YADAŞLARDA QALAN XATİRƏLƏR
Əziz dostum Hacı Əkbər bu yaxınlarda yeni nəşr olunmuş “Xatirələr yaşadır məni” kitabının bir nüsxəsini mənə hədiyyə etdi. Kitab 519 səhifədən ibarətdi. Kitab haqqında öz düşüncələrimi sizinlə bölüşməyi özümə borc bildim.
Əkbər Rüstəmovu hamı idman müəllimi kimi tanıyır. Bakı şəhərindəki 74 saylı TPM (Texniki Peşə məktəbi)-də idman mü-əllimi işləməyə başladı. Sonra Ağdamdakı 50 saylı TPM-də öz işini davam etdirdi. Hələ Vətən müharibəsi başlayana qədər neçə-neçə dünya səviyyəli idmançılar yetişdirib.
Yeri gəlmişkən onu da deyim ki, məşhur “Qarabağ” futbol komandasının ilk bazasının yaradıcısı da Əkbər müəllim olubdu. “Qarabağ”ın adı əvvəlcə “Şəfəq” idi…
Lakin ermənilərin torpaq (Qarabağ) iddiaları, imperiya dövlətlərinin ölkəmizə qarşı ədalətsizliyi onu vətənin azadlığı, müstəqilliyi uğrunda Milli Azadlıq hərəkatına qoşulmağa məcbur etdi. Azərbaycanda Milli Ordunun da yaradılmasında fəallardan biri oldu. Ağdam rayonunda ilk yaradılan 836-cı hərbi hissənin özünümüdafiə dəstələrindən təşkil olunmasına kömək edənlərin biri də Əkbər müəllimdi.
Bundan sonra onun iştirakı ilə özünümüdafiə batalyonunun bazasında 845 saylı h/hissə yaradılır. Bu h\hissəyə də komandir müavini təyin edilir. Bir zabit kimi 3 oğlu ilə erməni–rus hərbi birləşmələrinə qarşı döyüşüb. Oğlu Sənan ermənilər tərəfindən vurulan qırıcının pilotlarını xilas edən zaman şəhid olur.
O, döyüşə-döyüşə qələmini yerə qoymayıb. Bir əlində silah, bir əlində qələm düşmənlə döyüşdən geri çəkilməyib. Döyüşə başlayan gündən özünə gündəlik tutub. Müəllim işləyən zaman şagirdlərinə bu qələmlə qiymət yazardı. İndi isə döyüşən şagirdlərinin, döyüşçü dostlarının gündəlik həyatlarını gündəliyinə köçürürdü.
Dünyada baş verən haqsızlıq, ədalətsizlik onu şeir, publisis-
tik məqalə, esse yazmağa vadar edir. Yurd-yuvasından didərgin düşən Əkbər müəllim bu yazdıqlarını cilalayıb kitaba çevirməyi qərara alır.
***
Əkbər müəllim içindəki harayları oxucusuna belə çatdırır:-İndi mən necə haray çəkim ki, içimdəki iniltiləri bütün dünya, bütün Azərbaycan eşitsin? İçimdəki iniltini axı kim duya biləcək ki, nələr çəkirəm bu səngərdə?!…
Müəllif içindəki haraylar şeirlərində, poemalarında da öz əksini tapır. Vətən həsrəti, oğlu Sənanın və bütün şəhidlərin ruhları onu sakitləşməyə qoymur. Çünki bu şəhidlərin arzuları yarımçıq qalmışdı. Vətənin azadlığı, müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda onlar canlarını torpağa qurban verdilər. Bu şəhidlərin analarının da fəryadları onun içindəki iniltilərə qoşulmuşdular. O Anaların biri də onun həyat yoldaşı Mənsumə xanım idi.
O, Mənsumə xanım ki, 3 övladı, bir də həyat yoldaşı Vətən uğrunda mənfur düşmənə qarşı döyüşürdülər. Evində rahat outra bilmirdi. Fikri onların yanındaydı. Balası Sənan şəhid olanda, onun harayı da, şəhid analarının harayına qoşuldu. Bunula belə o, möhkəm dayandı. Axı onun 3 igidi hələ də imperiya ilə döyüşürdü.
“Yazmasam olmur” poemasında yazır:
…Ömür-gün yoldaşım, bilirsən ki, sən
Ancaq güc almışam həyatda səndən…
Sonra deyir:
Qarabağın dərdi, mənim dərdimdi,
Qələbə bizimdi, zəfər bizimdi…
O, qələbəyə ümidini itirmədi. O günün gələcəyinə inanırdı. Onun poemalarında başına gələn hadisələr ilə bərabər, həm də bir vətən həsrəti var. Bu hadisələri də xronoloji ardıcıllıqla verib. Burda yurd, yer adlarını elə həssaslıqla vəsf edib ki, orada Qarabağın xəritəsini cızıb. O yerləri tanımayana bələdçilik elə-yib…
***
Bu kitabın ikinci hissəsində Vətənin azadlığı, müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü uğrunda düşmənlə-ermənilər, imperiya qüvvələri, dünyanın muzdlu əsgərləri ilə döyüşən ordumuzun əsgərlərinin, zabitlərimizin portretlərin çəkib. Çünki torpaq sevdalısıdı, vətən təəssübkeşidi. Özü də onlarla birlikdə döyüşüb. Döyüşçüləri öz balası bilib. Komandir kimi yox, bir doğma ata kimi onların qayğılarına qalıb.
Səngər onun birinci evi olmuşdu. Ona görə də elə ikinci bölümü “Əsgər xatirələri” adlanır. O, cəbhədəki komandirlər, əsgərlər ilə ayrı-ayrılıqda ünsiyyətdə olub. Əvvəlki 4 kitabında da onlardan bəhs edibdi. Bu kitabda olanlar, o kitablarda olan hadisələrin davamıdı. İstəmir ki, vətən uğrunda döyüşən bir döyüşçü kənarda qala. Onların hər biri haqqında az da olsa məlumat verməyi özünə boc bilir.
Əkbər müəllimin məqalələri o zamankı dövri mətbuatlarımızda mütəmadi çap olunubdu. “Ədalət”, “Təzadlar”, “Qarabağ” və başqa qəzetlər onun məqalələrinə həmişə yer ayırıblar.
***
Kitabın üçüncü bölümü ziyalılar ilə olan xatirələridi. Düşüncələri ilə həmfikir olduğu ziyalılar ilə tez-tez görüşərdi. O, bu görüşləri ömrünün ən gözəl anları kimi xatırlayır. Belə ziyalılardan biri Azərbaycanın görkəmli şairi, Filologiya Elmləri doktoru, professor Famil Mehdidi. F.Mehdi ona dediklərini belə yada salır, “Bəşər övladı daim yenilənməyə, tərəqqiyə, yaradı-cılığa can atır. Bu da ancaq və ancaq xeyir əməlli, xoş niyyətli insanların işidi”.
Famil müəllim regionçuluğun, qohumbazlığın əleyhinə olan ziyalılarımdandı. Belə əlamətlər millətin birliyini pozur. Birliyimizi istəyiriksə, tayfabazlıqdan kənar olmalıyıq. Bunlar F.Mehdi əqidəsinin məhsullarıdı…
Azad Vətən partiyasının (keçmiş QAT) sədri, Tarixçi-alim Akif Nağı haqqında deyir:-Mən onu yenidən “tapdım”, yenidən “kəşf etdim”, yenidən “tanıdım” və yenidən özümə həmdəm bildim. Vətənə gərəkli olduğumu özüm üçqn ayırd etdim…
Bir məqaləsində belə yazır, “Mən hələlik sağ qalmışamsa, bir miəllim olaraq, bir keçmiş döyüşçü komandir olaraq gücüm, qüvvətim daxilində bacardığım qədər o günləri, o illəri gələcək nəsilə xatırladım. Müdhiş döyüş günlərini gələcək millətsevər, vətənsevər, dövlətçiliyi sevən gənclərə ötürməyi özümə özümə borc bildim…
***
Dördüncü bölüm, UNUTMA adlanır. Bu Əkbər müəllimin aforizmləridi. O, gələcək nəsilə deyilənləri unutmamağı tövsiyə edir. Millətimizin başına gələnləri, bu tarixləri heç bir zaman unutmamağa çağırır. Başımıza gələnlərin bir də təkrar olmasını istəmir.
Bəli, Hacı Əkbər Rüstəmovu yaşadan bu xatirələridi. Bu xatirələrin bir hissəsi də şəkillərdə yaşayır. Əziz oxucular, “Xatirələr yaşadır məni” kitabın oxuyanlar, burada çox maraqlı məlumatlar əldə edəcəklər.
Əziz dostum Hacı Əkbər, təbrik edirəm, sənə uğurlar olsun!
Müəllif: Məmməd Gürşadoğlu,
Şair, publisist AJB-nin üzvü
Oxuyun >> Gözündə tük var
Zaur Ustacın şeirləri haqqında