HAQQA ARXA ÇEVİRSƏN Yaradanın yanında günahımız olmasa, Başımıza bu qədər qan gəlməz, qada gəlməz. Tərəzinin gözündə savaba yer qalmadı, Ruhumuz zəhərlənib ağzımız dada gəlməz.
Varlığından qanad tax əsib keçən mehlərin, Saflıq götür nurundan səhər düşən şehlərin. Haqqa yolu açıqdı əməlisalehlərin, Dostu şeytan olanın Allahı yada gəlməz.
Haqqa arxa çevirsən, yeyərsən kötəyindən, Dada bilməzsən eşqin balından, pətəyindən. Nahaq yerə yapışma tanrının ətəyindən, Allahı çağırarsan, Allahdan səda gəlməz!
İYİRMİ DÖRDÜNCÜ YAZI (Vəliyev İlham Əli oğlu haqqında)
Bu gün onların günü. Bu gün onların sınağa çəkildiyi, yoxlanıldığı gündür. Hər il bugünkü gündə onlar ya “Müəllim” adlı qala divarına bir qızıl kərpic qoyub bu adı bir basamaq da yüksəldir, ya da yazıq, günahsız uşaqların müəllimlərinə söydürürlər.
Nədənsə, “Müəllim” sözü eşidəndə ilk ağlıma gələn şəxs Üzeyir Hacıbəyov olur. Bu haqda söhbətə başlamazdan əvvəl dünyasını dəyişmiş müəllimlərimi rəhmətlə anmaq, sağ olanlara isə uzun ömür, cansağlığı diləmək istəyirəm. Allah Bayramov Əbdüləli, Qasımov Həsən (Ağdam rayon, Yusifcanlı kənd orta məktəbi), Orucəliyev Malik (BABKM) kimi müəllimlərə qəni-qəni rəhmət eləsin. Əmirəliyev Füzuli (BABKM), Süleymanov Rasim (BDU) kimi müəllimlərə uzun ömür, cansağlığı versin. Bir müəllim də var, hansı ki, bu yazımı ona həsr edirəm və onun haqqında geniş söhbət açacam. Ancaq onun haqqında danışmazdan əvvəl hal-hazırda müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olub, hər gün 20-30 şagird və ya tələbənin olduğu sinif otaqlarına – auditoriyalara baş çəkən müəllimlərə xatırlatma olsun deyə qısa bir haşiyəyə çıxmaq istəyirəm.
HAŞİYƏ
BABKM-da oxuyanda bir “müəllim” var idi, bizə zenit silahlarının istismarı fənnindən dərs deyirdi. Dərs vaxtı orda-burda avaralanar, dərsləri boş keçərdi. İmtahan vaxtı TKM-i çağırıb deyərdi ki, bütün qrupdan filan məbləğdən yığmalısan. Ya hamı, ya heç kim. Siyahıda nə qədər kursant var, hamısı verməlidir. Mənim pul verməyəcəyimi bildikdə isə deyərdi: “Onda Mustafayev, uzağı ondan başqa da bir nəfər – Rüstəmov Elnuru nəzərdə tutardı – qiymət alacaq, qalanları kəsildi”. Uşaqları salardı üstümə: – “Sənə görə biz də kəsiləcəyik” – qəribə olsa da, reallıq belə idi. Mən də onlara yeganə çıxış yolunu göstərərdim (nə yaxşı ki, uşaq vaxtı rəhmətlik Sükeydə nənəm mənə “Cırtdanın nağılı”-nı çox danışıbmış): “Mənim üçün fərqi yoxdur, kəsilmək istəmirsinizsə, mənim də əvəzimə yığın” və onlar məcbur olub, bunu edirdilər. Bir neçə dəfə belə hal olub.
90-cı illərdə BDU-nun tələbələri Qrabağda şəhid olanda, Bakıda bir torba alçaya, almaya qiymət yazan, hətta “üçlük”, mobil telefonlar çıxandan sonra “kontur” ləqəbi qazanmış müəllimlər də var idi. Şamaxı Humanitar Kollecində isə Tədris hissə müdiri vəzifəsindən sui-istifadə edərək, bəzən fənn müəllimlərinin razılığı və xəbəri olmadan yalançı imtahanlar düzənləyib, tələbələri “kəsər”, sonra düzəltmək üçün pul yığardı. Zənn edərdi ki, heç kim bunu anlamır…
Biz orta məktəbdə oxuyanda belə söhbətlər yox idi. Əksinə, müəllimlər dəftər-qələmi olmayana evdən gətirədi, ya da anındaca şkafdan çıxarıb verərdi… Ta indikilər kimi çığırıb-bağırmaz, kiminsə, nəyinsə xatirinə bəzi həkimlərdən öyrəndikləri metodlarla lazımlı-lazımsız əlavə vəsaitləri uşaqlara bəlkə də valideyinin sonuncu 5-6 manat çörək pulu, yol pulu üçün saxladığı vəsaitə aldırıb, sonra ilboyu arasın açmadan bir küncdə yatırtmazdılar… Bunlar həqiqət olsa da, necə deyərlər, dünya təkcə bunlardan ibarət deyil. Sadəcə, sözüm bəzi müəllimlərədir ki, diqqətli olsunlar. Allah bilir bu gün onların qarşısında oturan şagird və tələbələr sabah nələr danışıb, nələr yazacaqlar. Bu qədər geniş və təfsilatlı girişin yalnız bir məqsədi var, dünya təkcə bu gündən ibarət deyil, bunun sabahı da var… Və həmişəki kimi bizim pislərlə işimiz yoxdur – pis elə pisdir, onlar həmişə olub, və olacaqlar. Sadəcə, tək-tək fərdlər yaxşılardan nümunə götürüb yaxşı olsunlar deyə, bilməzlikdən bu girdaba yuvarlanmasınlar deyə nümunəvi, nəsə öyrənilə biləcək şəxslərdən, nümunələrdən yazmaq, təbliğ etmək lazımdır. Bugünkü qəhrəmanım, haqqında söhbət açacağım şəxs Şamaxı Dövlət Regional Kollecinin direktoru iqtisad elmləri namizədi, dosent İlham Vəliyevdir.
QISA ARAYIŞ Vəliyev İlham Əli oğlu – 7 oktyabr 1959-cu ildə Tovuzu rayonunun Əlibəyi kəndində müəllim ailəsində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin riyaziyyat fakültəsini bitirib. Müəllimliklə başladığı fəaliyyəti dövründə indiyə qədər bir çox təhsil müəssisələrində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. İqtisad elmləri namizədi, dosentdir. Hal-hazırda Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik edir.
İlham müəllimi 2017-ci ildən – Şamaxı Dövlət Regional Kollecinə rəhbərlik etməyə başladığı ilk günlərdən tanıyıram. O vaxt diqqətimi çəkən onun kollecə rəhbərlik etməyə başladıqdan sonra təhsil müəssisəsində ab-havanın dəyişməsi və yerli camaatın onun haqqında müsbət fikirləri olmuşdur. Həmin vaxt İlham müəllimlə görüşüb ətraflı söhbət etmiş, nəticədə mətbuatda “STEREOTİPLƏRİ YOX EDƏN ADAM” adlı yazı ilə çıxış etmişdim. Bu yazı mənim 23 yazımdan 12-cisi olub, elm və təhsillə bağlı, eləcə də digər kütləvi elekton vasitələrdə yayımlanmaqla bərabər, “YARADANLA BAŞ-BAŞA” kitabıma on ikinci yazı kimi daxil edilib. Bu il (2019) sentyabrın 9-u, ya 10-u idi. Mobil telefonuma zəng gəldi – İlham müəllim idi. Salamlaşdıq, hal-əhval tutduq. İlham müəllim məni kollecdə 16 sentyabr Bilik Günü münasibəti ilə təşkil olunmuş tədbirdə bir məzun kimi çıxış etməyə dəvət etdi. Məmnuniyyətlə qəbul etdim, vədələşdik. Ayın 16-sı, səhər saat 9:00-da Şamaxıda olmalı idim. Əvvəlcədən şair-publisist “Həftə içi” qəzetinin əməkdaşı Qələndər Xaçınçaylı da mənimlə getməyi planlaşdırsa da, son anda vacib iş çıxdığına görə gedə bilməyəcəyini söylədi. Və mən ehtiyat əməkdaş, şəxsi fotoqrafım Tuncay bəylə gedəsi oldum. Vədə günü səhər saat 9-a 15 dəqiqə qalanda biz artıq hadisə yerində idik. Olduqca maraqlı tədbir keçdi. Mən də gənclərə, xüsusi ilə birinci kurs tələbələrinə bir məzun kimi tövsiyə xarakterli çıxış etdim. Eyni zamanda, onlara iştirak edə biləcəkləri davam edən “Kərəmli – 700” layihəsi barədə məlumat verdim. Ustac.az və Yazarlar.az adından İlham müəllimə layiq görüldüyü digər məşhur bir müəllimin adına olan “Vintsas” Mükafatını təqdim etdim. Tuncay bəy də çəkdi. Sonra onun kabinetində bir-neçə il əvvəl qaldığımız yerdən söhbətimizə davam etdik. İlham müəllim böyük şövqlə bu il kollecin 35 məzununun imtahansız – subbakalavr diplomu ilə ali məktəblərə qəbul olunduğunu bildirdi. (Səmimiyyətimə inanın, İlham müəllim bu nəticəyə elə sevinirdi ki, elə bil öz doğmaca övladları ali məktəbə daxil olub. Halbuki elə valideyinlər var, övladı ali məktəbə daxil olanda nəinki, sevinmir, hətta onlara mane olmağa çalışır. Örnəyi ilə elə bu ilki qəbulda da rastlaşdıq…). Sonra ümumi mənimsəmədə ən aşağı nəticənin 53%-ə çatdırıldığını bu yöndə fəaliyyətin davam etdiyini bildirdi. Söhbət zamanı hiss edirdim ki, İlham müəllim məni boş-boşuna dəvət etməyib. Əvvəlki dövrlərdən xəbərdar olan və nə olur-olsun səmimi olacaq bir şəxs kimi mənim fikrimi bilmək istəyir ki, görsün nə qədər fərq, dəyişiklik var. İlham müəllim, buradan tam səmimi olaraq demək istəyirəm ki, çox fərq var. Bu fərq artıq
Şamaxıya daxil olan kimi əhalinin, tələbələrin söhbətindən, kollecdəki ab-havadan, müəllimlərin və tələbələrin davranışından hiss olunur. Rəqəmlər və nəticələr də göz qabağında. Sağollaşıb çıxanda İlham müəllim yenə ilk görüşümüzün sonundakı kimi hələ nöqsanların olduğunu və onların səylə aradan qaldırmağa çalışdıqlarını bildirdi. Haqlı olaraq qeyd etdi ki, bu iş çox vaxt rəhbərlik və müəllimlərdən asılı olmur, bəzi valideynlər, tələbələr dəfələrlə onlara “yalnız oturub oxumaq lazımdır” – deyilməsinə rəğmən yenə digər yollar axtarırlar və aldanırlar, səhv edirlər, əsassız söz-söhbətlərə səbəb olurlar. Bu yerdə lap indi dəbdə olan məktəblərdə sinif valideynlərinin “vatsap” qrupları yadıma düşdü. Təhsil naziri əmr verir, məktəb direktorları hər dəfə iclas edib az qala bir-bir hər valideynə şəxsən çatdırır. Hər küncə-divara məlumat-bildiriş yapışdırır… Bir də görürsən bir valideyn düşdü ortaya, bəs ayıbdı, “Müəllimlər günü” gəlir pul yığmaq lazımdır. Özü də nə az, nə çox, filan qədər… Nəsə mətləbdən uzaqlaşmayaq. Necə deyərlər, pislər qalsın, pis yerində…
Bəli, sevinirəm ki, belə bir müəllim tanıyıram və bu gün onun da günüdür. Gününüz mübarək, İlham müəllim! Sizə uzun ömür, cansağlığı və başladığınız bütün işlərdə müvəffəqiyyətlər arzu edirik. Uğurlarınız bol olsun! Heç narahat olmayın, nəticələr əladır və kənardan olduqca gözəl görünür. Xüsusi ilə qeyd etmək istəyirəm ki, fərq çox böyükdür. Ümumi mənafeyi düşünən bütün vətənpərvər vətəndaşlarımız adından sizə çox sağ olun deyirik. Başladığınız işdə Uca Yaradan yar və yardımçınız olsun. Var olun! 19.09.2019. Şamaxı – Bakı.
QEYD:
Məqalə müxtəlif vaxtlarda fərqli saytlarda yayımlanmaqla yanaşı “TƏƏSSÜRATLAR” və “QƏLƏMDAR – 2” kitablarında İYİRMİ BEŞİNCİ yazı kimi müstəqil məqalə şəklində yer almışdır. Eyni zamanda ənənəvi qaydada aşağıdakı mətbu orqanlarda dərc olunub:
1.“Bir müəllim tanıyıram”, “Təzadlar”,01.10.2019, say: 45 (2230), s,13, 2.“Bir Müəllim tanıyıram”, “Ədalət”,03.10.2019, say: 158 (5622), s,8,
GƏLİRƏM Duyğuların zirvəsinə baş vurub, Uca sözün ucasından gəlirəm. Gör nələr var üçcə hərfin canında, “Söz”ün bircə hecasından gəlirəm. * * * Ömür üzən, gün qocaldan, yaş yoran, Dincəlməyə aman verə, kaş, yoran. Sualların saç ağardan, baş yoran, “Neyçün”ündən, “necə”sindən gəlirəm. * * * Danışdırdım hər pərdəni, hər simi, Dərk eylədim avandımı, tərsimi. Məktəb açdı, Tanrı verdi dərsimi, Ustadından, xocasından gəlirəm. * * * Tilsim ömrün, qıfıl ömrün, sirr ömrün, Hünərin var qapısından gir ömrün. Yuxusuna haram qatmış bir ömrün, Min yuxusuz gecəsindən gəlirəm. * * * Süzülmüşəm tarixlərin ruhundan, Od almışam yananların ahından. İnsanların Adəmindən, Nuhundan, Cavanından, qocasından gəlirəm. * * * Qorxusu yox nə amanın, nə ahın, Günəşi var hər açılan sabahın. Qapısında xidmətçiyəm Allahın, Qapısından, bacasından gəlirəm.
GƏLƏRSƏN (Sevənlərə bayram töhvəsi) Belə gözəlliklə, işvəylə , nazla Qorxuram nəzərə , gözə gələrsən . Öyünmə cüyürtək dağda dolanıb Gün gələr sevgimlə düzə gələrsən . * * * Mehmanı olaram ənbər telinin , Bülbülü olaram açan gülünün , Şəhdinə bataram şəkər dilinin , Şirin söhbətində məzə gələrsən . * * * Yüz ilin doğması , dostu olarsan , Bulaqtək qaynayar , daşar , dolarsan . Axtarıb , arayıb məni bularsan , Ürəkdə duyğular təzə gələrsən ! * * * Sinəmi qəmzənlə oxla , nişanla , Sevən ürəyimi yarala , qanla ! Sonra sarımağa toyla – nişanla , Geyib ağ donunu bizə gələrsən ! * * * Eşqi , məhəbbəti dərk eyləyərsən , Hicranı , həsərəti tərk eyləyərsən, O qədər sevərsən , ərk eyləyərsən , Hərdən də Gərayla sözə gələrsən !
MƏN İLK GÖZÜNÜ SEVMİŞƏM İllərin həsrətlisiyik , Özünü gizləmə məndən . Bilirəm sən də yanırsan, Közünü gizləmə məndən . * * * Sənsiz ürəyim qəmdədir, Gözlərim daim nəmdədir , Dağların bu sinəmdədir , Düzünü gizləmə məndən. * * * Görmürsənmi sən halımı ? Puç etmə xoş xəyalımı ! Daldalama camalını , Üzünü gizləmə məndən . * * * Nanə yarpağıtək əsək , Özümüzü asaq, kəsək . Yaxına gəl kəlmə kəsək , Sözünü gizləmə məndən . * * * Gülər üzünü sevmişəm , Şirin sözünü sevmişəm , Mən ilk gözünü sevmişəm , Gözünü gizləmə məndən !
GEDİRƏM Sinəm yanıq -yanıq olan vələsdi , Qəlbimi tonqal tək çatıb gedirəm. Yanan ürəyimi pərvanə edib Alova , atəşə atıb gedirəm. * * * Ömrümü -günümü mən bilə-bilə , Sal kimi salmışam qanlı bir selə ! Günləri , ayları verirəm yelə , İlləri illərə çatıb gedirəm . * * * Zalım zaman divan tutur Gəraya , Bir kimsə yetişmir haya , haraya . Bilmirəm üzümü tutum haraya ? Tanrım ,göz görəti batıb gedirəm !
TUMURCUQLADI Bir qız baxışından, yaz yağışından, Tale qismətindən, bəxt naxışından Qəlbimdə bir sevgi tumurcuqladı. * * * Qönçə ümidlərim gözünü açdı, Bir göyqurşağının dalınca qaçdı, Qəlbimdə bir sevgi tumurcuqladı. * * * Dayandı üstümdə tanrının əli, Ürəyimə axdı ayın nur seli, Qəlbimdə bir sevgi tumurcuqladı. * * * Başdan ayağadək nur içindəyəm, Sehirli,ofsunlu qor içindəyəm, Qəlbimdə bir sevgi tumurcuqladı. * * * Özüm də bilmirəm heç nədir adı, İlk eşqə bənzəyir ləzzəti, dadı, Qəlbimdə bir sevgi tumurcuqladı.
HARAYA GEDİRSƏN ? Zalım qızı , kəklik kimi Səkib haraya gedirsən ? Məni məhşər ayağına Çəkib haraya gedirsə ? * * * Qıyma mənə bu sitəmi , Qurumaz gözümün nəmi! Qəlbimə kədəri , qəmi Əkib haraya gedirsən ? * * * Sən soyuqsan -sanki qar=buz , Mən yanıram ulduz – ulduz , Baxışınla yarama duz Töküb haraya gedirsən? * * * Baxdım sənə güman kimi , Yapışdım bir saman kimi , Gözlərimə duman kimi Çöküb haraya gedirsən ? * * * Dağları basma sinəmə , Gözümü öyrətmə nəmə . Ürəyimi ilmə -ilmə Söküb haraya gedirsən? * * * Dərd üstümə alar ayaq , Gecələrim keçər oyaq . Gərayı bir kaman sayaq Büküb haraya gedirsən ?
MƏNİM BU BAHARDAN UMACAĞIM VAR Çayına qoşulub axdım bəlkə də , Şimşəyinə dönüb çaxdım bəlkə də , Yağışıyla göyə çıxdım bəlkə də , Mənim bu bahardan umacağım var . * * * Zülümü , zilləti yorub çıxacaq , Bir şir qəfəsini qırıb çıxacaq , Ədalət torpağı yarıb çıxacaq , Mənim bu bahardan umacağım var . * * * Torpağım yad gözdə quma dönəcək , Sevgi ək , ürəyim şuma dönəcək , Bu bahar daşlar da muma dönəcək , Mənim bu bahardan umacağım var ! * * * Qoy toruna düşüm bir dilbilməzin , Ayağına gedim gülün , nərgizin . Allahda gizli döy , sizdən nə gizlin , Mənim bu bahardan umacağım var .
(“Məsləhətli don gen olar”-“Bilməmək ayıb deyil…”)
Salam olsun, dəyərli qələm adamları və çox dəyərli oxucular! Min şükür Uca Yardana! Söhbətimizin mövzusu yenə təkrarən olduqca qısa və xatırlatma məqsədi ilə hərb mövzulu yazılar barədə olacaq. Bu mövzuda hələ 44 günlük İkinci Qarabağ (Vətən) Müharibəsindən əvvəl yazdığım ənənəvi və elektron mətbuatda kifayət qədər geniş şəkildə işıqlandırılmış yazım
olduğuna görə bu yazıda sadəcə qısa xatırlatma edəcəm.
Yuxarıda qeyd etdiyim yazını yazmağa Birinci Qarabağ Müharibəsindən sonra yaranan əsərlər vadar etmişdi. Tam səmimi etiraf edim ki, o məlumat və mətnlərdə 44 günlük İkinci Qarabağ (Vətən) Müharibəsindən sonra yaranan əsərlərdə olduğu qədər kobud, yolverilməz səhvlər yox idi. Ən acınacaqlısı odur ki, 44 günlük İkinci Qarabağ (Vətən) Müharibəsindən sonra məşhur televiziya kanalları (xüsusən onların xəbərlər proqramları), internet televiziyaları, saysız-hesabsız “Youtube” kanalları da bu sıraya qoşuldular. Əvvəllər belə səhvlər nisbətən kiçik auditoriyanı əhatə edən bir qəzet məqaləsində (saytda) və ya məhdud tirajlı bir kitabda rast gəlinirdisə, indi axşam saatlarının xəbərlər proqramı başlayanda böyük şövqlə “…ən baxımlı kanalda xəbərlər proqramına baxırsınız…” deyimindən sonra “…C.Naxçıvanski adına hərbi akademiyanı bitirmiş…” ifadəsi eşidilirsə deməli problem ciddidir. İnanın ki, haqqında danışılan şəxsin heç C. Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin harada yerləşdiyindən xəbəri olmayıb. Ucqar bir dağ kəndində orta məktəbi bitirib, gedib hərbi xidmətə. Birinci Qarabağ Müharibəsindən sonra daxil olub H. Aslanov adına Bakı Ali Birləşmiş Komandanlıq Məktəbinə, məktəbi bitirdikdən sonra zabit kimi yenə yollanıb döyüş bölgəsinə. Bütün xidməti boyu dağda-dərədə ön xətdə xidmət edib. 44 günlük İkinci Qarabağ (Vətən) Müharibəsində şəhid olub. İndi siz deyin onu – belə qəhrəman oğulu ağzından süd iyi gələn bir “y….”nun bu şəkildə təqdim etməyə ixtiyarı varmı? Əlbəttə, yoxdur! Bu “d….”in ağlı kəsmir ki, adi bir təhsil müəssisəsinin adını dəqiqləşdirmək üçün heç yana getməyə ehtiyac yoxdur. Sadəcə 5-6 saniyə vaxt sərf edib ən azı “Google” dostumuzun xidmətindən istifadə etmək olardı… Necə ki, ömrü boyu bircə dəfə də olsun “Google”da “Uşaq şeirləri” yazıb axtarış verməmiş alim oturub son dövrlərin uşaq şeirləri haqqında hesabat hazırlayır (məlumatlar da ən yaxşı halda ötən əsrin 80-90-cı illərini əhatə edir), eyni qayda da adi orta məktəb səviyyəsində dünya görüşü olmayan, ölkəsinin təhsil sistemindən xəbərsiz bir jurnalist heç bir məsuliyyət hiss etmədən on milyonluq əhalinin qarşısına çıxır və ağzına gələni danışır… Və şübhəsiz ki, izləyici də kanalı çevirir… Bilirsiniz bu təxminən nəyə bənzəyir? Hesab edin ki, belə bir xəbər anons edilir, – “Kimya Biologiya Təmayüllü Respublika Liseyi”nin şagirdi və ya məzunu həkim filankəs uğurlu açıq ürək əməliyyatı həyata keçirib… Əlbəttə, bu ilkin təsəvvür yaratmaq üçün ən primitiv misaldır. Düşünün, “ən baxımlı kanal” adı ilə bizlərə sırınan televiziya bu gündədirsə, bir belə nəzarətsiz internet kanalları, mətbu orqanlar (saytlar), kitablar hansı vəziyyətdədir…
Və ya oxuyuruq zabitlər oradan gəldi, buradan getdi… Elə etdilər, belə etdilər… Sonda baxırsan ki, ümumiyyətlə, haqqında söhbət gedən şəxs heç çavuş da deyil…
Yenə orta məktəbin son siniflərində verilən elementar ibtidai hərbi biliklərdən xəbəri olmayan, “əsgər heyəti”, “çavuş heyəti”, “zabit heyəti” anlayışlarının varlığından xəbərsiz, adi rütbələri belə ayırd etməyi bacarmayan birisi ağız dolusu qəhrəmanlıqdan danışır və ya yazır…
Xahiş edirəm belə yazıları yazanda və ya oxumadan dərc edəndə bir düşünün birdən bu kağıza pomidor və ya xiyar bükdülər, bu da getdi çıxdı bir hərbçinin evinə, o da bekarçılıqdan bu cəfəngiyatı oxudu… Və belə hallar tez-tez baş verir… Oxuyurlar… Kimiləri gülür… Mənim kimiləri isə ağlayır… İstər-istəməz dodaqaltı da olsa öz-özünə deməyə məcbur olursan: – “heyif səndən a, gilənar”…
Sona qədər həmsöhbət olduğunuza görə təşəkkür edirəm. Daha dərinə getməyə ehtiyac duymadım. adalet.azda dərc olunmuş “Hərb mövzulu yazılar…” (on yeddinci yazı)mda bu barədə ətraflı yazmışam. Hələlik bu qədər. Çox sağ olun!
23.03.2022. Bakı.
QEYD:
Məqalə müxtəlif vaxtlarda fərqli saytlarda yayımlanmaqla yanaşı, “TƏƏSSÜRATLAR” və “QƏLƏMDAR – 2” kitablarında QIRX SƏKKİZİNCİ yazı kimi müstəqil məqalə şəklində yer almışdır.
Sona Abbasəliqızı xoşbəxt qələm adamıdır. Bəli, mən onu tam əminliklə məhz belə adlandırardım. Və söhbətimə də salamsız, kalamsız bax elə belə, xoşbəxtlik haqqında, daha doğrusu qələm damının xoşbəxtliyi barədə böyük Allahın adı ilə birbaşa mətləbdən başlamaq istəyirəm. Adətən bu qəbildən olan yazıları yazmağa başlayanda ilk olaraq adam fikirləşir ki, İlahi, mən bu adamı haradan tanıyıram? İlk dəfə biz harada görüşmüşük və ya birinci dəfə bu adamın hansı yazısını oxumuşam? Mən axı, haradan tanıyıram bu adamı, kimdir bu şəxs? Əslinə qalanda haqlı suallardı…
Elə ilk cavabla qələm adamının xoşbəxtliyi haqqında birinci tezis öz-özündən ortaya çıxır: – Mən bu adamı min illərdir tanıyıram.
MİN İLLƏRİN DOSTU
Nə qədər dərin düşünsəm də Sona xanımla ilk tanışlığımızı istər sözü ilə, istər özü ilə bir türlü xatırlaya bilmədim. Yəni bu tanışlığı hansısa şeirin bir bəndi və ya hansısa tədbirdə ilk dəfə utana-utana salamlaşmaqla bağlamaq düzgün olmazdı. Çünki, ruhmun ruhu ilə, sözümün sözü ilə min illərdir dost olan silahdaşımı hansısa bir zaman və ya məkan çərçivəsinə salmaq ədalətsizlik olardı. Bu barədə sadəcə onu qeyd edə bilərəm ki, nə vaxtsa, hardasa oxuduğum elə ilk misrasındaca ruhuma yaxınlıq, bir iç-içəlik hiss etmişdim. Necə deyərlər, bir söz var, sanki bir çeşmədən su içiblər, bizim halımız mənim aləmimdə bax bu misala uyğun gəlir. Və inanıram ki, əsl söz adamları, qələmdaşlar da onu bax belə, ruh simsarı kimi qəbul edirlər. Məncə qələm adamının birinci xoşbəxtliyi bax elə budur. Və bütün bunların üzərinə təbəssümü üzündən əskik olmayan səmimi həmsöhbət, qayğıkeş yol yoldaşı, sadiq dost kimi zəmanəmizdə qıtlığı açıq-aşkar hiss olunan ali insani keyfiyyətləri gəldikdə bu nemət tamamlanır.
GÖYÇƏ GÖLÜNÜN SONASI
İkinci məsələ bu gözəl insan harada dünyaya gəlib? Bu adamın beşiyi, yurdu haradır? Dünyaya göz açdığı məkan haradır? Ruhunun qıdası hardan, kimlərdəndir? Bütün bu suallırın tək bircə cavabı var: – Bu söz adamı elə sözün beşiyində doğulub, böyüyüb boya-başa çatıb. – Bu da söz, qələm adamının xoşbəxtliyi haqqında ikinci tezis olsun.
Sona Abbasəliqızı Aşıq Ələsgəri kimi dühanı dünyaya bəxş edən söz-sənət ocağı Göyçə mahalındandır. “Göyçə mahalındandır” kəlməsindən sonra nə yazsam, yamaq və artıq olacaq düşüncəsi ilə bu barədə fikrimi burada tamamlamaq istəyirəm.
PEŞƏKAR QƏLƏM ADAMI
Atalar üçdən dediyənə görə xoşbəxtliyin üçüncü tezisini də sizlərə çatdırmağı özümə borc bilirəm. Məncə Sona xanım üçün bir qələm adamı olaraq aldığı təhsil də onun həyatında önəmli rol oynamışdır. O ADU (indiki BDU)-nun Jurnalistika fakültəsinin məzunudur. Necə deyərlər, “çörəyi ver çörəkçiyə, birini də üstəlik” : – O sözün içində yetişib, püxtələşib.
Bütün bu yuxarıda sadaladıqlarım keyfiyyətlərdən sonra sən gəl Sona olma. Mənim düşüncəmə görə bu sadəcə mümkün deyil. Sona xanımın qələmi nəzmə müraciət etdikdə incə ruhundan, nəsrə üz tutduqda isə həssas qəlbindən qidalanır.
O bir qələm adamı olmaqla yanaşı, eyni zamanda işinə sonsuz dərəcədə məsuliyyətlə yanaşan, gördüyü işə canını qoyan təşkilatçıdır.
Sona xanım sadiq dost, incə ruhlu qələm adamı, vətənpərvər ziyalı, əsl Azərbaycan xanımıdır! Sonda dəyərli qələm dostuma uzun və sağlıqlı ömür, bütün işlərində müvəffəqiyyətlər arzulayıram! İnşəaAllah tezliklə Göyçəni ziyarət etmək, yurd həsrətinə son qoymaq nəsib olar. Biz buna inanırıq, bizi yaşadan bu ümiddir. Söz mülkünün piri, ocağı – Dədə Ələsgərin yurdu bir gün yenə əbədi olmaq üzrə öz ziyarətçilərinin üzünə açılacaq! O gün elə də uzaqda deyil!
QIRX BEŞİNCİ YAZI Azərbaycanın ən qədim yurd yerlərindən biri olan Ordubad qədimliyi qədər də təbiəti və insanı ilə olduqca unikaldır. Ərazicə elə də böyük olmayan Ordubad əslində sözün tam mənası ilə sanki elə bütöv Azərbaycandır. O Azərbaycan ki, onu Araz ikiyə bölməyib. Əksinə birləşdirib. Ordubad bütün təbiəti, tarixi, insanı, dili ilə vahid, bütöv Azərbaycanın kiçik modelidir mənim üçün. Ordubad insanı bir başqadır. Tamdır. Bütövdür! Sizi bu ecaskar yurdun qəlbi təmiz, ruhu duru, sözü bütöv şair oğlu Əsgər Ordubadlı ilə tanış etmək istəyirəm. Əsgər Ordubadlı – Əliyev Əsgər Ramazan oğlu 1995 – ci ildə Naxçıvan MR-nin Ordubad rayonunun Dəstə kəndində anadan olub. Təxəllüsü Əsgər Ordubadlıdır. 2001-ci ildə Ordubad rayon Dəstə kənd 1 nömrəli tam orta məktəbinə daxil olub və 2012 – ci ildə oranı bitirib. 2012-ci ildə hərbi xidmətə gedib. Uşaq yaşlarından ədabiyyata maraq göstərib, elə həmin vaxtlardan da bədii yaradıcılığa başlayıb. “Bizim məhəlləmiz” adlı ilk şeirini 2006 cı ildə yazıb. Mətbuatda ilk çap olunan şeiri “Xocalı soyqırımı ” (“El Həyatı” qəzeti. 2010) . Bundan sonra dövrü mətbuatda şeir və məqalələri, eləcə də onun haqqında yazılar dərc olunub. Məktəb illərində dəfələrlə Ordubad və Naxçıvan müəllif şeir müsabiqələrində uğurla iştirak edib. Naxçıvan dövlət televiziyasının verlişlərində qonaq olub. “Qələm nə danışır”(2009) ,”Axırda peşman sən olacaqsan”(2010) kitabçalarının, “Zülmətdən doğan işıq” (2021) şeirlər kitabının müəllifidir. Bir sıra qəzetlərdə və “Telli Sənəm”, “Yazarlar”, “Xəzan” jurnallarında şeir, məqalə və hekayələri çap olunub. Telli Sənəm jurnalının “Bölgə müxbiri” (2021) olub. “Yazarlar” jurnalının Ordubad bölgə təmsilçisi, YİNŞ – nın Ordubad rayon üzrə sədridir. AKİVİ-nin “Qızıl Qələm “, “Yazarlar”-ın “Ziyadar” və bir çox digar mükafatlara layiq görülüb. Müəllifin kitablarından əlavə “Gözüm yolda könlüm səsdə”, “Qələbəyə gedən yol”, “Gəlirik Qarabağ “, “Kimlərə qaldı dünya, Nizami Gəncəvi 880”, “Həyat bizi səsləyir”, “Sevgilim, yuxunu dənizə danış” Poeziya Antologiyalarında şeirləri çap olunub. Hazırda Ordubad rayonunun Dəstə kəndində yaşayır. Subaydır. Özü haqqında belə qısa arayışdan sonra sözü ilə tanış olaq:
KEÇDİ ÖMRÜN İLLƏRİ
Keçdi ömrün illəri Ən xoş bir xatirətək. Xatirəyə aldanıb Ömrü verməzdik gərək.
Yel qanadlı illəri Buraxmazdıq boş keçə. Dünyamız seyrələcək İnsanlar köçə-köçə?
Yox onların yerinə Yeni nəsil gələcək. Qış gedəndə nə olar Başqa fəsil gələcək.
… Mən bir bahar fəsliyəm Doğulmuşam baharda Baharda çiçək açıb Boğulmuşam baharda.
Əsgər çəkmə bu qəmi Vaxtsız gələn dərd keçər. baxma mənə ey gözəl, yoxsa ala gözlərdən Mənə məhəbbət keçər.
Bu ən ağır xəstəlik. Dərmanı yox üstəlik. Dərmansız dərd mən bilən Tez keçsə də sərt keçər…
GEDİR
Yox, mən bu dünyaya bel bağlamaram. Görürsən həyası, arı da gedir. Payızın yağışı əbədi deyil Yaz gəlir dağların qarı da gedir.
Zərrəcə qalmayıb düzlük, etibar, Bəzən sənin olmur səni sevən yar. Bu gün əllərindən bərk-bərk tutanlar Sabah səni qoyur yarıda gedir.
Əsgər var-dövlətə aldanma, qəti, Gördüm sahibi yox neçə şirkəti. Sonunda ağ kəfən olur qisməti Dövləti də gedir, varı da gedir.
BƏXTİM GƏTİRMƏDİ SEVGİDƏ
Əzab imiş bu həyatın hər yanı, Məcnun olub hey axtardım Leylanı. Min yol oldum o gözlərin qurbanı, Mənim bəxtim gətirmədi sevgidə.
Sevgi verdim, əvəzində nə gördüm? Öz dərdimi misralara keçirdim. Şeir oldu, vərəqlərə köçürdüm Mənim bəxtim gətirmədi sevgidə.
Hey əl açdım əllərinə çatmadı, Əl açdığım əllərimdən tutmadı. Sevən könlüm xoşbəxtliyi dadmadı, Mənim bəxtim gətirmədi sevgidə.
Doğma idi, özgələşdi yad oldu, Yad ürəkdən ona sevgi doğuldu. Arzularım gözlərimdə boğuldu, Mənim bəxtim gətirmədi sevgidə.
Əsgər bəlkə sevdi deyə suç etdi? “Ömrüm” deyən həyatımı puç etdi. Özgəsinin əlin tutdu, quc etdi, Mənim bəxtim gətirmədi sevgidə.
TARİX YAZAN QƏHRƏMANIM (İntiqam Abdullayevin əziz xatirəsinə)
Tarix yazan qəhrəmanım Tarixini yazıb gəlir. “Köçkün” adın, “qaçqın” adın Alnımızdan pozub gəlir.
Milyonların sevgisindən, inamından güc alıb o. Ucalardan uca olan Pak məqama ucalıb o.
O, can verib, O, qan verib, Qoy yaşasın ana torpaq. Ana torpaq yaşadıqca Öz oğlun da yaşadacaq!
Yox, İntiqam ölməmisən Ürəklərdə adın sağdır. Şəhidliyə ucalanlar Daima sağ qalacaqdır!
QÜRURLA OXU (Ölməz qəhrəman şəhidimiz Xudayar Yusifzadənin ifasından təsirlənərək)
Oxu, mərd döyüşçüm, qürurla oxu! Ana vətən gur səsini eşitsin. Vətənin yol çəkən aranı, dağı Qoy Xudayar nəğməsini eşitsin.
Bitsin bu gün həsrət adlı dünənin, Yadın deyil, bu mənimdir, bu sənin. Xəbər yayın hər yanına vətənin Öz oğlunun gəlməsini eşitsin.
Yağı düşmən qaça bilməz əlindən, Hamımıza əziz olan bu vətən Sizin kimi oğulların dilindən “Sən azadsan! ” kəlməsini eşitsin. QƏHRƏMAN OĞLUM (Vətənin adından Qənbərli Vüsal İlkin oğlunun əziz xatirəsinə)
Uyu məzarında nurlar içində Ey vətən sevdalı qəhrəman oğlum. Xalqın ürəyində, xalqın dilində Adın yaşayacaq hər zaman, oğlum.
Tarix oxumadın, yazdın bir başa. Yeni həyat verdin torpağa, daşa. Dedin:- Azərbaycan müstəqil yaşa! Ey vətən eşqindən yaranan oğlum.
Düşmənin başına odlar ələdin, Məhv etdin yağını, qana bələdin. Yalandan vətənə canım demədin, Sən onun yolunda verdin can, oğlum. EŞQ OLSUN! (Yenilməz ordumuzun şanlı Zəfərinə) Ön cəbhədə tarix yazır durmadan Ordumuzun zəfərinə eşq olsun! Düşmənini hər addımda qorxudan Azərbaycan əsgərinə eşq olsun!
Ver komandir daim müjdə xəbəri, Səndə qalıb milyonların nəzəri. Hər gün yeni kənddə açır səhəri Ordumuzun zəfərinə eşq olsun!
Keç Arazın sahilindən sırayla, Zəngilandan qardaşları harayla. Dəstək verir bax Arazdan o tayda Qardaş deyən dillərinə eşq olsun!
İrəli get, səninlədir qayıdış. Ata-baba torpağıdır hər qarış. Bu millətin ordusuna min alqış, Yenilməyən rəhbərinə eşq olsun!
Ümidvaram ki, ünün bütün Azərbaycana yayılacaq, Əsgər. Bütöv Azərbaycanın tanınmış söz adamı, sözü bütöv şairi olacaqsan. Yolun açıq, uğurların bol olsun!
