Prof.Mahirə Hüseynova Fəxri Fərmanla təltif olunub
Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü, Qərbi Azərbaycanın Dərələyəz mahalının Keşkənd rayon İcmasının sədri, ADPU-nun beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, filologiya elmləri doktoru, Filologiya fakültəsinin fəxri professoru Mahirə Nağı qızı Hüseynova Qərbi Azərbaycan İcmasının təşkilatlanmasında və Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğindəki səmərəli fəaliyyətinə görə QAİ İdarə Heyətinin qərarı ilə Fəxri Fərmanla təltif edilmişdir.
Tarihte İran’ı Yönetmiş 10 Türk Devleti İran coğrafyası 1600 yıl Türk hakimiyetinde kalmış şu anda da 50 milyon Türkün yaşadığı bir coğrafyadır.
Gazne Devleti Samanîler’den ayrılıp Afganistan’ın Gazne kentine yerleşen Alp Tegin’in 961 yılında kurduğu devlettir. Tam anlamıyla bağımsızlığı 977’de Sebük Tigin’in başa geçmesiyle gerçekleşmiştir. Daha sonraları İran üzerine yayılan Gazneliler, en parlak dönemini Sultan Mahmut ile yaşamıştır. Bu dönemde hem Hindistan’a 17 kez sefer yapılarak İslam bu bölgede yayılmış, hem de Abbasi Halifeliği Büveyhoğulları’ndan korunmuştur. Selçuklular’ın 1040 yılında yapılan Dandakan Savaşı ile güç kazanmasının ardından Gazneliler dağılmış, 1186’da Gurlular’ın son Gazneli sultanı Hüsrev Melik’i tutsak almasıyla devlet resmen son bulmuştur.
Büyük Selçuklu Devleti Selçuk Bey’in Müslüman olduktan sonra Oğuz Yabgu Devleti’ne vergi vermeyi istemeyişi ile kurulan Selçuklu Devleti, Selçuk Bey’in torunları Tuğrul ve Çağrı’nın 1038’de Gazneliler’den ayrılmasıyla bağımsız olmuştur. Selçuklu Sultanı Alparslan, Malazgirt Savaşı’nda Bizans’a karşı zafer elde ederek günümüz Türkiye’sinin temelini atmıştır. Her açıdan mükemmel bir uygarlık kuran Büyük Selçuklu Devleti, Katvan savaşı’nda Karahıtaylar’a yenilince büyük ölçüde dağılmış, 1157 yılında Sultan Sencer’in göçebe Oğuzlar’a tutsak düşmesiyle resmen yıkılmıştır.
İldenizliler Şemseddin İldeniz, Selçuklu Devleti’nde kölemen bir askerken, gösterdiği kahramanlıklar nedeniyle çöküş sürecindeki Selçuklu içerisinde kısa sürede atabeyliğe yükselmiştir. 1142 yılında Irak Selçukluları’na karşı güç kazanarak bağımsız olmuştur. Gürcüler ve Ermeniler üzerine birçok başarılı sefer yaparak, Nahçıvan’dan yönettiği devletini genişletmiştir. İldenizliler ilerleyen yıllarda İran içlerine kadar yayılmıştır. Ancak, 1220’deki Moğol saldırılarıyla zayıflayan İldenizliler, 1225 yılında Harezmşahlar Devleti’ne bağlanmıştır.
Harezmşahlar Devleti Büyük Selçuklu Devleti’nin Hive kentinde vali olan Anuş Tekin’in oğlu Kutbuddin Muhammed, 1097 yılında ‘Harezmşah’ unvanı alarak bu bölgeyi yönetmeyi sürdürmüştür. Atsız Harezmşah döneminde yarı bağımsızlık elde eden Harezmşahlar, İl Arslan döneminde Büyük Selçuklu Devleti’nin yıkılmasıyla bağımsız olmuştur. Türkistan, İran ve çevre bölgelere yayılan Harezmşahlar Devleti’nin yönetim biçimi ve sanat tarzı Selçuklular’ın devamı niteliğindedir. Celaleddin Harezmşah’ın Yassıçemen Savaşı’nda Anadolu Selçukluları’na yenilmesiyle zayıflayan Harezmşahlar Devleti, Moğol Hanı Ögeday tarafından 1231’de yıkılmıştır.
Timur İmparatorluğu Çağatay Hanlığı’ndaki iç karışıklıklar sırasında güçlenen Emir Timur, 1370 yılında kendi adıyla anılacak devleti kurmuştur. Bu devlet, kısa sürede Harezm, İran, Kafkas, Deşt-i Kıpçak, Hindistan, Irak, Suriye ve Anadolu’ya yayılan büyük imparatorluğa dönüşmüştür. Bu sürede Çağatay Hanlığı, Altın Orda, Celayiriler, Karakoyunlular, Osmanlılar gibi birçok devlet, Timur tarafından yıkılmıştır. Timur, 1405 yılında Çin’i fethetmeye giderken ölmüştür. Onun ardından Timurlular siyasi olarak yeniden güçlenememiş olsa da, birçok bilim ve sanat alanında ilerleme sürmüştür. Timur İmparatorluğu, 1507’de Şeybani Han’a bağlı Özbekler’in başkent Herat’a girmesiyle yıkılmıştır.
Karakoyunlular Göçebe bir Türkmen boyu olan Karakoyunlular, İlhanlılar’ın çöküşünü fırsat bilip 1380’de Bayram Hoca önderliğinde bağımsız olmuştur. 1400 yılında Karakoyunlular’ın başındaki Kara Yusuf, Timur’dan kaçıp Osmanlı’ya sığınmıştır. Timur öldükten sonra Tebriz’i alarak hükümdarlığa devam etmiştir. Karakoyunlular, ilerleyen yıllarda İran içlerine kadar yayılsa da, Akkoyunlular’dan Uzun Hasan’ın Karakoyunlu önderi Cihan Şah’ı öldürmesiyle çöküşe geçmişlerdir. 1469 yılında bu devlet resmen yıkılmıştır.
Akkoyunlular Diyarbakır, Elazığ ve Azerbaycan yörelerinde etkin bir Türkmen boyu olan Akkoyunlular, Kara Yülük Osman Bey döneminde 1378’de bağımsızlık elde etmişlerdir. Devletlerini korumak için Ankara Savaşı’nda Timur’a yardım etmişlerdir. Timur da bu yardımlarından dolayı Malatya ve Diyarbakır’ı Akkoyunlular’a vermiştir. Kara Yülük Osman Bey’in ardından Akkoyunlular’ın başına Uzun Hasan geçmiştir. Onun döneminde Akkoyunlular, Horasan’dan Anadolu’ya, Kafkaslar’dan Umman Denizi’ne kadar uzanan büyük bir devlet olmuştur. Bu büyüme Osmanlılar’ın dikkatini çekmiştir. Fatih Sultan Mehmet, Trabzon Rum İmparatorluğu’nu yıktıktan sonra yönünü Akkoyunlular’a çevirmiştir. Otlukbeli Savaşı’nda Osmanlı’dan ağır bir darbe alan Akkoyunlular çöküş sürecine girmiştir. Uzun Hasan’ın ölümünden sonra çıkan kargaşadan yararlanan Safevi Şahı İsmail, 1508’de bu devlete son vermiştir.
Safevi Devleti Anadolu çevresindeki sekiz Türkmen boyunun 1501 yılında Şah İsmail önderliğinde birleşmesiyle kurulmuş ve Akkoyunlular’ın yıkılmasıyla Tebriz’de hüküm sürmeye başlamış Türk devletidir. Sonraki yıllarda İran’ın tamamını ele geçiren ve bu coğrafyada Şii inancı yayan Safeviler’in en büyük düşmanları, mezhep çatışmasından dolayı Osmanlılar ve Özbekler olmuştur. 1510 yılında Safevi Kızılbaşlar, Özbekler’e karşı büyük bir zafer elde etmiş ve Horasan’ı almışlardır. Ancak bu başarıyı Osmanlı’ya karşı gösterememişlerdir. Çaldıran Savaşı’nda Yavuz Sultan Selim, Tebriz’i alarak Safeviler’e karşı üstünlük sağlamıştır. Yağmalamalar ve ayaklanmalarla zayıflayan Safevi Devleti, Afganlar tarafından 1736’da yıkılmıştır.
Afşar Hanedanı Afşar Hanedanı, Nadir Şah’ın 1736’da İran’ı ele geçiren Afganlar’a karşı kurduğu devlettir. Nadir Şah başa geçtikten sonra Afganları İran’dan geri püskürtmüş ve Delhi’ye kadar ilerlemiştir. Delhi’den elde ettiği servet ile üç yıl vergi almamış, Safevi Devleti’nin çökmesiyle darmadağın olan İran’ın yaralarını sarmıştır. Bu nedenle İran’ın onarıcısı olarak bilinir. Nadir Şah, Afganlar’ın yeniden ayaklanmasını önlemek için Sünniliğe yakın durmuştur. 1747’de Nadir Şah’ın ölmesiyle dağılan devlet, 1796’da tarih sahnesinden çekilmiştir.
Kaçar Hanedanı Kaçarlar, Safevi Devleti’nin kurulmasına yardım etmiş bir Türkmen boyudur. Afşar Hanedanı’nın yıkılmasından sonra İran’da siyasi karışıklık başlamış ve birçok yeni devlet ortaya çıkmıştır. Bunlardan biri de Ağa Muhammed Han’a bağlı Kaçarlar olmuştur. Ağa Muhammed Han, Kaçarlar’ın siyasi birliğini sağladıktan sonra İran’daki diğer devletlerle mücadele etmiştir. 1796’da İran siyasi birliğini sağlayan Ağa Muhammed Han, başkenti Tahran olan Kaçar Hanedanı’nı kurmuştur. Bu Türk kökenli hanedan, 1925 yılında Rıza Şah Pehlevi’nin Kaçar hükümetini kontrolü altına alıp Pehlevi Hanedanı’nı kurmasına dek İran’ı yönetmiştir.
” Ədəbiyyat qəzeti” mənim sevdiyim qəzetdi.Hər dəfə səbirsizliklə növbəti buraxılışını gözləyirəm. Bu qəzetdə çap olunan şeirləri, publisistik yazıları, ayrı- ayrı müəlliflərin hekayələrini oxuyanda sözün tam mənasında ruhum dincəlir. Demək olar ki, bütün ədəbi cameə, tanınmış imzalar burdadır. 29 avqust 2025- ci il nömrəsini alıb nəzərdən keçirəndə, tanınmış şair, özünə də, sözünə də hörmət bəslədiyim Nazim Əhmədlinin şeirlərinə rast gəldim.Nazim Əhmədli özünə məxsus və heç kimə bənzəməyən şairdi. Sosial şəbəkələrdə paylaşdığı elə bir şeiri yoxdur ki, adamı heyrətləndirməsin, silkələməsin.Bu dəfə isə on şeiriylə baş- başayam.Biri birindən gözəl olan on şeirin hansının başına dönəsən, dolanasan bilmirsən. Görün ” Bu ömür gün yuxudu” şeirində şair nə deyir:
Baxın, hara yurd düşüb, Könlümə qurut düşüb Dağda qara qurd düşüb, Hələ qalır, üç ildi.
Nə vardı, nə yoxuydu, Fələk hördü, toxudu. Bu ömür- gün yuxudu, Sonrası bir şəkildi.
Misraların qanadlarının səsində pərvazlanmaya bilmirsən. Ruhuna qəribə bir rahatlıq gəlir.Hər bir şairin psixoloji dəyərlər sisteminə özünün münasibəti olmalıdır.Şairin şeirləri oxucunun qəlbini oxşamırsa, ruhunu təzələmirsə qələmindən vaz keçməlidi, sərsəm söz yığınıyla oxucunun zəhləsini tökməməlidir.Şeirlərində özünə məxsus poetik çəkini hiss etməmək mümkün deyil. Bu yerdə bir vacib məqamı qeyd etmək istəyirəm. Mən Nazim Əhmədlinin şeirlərini oxuyub necə sevinmişdimsə, hətta feysbuk səhifəmdə bir bəndlik şeirimi paylaşmışdım.
Axtarıb tapmadım özümə bir tən, Mənimdir hər kəsin toyu, bayramı. Nə çıxar könlümün sevinməyindən, Özgə uğuruna sevinsin hamı.
Mənim qənaətimə görə ürək sevgi istehsal eləməlidir. Ürəkdə kinə, küdurətə, paxıllığa yer olmamalıdır. Bir ürəyə yatımlı, adamın hisslərini tarıma çəkən şeir oxuyanda uşaq kimi sevinirəm. Özümə yer tapmıram. Həmin şairin telefon nömrəsini axtarıb tapandan sonra zəng edib duyğularımı, sevincimi çatdırandan sonra rahatlıq tapıram.Oxuduğum bu on şeirin hər biri, əslində ədəbi və həm də təbiət hadisəsidir.Hiss olunur ki, Nazim Əhmədli sözün, hissin, duyğunun incəliklərinə varmağı, qəvvas kimi dayazda yox, dərində üzməyi sevir.Hansı şeirini oxuyursan, içindən bir duyğu keçir. Düşünürsən ki, axı bu hisslər içimdən keçib, niyə yazmamışam.Sənin yaza bilmədiyini özgə yazanda şeir doğulur.Bir də şeirlərində xoşuma gələn bir cəhəti də qeyd etmək istəyirəm. Poeziyası cəsarət poeziyasıdır. yəni nəyi qələmə alırsa, əminliyini ifadə edir. Qorxmur, çəkinmir. Tərəddüd olanda şeir doğulmur, ya da ölü doğulur.” Unutdum o baharı” şeirində insan necə də təbiətlə həmahəngdi.
Bir çəhrayı yuxudan, Yıxıldım yer üzünə. Buludlar ağladılar, Hönkür- hönkür üzümə
Nə saxladım, sirr kimi, Qalmışam əsir kimi. Dumanı həsir kimi, Dağlar çəkib üzünə.
Bu şeirdə uğurlu təşbehlər, metaforalar şeirə bir az da gözəllik qatır, insanı ilkinliyinə, adət- ənənələrinə qaytarır.Bu mənada qeyd etdiyim kimi şeir təbiət hadisəsidir.Şəlalə kimi çağlayıb doğulur, şimşək çaxışında misralanır. ” Adsız liman” şeirində səni düşündürən misraların sehrinə düşürsən.
Buludların səsindən, Qulağımda küy qalıb. Ötən eşqin odundan, Canımda kösey qalıb.
və ya
Hər göyün öz Tanrısı, Hər göyün öz adı var. Hələ yağışlar yağır, Qurumayıb buludlar
deyəndə adamı təbiətlə üz- üzə qoyur. Nazim Əhmədlinin yaradıcılığı ilə şəxsiyyəti üst- üstə düşür.Doğulub boya başa çatdığı Laçın rayonunun Əhmədli kəndi əsil ziyalılar yetişdirən kənddir.Tənqidçi, ədəbiyyatşünas, filologiya üzrə elmlər doktoru Şirindil Alışanlı, mərhum tanınmış şairimiz Hüseyn Kürdoğlu, dilçi alim Muxtar Həmzəyev və adını unutduğum neçə dəyərlimiz o kəndin havasını udmuş, suyunu içmişlər. Təbii ki, belə bir mühitdə Nazim Əhmədli öz poetik yolunu, səmtini tapmaya bilməzdi.Mən hörmətli şairimizə indən belə də yazacağı gözəl şeirləri ilə oxucularını heyrətləndirməyi arzulayıram. Gümrah və sağlam olmaq şərtilə!
Mahal yorğun-arğın evə gəlib özünü divana yıxdı. Şəfəq qaş-qabaqlı:
-Mahal…
Mahal əlini qaldırıb onu danışmağa qoymadı. Dikəlib bir qutunu ona uzatdı. Şəfəq tez gözəl tərtibatlı qutunu açdı. Üzük, sırğa komplekti idi. Brilliantla işlənmişdi.
Şəfəqin sevincinin həddi-hüdudu olmadı. Qızıl üzüyü, qızıl sırğaları vardı. Brilliant dəsti isə yox. O, Mahala sarıldı. Mahal:
-Ürəyin gedirdi, – dedi. Axır ki, ala bildım.
Şəfəq
-Canım, ürəyim, çox sağ ol. Bir dənəsən.
Şəfəq bir daha öz təşəkkürünü bildirmək, onu öpmək üçün irəli yeridi. Mahal yatırdı. Onu oyatmadı. Ləl-cəvahir dəstini götürüb otağına çəkildi.
Aradan bir ay keçdi. Mahal əlində daha bir qutu evə gəldi. Şəfəq özünü yetirdi:
-Qutudakı nədir? Mənimçin almısan?
-Əlbəttə, səninçin.
Şəfəq maraq içərisində tez qutunu açdı. Bahalı bilərzik idi.
-Mənim həyat yoldaşımdan yoxdur! Var ol!
Mahal yorğun nəzərlərlə ona baxdı:
-Sənin zövqünə, sənin arzuna uyğun hədiyyə!!!
Başqa bir gün həyat yoldaşına bahalı boyunbağı gətirdi.
Həmin gündən bir müddət keçdi. Mahal işşən gəlmişdi. O, əlindəki açarı Şəfəqə uzadaraq:
-Daha bir arzunu da yerinə yetirdim, – dedi. -Pəncərədən bax.
Həyətdə yağın içində bahalı bir maşın dayanmışdı. Şəfəq sevindiyindən yerində atılıb düşdü. Mahalı qucaqlayıb öpmək üçün ona sarı getdi. Mahalı yuxu aparmışdı. Onu oyatmayıb həyətə düşdü, maşının sükanı arxasına keçdi. Maşınla bir-iki dövrə vurub qayıtdı.
Mahal oyanıb özünə çay süzmüşdü. Şəfəq onun boynuna sarıldı:
-Sağ ol, əzizim. Bir dənəsən. Köhnə maşının ümidinə qalmışdım.
Mahal dedi:
-Amma maşın sən deyən köhnə deyildi. Sənin gözünə elə görünürdü. Sadəcə rəfiqələrinlə, işdəki xanımlarla bəhsə girmişdin. Ona görə də maşın gözündən düşmüşdü.
Şəfəq mətbəxə keçib hazırlıq işləri görməyə başladı. Köməyə bacısı Şəhlanı da çağırdı. Eşidən-bilən təbrikə gələcəkdi. Qonaq otağına keçdi. Mahal yox idi. Şəfəq mobil telefonla ona zəng etdi. Vəziyyəti anlatdı. Mahal üzrxahlıq elədi:
-Siz yeyin-için, nuş olsun. Əylənin. Məni də orada hiss etdin. Mənin işim çoxdur. Yox, yox, gələ bilməyəcəyəm. Ola bişin ofisdə gecələdim. Mahal evə bir də ertəsi gün gəldi. Şəfəq yatmışdı. Onu oyatmadı: “Yəqin axşam gec yatıb. Ev qonaqlı-qaralı olub”.
O, qazı yandırıb çayniki qazın üstünə qoydu. Soyuducudan yağ, pendir, kəsmik, bal, qaymaq çıxardı, çörək doğrayıb süfrəyə qoydu. Bir dənə də yumurta qaynatdı. Üzünü qırxınca yumurta da bişdi. Oturub səhər yeməyini yedi. Şəfəq hələ yatırdı. Onu oyatmamaq üçün asta tərpənirdi. Qapıdan çıxmaq istəyəndə Şəfəq yuxudan oyanıb özünü onun üstünə atdı:
-Əzizim, gözümün işığı!
Şəfəq elə bil əvvəlki hikkəli, dilxor, qaşqabaqlı adam deyildi. Mahala can deyib, can eşidirdi.
-Mahal, Allah səni mənə çox görməsin. Hara tələsirsən. Əyləş, çay-çörək verim, südlü aş hazırlayım. Ayaq saxla, bir as söhbət edək, dərdləşək.
Mahal cavabında dedi:
-Səhər yeməyi yedim. Şirin çay da içdim. Narahat olma. Gedim, iş başdan aşır.
Mahal getdi. Bir də gecədən xeyli keçmiş qayıtdı. Yorğun olduğundan divanda uzandı və dərhal yuxuya getdi.
Yenə bir neçə gün keçdi.
Mahal indi noutbukun qarşısında idi. Şəfəq onun yanına gələrək:
-Əzizim, özünü yorma, gedək yataq, – dedi.
Mahal:
-Sən get, yat. Mən işləməliyəm. Vacib tapşırıq almışam.
Şəfəq gedib yatdı. Ertəsi gün Mahal səhər yeməyindən sonra işə getmək istəyəndə Şəfəq onun qarşısını kəsdi:
-Üzünə həsrət qalmışam. Bir kəlmə kəsə bilmirəm. Gec gəlib, tez gedirsən. Qarşına yemək də qoya bilmirəm. Özün hazırlayırsan. Elə bil məndən qaçırsan. Evdən qaçaq düşmüsən. Nə baş verir? Bütün günü işdəsən. Evdə olanda da noutbukdan əl çəkmirsən. Bir anlığa ayaq saxla, oturub söhbət edək. Ər-arvadıq. Mənə vaxtın çatmır? Niyə mənə vaxt ayırmırsan?
Mahal ah çəkdi:
– Yadındamı? Bir neçə ay əvvəl işdən ac və yorğun gəlmişdim Yemək istədim. Dedin hazır yeməyimiz yoxdur. Özün hazırla. Dedim çay gətir. Dedin, dur süz. Hələ üstəlik əlavə etdin ki, məhəbbət ləl-cəvahir dəsti, bilərzik, boyunbağı, maşın alıb gətirmir. Bunlar pul ilədir. Sonra arzuladığın alınası şeylərin siyahısını mənə verdin ki, onları hər şeydən çox istəyirsən. Məhəbbət gəldi-gedər şeydir. Sən dedin bunları. Sənin arzularını yerinə yetirmək üçün məcbur olub gecəmi gündüzümə qatdım. Bu işdən, o biri işə qaçdım. Pul qazanmaq lazım idi.
Şəfəq başını aşağı saldı. Mahalın gözlərinə dik baxa bilmirdi. Mahal sözünə davam etdi:
-Sənin istəklərini yerinə yetirmək üçün altı aydır əlləşirəm. İndi sənin brilliant sırğa-üzük dəstin, üzəri briliyantla işlənmiş qızıl saatın, bahalı boyunbağın və bilərziyin, yağın içində maşının var. Tezliklə yeni mənzilimiz də olar. Bu mənzilə sığmırsan. Bağ evidə alarıq. Amma bir şeyə təəssüflənirəm.
Şəfəq gözlərini ona zillədi:
-Nəyə?
-Sənin yazdığın siyahıda sənə olan məhəbbətimə dair bir söz də yoxdur.
Şəfəqin gözləri doldu. Siyahını ərindən alıb cırdı:
-Yazdıqlarımın heç biri mənə lazım deyil. Bağışla. Sənə istəyirəm. Səni yanımda görmək istəyirəm.
YER, GÖY VƏ İNSAN Yer Göyü saxlayır, boşca sözüymüş, Göy Yerin həmişə ağrıyan başı. Bəlkə də ulduzlar Göyün gözüymüş, Yağışlar ağlayan Göyün göz yaşı.
Nə hikmət varsa da başımız üstə, Yerdən duranımız Göylə əlləşər. Dərdinə çarəni sən Göydən istə, Saf olsan bəxtinə üç alma düşər.
Çağırar köməyə çətində, darda, Əl açıb göylərə inanar insan. Hər an inandığı nə varsa orda, Yerdə gördüyünü boş sanar insan.
İnsanıq, doğulub ayrı düşmərik, Günahlı, günahsız yerdə varıq biz. Küssək, incisək də heç bölüşmərik, Ayrılsaq göylərə tapınarıq biz.
Yerin də, Göyün də sahibi bəlli, Bizlər qolu bağlı sadə bəndəyik. Ay yerdən yapışıb duran dördəlli, Heç vaxt ayılmadın, gör nə gündəyik!
QOŞMA Danışmaq, gülmək də ağıla bağlı, İnsanın üzünü varsa, ağ eylər. Gözündə böyüdər kiçik təpəni, Bir insan ağıldan korsa, dağ eylər.
Tənbəllik ölümdü, eyləmə meyil, Zəhmətin önündə baş endir, əyil. Hövsələ, qətiyyət bəs olan deyil, Dağı fərasətin yorsa, bağ eylər.
Dua et Allaha, əlini üzmə, Dərdinə çarəni kənarda gəzmə. Üzünə ağ olma, dərdindən bezmə, Bəxtin ayaq üstə dursa, sağ eylər.
Ay Murad, gözündə böyütmə pulu, Dəyər var kiçilməz, uludan ulu. Bir Allah bəndəsi, bir Allah qulu, Kasıbın kefini sorsa, çağ eylər.
NƏ GÖRDÜM DÜNYAYA GƏLƏNDƏN BƏRİ Nə gördüm dünyaya gələndən bəri, Geriyə boylandım- itirdiklərim. Önümdə bir ömrün acı dərd-səri, Saraldı , köhnəldi götürdüklərim.
Dünənin sevinci dünənlə getdi, Sabaha ümidim nağıl, yuxudu. Gəncliyim duman tək çəkildi, itdi, Taleyim üzümə çox şey oxudu.
Nəyə əl vurdumsa , sürüşdü, düşdü, Gördüyüm nə varsa yaddaşda qaldı. Dünyanı anlamaq sadə bir işdi, İnsanı qanmamaq çətinə saldı.
Bu həyat səhv etmə dedi deyəsən, Səhv etdim dalbadal bilmədim nədən. Səhvlərim düzümü yedi deyəsən, Təzədən başladım , ömrü təzədən.
Nə gördüm dünyaya gələndən bəri, Ac olan ağlayar, tox olan gülər. Tək qaldım, dedilər danışma, kiri, Danışsan dünyanın acığı gələr.
HƏR DƏRDİN ÖZ SƏSİ VAR Köləsiyəm kədərin, Mən hardayam, o orda. Ölsəm, olmaz xəbərin, Mən azadam, sən darda.
Azərbaycan torpağı tarixboyu igid oğullar yetişdirib. Onlar Vətən üçün can verib torpağın hər qarışını öz qanları ilə Vətən ediblər. Bir torpaq ki, heç vaxt şəhidlərini unutmayıb, unutmayacaq da. Çünki Vətənin bir qarış torpağı üçün canını fəda edən igidlər unudulmaz xatirələri ilə daim xalqın yaddaşında yaşayır. Onların ömür yolu bəzən çox qısa, lakin işıqlı olur. Hər bir şəhid öz adı ilə tarix yazır, nəsillərə örnək olur. Belə qəhrəman oğullarımızdan biri də 44 günlük Vətən müharibəsində şəhidlik zirvəsinə ucalan Ruhid İslamlıdır. Onun həyat yolu bir gəncin Vətən sevgisinin, fədakarlığının və mərdliyinin parlaq nümunəsidir. Ruhid İslamlı 1 aprel 1999-cu ildə Lerik rayonunun Çeşman kəndində dünyaya göz açıb. Yaxınları deyir ki, o, uşaqlıqdan mehribanlığı, çalışqanlığı ilə daim seçilirmiş. Dostları və tanışları onu hər zaman yardımsevər, qayğıkeş biri kimi xatırlayırlar. Onun gənclik illərinin bir hissəsi Naxçıvanda oxuduğu dövrə təsadüf edib. Təhsilə böyük maraq göstərir, daim öyrənməyə, özünü inkişaf etdirməyə çalışırmış. Ruhid Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun Psixologiya ixtisasını uğurla bitirib, təhsil illərində tələbə təşkilatlarında fəal iştirak edərək həm akademik, həm də sosial bacarıqlarını inkişaf etdirib. Bu illər onun düşüncələrinin daha da formalaşmasına, Vətən sevgisinin daha da möhkəmlənməsinə təsir edib. Ruhid, eyni zamanda idmana böyük maraq göstərib. Hətta uşaq yaşlarından cüdo, cüicutsso, taekvondo, güləş, qaydasız döyüş və üzgüçülük kimi idman növləri ilə məşğul olub. İdman onda fiziki güclə yanaşı, mənəvi dayanıqlılıqda yaratmışdı… Ayaqda qalmaq, dözmək, mübarizə aparmaq. İdmançı ruhu onu həm də döyüşlərdə daha çevik edib. Ruhid həm də çalışqanlığı ilə hər kəsin rəğbətini qazanıb. Onun ən gözəl cəhətlərindən biri də hər kəsə hörmətlə yanaşması, mehriban münasibəti imiş. Bu xüsusiyyətləri ilə o, tanıyanların yaddaşında daim işıqlı bir xatirə kimi qalıb. Vətən hər bir gənc üçün ən müqəddəs dəyərdir. Ruhid İslamlı da həqiqi hərbi xidmətə yollananda bunun sıradan bir xidmət olmadığını bilirdi. O, əsgər olmağı özünə şərəf sayırdı. Silahı əlinə alanda, sərhəddə dayananda, yoldaşları ilə çiyin-çiyinə addımlayanda onun ürəyində bir amal vardı: torpaqlarımızı qorumaq, Vətənimiz üçün lazım gələrsə canından keçmək. 2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının tarixində yeni bir mərhələ açdı. Bu mübarizəyə qoşulan minlərlə igid oğul kimi Ruhid də ön cəbhədə döyüşüb. Hər bir döyüşçü kimi onun üçün bu müharibə torpaqlarımızın azadlığı, şəhidlərimizin ruhunun rahatlığı demək idi. Hər döyüşdə o, fədakarlığı və mərdliyi ilə seçilib. Onun şücaəti əsgər yoldaşlarına da güc verib. 6 oktyabr 2020-ci ildə Ruhid qəhrəmancasına şəhid olub. Onun gənc yaşda ömrünü Vətənə qurban verməsi arzularını yarımçıq qoysa da, adının Azərbaycan tarixinin igidlik salnaməsinə yazılması ailəsini qürurlandırır. Çünki şəhidlik ucalıqdır, zirvədir. Bu zirvəyə yüksələnlər ölümsüzləşirlər. Azərbaycan dövləti öz qəhrəman övladlarının adını hər zaman uca tutur. Onun “3-cü dərəcəli Vətənə xidmətə görə” ordenlə təltif olunması qəhrəmanlığının, Vətən yolunda göstərdiyi şücaətin rəsmi təsdiqidir. Hər bir şəhid kimi Ruhid üçün də ən böyük mükafat xalqın sevgisi, xatirələrdə daim yaşamaqdır. Şəhid Ruhid İslamlı bir ailənin, bir kəndin övladı olmaqla yanaşı, həm də bütün Azərbaycanın qəhrəmanıdır.
ŞƏHİDLƏRİMİZİ EHTİRAMLA ANIRIQ 2020-ci ilin 27 sentyabr tarixində minillərin dövlətçilik tarixinə, mədəniyyətinə, milli-mənəvi dəyərlərə malik olan Azərbaycan xalqı öz taleyinin həlledici məqamlarını yaşadı. İllərlə doğmalarının isti nəfəsinə, səsinə-hənirinə həsrət qalmış yurd yerlərimiz, itirilmiş torpaqlarımız igid övladlarının azadlıq uğrunda savaşa atılmasından sanki cana gəldi. Qədim məskənlərimizin dağı, daşı, düzəni, ağacları, bir sısqa otu da yeni oyanış, dirçəliş çağında qamətini dikəldib cəngavər oğulların pişvazına durdular. Belə bir həyəcanı, sevinc ovqatını yaşamaq necə də qürurverici idi!
Candan keçildi, Vətəndən keçilmədi… Siyasi, diplomatik bacarığa, qüdrətə malik olan Müzəffər Ali Baş Komandan Prezident İlham Əliyevın rəhbərliyi altında Yenilməz Ordumuzun cəngavər əsgər və zabitlərinin qəhrəmanlığı sayəsində torpaqlarımız işğaldan azad olundu. Azərbaycan böyük bir tarixi qələbə qazandı. Bu Zəfəri xalqımıza yaşadan igid oğullarımız oldu. Mübarək Vətən savaşında yüzlərlə igidlərimiz şəhidliyə qovuşdu.
İndi şəhidlərimizin, qazilərimizin qəhrəmanlığı sayəsində işğaldan azad olunmuş bütün bölgələrdə Azərbaycanın Bayrağı dalğalanır. Abadlaşmış, yenidən qurulmuş bölgələrimizdə həyat qaynayır.
Hərdən mənə elə gəlir ki, yaz-payız dağların döşündə, yamyaşıl düzəngahda torpaqdan boy atıb, ətrafa gözəllik saçan çiçəklər şəhidlərimizin özüdür. Başqa sözlə, Onlar azad Azərbaycana çiçəklərin gözü ilə baxıb xoşbəxtcəsinə gülümsünürlər. Ruhunuz şad, məkanınız nur içində olsun, Şəhidlər.
