WWW.YAZARLAR.AZ

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac və Dağlar

Sentyabr 1, 2025 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Zaur Ustac və Dağlar

Azərbaycan ədəbiyyatında təbiət motivləri həmişə xüsusi yer tutub. Çünki bu torpağın dağları, düzləri, çayları, meşələri yalnız coğrafi məkan deyil, həm də milli kimliyimizin, yaddaşımızın ayrılmaz hissəsidir. Xalqımız əsrlər boyu dağlarla nəfəs alıb, dağlara söykənib, dağlardan güc alıb. Bu baxımdan müasir ədəbiyyatımızda dağ obrazını canlı şəkildə yaşadan şairlərdən biri də Zaur Ustacdır.

Zaur Ustac üçün dağ yalnız fiziki məkan deyil, həm də milli dirənişin, əzəmətin, ucalığın və əbədi mövcudluğun simvoludur. Onun poetik dünyasında dağlar həm qəhrəmanlıq tariximizin şahidi, həm də xalqımızın sərt, dözümlü xarakterinin təcəssümüdür. O, dağlara baxanda yalnız qayaları, zirvələri deyil, həm də o zirvələrin qoynunda yaşanan həyat hekayələrini, unudulmaz taleləri, igidlik dastanlarını görür:

Haqqa nisbət tutub ulu Ələsgər,
Andırıb, tanıdıb, bilib pərisgar,
Hər səngər məbəddi, pirdi hər əsgər,
Şuşa tək ocağın mübarək, dağlar!

Ustacın dağlara yanaşmasında publisistik ruh da hiss olunur. Çünki o, dağlara təkcə şair gözü ilə baxmır, həm də ictimai-siyasi məna axtarır. Azərbaycan reallığında dağ həm işğalın acısını, həm də azadlığın sevincini simvolizə edir. Bu baxımdan Zaur Ustacın yaradıcılığında dağ obrazı bir çağırışdır – “özünə qayıt, gücünü tanı, dağların təkcə daşdan yox, ruhdan ibarət olduğunu unutma!”

Ədəbiyyatın gücü ondan ibarətdir ki, oxucunun hisslərinə toxunaraq onu düşündürür. Zaur Ustac dağları vəsf etməklə oxucunu həm təbiətlə, həm tarixlə, həm də öz mənəvi kökləri ilə birləşdirir. Onun qələmi ilə yazılan dağ obrazı təkcə gözəlliyin təsviri deyil, həm də dirənişin fəlsəfəsidir.

Beləliklə, Zaur Ustacın yaradıcılığında dağlar milli yaddaşın, vətən sevgisinin, mübarizə əzminin canlı simvolu kimi təqdim olunur. Bu dağlar yalnız təbiət mənzərəsi yox, həm də xalqın ruhunu daşıyan əbədi dayaqlardır.

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac və Azərbaycan təbiəti

Zaur Ustac və Azərbaycan təbiəti

Zaur Ustac yaradıcılığında Azərbaycan təbiəti xüsusi bir yer tutur. Onun şeirlərində, poemalarında, publisist yazılarında insanla təbiət arasında dərin bir bağlılıq hiss olunur. Bu bağlılıq yalnız gözəlliyin təsviri ilə məhdudlaşmır, həm də milli kimliyin, vətən sevgisinin ifadəsinə çevrilir.

Azərbaycan təbiəti qədim dağların əzəməti, Xəzərin sonsuz mavi suları, aran torpaqlarının genişliyi, dağ çaylarının səsi və meşələrin yaşıllığı ilə zəngindir. Zaur Ustac bu zənginliyi sadəcə fon kimi göstərmir, əksinə, qəhrəmanlarının, obrazlarının taleyi ilə birləşdirir. Onun poeziyasında dağ – məğrurluğun, Xəzər – dərin düşüncələrin, Dağdağan ağacı – köklülüyün, qədimliyin və davamlılığın simvoluna çevrilir.

Şairin yaradıcılığında təbiət həm də milli yaddaşın qoruyucusudur. Ustac yazılarında kəndlərin, yaylaqların, bulaqların, bağların adını çəkərkən sanki oxucunu uşaqlıq xatirələrinə qaytarır. Təbiət obrazı vasitəsilə xalqın ruhu, onun tarixi və dəyərləri əbədiləşir.

Zaur Ustac üçün təbiət həm də ilham mənbəyidir:

Gəzdim, bu torpağı, mən oymaq-oymaq,
Ən adi daşa da olmuşam qonaq,
Hər otun, çiçəyin halın soraraq,
Sinəmə yığdığım, sözüm var mənim!!!

Onun poetik təsvirlərində günəşin doğuşu yeni ümidlərin simvolu, axşamın qürubu isə həyatın faniliyinə işarədir. Yağış, külək, qar kimi təbii hadisələr bəzən sevgi duyğularını, bəzən də müharibə ağrılarını ifadə etmək üçün bədii vasitə kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, Zaur Ustacın yaradıcılığında Azərbaycan təbiəti sadəcə bir mövzu deyil, milli ruhun, vətən sevgisinin və bədii düşüncənin canlı ifadəsidir. O, təbiəti tərənnüm etməklə yanaşı, onun hər bir mənzərəsində xalqın taleyini, keçmişini və gələcəyini oxucuya duyurmağı bacarır.

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac və müharibə

Zaur Ustac və müharibə

Müharibə — hər bir xalqın taleyində ən ağır, ən faciəli, amma bəzən də ən qürurlu səhifələrdən biridir. Azərbaycan xalqının yaddaşında Qarabağ savaşı, şəhidlərin müqəddəs adı, torpaq uğrunda gedən mübarizə heç vaxt silinməz izlər buraxıb. Bu izləri sözə çevirən, qələmi ilə xalqının dərdini, kədərini, həm də qürurunu yaşadan sənətkarlarımızdan biri də Zaur Ustacdır.

Zaur Ustacın yaradıcılığında müharibə yalnız güllə səsi, top gurultusu, qan və göz yaşları ilə təsvir edilmir. Onun şeirlərində müharibə həm də milli kimliyin, vətən sevgisinin, haqqın müdafiəsinin rəmzi kimi təqdim olunur. O, döyüş meydanında şəhid olmuş igidləri sadəcə bir insan kimi deyil, bütöv bir xalqın qeyrətini ucaldan qəhrəmanlar kimi görür. Hər şəhid onun sətirlərində bir ulduza, hər qazimiz bir dastan qəhrəmanına çevrilir.

Zaur Ustac müharibəni həm faciə, həm də qəhrəmanlıq kimi dəyərləndirir. Onun misralarında dağılan evlərin, yurd-yuvaların ağrısı ilə yanaşı, işğaldan azad edilən torpaqların sevinci də var. Bu, bir yazıçının deyil, həm də bir vətəndaşın, bir Azərbaycan övladının mövqeyidir. Çünki o, yaxşı bilir: müharibə sadəcə tarix kitablarının səhifəsində qalmır, bu gün də şəhid analarının göz yaşında, qazilərin yarasında, azad olunmuş kəndlərin torpağında yaşayır.

Zaur Ustacın poeziyası müharibənin insanlıq üçün böyük bir dərs olduğunu göstərir. O, sözləri ilə həm gənclərə, həm də böyüklərə bir mesaj verir: “Müharibəni unutmamalıyıq, çünki unutsaq, təkrar yaşaya bilərik. Amma biz onu həm də qəhrəmanlıq salnaməsi kimi yaşatmalıyıq ki, gələcək nəsillər torpağın hansı bədəllə azad olunduğunu heç vaxt unutmasınlar.”

Onun qələmi ilə yazılan misralar bir növ milli yaddaşın qorunması, tarixi unudulmamaq üçündür. Bu mənada, Zaur Ustac müharibəni yalnız bədii obrazlarla yox, həm də publisistik çağırışlarla təsvir edir: xalqına ümid, gənclərə vətən sevgisi, şəhidlərə ehtiram, gələcəyə isə güvən bəxş edir.

Müharibə mövzusu Zaur Ustacın yaradıcılığında həm dərsdir, həm də and. O, yazır ki, bu torpaqlar uğrunda canını verənlərin ruhu qarşısında borcumuz var – yaşamaq, qorumaq, sevmək və daha gözəl bir Azərbaycan qurmaq!

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac – Kitab Adam

Zaur Ustac – Kitab Adam

Zaur Ustac – 50

Ədəbiyyat dünyasında hər bir yaradıcı insanı müəyyən bir simvol, bir obrazla təsəvvür etmək olar. Kimisə şeir adamı, kimisə qələm adamı, kimisə də söz adamı adlandırırıq. Zaur Ustac isə bütün bunlarla yanaşı, xüsusilə “Kitab Adam” obrazı ilə seçilir. Bu təsadüfi deyildir. Çünki onun yaradıcılığına, həyatına və ictimai fəaliyyətinə diqqət yetirdikdə, kitab anlayışının onun üçün sadəcə yazılı söz deyil, bütöv bir yaşam fəlsəfəsi olduğu aydın görünür.

Zaur Ustac kitabı həm müəllif, həm oxucu, həm də təbliğatçı mövqeyində yaşadır. O, yazdığı əsərləri ilə oxucunu düşündürür, klassik irsi təbliğ etməklə milli-mənəvi dəyərləri qoruyur, gənclərin kitaba marağını artırmaqla isə gələcəyin maarifçi yolunu işıqlandırır. Bu baxımdan “Kitab Adam” ifadəsi onun şəxsiyyətini və yaradıcılıq missiyasını ən dolğun xarakterizə edən anlayışdır.

Onun qələmindən çıxan əsərlər müxtəlif mövzuları əhatə etsə də, hər birinin mərkəzində insan, insanlıq və milli kimlik dayanır. Kitab onun üçün sadəcə oxunacaq mətn deyil, həm də gəncliyin mənəvi mayası, düşüncənin güzgüsü, yaddaşın qoruyucusudur. O, bu amal uğrunda çalışaraq, kitabın sadəcə rəfdə qalmasına razı olmur, onu oxucu ilə ünsiyyətə gətirir, canlı dialoqa çevirir.

Zaur Ustacın “kitab adamlığı” həm də bir maarifçilik missiyasıdır. O, müasir dövrdə informasiyanın sürətlə dəyişdiyi, virtual dünyanın insan şüuruna hökm etdiyi bir zamanda kitabın əhəmiyyətini xatırladır, onu əbədi dəyər kimi təqdim edir. Onun fəaliyyəti göstərir ki, kitabdan uzaqlaşmaq insanı öz kökündən, öz yaddaşından uzaqlaşdırmaq deməkdir.

Obrazlı şəkildə desək, Zaur Ustac kitabı sadəcə oxumaz, kitabla nəfəs alar, kitabla danışar, kitabla düşünər. Onun hər bir çıxışı, yazısı, təşəbbüsü sanki bir çağırışdır: “Kitab oxu, çünki kitab insanın özü qədər vacibdir.” Bu mövqeyi ilə o, həm müəllif, həm oxucu, həm də təbliğatçı olaraq kitabı yaşadan bir şəxsiyyət kimi cəmiyyətə nümunə olur.

Beləliklə, Zaur Ustacın “Kitab Adam” adlandırılması sadəcə bir metafora deyil, onun həyat tərzini, yaradıcı yolunu və milli-ictimai fəaliyyətini əks etdirən reallıqdır. Çünki o, sözün, qələmin və kitabın gücünə inanır və bu inamla cəmiyyətin düşüncə sərhədlərini genişləndirir.

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac gənclərin gözü ilə

Zaur Ustac gənclərin gözü ilə

Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus dəsti-xətti, üslubu və mövqeyi ilə seçilən şair və yazıçı Zaur Ustac, təkcə poetik sözün sehrində deyil, həm də gənclərin düşüncə dünyasında xüsusi bir yer tutur. Onun yaradıcılığına gənclərin gözü ilə baxdıqda, bir neçə əsas məqam üzə çıxır: vətənpərvərlik ruhu, milli-mənəvi dəyərlərə sədaqət, sözə və kitaba bağlılıq, həm də müasir çağırışlara cavab verən düşüncə azadlığı.

Gənclər üçün Zaur Ustac hər şeydən əvvəl “kitab adam” obrazıdır. Bu sadəcə bədii epitet deyil, onun həyat tərzini və yaradıcı dünyasını ifadə edən bir anlayışdır. Çünki Ustacın fəaliyyəti həm də oxu mədəniyyətinin, kitab sevgisinin, sözə ehtiramın təbliği üzərində qurulub. Bugünkü gənclik, sosial şəbəkələrin, qlobal informasiya axınının təsiri altında bəzən kitaba arxa çevirdiyi bir zamanda, Zaur Ustac “sözün abidəsini” gənclərə təqdim edir. Onun şeirləri, publisistik çıxışları və kitabları yeni nəslə həm ədəbiyyat sevgisi aşılayır, həm də milli kimliyi xatırladır.

Zaur Ustacın əsərlərində ana mövzusu daima ön planda dayanır. Gənclərin gözü ilə baxanda bu motiv, onların gündəlik həyatında unudulmaq üzrə olan ən böyük dəyərlərə – valideyn sevgisinə, ailə bağlarına, insani münasibətlərə qayğı göstərmək çağırışı kimi qəbul olunur. Onun “Ana” mövzusunda yazdıqları, gənclərdə həm duyğu dərinliyi yaradır, həm də onları ailəvi dəyərlərin qorunmasına yönləndirir.

Digər tərəfdən, Zaur Ustacın yaradıcılığında “Bütöv Azərbaycan” ideyası xüsusi bir xətt kimi keçir. Gənclərin dünyagörüşündə bu ideya yalnız siyasi və ya tarixi anlam daşımır, həm də milli birliyin, dilin, mədəniyyətin qorunmasının, qloballaşma qarşısında özünü itirməməyin çağırışı kimi qəbul olunur. Onun bu istiqamətdəki fikirləri gənclərə öz milli kimliklərini unutmadan dünyaya açılmağı öyrədir.

Gənclərin Zaur Ustaca baxışında bir mühüm məqam da onun sadəliyidir. O, mürəkkəb ədəbi formullarla yox, sadə, aydın, anlaşılan dildə danışır. Bu isə gənclərə özlərini ifadə etmək üçün nümunə rolunu oynayır. Onun şeirlərindəki səmimiyyət gənclərin daxili dünyası ilə üst-üstə düşür, onları düşünməyə, yazmağa, yaradıcılığa təşviq edir.

Əslində, Zaur Ustac gənclərin gözü ilə həm bir müəllimdir, həm bir dost, həm də bir yol göstərici. Onun sözü gənclərə “öz kökünü unutma”, “kitabı sevin”, “dilinizi qoruyun”, “Vətəni sevin” mesajı verir.

Bugünkü Azərbaycan gəncliyi üçün Zaur Ustac, sözün gücü ilə milli düşüncəni, milli sevgini yaşadan, eyni zamanda müasir dünyada öz mövqeyini qorumağa çağıran bir yaradıcı şəxsiyyətdir.

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustacın “ANAM” şeirinin elmi-ədəbi təhlili

Avqust 30, 2025 www.yazarlar.az Bir şərh yazın

Zaur Ustacın “ANAM” şeirinin elmi-ədəbi təhlili

1. Mövzu və əsas ideya

Şeirin mərkəzi mövzusu ana obrazıdır. Ancaq bu obraz sırf bioloji və ailəvi anlamda ana deyil, xalqın yaddaşını, tarixini, sözünü, dəyərlərini qoruyan və gələcək nəsillərə ötürən “Böyük Ana” arxetipidir. Müəllif ana simasında həm də mədəniyyətin, folklorun, xalçaçılığın, ənənəvi dünyagörüşün təcəssümünü görür.

Əsas ideya:

Ana həyatın özüdür, o, dünyanı övladlarının ayağı altına palaz, gözləri önünə gəbə kimi sərir.
Ana həm də xalq tarixinin sirrini daşıyan bir toxucudur: ata sözünü ilmə-ilmə xalçalara, palazlara, xurcunlara köçürür, yaddaşın unudulmaması üçün işarələr, nişanələr qoyur.
Dünya keçicidir, amma ana sözündə və ana ilməsində əbədilik gizlidir.

2. Bədii təsvir vasitələri və simvollar

Şeirin bədii dəyəri əsasən metaforik obrazlar sistemi üzərində qurulub.

Palaz, gəbə, xalı, ilmə, naxış, arğac, kirkid – xalçaçılıqla bağlı terminlər burada məcazi məna qazanır. Həyatın özü, tarix və yaddaş ilmə-ilmə toxunan xalça kimi təqdim olunur.
Ata sözü – milli irs və mənəvi dəyərlərin simvoludur. Ananın vəzifəsi bu sözü qorumaq, saxlayıb gələcəyə çatdırmaqdır.
İpin ucunun biləyə bağlanması, kələfin itirilməməsi – xalq yaddaşının qırılmaması, nəsillərin bir-birinə bağlı qalması ideyasını ifadə edir.
Qulağa sırğa olunmuş nişanə – yaddaşda qalacaq, unudulmaz öyüd-nəsihətlərin rəmzidir.
Dünya gəbədir – həyatın toxunmuş, naxışlanmış, ancaq dəyişməyə və yenidən qurulmağa açıq bir məkandır.

Bu obrazlar vasitəsilə müəllif həm xalq poeziyası ilə bağlılığı, həm də modern poetik düşüncəni birləşdirir.

3. Poetik üslub xüsusiyyətləri

Təkrirlər və paralelizm: “Hər ilməsində, hər naxışında, hər palazında, hər gəbəsində” kimi təkrarlanan ifadələr həm ritmi gücləndirir, həm də fikrin vurğusunu artırır.
Alliterasiya və assosiasiyalar: “İlmə-ilmə, fərş-fərş, xalı-xalı” söz birləşmələri poetik musiqililik yaradır.
Xalq ədəbiyyatı ilə bağlılıq: Şeir xalq deyimlərinə, nəsihət ruhuna, arxaik obrazlara (xurcun, kirkid, ilmə) əsaslanır. Bu, Zaur Ustacın poeziyasının folklor köklərini göstərir.
Simvolik dil: Məişət predmetləri (palaz, xurcun, ilmə) yüksək fəlsəfi mənalar daşıyır.

4. Fəlsəfi və estetik qat

Şeirdəki fəlsəfi məqam budur ki, insan və dünya xalça kimidir – ilmə-ilmə toxunur, naxış-naqış formalaşır. Ananın əlində bu proses həm yaradılış aktı, həm də tarixin yaddaşı kimi təqdim olunur.

Eyni zamanda müəllif zaman və məkan anlayışlarını nisbiləşdirir: kim bu sirri indi anlayacaq, kim yüz ildən sonra – fərq etməz, çünki hər halda fayda var. Bu, həm tarixi davamlılığı, həm də sözün əbədiliyini göstərir.

5. Nəticə

“ANAM” şeiri Zaur Ustac yaradıcılığında ana mövzusunun fəlsəfi-estetik zirvəsi hesab oluna bilər. Burada ana obrazı sadəcə ailə simvolu deyil, xalqın tarixini, sözünü, yaddaşını qoruyan müqəddəs varlıq kimi təqdim olunur. Xalçaçılıqla bağlı folklor elementlərinin poeziyaya gətirilməsi isə həm milli köklərə bağlılığı, həm də şairin bədii təxəyyülünün zənginliyini sübut edir.

Müəllif: Günnur AĞAYEVA,

müstəqil ədəbiyyatşünas-tənqidçi

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI:

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac – xatirə markası

Avqust 29, 2025 www.yazarlar.az 1 Şərh

Zaur Ustacın ədəbi yaradıcılığının 30 illiyi münasibətilə buraxılmış xatirə markası. Azərbaycan, Bakı, 2018.

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva

SƏDULLA ŞİRİNOVUN KİTABLARI:

===============================================

<<<< WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ >>>>

Əlaqə: Tel: (+994) 70-390-39-93 E-mail: zauryazar@mail.ru

www.USTAC.az

Zaur Ustac və Türk Dünyası

Avqust 29, 2025 www.yazarlar.az 1 Şərh

Zaur Ustac və Türk Dünyası

Zaur Ustac yaradıcılığı bütövlükdə milli kimlik, tarixi yaddaş və mədəni irsin qorunması üzərində formalaşmışdır. Onun poeziyasında və publisistikasında Azərbaycan mədəniyyəti ilə yanaşı, Türk dünyası ideyası da geniş şəkildə öz əksini tapır. Şair üçün Türk dünyası sadəcə coğrafi sərhədlərlə məhdudlaşmır, həm də ortaq dil, ortaq din, ortaq yaddaş və ortaq mədəniyyət anlamı daşıyır.

Zaur Ustac öz əsərlərində türk xalqlarının tarixini, qəhrəmanlıq salnaməsini və ortaq taleyini poetik dillə ifadə edir. Onun yaradıcılığında Nizami, Füzuli, Nəsimi kimi klassiklərdən gələn böyük ədəbi ənənə ilə yanaşı, müasir dövrün milli-mənəvi dəyərlərə çağırış ruhu da güclüdür. Bu baxımdan, Ustac Türk dünyasını birləşdirən mənəvi sütunlardan biri kimi dil və ədəbiyyatı ön plana çəkir.

Şairin yaradıcılığında Türk birliyi, Türk birliyi uğrunda mübarizə və “Bütöv Azərbaycan” ideyası bir-birini tamamlayan mövzulardır. O, Azərbaycanın türk dünyasının ayrılmaz parçası olduğunu vurğulamaqla yanaşı, bütün türk xalqlarının bir-birinə mənəvi dayaq olması fikrini də qabardır.

Zaur Ustacın əsərlərində Türk dünyası həm romantik bir ideal, həm də reallığa çevrilməli tarixi vəzifə kimi təqdim olunur. Bu mənada onun poeziyası türk gəncliyinə milli köklərə bağlı qalmağı, ortaq tarixdən və dəyərlərdən güc almağı öyrədir.

Beləliklə, Zaur Ustacın yaradıcılığı yalnız Azərbaycan ədəbiyyatı ilə məhdudlaşmır; o, Türk dünyasının ədəbi, mənəvi və milli birliyinə xidmət edən bir missiya daşıyır. Onun əsərləri bir növ türk xalqlarının ortaq dilində – poeziya dilində – səslənən birləşdirici çağırışdır.

Məlumatı hazırladı: Günnur Ağayeva