İNSAN ÜRƏYİ Sındırsan, sağalmaz məzara kimi, Yaşamdan əl üzər, insan ürəyi. Qövr edər, sağalmaz bir yara kimi, Hər bir dərdə dözər, insan ürəyi. * * * Bəzən xoş sözlərlə dindirər səni, Qaldırar zirvəyə, endirər səni, Saf eşqin odunda yandırar səni, Qəlbdən qəlbə sızar, insan ürəyi. * * * Göz yaşın sinəyə incitək düzər, Dost-tanış dərdini dinləyər, çözər, Bəzən də tutulan buluda bənzər, Zildə, bəmdə gəzər, insan ürəyi. * * * Nə etsən, neyləsən, Tanrıya agah, Nələr bəxş edəcək, açılan sabah? Gah sevinib gülər, ağlayarıq gah, Qəmdən naxış düzər, insan ürəyi. * * * Köklənsin sevinclə ilhamım, təbim, Olsun dost sevgisi, dərmanım, həbim, Qorusun bizləri, ay Amal, Rəbbim, Qəmin yükün əzər, insan ürəyi. Eşq gölündə üzər, insan ürəyi. 10. 06. 2023.
Kış geldi, kapıdan içeri girmek üzereydi, beklenmedik bir yağmur başladı, pek hazırlıklı değildi, arkasını döndü ve içeri girmeden gitti.
Sonra bahar geldi, ürkek bir kedi yavrusu gibiydi, fazla kalamadı, nesi varsa topladı ve arkasına bakmadan gitti.
Dışarıya harika bir yaz geldi”
hafif bir esintiyle varlığını hissettiren
denizin baş döndürücü kokusu
Kelebekler, karıncalar, vızıldayan sinekler, hepsi mutlu şarkılar söylüyorlar
Bak herkes geldi gitti sen hala yoksun
Keşke şimdi burada olsaydın yokluğun çok acıtıyor
Vücudunla, aklınla gülüşünle, her yerimdesin
Ah sevgilim !
Boğucu ay ışığının gölgesinde saklı gözlerinin derinliklerinde boğulmayı nasıl özledim
Sarhoşluk ve zevk nehrinde birlikte yüzmek, sonra çimlerde uyumak
hayal ediyorum
Sıradağlar arasındaki bir hayattan
Milyonlarca yıldızın dans ettiği yerden
Cazibe ve arzu ile harmanlanmış en güzel duygularla
Saçlarına en güzel nar çiçeklerinden bir taç takıyorsun ve seni umutla, sevgiyle beklediğim yere geliyorsun.
Kulağıma fısıldayan kelebekleri şimdiden duyabiliyorum, beklediğin aşk geldi diyorlar.
Sonra sessizce beni göğüslerinin arasına alıyorsun
Hafifçe yankılanan bir şarkı eşliğinde
pembe yanaklarından öpüyorum
kollarımda olmanın zevkinden
Zevkin en yüksek zirvesine birlikte defalarca tırmanıyoruz ve ikimiz de yorulduğumuzda hemen yanı başımızdaki çimenlerin üzerinde derin bir uykuya dalıyoruz.
Ben her mevsim bu hayalle yaşıyorum biliyor musun?
Arzularla çiçek açan sabahlara günaydın diyoruz
Cesaret tohumları sevgimizle sarmaşık çiçekleri gibi her yere tırmanıyor.”
BRAYL ƏLİFBASI Səni sevmək Brayl əlifbasını öyrənmək kimidir… Napoleonun əsgərləritək qaranlığın səssizliyində pıçıltısız oxumaqdır səni sevmək. Sadəcə nöqtələrə toxunaraq xəritələri zehnimə köçürməkdi Səni sevmək… Əllərim gözlərini əzbərləyib, əlifbamın sual işarəsidir gözlərin. Ovuclarımın içi yanaqlarını qucaqlamağı sevir, dodaqlarım burnuna toxunanda əlifbamın nöqtəsini oxuyuram. Kəpənək çiçəyə toxunduğu tək nəfəsini qoxulayıram. Zərif qulaqlarını oxşayanda vergülü duyuram. Əlifbamın məchul X hərfi dodaqlarında gizlənib. Səni A-dan Z-yə sətir-sətir, misra-misra təkrarlayıram. Səni sevmək Brayl əlifbasını öyrənmək kimidir… Gecənin bir aləmi əlimdə vərəq Yorğun əsgər kimi yuxulayıram.
SƏN KİMSƏN? Sən kimsən? Bəlkə günəşin qürub çağı küləyin qucağında yatmağa hazırlaşan dənizin özüsən təlatümlü, köpüklü dalğalarınla… Mənsə qollarının arasında ayağı yerdən üzülmüş naşı üzgüçü… köksünə sığınıb sənə qərq olanda bir anlıq nəfəsim dayanır güclü bir dalğanın sahilə çırpılıb sonra yenidən dənizə qayıtması kimi… Sən kimsən? Bəlkə qayıqdakı balıqçı… Yox, səndə balıqçı ürəyi yoxdu axı toruna düşən balıqları kövrəlib dənizə qaytararsan bilirəm… qıymazsan çarəsiz balıqlara Sən kimsən? Bu qədər mərhəmətli, bu qədər həlim Sən kimsən? Nəfəsi eşq qoxuyan ruhu sevgi toxuyan baxışları körpə təbəssümü kimi sevimli və məsum Sən kimsən? Züleyxanın köləsi Yuzarsif yoxsa Erosun kölgəsi?
ZÜLMKAR Ağla gələn başa gələr deyirlər Ağlıma sən gəlirsən… Dərdlə dərman qoşa imiş deyirlər Zərdə qoşa gəlirsən… Gündüzlər xəyalıma gecələr yuxuma gəlirsən Gözüm tora dirənir, başucumda bir hörümcək yol qurur… Axşamın sərin mehində boynuma nəfəsin dəyir Bir də görürsən ki, durduğum yerdə qulağıma səsin gəlir Qatar-qatar xatirələr yoluma çıxır Bir də görürsən ki, yağışın hər damlası arı kimi sancmağa üstümə gəlir Həsrətin qor yükü bağrımı dəlir… Bir də görürsən ki, bir sincabın gözündən baxışların boylanır Sənə doğru getdiyim yollar Cırtdanın nağılındakı kimi haçalanır, qollanır… Səni necə sevdiyimi bilirsən Belə olmaz, zülmkar, Özün nə vaxt gəlirsən?
ƏZİZİM Deyirsən ki, yatammıram gecələr, bilirəm ki sıxır səni nə edimlər, necələr Həyatdı bu zaman keçər, sevinc qəmə güc gələr, yorğun ruhun bircə şirin yuxu ilə dincələr Eh… bu dünya belə gəlib beləcə də gedəcək, yaşa ömrü əvvəl- axır bitəcək. Hər açılan günəş üzlü sabahın haqqını ver gözlərinə gülümsə, gecələri qəti qara basmasın, yat yuxunu doyunca keşik çəksin mələklər… Ölüm səni qorxutmasın gecələr, gec ya da tez əcəl ömrə tən gələr Bir də gördün kəfən cismə gen gələr Həyatdı bu zaman keçər, görərsən ki, sevinc qəmə güc gələr, yorğun könlün bircə şirin yuxu ilə dincələr…
ŞƏKİLLİ KİTAB Şəkilli kitab kimisən Oxumaq olmur Tikanlı gül kimisən Qoxulamaq olmur Bürkülü yay kimisən Yuxulamaq olmur Nədi bu əlimdən Çəkdiyim zülüm Alovum sönübdü Sovrulur külüm…
ƏRİKLİ Uzaqlardan çox uzaqlardan dumanlı, yuxulu tarix boylanır… Azğın düşmən hiylə ilə talan etmiş obasını, elini. Alov tutmuş dağlarında durnaların telini. Bulandırmış Əriklinin çayını, duymamışlar harayını, hayını. Zəngəzurdan köç eyləmiş Laçına Əriklinin ərənləri, ərləri məskən salmış, oba qurmuş zəhmət ilə ömür sürmüş atı, öküzü arıq, itləri yallı ruhu gözəl adamlar… Çox görmüşlər bu hüzuru yağılar… yenə də hücum etmiş Can Laçına rus köpəyi dığalar yenə viran qalmış eli, obası Bakıya pənah gətirmişlər ərənlər zəhmətkeş arıların gözü tox olar amma bal arısının yuvasına baldan ötrü çomaq salan çox olar Və beləcə yara olmuş yar Laçın Bax, beləcə yetim qalmış Ərikli… İllər keçmiş zaman yetmiş qisasını yaman almış ərənlər əhsən demiş igidlərə görənlər Yenə qartal qanad çalır havada, yenə bülbül cəh cəh vurur yuvada Uzaqlardan çox uzaqlardan Ərik çiçəklərinin zərif qoxusu gəlir qələbədən xumarlanan könlümün xəyallarda dumanlanan beynimin Ərikli, çiçəkli yaylaq eşqilə həzin yuxusu gəlir…
QIZIM Qoxusu ətir nəfəsi meh göz yaşları şeh qızım Qolları çərpələng kiprikləri çətir qızım Apar məni uşaqlığıma bir az gizlənqaç bir az bənövşə-bənövşə, bir qucaq gülüş gətir qızım… Saçları kömür gözləri ömür qızım Bugünüm, sabahım sevgim, sınağım… körpə sonam, son nəfəsimdə anam qızım…
Elə darıxıram ki…. Ürəyim narahatdır… Görən dura bilirsən Zəngli saat səsinə? Yenə yarı yuxulu İşinə tələsirsən? Yenə səhərə kimi Gecə oyaq qalırsan? Televizor yanılı Telefona dalırsan?.. Söylə bir dəfə olsun Məni yada salırsan? Məndə bildiyin kimi… Başını buraxmışam Çoxdandır ki, sevməyin. Olar sənə siz deyim? O qədər yadlaşdıq ki, Siz Allah inciməyin…
BU AXŞAM…. Bu axşam yenə də gəlmədin gülüm… Gözləyə-gözləyə qaldıq masada; Bir ağ kağız idi, bir sarı qələm, Pəncərə önündə üşüyən çayın, Bir də öləziyən şamdı kasada…. Sarı yarpaqlar da elədi xiffət, Hər səni görəndə gülən, sevinən… Pəncərə şüşəsi ağladı xəlvət… Çiyninə atdığın şalın üşüdü, Halsız uzanıbdı, tir-tap masamda…. * * * Bu axşam yenə də gəlmədin gülüm… Ocaqda üşüyən odun ağladı, Yataqda büzüşən yorğan ağladı, Tək mənim vecimə omadı heç nə… Dildə tez-tez dedim; gəlmir, gəlməsin… İçin-için yandım bir mehə təşnə… Yerin dəyişdiyin külqabı qəmgin, Bir qəfil toxunuş gəlir işinə, Mütəkkə qolunu gəzir bu axşam, Rəqqas bir qapaza həsrət masamda…. 29.09.2022. Bakı.
İLK MƏHƏBBƏTİM Burnumun ucu da göynəyir indi, Yadıma düşəndə ilk məhəbbətim. Xəyala daldıqca, hisslərim dindi, Yadıma düşəndə ilk məhəbbətim. * * * Nə yaman olurmuş acı dərd kimi, Yandırır içimi, didir qurd kimi, Ağlımdan çıxmayır köhnə yurd kimi, Yadıma düşəndə ilk məhəbbətim. * * * Boylanır xəyalım geriyə nədən?! Beynim açılmayır, sızlayır bədən. Qurtula bilmirəm qəmdən, qüssədən, Yadıma düşəndə ilk məhəbbətim. * * * Arzular danışır, ruhum dinməyir, Xəyalım göylərdən bir an enməyir. Eşqimin alovu, odu sönməyir, Yadıma düşəndə ilk məhəbbətim. * * * Taleyin gərdişi sərt oldu niyə?! Mən naza dözmədim, aldandım küyə. Qocalıq istədi qəddimi əyə, Mənə dayaq oldu ilk məhəbbətim, Heyif ki, tez soldu ilk məhəbbətim.
SƏNSİZ Kövrək arzularım kül oldu demək, Sən məndən ayrılıb gedəndə, sənsiz. Quruyan ağacın yarpaqları tək, Titrədi ruhum da bədəndə, sənsiz. * * * Dünya qaranlığa büründü sanki, Nə günəşi gördüm, nə ayı gördüm. Mən səni itirdim, sənsiz inan ki, Nə qışla yaşadım, nə yayı gördüm. * * * Alın yazısına mən inananam, Bu bəxtə, taleyə nə deyim ki, mən? Mən nə birinciyəm, nə son yananam, Bu ülvi diləklər puç oldu nədən?! * * * Mənim taleyimdə qara bir yazı, Mənim varlığımda vuran ürəksən. Bu soyuq bədənin qarı, ayazı, Bu isti könlümün ocağı sənsən. * * * Niyə, taleyimiz barışmadı ki, Nə günah işlətdik, ay mənim gülüm?! Nə doğma, nə yaxın qaışmadı ki, Bir şey bilirsənsə, de mən də bilim. * * * İstərəm yuxuma girəsən mənim, Dərdini eşidəm, ona tən olam. Röyada olsa da könül həmdəmim, Sirdaşım olasan, yarın mən olam. * * * Dərdimiz dərdlərə oxşayan deyil, Ki, açaq danışaq dərd bilənlərə. Nə məni yalvartma, nə də sən əyil, Bir də fikir vermə deyilənlərə! * * * Əllərim aşkarda toxunmasa da, Ruhumuz yuxuda tox olsun dedim. Bir sevgi nəğməsi oxunmasa da, Bu hicran, bu nisgil yox olsun dedim. * * * Dərd dərdi gətirər, kədər kədəri, Arzun istəyinlə tən olmayanda. Sevgi, məhəbbətin olmaz təpəri, Əzizim, gözündə yaş olmayanda.
ETİRAF Günahkar mən oldum, indi anladım, Dərdimiz bölünməz, ortaq olsa da. Nə məndən incidin, nə də danladın, Bu səhv ömrümüzə bir dağ olsa da. * * * Sənsizlik ay gülüm, ağrı-acıdır, Dərd içində azmaq yaşamaq deyil. Məhəbbət həyatın ehtiyacıdır, İynəylə gor qazmaq yaşamaq deyil. * * * Bu da bir talehdir yaşayırıq biz, Sən məndən aralı, bu hicran bitmir. Çilik- çilik oldu o saf eşqimiz, Nə olsun, ağrısı canımdan getmir. * * * Heç zaman dayanmaz, sildikcə gələr, Göz yaşı torpağa qarışarmı heç? Vüsala yetməyən nakam sevgilər, Görən o dünyada barışarmı heç?
…SƏN ALLAH! Üzü qarsıyan odam, Məni unut, sən Allah! Daha naməhrəm, yadam, Məni unut, sən Allah! * * * Çarxı dönmüş bir oxam, Dərdə doymuş bir toxam, Elə bil ki, heç yoxam, Məni unut, sən Allah! * * * Nə pəncəm, nə də şeşəm, Çarəsiz, acı şişəm, Dərd əkmək olub peşəm, Məni unut, sən Allah! * * * Gölə sığmayan sona, Tərsə toxunmuş xana, Cibi sovrulmuş xanam, Məni unut, sən Allah! * * * Dərdə bələnmiş halam, Sonu bilinməz yolam, Vallah, yiyəsiz qulam, Məni unut, sən Allah!
QALDI İlk sevgim, ilk eşqim, arzum, istəyim, O kənddə gül açdı, o kənddə qaldı. Necə unut deyim, necə bəs deyim, O ülvi hisslərə?! Kəmənddə qaldı. * * * Ürəyə dərd oldu, ömrə bir işıq, O, mənə ruh verdi, ruha yaraşıq, Lal oldum dinmədim, o, mənə aşiq, Bu saf duyğularım rübənddə qaldı. * * * Bu həsrət, bu hicran bitməz, can alar, Bu sevgi başımdan getməz, hey qalar, Eşqiylə,sevgiylə dolu misralar Heyif dil açmadı, lal bənddə qaldı.
İNCƏDƏ SEVDİM SƏNİ Saçlarım ağarsa da Ruhum sevginlə yatır. Neyləyim ki, yaşımız Tam altımışa çatır. Xəyallar məni qoymur Rahat dincələm, duram. Köhnə sevda dərd olub Sağalmayır ki yaram. O bəxtəvər günlərim Bir də taparmı məni?! İncədə sevdim səni. * * * Taleh bizi oyuna Gör harda saldı getdi. Eh, nələrlə aldatdı Ağlımı aldı getdi. Bizim arzu-kamımız Alışdı külə döndü. Tərtəmiz saf duyğular Kükrədi, selə döndü. Hikkəmiz dağıdardı Sisi ,dumanı, çəni. İncədə sevdim səni. * * * Zamanın yaddaşından Heç nəyi silmək olmur. Bu da alın yazısı Nə deyim, bilmək olmur. Bizim məhəbbətimiz Ürəkdə qaldı getdi. Qışda açan gül kimi Soyuqdan soldu getdi. Nə olsun ki, bu sevda Çəkdi bizə sitəmi. İncədə sevdim səni. * * * Göz dəymiş sevdaların Sonu olmurmuş, gülüm. Bəslənən arzuların Gülü solmurmuş, gülüm. Onda nə oldu bizə?! Gül açmadı sevdamız. İnan, səni bilmirəm Namuraz qoydu məni. İncədə sevdim səni. * * * Sevdadan alışanın Külü çətin soyuya. İçini dərd yandırar, Çölü çətin soyuya. Yandırdı, alışdırdı, Od vurdu ömrümüzə. Nə çəkdirdi biləsən Bu acı sevda bizə. Əlifmizi çaşdırdı, Unutdurdu qibləni. İncədə sevdim səni.
HEÇ VAXT… (Ömür-gün yoldaşıma 50 yaşında) Ömrün yollarında qoşa şam kimi, Əridik, əridik, sönmədik heç vaxt. Taleyin dolanbac dolaylarında, Qabağa boylandıq, dönmədik heç vaxt. * * * Vaxtın gərdişinə boyun əyəndə, Küsmədik bir nimdaş paltar geyəndə, Yusif dil açanda, baba deyəndə Baxıb köks ötürdük, dinmədik heç vaxt. * * * Bəzən xətirlərə dəyən söz olduq, Bəzən əyri olduq, bəzən düz olduq, Amma ömrü boyu qoşa göz olduq, Sevgi zirvəsindən enmədik heç vaxt.
ƏZİZİM Sevdimsə, sevgimdə məcnun olmadım, Adını qəlbimə yazdım, əzizim! Düşündüm, daşındım, çarə bulmadım, Nə oldu qismətə yozdum, əzizim! * * * Həsrətin odunda, közündə bişdim, Gah mum tək əridim, gah şan tək şişdim, Səndən ayrılanda nə günə düşdüm?! Əlimi dünyadan üzdüm, əzizim! * * * Yığvala kor dedim, əsəbdən coşdum, Özüm də bilmədim, həddimi aşdım, Fikirdən, kədərdən əlfimi çaşdım, Dərddən gen dünyada azdım, əzizim! * * * Bir səhər yuxudan tezdən oyandım Duyğular içində alışdım, yandım. Allaha yalvardım, burda dayandım, Yaşadım, ölmədim, dözdüm, əzizim! * * * Həyat dərslərini bitirməmişdim, Dünyadan payımı götürməmişdim, Kələfin ucunu itirməmişdim, Tutdum bir ucundan çözdüm, əzizim!
DEYİL Onsuz da ürəyim boşdur, əzizim, Sənə unut deyən ürəyim deyil. Səninlə hər əzab xoşdur, əzizim. Sənsiz cənnət belə gərəyim deyil. * * * Aybaay, ilbəil ömürdür gedən, Sağalmaz inaddır məni xar edən, Hər şeyin tamını unutmuşam mən, Təkcə zəhər olan çörəyim deyil. * * * Hər üzdə min sifət, surət gördükcə, Min cürə sarsıntı, heyrət gördükcə, O qədər zərbələr aldım ki, təkcə, Daş-qalaq edilən kürəyim deyil. * * * Əhvalım dəyişir ruzigar kimi, Gah donur, əriyir soyuq qar kimi, Sən yoxsan, həyatım tarımar kimi, Çürüyən, laxlayan dirəyim deyil.
ƏZİZİM Sevgidir məlhəmi sevən ürəyin, Sevmirsə, o ürək daşdı, əzizim. Ayrılıq bir dərddi, heç vaxt gərəyin Olmasın, gözlərdə yaşdı , əzizim. * * * Ürək geniş olsa, yerin dar olmaz, Sevən könüllərdə dərd, azar olmaz, Gözü oynayandan sənə yar olmaz, Məhəbbət ağılla xoşdu ,əzizim. * * * Hər yaşın sevgisi ruha dayaqdı, Yüz insan seyr edir,baxma, oyaqdı, Bir qoca kiminsə gözünə baxdı, Dalınca dedilər çaşdı, əzizim. * * * Məhəbbət yandıran alovlu yoldu, Neçəsi alışdı, yarıda qaldı, Kimi dəli etdi, çöllərə saldı, Dedilər həddini aşdı, əzizim. * * * Neçə canda neçə sevgi boğular, Qocalarıq, eşq, məhəbbət soğular, Sevgi də beyində, başda doğular, İnsanı var edən başdı, əzizim. * * * Ay Murad, ayıq ol, yuxudan oyan, Naşıdı dünyanın malına uyan, Eşqdən xumarlanıb iyini duyan, Ləzzət alan gözlə qaşdı, əzizim.
QİSMƏTİM Sevdiyim qız qismətimdə yox imiş, Qismətdə olanın oduna yandım. Sevən qəlbin dərd, azarı çox imiş, Anlamadım, əzabını boş sandım. * * * Ömür boyu suçlu bildim özümü, Günahımı heç cür yuya bilmədim. Yaşamağa Tanrı verdi dözümü, Zövq aldım həyatdan dözdüm, ölmədim. * * * Üç övlad böyütdüm, başım qarışdı, Onların gülüşü ovutdu məni. Nifrətə məsafə bircə qarışdı, Sevdi, əzizlədi o, tutdu məni. * * * Geriyə baxıram acı xatirə, Hər gün başa qaxınc, minnət yeyirəm. Yadıma salıram azı min kərə, Yenə də bu günə şükür deyirəm. * * * Ömür paltar deyil, fərqli geyəsən, Dəyişəsən görkəmini, cildini. Bu qismət mənimdi, mənim! Deyəsən, Yazılana çarə yoxdu! Bildimi?!
DEYİRLƏR… Deyirlər ki, zaman dərdə məlhəmdir, Vaxt gəlir sağaldır yaralarını. İlk eşqin yarası sanki ödəmdir, Sağalmır! İncitmir haralarını?! * * * İllərlə duymadım səni kar kimi, Sən ondan soruşdun, mən də birindəən. Üz-üzə gələndə günahkar kimi, Baxıb köks ötürdün mənə dərindən. * * * Nə sən o deyilsən, nə mən o dəli, Nə də ömrümüzün cavan çağıdır. Mən sənin yanında gözü kölgəli, Səninsə rəftarın ürək dağıdır. * * * Artıq baxışın da dəyişib tamam, Elə bil tənhasan, elə bil təksən. Mən həmin insanam, həmin adamam, Sənsə qolubağlı ürkək mələksən. * * * Bu taleh alın yazımdır deyə, Məni göynədəcək ölənə kimi. İlahi qoymadı bir olaq niyə, Mən səni tanıyıb bilənə kimi. * * * Əzab ömrümüzə biçilən paltar, Yol yox, bu libasa alışmalıyıq. Günahkar mənəmmi? Bəyəm fərqi var?! Bir yerdə bu suçla barışmalıyıq.
Qayıt, mənim gülüm, yerbəyer elə Dərdli səhərləri, gecələri sən. Çaşıb başqa yolla keçirəm elə, Düz öz qaydasınca küçələri sən.
Qayıt, yerinə qoy Ayı, Günəşi,- Yenə olduğu tək görüm həyatı. Qayıt, gözüm nuru, könlüm atəşi, Qayıt, səhmana sal bu kainatı
İki sevgi
Gözəl qız, sən saf susan, İki qəlb arzususan. Mən səni sevirəm Sususzluğun od vurub köz kimi yandırdığı dodaq su sevən kimi. O isə səni sevir rahatca bardaş qurub, – Kabab üstdən sərin su pis olmaz – deyən kimi Gözəl qız, sən işıqsan, Yurduma yaraşıqsan. Mənsə səni sevirəm iynənin ucu boyda İşığa həsrət qalan göz işıq sevən kimi O isə səni sevir Bir şən mağarda, toyda, İşıqlardan yaranmış yaraşıq sevən kimi. Danış, ucalsın səsin, Qısılmasın nəfəsin. Mən ki səni sevirəm Bakıdan, Daşkəsəndən Gələn bir səda kimi, Səs kimi, Qüdrət kimi O isə səni sevir, Gizli deyil ki səndən, Bir otaq küncündəki qəmli sükunət kimi. Bu mən, bu o, bu da sən, De görək nə deyirsən! Amma yaxşı fikir ver bu iki məhəbbətə. Daha heç nə demirəm Nöqtə, nöqtə və nöqtə. 1953
O qıza
Axtarıram mən səni, Arayıram mən səni. Soruşuram gözümlə ötüb keçəndən səni, Axtarıram kitabda, arayıram həyatda. Bilmirsən nə boydasan, nə görkəmdə, nə adda, Sənin təhsilin nədir, sənin yaşın neçədir? Aladırmı gözlərin, qaradırmı, necədir? Bəlkə elə xalın var, ay ömrün rəfiqəsi, Qoy qara xalın olsun həsrətimin nöqtəsi! Bəlkə məndən böyüksən, bəlkə məndən kiçiksən; Ol, kiçik ol. böyük ol, amma kamallı ol sən. Kamal ol ki ömür bir şən nümayiş deyil, Mənalı yaşamaqsa çox da asan iş deyil. Ağıl da öz yerində. kamal da öz yerində. Bir gözəllik də görüm mənalı gözlərində. Kimə, niyə baxıram təkcə səni andırır. Ürəyimdə sözüm var, ürəyimi yandırır. O elə bir sözdür ki, dosta. yada deyilməz. Anadan əziz nə var, anaya da deyilməz. Əllərimi göynədir saçlarının həsrəti. Gəl yiyəsiz qalıbdır könlümün məhəbbəti. İşdir üz-üzə gəldik… Onda məndən utanma, Ürəyindən keçəni nə gizləmə, nə danma Gizləmə ki, danma ki, gedər hərə bir yana; Qoyma canım od tutub yana, ömürlük yana. Səni harda axtarım? De nəçisən? De kimsən? Tez ol, görün, tez ol gəl, axtarıram səni mən! Gözümdə, könlümdə qəm, Yollarına bitmişəm. İlk baharı gözləyən cavan bir ağac kimi. Baharı gözləyirəm… Ay qız, gəl bahar kimi.
Qayıt, mənim gülüm, yerbəyer elə Dərdli səhərləri, gecələri sən. Çaşıb başqa yolla keçirəm elə, Düz öz qaydasınca küçələri sən.
Qayıt, yerinə qoy Ayı, Günəşi,- Yenə olduğu tək görüm həyatı. Qayıt, gözüm nuru, könlüm atəşi, Qayıt, səhmana sal bu kainatı
İki sevgi
Gözəl qız, sən saf susan, İki qəlb arzususan. Mən səni sevirəm Sususzluğun od vurub köz kimi yandırdığı dodaq su sevən kimi. O isə səni sevir rahatca bardaş qurub, – Kabab üstdən sərin su pis olmaz – deyən kimi Gözəl qız, sən işıqsan, Yurduma yaraşıqsan. Mənsə səni sevirəm iynənin ucu boyda İşığa həsrət qalan göz işıq sevən kimi O isə səni sevir Bir şən mağarda, toyda, İşıqlardan yaranmış yaraşıq sevən kimi. Danış, ucalsın səsin, Qısılmasın nəfəsin. Mən ki səni sevirəm Bakıdan, Daşkəsəndən Gələn bir səda kimi, Səs kimi, Qüdrət kimi O isə səni sevir, Gizli deyil ki səndən, Bir otaq küncündəki qəmli sükunət kimi. Bu mən, bu o, bu da sən, De görək nə deyirsən! Amma yaxşı fikir ver bu iki məhəbbətə. Daha heç nə demirəm Nöqtə, nöqtə və nöqtə. 1953
O qıza
Axtarıram mən səni, Arayıram mən səni. Soruşuram gözümlə ötüb keçəndən səni, Axtarıram kitabda, arayıram həyatda. Bilmirsən nə boydasan, nə görkəmdə, nə adda, Sənin təhsilin nədir, sənin yaşın neçədir? Aladırmı gözlərin, qaradırmı, necədir? Bəlkə elə xalın var, ay ömrün rəfiqəsi, Qoy qara xalın olsun həsrətimin nöqtəsi! Bəlkə məndən böyüksən, bəlkə məndən kiçiksən; Ol, kiçik ol. böyük ol, amma kamallı ol sən. Kamal ol ki ömür bir şən nümayiş deyil, Mənalı yaşamaqsa çox da asan iş deyil. Ağıl da öz yerində. kamal da öz yerində. Bir gözəllik də görüm mənalı gözlərində. Kimə, niyə baxıram təkcə səni andırır. Ürəyimdə sözüm var, ürəyimi yandırır. O elə bir sözdür ki, dosta. yada deyilməz. Anadan əziz nə var, anaya da deyilməz. Əllərimi göynədir saçlarının həsrəti. Gəl yiyəsiz qalıbdır könlümün məhəbbəti. İşdir üz-üzə gəldik… Onda məndən utanma, Ürəyindən keçəni nə gizləmə, nə danma Gizləmə ki, danma ki, gedər hərə bir yana; Qoyma canım od tutub yana, ömürlük yana. Səni harda axtarım? De nəçisən? De kimsən? Tez ol, görün, tez ol gəl, axtarıram səni mən! Gözümdə, könlümdə qəm, Yollarına bitmişəm. İlk baharı gözləyən cavan bir ağac kimi. Baharı gözləyirəm… Ay qız, gəl bahar kimi.
Qaytar ana borcunu
Bir gözəl, bir sevimli oğul böyütdü ana. O bəd, uğursuz günü – ərinin öldüyünü Bildirmədi heç ona. Kədəri dalğa-dalğa doldusa da ürəyə Lakin nə saç yolaraq verdi əsən küləyə, Nə şivən etdi ana. Ürəyində ağlayıb, gülmək öyrətdi ona, Dözərək davanın da dərdinə, bəlasına, Öz boğazından kəsib yedirdi balasına… Bir oğul böyütdü ki, gur, çatmaqaş, gensinə. Bir oğul böyütdü ki, oğul deyirəm sənə: Atlını atdan salıb küləklərlə ötüşür. Baxışından qızların ürəyinə od düşür. Bir oğul böyütdü ki, oğul məktəb bitirdi, Oğul instituta qızıl medalla girdi. Ana fikirləşdi ki: “Gör neçə aya getdi?!” Ana yuxularında tez-tez Bakıya getdi, Ana məktub yazdı ki: “Yanıltma gümanımı, Pul nədir, pul deyirsən, göndərərəm canımı”. Nə zaman ki oğlunun getdiyi dörd il oldu, Məktubları kəsildi, gəlmədi tətil oldu, Ananı fikir aldı, ananın əsdi dizi Ana müqəssir etdi, tramvayı, dənizi. O yenə dözdü, durdu… O yolmadı saçını, Səsləri qonşuları Əsmər, Çiçək bacını. Yenə də azalmadı ürəkdən bala dərdi Onlar oğul vermədi, onlar təsəlli verdi. Məktub məktub dalınca axdı, Bakıya xdı, Ana da məktubların dalınca baxdı, baxdı… Məktublarsa Bakını dolandı, gəzdi, gəldi, Məktublar əzik-üzük, məktublar bezdi gəldi, Ana yenə də baxdı gah dolama yollara, Gah da oğul boyuna həsrət qalan qollara. Ana oğul böyütdü gur, çatmaqaş, gensinə, Ana oğul böyütdü, özgəyə qismət oldu. Ana fikirləşdi ki, mən neyləmişəm sənə? Bu nə oğulluq oldu, bu nə məhəbbət oldu? Oğul böyütdümü o büzmədodaq bir qıza? Oğul böyütdümü o. min işvəyə, min naza? Ana bilsəydi əgər böyütməzdi oğlunu, Yox, bunu yandım dedim, yenə atmazdı onu. Bir gözəl, bir sevimli oğul böyütdü ana, Ürəyində ağlayıb gülmək öyrətdi ona. Oğul! Nədir etdiyin bəs bu haq-say üçün? Qaytar onun ömrünə neçə gecə, neçə gün! Qaytar onun saçının qaralığını geri. Qaytar o dilindəki şirin-şirin sözləri! O sözü, o söhbəti gülüşü anan verib, Ana dodaqlarından bala dodaqlarına. İndi ondan gen gəzən oğul, ayaqlarına Yerişi anan verib. Qaytarsan o sözləri, sözsüz bir lal olarsan, Qaytarsan o yerişi, yerindəcə qalarsan. Qaytarsan o gülüşü hırıldamazsan daha Qaytar, qaytar onları. qaytar qoyma sabaha! Sən ki dərd verdin, oğul, sənə gülüş verənə. Oğul demərəm sənə! Deyirəm ki, o boyu, buxunu qaytar geri! Deyirəm ki, varını, yoxunu qaytar geri! Qaytar onun borcunu, Gülüşünü, adını, sözünü qaytar geri! Qaytar ana borcunu, O borc sənin özünsən, özünü qaytar geri!
Atamın xatirəsi
O sərt idi. Səhər dərsə tələsəndə mən Bildirməzdi yolda durub boylandığını. Bircə dəfə söz açmazdı qəlbindəkindən, Söyləməzdi övlad üçün çox yandığını.
Gizli-gizli məni süzüb gülərdi bəzən Durub-durub güc gələrdi əyri qəlyana. Övladına bircə dəfə “can” söyləməkdən Övlad üçün can verməyi daha asandı ona.
Əməksevər. ağır, enli, cod əli vardı, Tale kimi endirərdi çiynimə hərdən Sərt üzünə bircə anlıq səhər doğardı Bilməzdim ki, hansı nurlu düşüncələrdən.
Sevgisi də soyuq idi – təzə əkini Hər bəladan hifz eləyən qar kimi. Moskvada oxuyurdum, Tərk etdi məni. Gələn kimi bir əbədi ayrılıq dəmi Gah istəyib məni görə. Gah deyib ki mən Qoy bilməyim O utanıb öz ölümündən Ah, o niyə belə etdi, bu nə qubardı? Nə zamansa bu nişanda bir atam vardı.
*** Bəzən haqq qazanır insan öləndə, Hətta unudulur ağır günahı Hamıya dərd olur cavan getməyi, Oduqca az görüb, az yaşamağı…
Deyirlər:”bilsəydik, ayıq olardıq Onu qoyardıqmı heç gözdən iraq? Hər bir dərdinə də çarə tapardıq, Nə bilək, o belə az yaşayacaq?”
Eh! Bu gün nə qədər xəyala daldım, Eh! Qəlbim nə qədər alışdı, dindi. Sən mənim qədrimi biləsən deyə Bu cavan yaşımda ölümmü indi?
İlk görüş
Nə vaxt görüşmüşük? Harda? Nə zaman? Doğrusu, elə bil yadımdan çıxıb. Təbəssüm səhəri doğdu üzündən, Dayandın ehmalca əlimi sıxıb.
Sözlərin qırıldı, töküldü bir-bir; Çırpdı divarlara, daşlara külək. Kəlmələr dağıldı sahil boyunca Yorulmuş bir gülün ləçəkləri tək.
Əynində sevincdən biçilmiş ağ don, Gözündə çaşqınlıq ala-toranı. Əllərin qonmağa bir yer tapmadı, Sındırdın az qala barmaqlarını.
Sonra da gözlərin sirli söhbəti: – Sevirsən? – Sevirəm. – Hər zaman? – Hər an! Sonra da dillərin şirin yalanı: – Sevmirsən? – Sevmirəm? İndi o vaxtdan:
Saatlar, həftələr, illər ötüşür. Amma o ilk görüş yaşayır hələ. Qocalmır, zamana yanıqlar verib, Yaşayır hər yeni görüşümüzlə.
İlk görüş yox olsa, yox olub gedər, Dönər bir heçliyə görüşlərimiz… Görüşlər hamısı vərdişə dönər, Bəlkə bir saatda qocalarıq biz.
Hər yeni görüşlə ilk görüş gəlir, Bütün görüşlərə nur səpir bir-bir. İlk görüş həmişə arxada deyil, İlk görüş bəzən də gələcəkdədir.
Nə xoşbəxt imişəm bir zaman Allah
Nə xoşbəxt imişəm bir zaman, Allah, Xəbərim olmayıb bu səadətdən. Nə xoşbəxt imişəm, nə xoşbəxt, xoşbəxt! Bu gün eşitmişəm bunu həsrətdən. Niyə yazmamışam o zaman, Allah, Əlimə qələm də gəlməyir indi. De, niyə aradan küləklər əsir? Aramız, de, niyə belə sərindir? İçdiyim o su da səadət imiş, İşə getməyim də, qayıtmağım da. Ona baxmağım da xoşbəxtlik imiş, Onu yuxusundan ayıltmağım da. Dünya başdan-başa səadət imiş, Mənsə bu dünyanın qoynundayammış,
Dünya fırlanırmış sevinc gücüylə, Bəs indi nə olub belə dayanmış? Göylər səadətin çətiri imiş, Torpaq da səadət məhvəri imiş. Gecələr toranlı vüsal məskəni, Hər səhər, ruhumun səhəri imiş. Dilin quruyaydı sənin, ay həsrət, Sən bu gün könlümü tarımar etdin. Ya bunu vaxtında deyəydin mənə, Ya da ki lal olub heç dinməyəydin. Dünya başdan-başa səadət imiş, Görəsən, heç bir də olarmı yenə? Dünya başdan-başa nə imiş dedin? Dünya başdan-başa nə imiş, de nə?
Şəhidlik zirvəsi
“Zahidin bir barmağın kəssən, dönüb həqdən qaçar Gör bu gerçək aşiqi sərpa soyarlar, ağrımaz” İmadəddin Nəsimi
I
Altı yüz ildir idrakçırpınır pələng kimi Nərə çəkir ağlayır tapa bilmir ki, bilmir – o bir sirri-xudanı. Təpədən dırnağadək soyalar bir adamı; Necə ola dinməsin, Böyük əqidəsindən Bir misralıq enməsin. Gözündən bir nöqtə yaş sinəsinə düşməsin. Qaşları çatılmasın bir xırda vergül qədər, Diri-diri soyulsun, əqidədən keçməsin. Altı yüz ildir bəşər ağrılardan inidlər Altı yüz ildir bəşər düşünər, çatmaz yenə Məşəqqətli ölümün Nəsimi zirvəsinə. Altı yüz ildir, altı Nəsimini soyurlar, Qanlı yaralarına hələ də duz qoyurlar. “Uf” da demir Nəsimi Əmmaməlilər baxır dəli suçlular kimi Təpədən dırnağadək soyurlar özləri qorxur neçin? Göylərə göz dikirlər.
Şəhidigörməməkçün, İlahi də görünmür! – Onun qorxusu nədir? Niyə azad eləmiş, Hər ağrıdan şəhidi? Şəki-şübhə başını qaldırdı, dedi, “Ay aman, Tanrı dəhşətə gəlmiş qaçmış yaratdığından!” Təpədən dırnağadək Əqidə olan kəsi Dırnaqdan təpəyədək Soydu xəncər tiyəsi Şəhid, odur nə dindi göz yaşı tökdü nə də, O oldu yer də göy də ilahi də bəndə də Amalıyla ağrısı biləşib daha güclü bir qanadla Tanrı tutası yerə uçub, o bülənd oldu Küfr edən də çox oldu duyub bilən də oldu
II
Yarım ölümdən ötrü azmı ağlayan olmuş Azmı könlə, beyinə qorxu qurşunu dolmuş? Xırda yarasının da ağrısını doğmaca balasıyla bölənlər Ölümün gəlişini eşidəndə ölənlər Bir qəzəbli baxışın ucunda tir-tir əsən Adam görsən, Nəsimi, əlbət, heç nə deməzsən Ləkələnməzsən əsla Yazmaq istedadını, ölmək istedadını, Dinməzsən ucalardan, Enməzsən ucalardan.
Epiloq
O, altı yüz il qabaq Dərisindən çıxaraq Göylərə baxa-baxa Dözüb hər məşəqqətə Getdi əbədiyyətə Al-qanı axa-axa, Yeridi, gücü artdı Tarixləri qızartdı.
SƏNDƏN SONRA Səndən sonra açılmadı sabahlar, Gün işığı qaranlıqda boğuldu. Sığalını alıb getdi sazaqlar, Əllərimin istiliyi yox oldu. * * * Səndən sonra ruhuma da gəldi qış, Baxışlarım hərarətin soyundu. Gözlərimdən yağan odlu yağışda Kirpiklərim gecə-gündüz yuyundu. * * * Səndən sonra şeirlərim qəm yedi, Misralarım qonaq oldu qəhərə. Ayrılığa əsir düşdü gülüşüm, Dodağımda görünmədi bir kərə. * * * Səndən sonra sığışmadım evə də, Sıxdı məni bu divarlar, bu daşlar. Unutmağa bir dənə yol qoymadın. (Boşunaymış apardığım savaşlar…) Səndən sonra sızıldadı saçlarım, Hər telində ağrıları dinlədim. Xatirələr elə qatdı başımı, Səni yaddan çıxara da bilmədim… 15.10.2022.
UZAQLIQ Bu ayrılıq parçaladı köksümü, Qopub düşdü ürəyimin tək simi. Baxışların tez soyundu əksimi, Daha sənə görünürəm yad kimi… * * * Şeirlərin keçmədi ki əynimə, İndi bu sərt soyuqlarda neynim, hə? Nəfəsindən köz düşmədi çiynimə, Bürümədi vücudumu od kimi… * * * Bilməzdim ki, doğma dönər yad olar, Gedişinin başqa necə adı var? Saçlarımda əllərinin dadı var, Dad görmədim ondan şirin dad kimi… 30.10.2022.
UNTMAQ CƏHDİ Məndən nigaran olma, Birtəhər yaşayıram. Dağ boyda bir ağrını Ruhumda daşıyıram. * * * Sən ki mənə bələdsən, Tükənən deyil gücüm. Məndən böyük olsa da, Çiynimi əymir yüküm. * * * Daha gözüm asılmır Telefon ekranından. Cana ziyandır deyə Ayırmışam yanımdan. * * * Günü ötürmək üçün İş-güclə baş qatıram. Səhərlər gec oyanır, Axşamlar tez yatıram. * * * Beləcə, keçinirəm Günləri saya-saya. Verdiyin qəhəri də İçirəm doya-doya. * * * Fincanda çay soyuyur, Boşqabda donur yemək. Səni unutmaq üçün Hələ verirəm əmək. * * * Hələ səy göstərirəm Yaddan çıxasan deyə. Unuda bilmirəm ki… And olsun yerə, göyə… 16.07.2022.
QATİL Qəfil gələn ayrılıq od vurur sinən üstə, Gözün yolda darıxır, qulağınsa hər səsdə. Yaralayır ruhunu bu təcrübəli qatil, Sən də yarımcan halla gəzirsən səfil-səfil. Ağrılara birtəhər üç gün dözə bilirsən, Ondan sonra alınmır, nəfəs-nəfəs ölürsən. Əvvəl küsür iştahın, kəsilirsən yeməkdən, Dodaqların quruyur adın gizli deməkdən. Sonra çəkin azalır, əriyirsən günbəgün, Onsuzluq mərəzinə tutulursan büsbütün. Gündüz yenə hardasa gəzirsən, dolanırsan, Elə ki gecə olur, için-için yanırsan. Balışın soyuq üzü yanağını yandırır, Saatın çıqqıltısı nəbzini dayandırır. Bir ah qopur sinəndən, ünü yetir səmaya, Düşmən də kəsilirsən ondan sonra hamıya. Ondan sonra hər gecə ağrıların başlayır, İçindəki tənhalıq səni ordan daşlayır. * * * Sökür ciyərlərini həsrətin küt ağrısı, Çalır səndən hər şeyi bu xoşbəxtlik oğrusu. Ondan sonra itirsən keçmişin yollarında, Nəfəsin də kəsilir təkliyin qollarında. Daha nə yol gözləyir, nə də vüsal umursan, Ruhunu təslim edib gözlərini yumursan. Bu gediş sonuncudur, dönüşü yox, bilirsən, Ağrıların azalır, yavaş-yavaş ölürsən… 21.09.2022.
TİTRƏYƏN ÖPÜŞ Məndən sonra pozular günlərinin düzümü, Sabahların sükutla, gecələrin lal keçər. Ruhun eşq libasını soyunar öz əynindən, Ayrılıq ürəyinə özün boyda qəm biçər. * * * Məndən sonra düzülər misralar da yan-yana, Yüz şeir də yazılsa, ödəməz bir ağrını. Köksün üstə alışan o köz səni yandırar, Dodağında titrəyən öpüş didər bağrını. * * * Məndən sonra yozular yuxuların tərsinə – O mənli röyaların bircəciyi düz olmaz. Məni unutmaq üçün sayarsan günü, ayı, Məni unutmaq isə bir ömürdən tez olmaz.
CAVABSIZ SUALLAR Necəsən, mənsiz adam, Bəxtinə gün doğdumu? Məndən sonra başına Eşq yağışı yağdımı? * * * Ruhunu oxşamağa Bir şeir yazıldımı? Hansısa bir nəğməylə Dərd yükün azaldımı? * * * Məndən sonra bir kimsə Sənə məntək baxdımı? Saçlarını oxşayıb, Əllərini sıxdımı? * * * Hansı baxışla keçdi Bunca ağrı, bunca ah? Məndən sonra ömrünə Yaz gəldimi, sən allah? * * * Keçdimi həyatından Əlli qadın, yüz qadın? Bircəciyi oldumu Eşq ətirli söz qadın?
BİR OVUC ÜMİD Bir şəhərlik məsafə, Bir nəfəslik ayrılıq, Geri dönməyən yollar… Qarşımdasa Mark Levi – Hələ “bir-birimizə deyilməyən sözlər” var… * * * Hələ saf duyğuların Tamam olmayıb ili. Hələ ayaq izimiz Kövrəltməyib sahili… * * * Cücərən hisslərindən Bir qucaq misra dərdim. Sən sevgi istəmişdin, Bağışla, ömrüm-günüm, Kasıbın olanından – Mən sənə şeir verdim… * * * Bu gecə də mənləsən, Gözlərimə qonaqsan, Üzlü qonaqlar kimi Dəvət də gözləmədən Ciyərimə keçirsən. * * * Bilirəm, qəhvəni tünd, Çayı soyuq içirsən. Nə hazırlayım sənə? Soyuq çay, isti şeir – De, hansını seçirsən? * * * Kükrədi boğuq səsin Yenə qulaqlarımda, Bu sərsəri ruhumu Çəkdi dərinliyinə. (Lənətə gələsən e, Gecə-gecə işlədin İliklərimə yenə…) * * * Yenə də dil bilməyən, Susmayan ağrıları Tapşırdım bu gecəyə. Adını zikr eyləyib Bir ovuc ümid içdim Sənsizlik keçsin deyə…
