www.bitik.az tərəfindən yazılmış bütün yazılar

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi “İynənin nəğməsi” adlı seçmə şeirlər toplusunu çap edib

QRIQORE VYERU-90

Bu il görkəmli rumın şairi, XX əsr Moldova ədəbiyyatının klassiki Qriqore Vyerunun 90 illik yubileyi həm Moldovada, həm də Ruminyada təntənə ilə qeyd olunur. Şairin əsərlərinə yeni qayıdış baş verir və onun əsərlərinin yeni tərcümələri ərsəyə gəlir, bir çox ölkələrdə şairin kitabları nəşr olunur.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi bu münasibətlə şairin “İynənin nəğməsi” adlı seçmə şeirlər toplusunu çap edib. “Şirvannəşr”də nəfis poliqrafiya ilə çap olunan kitabın titul vərəqində yazılıb:
“Kitab Azərbaycan Yazıçılar Birliyində Moldovanın Azərbaycandakı səfirliyi ilə əməkdaşlıq çərçivəsində nəşrə hazırlanıb. Yaradıcı heyət əməkdaşlığa görə Moldovanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Aleksandr Esaulenkoya, ön söz yazısına görə akademik, görkəmli rumın şairi İon Hadırkaya, kitabın ərsəyə gəlməsində dəstəyinə görə hüquq elmləri doktoru, tanınmış ictimai xadim Vüqar Novruzova, kitaba daxil edilmiş şeirlərin tərcüməsinə və nəşrinə lütfkarlıqla icazə verdiyinə görə şairin varisi Kelin Vyeruya, mətnlərin əldə olunmasında köməyinə görə Moldova Milli Kitabxanasının direktoru Yelena Pintileyə minnətdarlıq edir…”
Kitabın tərcüməçisi, redaktoru və son söz yazısının müəllifi, şair Səlim Babullaoğludur, onun tərcüməsində kitabda şairin yeni çevrilmiş 68 şeiri daxil edilib. Eyni zamanda, Xalq şairi Ramiz Rövşənin Vyeru yaradıcılığından çevridiyi daha 5 şeir, tanınmış uşaq şairi və tərcüməçi Qəşəm İsabəylinin çevrisində isə Vyerunun uşaqlar üçün yazdığı 12 şeir də kitabda yer alıb.
Moldovanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Aleksandr Esaulenkonun və Vüqar Novruzovun giriş sözlərindən sonra görkəmi rumın şairi, akademik, Moldova Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti İon Hadırkanın Qriqore Vyeru yaradıcılığı barədə maraqlı essesi təqdim edilib.
Kitab üzərində Azərbaycan tərəfdən Emil Camalov (dizayn və səhiləmə), Məlahət Qənbərova (korrektor), Moldova tərəfdən isə tanınmış rumın ədəbiyyatçıları şair Nikolae Spetaru, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru Miroslava Metlyayeva çalışıblar.

“Ədəbiyyat qəzeti” bu sayında şairin haqqında geniş bioqrafik məlumatı və şeirlərindən nümunələri, akademik İon Hadırkanın və Səlim Babullaoğlunun yazılarını, səfir Aleksandr Esaulenko və Vüqar Novruzovun giriş yazılarını oxucularımız üçün təqdim edib.
Sabah köşklərdən ala bilərsiniz…

https://edebiyyatqazeti.az/news/diger/12847-edebiyyat-qezetinin-bu-sayinda

Mənbə: Salim Babullaoglu

SƏLİM BABULLAOĞLUNUN YAZILARI

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Şahlar Hacıyev – Tat dilində qəzəllər

Tat dilində (Şirvan – İsmayıllı ləhcəsində) qəzəllər

Qəzəl

Boşi bə dilho ye kəm xoliqirə xofi əgər,
Bəndərə dərdi çiyi, dərdhora sərrofi əgər.

Qe bire güftirəgor, foniyi dünyo be bəşər,
Mi vini zövqi- səfo, mənöyirə yofi əgər.

Raha düzgün vəyini, vir nə boşi rühi ə dil
Əzobiş nəhşeyi hi, dilti hələm sofi əgər.

Nokəsə beyi kərəm nəfsirə əzü imoran.
Həruma qeyçiyə vö burra bire nofi əgər.

Vir məni sər- kəlofa, çünki dolaşmış ümbü,
Be imir ilməyi ruz, əzü xoli bofi əgər.

Kirə hisdi ümidi, bə nimərah na mumuni,
Rah miti kühi- kmənd lap boşi ye Qofi əgər.

Şahlarum, dərdi- dilə ben qəzəl soxdum ve tati,
Münbü qiymət doragor, histisə insofi əgər.

Qəzəl

Bəçi dərd uftore dil, nisti bdəs ixtiyori
Ki ürə soxde çinin , eşqə beyi incinori.

Çimhora hiyleyi bi, dərdə beyi raha vokərd,
Əzü bədo beməniş külli – həyot tori- mori.

Çən qədər çim nə dəkoşdum, ruzigorman xub bi,
Yekirə xosdom izun, şori ədilman kənori.

Firsorom beyi xəbər, beti in cumman qurbun!
Cavobi nisdi hələm, be bədo munde qərori.

Ü beman qe əzizi, bə dəsiyi tolihman,
Çi sözüm, pəl bzərən həm nəneyi, həm xvori.

Ba Xudo xoş nə myö kori sitəmsoxtagora,
Man ədil xosdom ürə, hər əməlman oşikori.

Ü beman “hə”güyisə,elçihoman sərvaxti,
Mxorund şirinçoya , güyind ki, in bəxtiyori.

HER ŞARKIN BİR HANÇER

HER ŞARKIN BİR HANÇER

Beni bana bırak yorgun kemancı
Bu gece gâmlıyım, özlem doluyum
Bütün şarkıların hepsi yalancı
Hayata, umuda sitem doluyum

Çalma bundan başka, hüzün havası
Kanıyor içimde gönül yarası
Şimdi gözyaşlarım yetim duası
Taşsın kederlerim, elem doluyum

Ey yorgun kemancı sus, sorma beni
Başımda dolanıp hep yorma beni
Yeter artık çalma çekil git yeter
Her şarkın bir hançer ah vurma beni.

Baüyük bestekâr musiki üstadı sayın Timur Doğanay hocam tarafından bestelenmişti.

Müəllif: Faruk HABİBOĞLU

FARUK HABİBOĞLUNUN YAZILARI

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

VAQİF SULTANLININ YAZILARI

ZAUR  USTACIN  YAZILARI

> > > > MÜTLƏQ OXUYUN !!!

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

YAZARLAR.AZ
===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

DIRILMƏ”: VICDAN, ƏDALƏT VƏ İNSAN OLMAQ YOLUNDA…

“DIRILMƏ”: VICDAN, ƏDALƏT VƏ İNSAN OLMAQ YOLUNDA…

Lev Tolstoyun “Dirilmə” romanı insanın mənəvi təkamülünü, hüquq sisteminin eybəcərliklərini və əsl ədalətin nədən ibarət olduğunu araşdıran dərin fəlsəfi bir əsərdir. Tolstoy burada sadəcə tənqid etmir, həm də oxucuya alternativ yol göstərir – bu yol vicdan, sevgi və mərhəmət yoludur. Romanın əsas süjeti Dmitri Nehlüdovun vicdan əzabı və onun keçmiş sevgilisi Katyuşa Maslovanın məhkəmə hökmü ilə bağlıdır. Tolstoy məhkəmə proseslərini təfərrüatı ilə təsvir edərək, hüquq sisteminin mexaniki, soyuq və ədalətsiz olduğunu göstərir. Qanunlar insana kömək etmək üçün deyil, onu daha da əzmək və cəmiyyətin nüfuzlu təbəqələrinin maraqlarını qorumaq üçün mövcuddur. Məhkəmə sanki avtomatlaşdırılmış bir sistemdir: vəkillər və hakimlər məhbusların insan taleyi haqqında düşünmək əvəzinə, qaydalara və qanunlara kor-koranə əməl edirlər, hüquq sistemi insanı islah etmək üçün deyil, cəza vermək üçün qurulub. Romanın bəzi səhnələrində hətta günahsız insanlara da necə sərt cəzalar verildiyi təsvir edilir. Xüsusilə siyasi məhbusların, kasıbların və sadə insanların ədalətsizliklə üzləşdiyi göstərilir. Tolstoy bu səhnələr vasitəsilə güclülərin zəiflər üzərində hökmranlıq etdiyini və qanunların əslində güclüləri qoruduğunu oxucuya çatdırır. Tolstoyun ən güclü mesajlarından biri budur: hüquq həmişə ədalət demək deyil. Məhkəmə prosesində Katyuşanın haqsız yerə məhkum edilməsi, məhkəmə sisteminin rəsmi prosedurlara əsaslanıb insan talelərinə soyuq yanaşması, kasıbların daha sərt cəzalara məhkum olunması – bunlar Tolstoyun gözündə hüquq sisteminin riyakarlığıdır.

Əsərdə Nehlüdovun mənəvi dirçəlişi yavaş-yavaş baş verir. Tolstoy Nehlüdovun daxili monoloqları və düşüncələri vasitəsilə oxucunu da eyni suallarla üz-üzə qoyur: Günah nədir? İnsan necə vicdanla yaşamalıdır? Əsl ədalət nədir? Nehlüdovun mənəvi axtarışı təkcə fərdi bir proses deyil, eyni zamanda, cəmiyyətin bütövlükdə dəyişməsinin mümkünsüzlüyünü də göstərir. O, Katyuşanı həbsxanadan çıxarmağa çalışsa da, bu sistem içində özünü gücsüz hiss edir. O deyir ki, insan səhv edə bilər, amma əgər həqiqətən vicdanı oyanırsa, o dəyişə bilər. Nehlüdov bunu sübut etməyə çalışır – o, Katyuşanı xilas etmək üçün hər şeyi edir, amma təkcə onu yox, özünü də xilas etməyə çalışır. Tolstoy burada açıq şəkildə göstərir ki, hüquq sisteminin ədalətsizliyi təkcə Katyuşa kimi məhbusları deyil, hətta onların müdafiəsinə qalxanları da əzir. Tolstoy cəmiyyətin bütövlükdə riyakar olduğunu göstərir. O deyir ki, hökumət, kilsə və məhkəmə sistemi insanları əxlaqi dəyərlərdən uzaqlaşdırır, qanunlar insanı düzəltmir, insanı ancaq sevgi və vicdan düzəldir. Yəni onun fikrincə, biz dünyanı dəyişmək istəyiriksə, qanunları dəyişmək kifayət deyil – biz insanları dəyişməliyik.

Romanın sonlarında Nehlüdov Tolstoyun əsas inandığı bir həqiqəti dərk edir: Həqiqi ədalət məhkəmələrdə, qanunlarda və cəzada deyil, insanın daxili vicdanında və onun başqalarına olan şəfqətindədir. Tolstoy oxucuya demək istəyir ki, hüquq sistemini dəyişdirmək mümkün olmasa da, insan öz daxilində dəyişməyə qadirdir.

Müəllif: Zəhra HƏŞİMOVA

“ARİSTOTEL POETİKASI” RUBRİKASI

ZƏHRA HƏŞİMOVANIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

İradə Musayeva ucalığı

Yeri behişt olsun!

Həyat kredosu ləyaqət və dürüstlük olan bu xanım, bütün ömrünü mütaliə və yaradıcılığa həsr edirdi. Haqsızlığa qarşı amansız, cəsarətli idi. Ölkədə ədəbiyyat tarixini və nəzəriyyəsini dərindən mənimsəyən, müasir ədəbi tənqidin parlaq simalarından biri kimi tanınırdı. Ədəbiyyatşünas alim kimi bir çox həlli vacib olan problemlərin mövcudluğunu gündəmə gətirməyi bacarırdı…

“Dil məsələsi, ədəbi dilin korlanması, Bakı küçələrindəki yazı dilimizin düşməncəsinə biabırçı hala salınması siyasəti haqqında müxtəlif dövrlərdə ziyalılarımız, filoloqlarımız tək-tək də olsa yazıb, danışıb, etiraz edib. Şəxsən mən dəfələrlə müsahibələrimdə, televiziya çıxışlarımda, sosial şəbəkə statuslarımda narahatlığımı faktlar əsasında ifadə etmişəm. Lakin, bilirsiniz, istənilən fundamental problem haqqında reaksiya və cavab tədbirləri olmayanda adam öz mövqeyinə belə şübhə edir. Özünü inandırmağa çalışırsan ki, bu, ciddi dərd deyil. Dərd olsaydı, hökumət və xalq bu boyda biabırçılığa susmazdı…”- söyləyirdi.

O, Azərbaycan, o cümlədən dünya ədəbiyyatı, tərcümə problemləri, repressiya tarixi ilə bağlı fundamental silsilə araşdırma məqalələri ərsəyə gətirərək ortaya qoyub. Təhsil, tədris məsələləri ilə bağlı vəsaitlər çap etdirib. Ədəbi prosesləri mütəmadi izləyərək, müxtəlif rəy və resenziyalar yazıb…

Deyirdi ki:- “Dərsliklərin vəziyyətini, ədəbiyyatşünaslığın daşlaşmış problemlərini bu sahəyə aid olan adamların hamısı bilir, görür. Sadəcə ucadan demək istəyən azdır və ya yoxdur. Guya dosta-yoldaşa, həmkara sədaqət nümayiş etdirirlər. Minlərlə tələbəni kor qoyan dərsliklərə etiraz etmirlər. Amma bu adamlardan birinin bircə məqaləsini həmin dərslik müəllifi tənqid etsə, qələm yox, az qala qılıncla cavab verərlər. Deməli, şəxsi, subyektiv mənafe və iddia ictimaidən, millidən, ümumidən daha üstün hesab edilir bu məmləkətdə. Mən ziyalılarımızdan çox şey umuram və düşünürəm ki, onların özlərinə aid sahələrdəki biganəliyi, buqələmunluğu, liberallığı onların şəxsi problemi hesab edilməməlidir. Ziyalılıq xüsusi bir statusdur ki, cəmiyyətin qaranlığa qərq olmuş düşüncəsinin səbəbkarlarını mühakimə edəndə “cinayət” ziyalıların boynunda qalır. Bu gün insanlar çox kiçik qəhrəmanlıqların ümidinə qalıb. Adicə bir istedadsızı da tənqid etmək, ya müdirə iclasda etirazda bulunmaq, sanki “igidlik” kimi dəyərləndirilir. Mən ədəbiyyat və təhsil adamıyam. Mənim mücadiləm daha çox bu sahələrə aiddir. Ona görə sizin dediyiniz tənqidlər də bu aspektlidir. Və düşünmürəm ki, hünər göstərirəm, sadəcə dərk etdiyimi ifadə edəndə səmimi olmağa çalışıram. Bir də yeri düşüb, deyim. Bu illərdə bircə məsələyə xüsusilə təəccüblənmişəm. Mən təqdir ya tənqid etdiyim müəlliflərdən 10-dan 9-nu şəxsən tanımamışam, hətta həyatda belə görməmişəm. Amma bəzən “qərəz”, “qəsdlə yazılmış yazı” və bu kimi böhtanlar da eşitmişəm, təəccüblənməmişəm. Amma kimsə deyəndə ki, “İradə xanım, qorxmursunuz, filankəsin romanını ya tərcümə qüsurlarını tənqid edirsiniz?” – Bax o zaman çox təəccüblənmişəm. Yarızarafat-yarıciddi demişəm ki, “qoy məhkəməyə məni versin ki, onun cümləsinin qrammatik cəhətdən yanlışlığını göstərmişəm və ya obrazlarını, süjetini, mətnini tənqid etmişəm…” Gülüncdür bu cür yanaşma. Bu cür təfəkkürlə böyük yaradıcılıq haqqında xəyala dalmaq belə mümkün deyil…”

O, bu problemləri elə-belə sadalamırdı, içində ağrı-acısını yaşayıb, haray çəkirdi. Düşünürdü ki, bu sahədə susmaq olmaz. Amma nə olsun, bədxahları da az deyildi. Kimisi- “Bu kimə arxayındır?”, “Onun arxasında kim dayanıb?”, kimisi də “Hamıdan fərqlənmək üçün belə yazır” və ya “Öyrədiblər!”- deyə, onu suçlamağa səy göstərirdi…

“Əlim qələm tutandan ədəbiyyat və ədəbiyyatşünaslıq naminə bacardığım qədər mücadilə etdim. Dostlarla belə aramız dəydi. Çünki ədəbiyyat mənim üçün çox müqəddəsdir. Amma öz ağılları və eybəcər xislətləri ilə yozanlar bu yanaşmaya gah “Şəxsiqərəzlik”, gah da “Qısqanclıq” dedi. Cəhənnəmə desinlər, onsuz da ciddiyə almıram. Məni ağrıdan başqa məsələdir. Yastı Salman kimi saman altdan su yeridən və ədəbi mühitdə iyrənc oyunlar oynayan, Hüseyn Cavidin “yanıqlı” tədqiqatçısı kimi göz yaşı axıdan buqələmunlar, C. Məmmədquluzadə haqqında kitablar yazan və yazdırıb öz adına çıxan Xudayar katdalar bizə – ədəbiyyatın həqiqi təssübkeşlərinə
qalib gəldi… Qorxu və yaltaqlıq böyuk tarixi olan ədəbiyyatımızı tənəzzülə gətirdi… Heyf ədəbiyyatımıza, heyf bizə…”- söyləyirdi.

BDU-nun filologiya fakültəsini bitirmişdi, filologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsinədək yüksələ bilmişdi. Ünsiyyətdə mehriban və xoşrəftardı. Ürəyi ipək kimi yumşaq idi, heç kimə pislik arzulamazdı. İşində çox tələbkardı və mükəmməlliyi sevirdi. Səhvləri bağışlamağı xoşlamırdı. Zəhmli və iradəli idi…

Bəli, haqqında söhbət açdığım İradə Musayeva ən xoş sözlərə layiq alimlərimizdən biriydi. Heyf, çox heyf ki, amansız ölüm onu bizdən tez ayırdı.

Yeri behişt olsun!

Dərin hüznlə, Elman Eldaroğlu

Elman Eldaroğlunun yazıları

Gülhüseyn Kazımlının yazıları

ZAUR USTACIN YAZILARI

>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Novella kitab mərkəzi

Zaur Ustac, Sədulla Şirinov və Vaqif İsaqoğlu.

05 fevral 2025-ci il, Bakı şəhəri.

Məlumatı hazırladı : Günnur Ağayeva

ZAUR USTACIN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

Yunus Oğuzun “Çinqizxon və Jaloliddin” adlı kitabı Özbəkistanda işıq üzü görüb

Yunus Oğuzun “Çinqizxon və Jaloliddin” adlı kitabı Özbəkistanda işıq üzü görüb

Yazıçı-publisist, “Olaylar” qəzeti və eyniadlı agentliyin baş redaktoru Yunus Oğuzun özbək  dilində  yeni kitabı işıq üzü görüb. Nəfis şəkildə  tərtib olunan “Çinqizxon və Jaloliddin” adlı kitab Özbəkistanın  “BAYOZ” MMC şirkəti tərəfindən çap edilib.

2025-ci ilin ilk “Söz”ü

2025-ci ilin ilk “Söz”ü
Jurnalist-publisist Sevda xanım Əlibəylinin baş redaktor olduğu “Söz” jurnalının 2025-ci ildə ilk sayı işıq üzü görüb. Jurnalın bu sayı ilk poliqrafçı alim Şəddat Cəfərovun 85 illik yubileyinə həsr olunub. Baş redaktorun təbriki ilk səhifədə yer alıb.Sonrakı səhifələrdə tanınmış söz-qələm sahiblərinin, elm adamlarının, ictimai xadimlərin Şəddat müəllim haqqında ürək sözləri, yubiley təbrikləri, həmçinin jurnalist Gülnar Əsədlinin yubiley tədbirindən hazırladığı foto-reportaj verilib.
Jurnalın bu sayında yazarlardan Mülayim Vəliyevanın, Sevda Əlibəylinin, Xatirə Xatunun, Esmira İsmayılovanın, Leyla Məcidovanın, Qafar Cəfərlinin, Zahid Səmədovun müxtəlif mövzularda yazıları, Oqtay Səmədovun “Düyün” essesi, şair Əhməd Haqsevərin yeni şeirləri dərc olunub. Bu, qısa xatırlatma, tanıtım idi. Nəfis tərtibatlı “Söz”ün bu sayı da rəngarəng məzmunu, forma tərtibatı ilə seçilir. Oxumağa gecikməyin…
Mənə gəldikdə ilk oxuduğum Oqtay Səmədovun “Düyün”ü oldu. Gözəl duyğuların səmimi əksi. Bəyəndim…

Esmira İsmayılova

Tanınmış şair Qabil Nabi ilə görüşü keçirilib

04.02.2025 tarixində Sumqayıt Şəhər Əlillərin Bərpa Mərkəzində əlillərin asudə vaxtının səmərəli keçirilməsi məqsədi ilə təşkil olinmuş əlillərin şair Qabil Nabi ilə görüşü keçirilmişdir. Tədbirin qonaqları qismində şair Qabil Nabinin dostları tanınmış şair Süleyman Abdulla, şair-rəssam Sehran Allahverdi, gənc rəssam-dizayner Nigar Nəbiyeva da iştirak etmişlər. Əsasən səmimi söhbət əsnasında keçirilən tədbirdə vətənpərvərlik haqqında, fiziki qüsurlu insanların normal həyata inteqrasiyası, boş vaxtlarının səmərəli istifadəsi və onları maraqlandıran digər mövzular haqqında danışıldı. Müəlliflərin ifasında səslənən şeirlər tədbir iştirakçıları tərəfindən alqışlarla qarşılandı. Mərkəzdə müalicə alanlar arasında şair Qabil Nabinin şeirlərini səsləndirənlər də oldu. Tədbirin gedişatı zamanı rəssam Sehran Allahverdinin canlı olaraq Qabil Nabinin portretini çəkməsi hamıda maraq doğurdu. Nigar Nəbiyevanın tədbir gedə-gedə çəkdiyi “Lalələr” rəsmi isə müəllif tərəfindən Bərpa Mərkəzinə hədiyyə edildi. Sonda tədbirin bəzi iştirakçılarına imzalı kitablar təqdim olundu. Xatirə şəkli çəkdirildi.

Məlumatı hazırladı : Günnur Ağayeva

QABİL NƏBİNİN YAZILARI

ZAUR USTACIN YAZILARI


>>>> ƏN ÇOX OXUNAN HEKAYƏ <<<<

Mustafa Müseyiboğlu adına kitabxana

“ƏDƏBİ OVQAT” JURNALI PDF

“YAZARLAR”  JURNALI PDF

“ULDUZ” JURNALI PDF

“XƏZAN”JURNALI PDF

WWW.KİTABEVİM.AZ

YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və  WWW.USTAC.AZ >>>> 

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93   E-mail: zauryazar@mail.ru

İLYAS İSMAYILOV: “SƏMƏD VURĞUN AZƏRBAYCAN XALQININ MİLLİ SƏRVƏTİDİR!”

İLYAS İSMAYILOV: “SƏMƏD VURĞUN AZƏRBAYCAN XALQININ MİLLİ SƏRVƏTİDİR!”
Mən Baş Prokuror olarkən Mikayıl Müşfiqin cinayət işinin materialları ilə şəxsən tanış olmuşam.
Səməd Vurğun Azərbaycan xalqının yetişdirdiyi ən böyük şairlərindəndir. Əslində o, bizim milli sərvətimizdir. İlhamı bulaq kimi çağlayan, hətta bir neçə gün ərzində böyük poema yazacaq qədər mahir sənətkar olan bu adamın yeganə bədbəxtçiliyi sovet hakimiyyətinin ən repressiv dövründə yaşamamış olmasıdır. Bununla belə, bütün çətinliklərə baxmayaraq o, ədəbiyyat xəzinəmizə misilsiz əsərlər vermiş, ölkəmizin dünyaya tanıdılmasında əvəzsiz xidmət göstərmişdir. Xüsusilə, II Dünya müharibəsi dövründə onun qələmə aldığı əsərlər bütün dünyanın mübarizə apardığı alman faşizminə qarşı mübarizədə sözün həqiqi mənasında ideoloji silaha çevrilmişdir. Təsadüfi deyil ki, onun müharibə illərində yazdığı “Ukrayna partizanlarına” şeirinin mətni dərc edilərək təyyarədən Ukrayna meşələrinə səpələnib partizanlara çatdırılmışdır.
Səməd Vurğunun şan-şöhrəti yalnız keçmiş sovet məkanı sərhədləri daxilində qalmamış, bütün dünyaya yayılmışdır. Hətta o vaxt SSRİ ilə əks qütbdə dayanan qüvvələr belə ideoloji fərqliliklərə baxmayaraq Səməd Vurğun poeziyasının böyüklüyünü etiraf etmək məcburiyyyətində qalmışdılar. Bunun ən bariz nümunəsi kimi1943-cü ildə ABŞ-da keçirilən müharibə əleyhinə yazılmış dəyərli əsərlərin müsabiqəsini göstərmək olar. Həmin müsabiqədə Səməd Vurğunun “Ananın öyüdü” şeiri 20 ən yaxşı əsərdən biri kimi qiymətləndirilib və Nyu-Yorkda çap olunaraq hərbçilər arasında yayılıb. Bütün bunlar Səməd Vurğunun necə bir şair olduğunu sübut edir. Sovet hakimiyyəti də onun dahi bir şair olduğu qənaətində idi və buna görə də 1954-cü ildə Sovet Yazıçıların İkinci Ümumittifaq Qurultayında “Sovet poeziyası haqqında” məruzəsi ilə çıxış etmək ona tapşırılmışdı.
Kimlərinsə Səməd Vurğunu bu cür qiymətləndirməsi, görünür, onun tarixi şərait və ədəbi yaradıcılıq əlaqələrini nəzərə almamasından irəli gəlir. Ümumiyyətlə, bu zərərli tendensiya yalnız bir nəfərə aid olan məsələ deyil, bir çoxlarında belə yanlış düşüncə var. Bütün cəmiyyətimiz nədənsə, tarixi şəxsiyyətlərə qiymət verərkən məsələlərə bu günün nöqteyi-nəzərindən yanaşırlar. Bu da şəxsiyyətlərin doğru qiymətləndirilməsində yalnış nəticələrə gətirib çıxarır. Məsələn, öz əqidəsi uğrunda nəinki ölümü, hətta dərisi soyula-soyula qətlə yetirilməyi belə gözə alan Nəsimi yazdığı
“Dərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməni,
Olmuşam eşqin yolunda bəndə-fərman erməni”- şeirinə görə bu gün bizə azərbaycançılığı, müqəddəs dəyərləri bir erməni gözəlinə satan vətən xaini kimi görsənə bilər.
Eynilə, S. Vurğunun “Vaqif” poeması da bu gün bəziləri üçün türkəsilli Qacara qarşı həqarət yağdıran ədəbiyyat nümunəsidir. Yazıldığı dövrdə isə Azərbaycanın İran istilasına, şahlıq üsul-idarəsinə qarşı dirənişin tərənnümü kimi dərk olunurdu. Səməd Vurğun da onu yazanda sözsüz ki, öz millətinin içərisindən çıxmış tarixi qəhrəmanı inkar etmək məqsədi güdmürdü. Məqsədİ fars şovinizminin Azərbaycan xalqını assimilyasiya uğratmaq istəməsinə etiraz etmək idi. Və əsərdə bu tezis olduqca aydın şəkildə öz əksini tapırdı. Vaqifin Qacarla qarşılaşdığı səhnədə İran şahının Azərbaycan dilində şeir yazmağa ironiya ilə yanaşmasına verdiyi cavab bu mənada diqqətə layiqdir. Bu faktın özü də sübut edir ki, Səməd Vurğunun Şah Məhəmməd Qacara düşmən münasibətinin əsası heç də vətənə, millətə barmaqarası baxmağından irəli gəmirdi. Əksinə, Səməd Vurğun dövrün tələblərindən istifadə edərək Azərbaycan ədəbi dilinin formalaşmasında misilsiz xidmətlər göstərməyə çalışır, bunu həm əsərlərində təbliğ edir, həm də yazdığı şeirlərlə nümunələr yaradırdı.
Tarixi şəxsiyyətləri qiymətləndirərkən tarixi şəraitin nəzərə alınmaması hər şeydən əvvəl demokratik dünyagörüşə də zidd hadisədir və keçmişi inkar fəlsəfəsinə əsaslanır. Keçmişin inkarı cəmiyyətlərin dəyişilməsi üçün ən vacib şərtlərdən sayılsa da bunun həddən ziyadə olması nəticə etibarilə vulqarizmə aparır ki, bu gün bir çoxlarının haqlı olaraq bəyənmədiyi sovet nəzəriyyəsi belə vulqarizmdən qaçmağa çalışırdı. Xüsusilə ədəbiyyat və mədəniyyət nümunələrinə münasibətdə bunu aydın şəkildə sezə bilərik. Sovet dövründə bizlərə öyrədilən Füzulinin, Nizaminin poemaları mətləbə keçməzdən əvvəl Allahın, peyğəmbərin tərifiylə başlayır, dövrün hökmdarlarının mədhiyyəsiylə davam edirdi. İdeoloji dünyagörüşünə görə ateist olan SSRİ bütün bu əks fikirlərə baxmayaraq onları anti-sovet şair adlandırıb məktəblilərdən uzaq tutmağa çalışmırdı. Əksinə təbliğ edir, elm ocaqlarında həmin tarixi şəxsiyyətləri tədqiq edən mərkəzlər yaradırdı. Çünki bu şairlərin dövrün tələbinə görə yaşayıb yaratdıqlarını qəbul edirdi.
Səməd Vurğun da öz dövrünün şairi idi. Bəzi məqamlarda öz fikirlərini dövrün tələblərindən irəli gələn prinsiplərin əsasında çatdırır, oxucularda milli-mənəvi ruhun formalaşdırmağa çalışırdı. Hətta bu xüsusiyyətinə görə onun az qala repressiyaya uğraması təhlükəsi belə yaranmışdı. Xüsusilə, 1953-cü ildə şairin üzərinə hücumların artığı bilinən həqiqətlərdəndir. Həmin ildə şairin yazdığı “Aygün” poeması ciddi tənqid olunur, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu millətçilikdə günahlandıraraq haqqında Moskvaya məktublar göndərirdi. Moskvada çap edilmiş “Şairin hüquqları” məqaləsi ona qarşı hücumları daha da kəskinləşdirmişdi. Hətta bir ara kitabları kitabxanalardan, dramlar əsərləri səhnədən uzaqlaşdırılmışdı. Müasirlərinin bildirdiyinə görə şairə şəhərdən çıxmaq belə qadağan edilmişdi. Hər kəs repressiyanın növbəti qurbanının qətlə yetiriləcəyini gözlərkən şairi xoşbəxt bir təsadüf xilas etdi. Bu təsadüf Stalinin ölümü və yerli rəhbərliyin dəyişilməsi idi. Yəni, qələmə aldığı “Vaqif” əsərində Vaqifi qurtaran eyni tale Səməd Vurğunun da üzünə gülmüşdü.
1954-cü ildən sonra Səməd Vurğunun yenidən yüksəlişinin ikinci dövrü başlasa da bu intibah da uzun sürmədi. O dövrün repressiyasından sağ qurtulmasına baxmayaraq, bu repressiya təhlükəsinin gətirdiyi mənəvi gərginliklər onun çox yaşamasına imkan vermədi. 1956-cı ildə dünyasını dəyişən Səməd Vurğunu da bu mənada repressiya qurbanı saymaq olar.
Mən əslində cəmiyyətimizdə bəzən dəyərli tarixi şəxsiyyətlərə qarşı bu cür mövqe sərgilənməsini, hardasa, başa düşürəm. Böyük şəxsiyyətlər haqqında hansısa qüvvələr tərəfindən cəmiyyətə təlqin olunan dezinformasiyalar istər-istəməz vətəndaşlarımızı bu cür düşünməyə yönləndirir. Səməd Vurğun haqqında belə məqsədli dezinformasiyalar isə daha çox yayılıb. Hələ Azərbaycanın Respublika Prokroru işlədiyim zaman Səməd Vurğunun guya Mikayıl Müşfiqə qarşı ifadə verdiyi haqqında şaiyələr yayılmışdı. Mən arxivdən Mikayıl Müşfiqin cinayət işini tələb etdim. Cinayət işiylə tanış olduqda deyilənlərin tam əksinə, Səməd Vurğunun onu bacardığı qədər müdafiə etdiyini gördüm. Yazıçılar İttifaqının sədri Anarı çağırıb işlə onu da tanış etdim. Bu gün də Anar müəllim mənim dediklərimi təsdiq edə bilər.
Səməd Vurğun dahi şair olmaqla bərabər həm də böyük vətəndaş idi. O, bir çox kimsəsiz insanlara bacardığı qədər kömək etmiş, hətta qardaşaına yazdığı məktublardan birində özünü əzilənlərin hamisi olduğunu və bunu əsrin bəbəyinə sancacağına and içmişdi. Müasirləri onda həqiqətən də bu xüsusiyyətlərin mövcud olduğunu bildirirlər.
Qısacası, ölkəmizin görkəmli şəxsiyyətləri haqqında cəmiyyətimizdə yayılan bu cür informasiyaların heç bir əsası yoxdur və onların qəsdən yayıldığını, tarixi şüurumuza zərbə vurmaq məqsədilə daşıdığını, əsli olmayan bir millət olduğumuza bizi inandırmaq məqsədi güddüyünü düşünürəm. Belə zərərli fikirləri ifadə edərkən hər kəsi ehtiyatlı olmağa çağırıram”.

© SƏMƏD VƏKİLOV