəzurlu zabit” Azərbaycan ədəbiyyatında yaxın tariximizin mürəkkəb və ağrılı səhifələrinə işıq salan dəyərli romanlardan biridir. Əsər dostluq və düşmənçilik, vətən və taleyüklü seçimlər, insanlıq və vicdan kimi əbədi mövzuları özündə birləşdirir. Əli bəy Azəri bu romanla təkcə iki zabitin həyat hekayəsini deyil, bütöv bir nəslin yaşadığı faciələri, ümidləri və mübarizəsini bədii şəkildə əks etdirməyə nail olmuşdur.
       Roman həm tarixi hadisələrə maraq göstərən oxucular, həm də vətənpərvərlik ruhunda yazılmış bədii əsərləri sevənlər üçün qiymətli bir ədəbi nümunədir. O, Zəngəzurun yaddaşını yaşadan, insan taleləri üzərindən tarixə nəzər salan və oxucunu düşünməyə vadar edən təsirli bir əsər kimi diqqəti cəlb edir.
   Sona qədər həmsöhbət olduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Hələlik!
   21-23.06.2026
(Xankəndi, Şuşa, Laçın, Bakı)

Müəllif: Zaur USTAC

AYB və AJB-nin üzvü, “Yazarlar” jurnalının baş redaktoru, şair-publisist, tərcüməçi-nasir

ƏLİ BƏY AZƏRİNİN YAZILARI

MƏHƏMMƏD ƏLİNİN YAZILARI

DAHA ÇOX MƏLUMAT BURADA

Oxuyun >> Gözündə tük var

ŞƏHADƏT İSAXANOVA (1949)

www.USTAC.az

Şəhadət İSAXANOVA (1949)

İyun 19, 2026 www.bitik.az Bir şərh yazın

1949-cu il 1 yanvarda Səmərqənd vilayətinin İştixan rayonunda anadan olub. Daşkənd Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Özbəkistan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin ədəbi-dramatik verilişlər redaksiyasında redaktor (1971 – 1979-cu illər), “Səadət” (1979 – 1983-cü illər) jurnalında redaktor, “Gənc gvardiya” nəşriyyatında (1983 – 1994-cü illər) şöbə müdiri, baş redaktor müavini, baş direktor müavini və baş direktor vəzifələrində çalışıb.
“Gecikmiş bəxt”, “Ana”, “Sirli istək”, “Ümid”, “Leyləklər”, “Qisas”, “Qəribə ziyafət”, “Anası danışdığı nağıl”, “Qırx hörüklü gəlin” və “Заветное желание” (rus dilində) adlı əsərləri çap olunub.
Son illərdə “Bibixanım”, “Sultan Cəlaləddin, yaxud Çingizxan əlinə düşən məleykə”, “Nadirəli dövran”, “Gövhərşad bəyim” kimi tarixi romanları silsiləsindən nəşr olunub. Əsərləri rus, bolqar, qırğız, ingilis, ərəb, hind, benqal və tay dillərinə tərcümə edilib.

Təqdim etdi: Əli bəy Azəri,

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,

“Xəzan” ədəbi-bədii jurnalın baş redaktoru

ŞƏHADƏT İSAXANOVANIN YAZILARI

Əli bəy Azərinin yazıları

Oxuyun >> Gözündə tük var

DOC-20260618-WA0032.Download

www.USTAC.az

“XƏZAN” – 73 İŞIQ ÜZÜ GÖRÜB – PDF

İyun 13, 2026 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

“XƏZAN” – 73

“Xəzan” ədəbi-bədii jurnalın iyun, 2026 sayı çapdan çıxıb. Sayca yetmiş üçüncü olan jurnal 104 səhifədən ibarətdir.
Jurnalın bu sayında Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin rəhbəri Əsəd Cahangirin 60 illik yubileyi münasibətilə müvafiq mətnlər seçilib. Jurnalın üz qabığında ədəbi tənqidçinin portret şəkili yerləşdirilib, 60 yaşı təbrik edilib. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi İctimai Birliklər və Dini Qurumlar Komitəsinin sədri Fazil Mustafanın Əsəd Cahangirə təbrik məktubu jurnalın ikinci səhifəsində yerləşdirilib. Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının ədəbi tənqidçi Əsəd Cahangirin yaradıcılığına həsr olunmuş “Azadlıq meydanından söz meydanına” sərlövhəli məqaləsi də jurnalın bu sayında yer almışdır.
Bundan əlavə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Lənkəran Regional bölməsinin ədəbi orqanı olan “Şəfəq” jurnalının 35 illiyi münasibətilə Bölmənin rəhbəri yazıçı Qafar Cəfərlinin ““Şəfəq” – cənubun ədəbi mayakı” məqaləsi, AYB-də keçirilən tədbirdən xatirə şəkillərlə birlikdə jurnalda yer alıb. Eyni zamanda şair Səadət Qəribin doğum günü münasibətilə jurnalın redaksiya heyəti adından kiçik təbrik mətni də bu nömrədə xüsusi tərtibatla verilib.
Jurnalın növbəti sayı da poeziya və nəsr nümunələri, ədəbi mühitin mövcud vəziyyəti mənzərəsinin bir parçasını əks etdirən publisistik məqalələrlə zəngindir və YAZI DÜZÜMÜ aşağıdakı kimidir:

Redaktor guşəsi
-“Qurban bayramı divanı”

Publisistika
-Fazil MUSTAFA – “Əsəd Cahangir – 60”
-Sabir RÜSTƏMXANLI – “Azadlıq meydanından söz meydanına” (Əsəd Cahangirin 60 yaşına)
-Əsəd CAHANGİR – “Sözümün canı” (metafizik-strukturoloji essedən bir hissə)
-Qafar CƏFƏRLİ – ““Şəfəq” – cənubun ədəbi mayakı”
-Arzu HEYDƏROVA – “Bir ömrün hekayəsi” (Şair Ədalət Bədirxanlının həyatı, yaradıcılığı və poemaları haqqında düşüncələrim), (oçerk-müsahibə)
-Güldanə MEHDİYEVA – “Mənəviyyat çırağı – müəllim”
-Zarina TAĞIYEVA – “Ənvər Nazim oğlu Məmmədov — azərbaycanlı, bakılı və sadəcə olaraq möhtəşəm bir insan”

-Yunis QARAXANLI – “Ruhun və bağlılığın manifesti” (Lətifə Rəşid yaradıcılığı haqqında)
-Günay RZAYEVA – “Rixard Zorge: Bakıda doğulan əfsanəvi kəşfiyyatçı”
-Əli BƏY AZƏRİ – ““SƏN DƏ ƏLƏSGƏRSƏN, MƏN DƏ ƏLƏSGƏR”” (Ədəbi mühitdə dillərdə dolaşan bu misranın müəllifi şair Ələsgər Talıboğlunun “Könül yaza tələsir” şeirlər kitabından fraqmentlər”
-Nüşabə SADIXLI – “İnsan qəlbinin mühəndisi” (Zakir İsmayıl poeziyasının incəlikləri)
-Cahan SALMANQIZI – “Arzular, talelər” (Cahan Babazadənin nailiyyətləri)
-Yunis QARAXANLI – “Peşəsini sevən müəllimə” (Tarix müəllimi Zöhrə Səmədova ilə müsahibə)
-Fatimə AĞAYEVA – “XVIII–XIX əsrlərdə Qarabağ xanlığının müdafiə sistemində Əsgəran qalasının strateji və tarixi-memarlıq əhəmiyyəti”
-Vaqif YUSİFLİ – “Gülnarə İsrafilin şeirləri”

Poeziya
-Zeynəb CƏMALƏDDİN – “Dəryadan damlalar”, “Ağıllı gözəl”, “Xəyallar”, “Adamlar”, “Lətifə xanım”, “Xanım İsmayıl”, “Təkqafiyəli sonet”, “Yazaraq danışıram”, “Göz ilə qaş arasında”, “Niyə getdin?”, “Nuh babamız, hardasan?”, “Baş adım” (şeirlər)
-Ədalət BƏDİRXANLI – “Bəsirət gözü”, “Yazırıq”, “Xocalı” (poema), “Eşqin məqamı”, “Sual və cavab” (şeirlər)
-Hafiz ƏLİMƏRDANLI – “Rübailər”
-Səadət QƏRİB – “Sus, ürəyim, daha sus!”, “Yük”, “Qaçmaq istəyirəm çox yzaqlara”, “İnsan ömür boyu yıxılıb qalxar”, “Şeirdən evlər tikir”, “Gəncliyim uzaqdan baxıb kövrəlir”, “İstədim”, “Mən bir həyat hekayəsi”, “Ağlayan xatirələr”, “Tanrım, xoş xəbər ver”, “Şair olmasam da, şair təbliyəm” (şeirlər)
-Mail MƏMMƏDLİ – “Xəyallar burulğanında”, “Qayıdım”, “Ruhumun səsi”, “Sənsən yanımda”, “Niyə gəlmisən?”, “Küsürəm, lələ” (şeirlər)
-Bəxtiyar MƏMMƏDLİ – “Mən”, “Mənim”, “Mənimçün”, “Bizim idi o dağlar”, “Danışır”, “Mən ömrün qışındayam” (şeirlər)
-Talıb MƏMMƏDLİ – “Əl atma”, “Axtarır”, “Görəndə”, “Mənim taleyimə bax”, “Dünya, məni əyləndirmə, düşündür”, “Mənim” (şeirlər)
-Cavanşir MƏMMƏDLİ – “Dərələyəz”, “Ağlayaydım”, “Getdi”, “Bilməmişəm mən”, “Qaraçı” (şeirlər)
-Ələsgər TALIBOĞLU – “Di gəl ki… millətim dilənçi gündə”, “Qoy, sığınım qoynuna”, “Ömrümün”, “Xatırla məni”, “Bu gözəlin”, “Hər yadıma düşəndə”, “Ayrılıqlar yordu məni”, “Nəfəs-nəfəsə gedirəm”, “Xatirələr ağuşunda”, “Həyat eşqim” (şeirlər)
-Zakir İSMAYIL – “İlahi məhəbbət”, “Odla yanmaq”, “Eşq ürəyin tanrısıdır”, “Ruhuma sən gəlmisən”, “Saf eşqinin xətrinə”, “Mürəkkəbim”, “Əgər üzün oldumsa”, “Mən öləndə ağlama” (şeirlər)
-Mürşid MİRAC – “Poeziya çələngi”
-Ülviyyə ƏSGƏROVA – “Yığışdırdım sevgini”, “Göylərtək uzaqdasan”, “Əgər yaşamaqsa, belə yaşamaq”, “Göz yaşı yaraşmır sənə”, “Cəzalı ürək”, “Ruhum göylərə həsrət” (şeirlər)
-Xəlil TAHİRBƏYLİ – “Xəstəyəm, yataqda yatıram indi”, “Kimsə harayıma”, “Sən məni sevsəydin”, “Mənim həyat yoldaşım” (şeirlər)

Nəsr
-Vaqif ƏSƏDOĞLU – “Sərvət və məhəbbət” (fantastik hekayə)
-Nazilə GÜLTAC – “Badam çiçəkləmişdi” (hekayə)
-Zəminə RƏSULOVA – “Balaca Qozanın nağılı” (hekayə)
-Damət SALMANOĞLU – “Gülzar” (hekayə)
-Nəzakət EMİNQIZI – “Nakam tale” (hekayə)
-Yunis QARAXANLI – “Ürək” (felyeton)

Buyurun, sevə-sevə oxuyun!

PDF >>>

“Yazarlar” olaraq bu sayda yer alan bütün yazarlarımızı təbrik edir, onlara bütün həyat və fəaliyyətində yeni-yeni nailiyyətlər arzulayırıq! Uğurlarınız bol olsun! Xeyirli olsun!

Məlumatı hazırladı: Leyla Mahirqızı

DAHA ÇOX YENİ MƏLUMAT

Oxuyun >> Gözündə tük var

[>>>>>>BU HEKAYƏNİ MÜTLƏQ OXU<<<<<<]

[>>Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana<<]

www.USTAC.az

QURBAN BAYRAMI DİVANI

May 29, 2026 www.bitik.az Bir şərh yazın

QURBAN BAYRAMI DİVANI

Müsəlman aləmi hər il “Qurban bayramı” adı ilə tanınan müqəddəs bir ayini qeyd edir. El arasında buna bəzən “İsmayıl qurbanı” da deyilir. Hicri təqviminin ritmi ilə hər il on gün əvvələ çəkilən bu bayram, adətən iki gün davam edir və min illərin yaddaşını bu günə daşıyır. Elə buna görə də həmin günlərdə dünyaya gələn oğlan uşaqlarına çox vaxt Qurban və ya İsmayıl adı verilir — sanki qədim bir hekayətin izi yeni doğulan körpələrin taleyinə hopur.
Bu bayramın kökündə insanlığın ən qədim və ən təsirli hekayətlərindən biri dayanır — İbrahimlə İsmayılın hekayəti. Rəvayətə görə, İbrahim peyğəmbər Tanrıya sədaqətinin sınağı olaraq ən əziz varlığı — oğlunu qurban verməyə hazırlaşarkən, ilahi mərhəmət yerə enir və insanın yerinə bir qoç göndərilir. Deməli, həmin günə qədər Tanrı yolunda insanlardan qurban kəsirmişlər. O gündən bəri isə dəvə, qoyun, keçi və inək qurbanlıq simvoluna çevrilir; qurban ayini isə əsrlərin içindən keçərək bu günə gəlib çatır.
Lakin zaman dəyişir, insan düşüncəsi də onunla birlikdə dəyişir. Əsrlər öncə müqəddəs sayılan bir ayin, XXI əsrin vicdanında yeni suallar doğurur. Adi günlərdə ərzaq ehtiyacı üçün müəyyən sayda heyvan kəsildiyi halda, bayram günlərində bu mənzərə dəfələrlə böyüyür. Küçələri bürüyən qan qoxusu, həyətlərdən yüksələn mələşmə səsləri bəzilərinə ibadətin nişanəsi kimi görünür, digərlərinə isə mərhəmətin susduğu bir səhnəni xatırladır.
Qurban bayramı İslam dünyasında paylaşmağın, ehtiyacı olanın əlindən tutmağın, fədakarlıq və mənəvi yaxınlığın rəmzi hesab olunur. Bayramın mahiyyəti təkcə qurban kəsməkdə deyil; insanın nəfsindən keçməsində, əlindəkini bölüşməsində və başqasının dərdini öz qəlbində hiss etməsindədir. Bunu hamı, xüsusən də varlılar edə bilirmi?
Bununla bərabər başqa bir baxış da mövcuddur. Müasir dünyanın bir çox insanı heyvan hüquqları və etik düşüncələr baxımından bu ənənəyə etiraz edir. Onlara görə, yardımlaşmanın və mərhəmətin yolu artıq yalnız qan üzərindən keçməməlidir. İnsanlıq inkişaf etdikcə, xeyirxahlığın da yeni formaları yaranmalıdır.
Məncə, heyvanlara qarşı soyqırımın dayandırılması vaxtı gəlib çatmışdır. Bundan o tərəfi yoxdur.
27-28 may 2026, Xırdalan şəhəri

Əli bəy Azəri,

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,

“Xəzan” ədəbi-bədii jurnalın baş redaktoru

Əli bəy Azərinin yazıları

Oxuyun >> Gözündə tük var