Budaq Təhməzin səksən beş illik yubileyi münasibətilə yazılan, “İmza” Nəşrlər evində işıq üzü görmüş kitabın redaktoru və ön sözün müəllifi yazıçı, “Xəzan” jurnalının baş redaktoru Əli bəy Azəridir.
Bu dəfəki qəhrəmanım nə şair deyil, nə yazıçı, nə rəssam , nə musiqiçi.Nə sözü şeirə çevirəndi, nə səsin, nə rənglərin diliylə danışan. Bütün həyatını rəqəmlərin üzərində quran , elmlərin açarı sayılan riyaziyyatın nazını balası kimi çəkən, üstündə əsən , tətbiq və tədris edən elm fədaisidi eləcə. Pafosdan uzaq, tərifdən qaçan, təqdimatı sevməyən elm fədaisidi bir sözlə. Sakitdi. Eqosuz, bərsiz-bəzəksiz danışmağı sevir.Özünüreklamdan uzaqdı. Neynirsə ürəyinin diktəsilə edir. Sadədi, utancaqdı. Fikrini birnəfəsə deyir. İncitməkdən qorxandı. Dinləməyi gözəl bacarır. Sakitliyində bir təlatüm var . Sükutunun səsini duyan lazımdı sadəcə. İncikliyini də, sevincini də səsindən anlarsan. Dilə gətirməz. Vətən , el təəsübkeşidi həm də. Bu dünyanın adam yükünü çəkənlərdəndi eyni zamanda. Maraqlı adamdı, deyilmi? Həm də sirli. Sizi çox intizarda saxlamaq istəmirəm. Söhbət Feyruz Məmmədovdan gedir. Riyaziyyatçı Feyruz Məmmədovdan. Biz sözdən söz yoğururuq, o rəqəmlərlə oynayır. Yaradıcıyıq dolayısı ilə hər ikimiz. Bəlkə bu xüsusiyyətimizdi bizi elm adamlarıyla dost edən, yaxınlaşdıran. Feyruz müəllim ədəbiyyatı da sevir amma. Elə gözəl izahları və fikirləri var ki. Duyur ürəyimizdən keçənləri. Mən elə bilirdim ki, riyaziyyatçılar sərt və rəqəmsal olurlar. Yanılmışam. İnsanlığın heç bir elmlə bağlılığı yoxdu. İnsandı, vəssalam. Feyruz müəllim kimi. Dünənəcən müəllim kimi tanıyırdım onu sadəcə. Vicdanına və savadına söykənən müəllim kimi. Bu günsə 6 riyazi kitabın, testin , elmi araşdırmaların müəllifi kimi . Doğrusu ondan söz almaq da bir o qədər asan deyil.Dedim axı tərifdən qaçan adamdı, təvazökardı. Sakitliyinin özündə qəribə bir səs var. Bu qəribəlik oldu elə mənə bu yazını yazdıran da. Bu yazım da elə belə doğmadı ha. Tanrı göndərdi. Diktəsiz, sifarişsiz, filansız. Elə qəhrəmanım kimi. Axı Tanrıdan doğan yazıların içindəki işıqdan hər kəsə pay düşür. Göz qamaşdırmır, sadəcə nuru var. Mənə elə gəlir ki, hər kəs sözü boyda, əməli boydadı. Yəqin mənimlə razılaşarsız. Əminəm ki, bu çağacan Feyruz müəllimin ürəyinin və ruhunun işığından çox evə , çox ocağa pay düşüb. İnsanlığına, pedaqoqluğuna, peşəsinə hədsiz sevgisinə sığınıb deyirəm bunu. İndi gəlin bir az da yaxından tanıyaq bu sirli qəhrəmanı. Məmmədov Feyruz Əliqulu oğlu 1953-cü ildə ,avqustun 17-də Salyan rayonunun Qaraçala qəsəbəsində dünyaya göz açıb. Əslən Şamaxının Dağ Kolanı kəndindəndilər. Yəni tərəkəmədilər. (Soyumuz, kökümüz birdi .Həmişə bununla fəxr etmişəm) Əvvəlcə Salyan rayonunun Yolustü kənd səkkizillik məktəbində, sonra isə Kərimbəyli kənd orta məktəbində təhsil alıb. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra 1970 -ci ildə ADU -nun, indiki BDU-nun tətbiqi riyaziyyaz fakültəsinə daxil olub.1975-ci ildə universiteti müvəffəqiyyətlə bitirib və doğma elinə obasına qayıdıb. Müəllim kimi əmək fəaliyyətinə Salyan rayonu Yolüstü kənd orta məktəbindən başlayıb. Pedaqoji fəaliyyətində də el arasında böyük hörmət və nüfuz qazanıb.Şagirdləri respublikanın müxtəlif tədris ocaqlarında təhsillərini davam etdiriblər.Olimpiadaların qalibi olublar. Bir sözlə müəllimlərinin başını uca ediblər hər yerdə. Bu da bir uğurdu. 2002-2005 -ci illərdə Azərbaycan Müəllimlər İnistitutunun Salyan rayonu filialında baş müəllim kimi fəaliyyət göstərib həm də. Feyruz müəllim təkcə tədris və təlimlə kifayətlənməyib bu illərdə. Yazıb yaradıb. Elmə bir -birindən dəyərli töhfələr verib. Onun “Beşinci və altıncı siniflər üçün olimpiada məsələləri ” ,” Riyaziyyatda bəzi məsələlərin müxtəlif üsullarla həlli”, “1453- cü ilin riyaziyyat sərgüzəştləri”, ” Gənc riyaziyyatçı”,” Zəfər ilinin riyazi aləmi”,” Riyaziyyat__251 məsələnin 1170 həlli” adlı kitabların , 10- dan çox elmi məqalələrin müəllifidi. 2009-cu ildə Azərbaycan respublikasının prezidenti İlham Əliyevin tarixi sərəncamı ilə ” Tərəqqi” ordeni ilə təltif olunub. Feyruz müəllim bu gün də sakit deyil. Elə gənclik şövqüylə axtarır, tapır, yazır, yaradır. Həm də xüsusi zövq və sevgiylə. Amma yenə də hay-küysüz, sakit. Özünü riyaziyyatda çoxdan isbat etsə də bu gün də axtarışdadı.Bu onun daxili təlatümündən irəli gəlir. İşinə, peşəsinə sonsuz sevgisidi onun dincliyini əlindən alan. Nə deyirik. Təki belə əməlisaleh elm fədailərimiz çox olsun. Dünya da bunun acı deyilmi? Elə biz də belə ruhun işığına can atanlardanıq.Bilirəm ki, Feyruz müəllim bu yazını oxuyub sakitcə “Çox sağ olun” -deyəcək. Amma bu sakitliyin içindəki şükranlığı bir mən duyacam, bir də Tanrı. Zehnin və ruhun həmişə açıq olsun, işıq adam!
*** Başımıza nə gəldisə Sənin üzündən gəldi. Bu artığın, bu əksiyin, Kəmin üzündən gəldi.
Külək kimi əsib coşdun, Dəniz kimi aşıb daşdın, Bilirsən ki, bu sel, daşqın Nəmin üzündən gəldi.
Nə dedim nəhsə yozuldu, Yaxşı da pisə yozuldu, Yuxular tərsə yozuldu, Sevda gözümdən gəldi.
Bir şirin sözə aldandın, Od bildin, közə aldandın, Qəlbə yox, gözə aldandın, Fərman özündən gəldi.
*** Bu səhərdə başqa ruh var, Bu səhər başqa səhərdi. Torpağın üzü suludu, Göyün üzü simuzərdi.
Çiçəklər də ayrı rəngdə, Otlar da ayrı rəngdədi. Arzular təzə tərdilər, Ümidlərsə bələkdədi.
Günəş səma yuvasından Gülümsəyir yerə sarı. Bir birini qucaqlayır Ağacların budaqları.
Çiçəklərin başı üstə Bülbüllər nağıl danışır. Dəniz sahilə tələsir, Çaylarsa axır, danışır.
Dağılıbdı fikir, xəyal, Dərd də, ələm də dağılıb. Bu səhər başqa səhərdi, Gözündə sevgi doğulub.
*** Axı bu köpəyin günahı nədi? Gələn də, gedən də daş atıb keçir. Kimin nə hirsi var, nə hikkəsi var Bu itin üstünə boşaldıb keçir.
Dili yox dərdini açıb danışsın, Hürür, səsinə də daş atırıq biz. Bəlkə yaralıdı, elə bu daşla Yenidən yarasın qanadırıq biz.
Küçədən keçənə, gəlib gedənə, Sənə də, mənə də yalmanır bu it. Durub köpək kimi yol qırağında Uşağa, böyüyə yalvarır bu it.
Bu itin it dərdi, it azarı var, Bilmir hara atsın dərdini yazıq. Qupquru çörəklə, köhnə sümüklə Öldürür gözünün qurdunu yazıq.
Nələr gizlədibdi baxışlarında, İlahi, bu itin gözü danışır. Yaralı quyruğu, kəsik qulağı, Bulaşıq ayağı, dizi danışır.
Axı bu köpəyin günahı nədi? Gələn də, gedən də daş atıb keçir. Kimin nə hirsi var, nə hikkəsi var Bu itin üstünə boşaldıb keçir.
*** Bir ümid çiçəkləyir başım üstə deyəsən, Adını nə qoyum mən ilin, günün bu vaxtı? Bilmirəm əllərindən tutummu, tutmayımmı, Tutsam günahkar ollam, tutmasam da günahdı.
Payızın ortasında hardan çıxdı bu bahar, Tanrımı lütf elədi, ya yarımçıq duyğular? Bəlkə də irəlidə hələ neçə qınaq var, Batsam günahkar ollam, batmasam da günahdı.
Min ulduzun birini seçib gəlib bu sevgi, Arzunun qanadında uçub gəlib bu sevgi, Tənhalığın içindən keçib gəlib bu sevgi, Dadsam günahkar ollam, dadmasam da günahdı.
Bəlkə bu da sınaqdı, imtahandı, bilmirəm, Ya xəzana, payıza bir üsyandı,bilmirəm, Hansı hissdi, duyğudu, həyəcandı, bilmirəm, Atsam günahkar ollam, atmasam da günahdı.
Necə götürüm indi bu eyhamı, minnəti? Yüz cümlə ovudammaz bir ağrıyan həsrəti, Hansı zülmətə satım bu boyda həqiqəti ? Satsam günahkar ollam, satmasam da günahdı.
*** Tanıyırsan bu ağacı, Bu dalanı, küçəni sən? Bu küçədən keçəni sən? Bu küçəni qucaqlayan gecəni sən? Yadında qalıbmı görən Göydən ulduz dərməyimiz, Sonra da bu ulduzları Ulduz-ulduz sevməyimiz? Eh, hardan düşsün yadına, Sən ki, keçməmisən burdan. Bu küçə də, bu ağac da, Bu gecə də sənə yaddı. Özün özündən xəbərsiz Ürəyimə bir daş atdın, Heç kəs çıxara bilmədi. Çıxıb getdin elə sakit, elə səssiz, Geri çağıra bilmədim. Heç vaxt xəbərin olmadı Bu gözəl, göyçək Fatmadan. Olsaydı, sən də sevərdin, Ya da, sevməzdin nə bilim. Bilirsənmi nağıl adam, Bu gün də sənin adına Göy üzündən ulduz dərdim.
*** Bu zülmət gecədə, bu dar otaqda Divar xatirədi, tavan xatirə. Min ildi ruhumu ac buraxmısan, Gözünü doyurmur yavan xatirə.
Görən nə saxlayır səndən bu gecə, Böyründə, başında nə qalıb görən? Gözlərim çırpınır fikir torunda, Kirpiyim asılıb xatirələrdən.
Xəyallar gözümü yorur eləcə, Yuxuma daş atıb qaçır xəyallar. Gecə öz taxtında dincələ bilmir, Qapısın bağlayır, açır xəyallar.
Pəncərə-pəncərə səhər açılır, Pəncərə pəncərə bağlanır gecə. Başımı qatıram sözlə, qələmlə, Hər gün bir nağıla aldanır gecə.
Ayla danışıram, gecə boyunca Göyün sinəsindən ulduz yığıram. Bu təklik, tənhalıq vecimə deyil, Səni unutmaqdan yaman qorxuram.
*** Səndən əvvəl mən kim idim, bilmirəm, Səndən sonra “divanədi” – dedilər. Ocaq bildim, hey dolandım başına, “Bu da bu cür pərvanədi” – dedilər.
Təpə idin, dağ elədim səni mən, Viranəydin, bağ elədim səni mən, Məhəbbətlə ətirlədim səni mən, “Başdan-başa sehranədi” – dedilər.
Gah enişdən, gah yoxuşdan keçirdin, Gah tufandan,gah yağışdan keçirdin, Neçə-neçə aldanışdan keçirdin, “Ayrılmağa bəhanədi” – dedilər.
Dönə-dönə bağışladım, bilmədin, Küsdüm, yenə bağışladım, bilmədin, Səni mənə bağışladım, bilmədin, Ünvanıma “mərdanədi” – dedilər.
